राष्ट्रीय उत्पन्नाची खाती अर्थव्यवस्थेच्या एकूण प्रदानाची (उत्पादन) कामगिरी काय आहे ते समजून घेण्यास मदत करतात (पर्याय ब). तसेच, ही खाती विश्लेषणात्मक प्रारूपाच्या बांधणीसाठी एक चौकट प्रदान करतात (पर्याय क). पर्याय अ (चार्टर्ड अकौंटंटचा व्यवसाय) आणि अ, ब आणि क (तिन्ही विधाने योग्य आहेत) ही विधाने चुकीची आहेत, कारण राष्ट्रीय उत्पन्नाची खाती या गोष्टींशी थेट संबंधित नाहीत.

सेवाक्षेत्रात व्यापार, हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट, वाहतूक, साठवणूक आणि दळणवळण, तसेच गृहनिर्माण आणि वित्तपुरवठा या क्षेत्रांचा समावेश असतो. म्हणून, "वरीलपैकी काहीही नाही" हा पर्याय बरोबर आहे कारण या पर्यायाशिवाय इतर सर्व पर्याय सेवाक्षेत्रातील वैध क्षेत्रांचा संदर्भ देतात.

भारताच्या राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मोजमापनात खर्च पद्धत वापरली जात नाही कारण ही पद्धत व्यक्ती आणि संस्थांद्वारे केलेल्या खर्चाच्या मोजमापनावर केंद्रित असते. तथापि, भारतामध्ये वापरली जाणारी उत्पन्न पद्धत उत्पन्न मिळवणाऱ्यांना प्राप्त होणाऱ्या उत्पन्नाच्या मोजमापनावर लक्ष केंद्रित करते. उत्पादन पद्धत वस्तु आणि सेवांच्या उत्पादनाच्या मूल्याचे मोजमापन करते आणि वरीलपैकी नाही हा पर्याय चुकीचा आहे कारण अन्य तीन पर्याय हे राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमापन करण्यासाठी वापरल्या जाणार्या वैध पद्धती आहेत.

लॉरेंझ वक्र हे विकासाच्या अर्थशास्त्रात उत्पन्नाच्या असमानतेचे मोजमाप करणारे एक लाक्षणिक प्रतिनिधित्व आहे. हे वक्र समाजातील सर्वात गरीब ते सर्वात श्रीमंत लोकांकडून उत्पन्नाचा संचयी टक्केवारी दर्शवते आणि एक समान वितरण सोडता इतर कोणत्याही उत्पन्न वितरणात वक्र एका सरळ रेषेपेक्षा वर दर्शवला जातो. या प्रकारे, लॉरेंझ वक्र समाजामध्ये उत्पन्नाचे वितरण किती असमान आहे हे दर्शवतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: कुझनेटस् वक्र आर्थिक विकास आणि उत्पन्न असमानतेमधील संबंध दाखवतो, समग्र पुरवठा वक्र संपूर्ण अर्थव्यवस्थेतील वस्तू आणि सेवांच्या पुरवठ्याशी संबंधित आहे आणि फिलिप्स वक्र बेरोजगारी आणि महागाईमधील संबंध दर्शवतो.

1949 हे बरोबर उत्तर आहे कारण राष्ट्रीय उत्पन्न समितीची स्थापना भारत सरकारने 1949 मध्ये केली होती ज्याचे अध्यक्ष प्रोफेसर पी.सी. महालनोबीस होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते समितीच्या स्थापनेच्या चुकीच्या वर्षांचे प्रतिनिधित्व करतात.

"आर्थिक वृद्धी म्हणजे बचत दर आणि लोकसंख्येत होणाऱ्या वाढीमुळे दीर्घकाळात क्रमाने आणि स्थिरपणाने होणारा बदल होय." ही संकल्पना प्रो. शुम्पीटर यांनी मांडली होती.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

- श्रीमती उर्सुला हिक्स यांनी "आर्थिक विकास" साठी एक मॉडेल मांडले होते.
- प्रो. किंडलबर्जर हे अर्थव्यवस्था इतिहासकार होते, ज्यांनी आर्थिक विकास आणि विकसनशील देशांवर लक्ष केंद्रित केले होते.
- अमर्त्य सेन हे भारतीय अर्थशास्त्रज्ञ आणि नोबेल पारितोषिक विजेते आहेत, परंतु त्यांनी "आर्थिक वृद्धी" संकल्पनावर प्रामुख्याने काम केले नाही.

बरोबर उत्तर **एकूण राष्ट्रीय उत्पादन** आहे.

एकूण राष्ट्रीय उत्पादन (GNP) हे देशाच्या सर्व नागरिकांनी विदेशातून आणि देशात कमावलेल्या प्राप्तीवर आधारित असते. एकूण देशांतर्गत उत्पादन (GDP) हे फक्त देशाच्या सीमेत निर्माण झालेल्या वस्तू आणि सेवांवर आधारित असते. निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन (NDP) हे GDP मधून ह्रासकक्षावृद्धी वजा करून काढलेले असते. स्थिर किमतीत निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन हे त्या वर्षाच्या किमतींमध्ये मोजलेले NDP असते.

स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्न (GDP) म्हणजे एका वर्षात एखाद्या देशात उत्पादित सर्व वस्तू आणि सेवांचा एकूण बाजारभाव. हा एक व्यापक आर्थिक निर्देशक आहे जो देशाची आर्थिक प्रगती आणि कार्यप्रदर्शन दर्शवतो.

* **राष्ट्रीय उत्पन्न:** हा GDP मधून ह्रास किंवा अवमूल्यन सोडून एका वर्षात देशातील रहिवाशांनी मिळवलेले एकूण उत्पन्न आहे.

* **वैयक्तिक उत्पन्न:** हा राष्ट्रीय उत्पन्नातून कर, कॉर्पोरेट नफा आणि इतर कोणतेही गैर-वैयक्तिक उत्पन्न वगळून मिळवलेला एकूण उत्पन्न आहे.

* **निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न:** हा GDP मधून ह्रास किंवा अवमूल्यन वगळून मिळवल्यावर मिळणारे एकूण उत्पन्न आहे.

प्रणब बर्धन हे बरोबर उत्तर आहे कारण ते भारतासाठी सार्वभौमिक मूलभूत उत्पन्न संकल्पना मांडणारे पहिले अर्थतज्ञ होते. इतर अर्थतज्ञांनी या संकल्पनेवर चर्चा केली असली तरी बर्धन हे भारतासाठी त्यांचे प्रस्तावक होते.

बरोबर उत्तर (c) फक्त आहे कारण स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (G.D.P.) ही एका विशिष्ट कालावधीत देशाच्या भौगोलिक सीमेत उत्पादित वस्तू आणि सेवांचे एकूण मूल्य असते. तर पर्याय (a) आणि (b) चुकीचे आहेत कारण G.D.P. हा G.N.P. किंवा N.N.P. चा एक घटक आहे आणि पर्याय (d) चुकीचा आहे कारण G.D.P. हे सरकारी उत्पन्न दर्शवत नाही.

GNP म्हणजे सकल राष्ट्रीय उत्पन्न, आणि ते आर्थिक परिमाणात मोजले जाते. आर्थिक परिमाणात म्हणजे त्याचा आकार रुपये, डॉलर इत्यादी चलनात मोजला जातो. त्यामुळे, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण GNP भौतिक परिमाणात (जसे की किलो किंवा मीटर) किंवा टक्केवारीमध्ये मोजला जात नाही.

**निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादन (GNP)** ही अंतिम वस्तू आणि सेवांची बाजारी किंमत, अधिक भारतीयांनी इतर देशांत कमावलेले उत्पन्न, वजा परदेशी व्यक्तींनी भारतात कमावलेले उत्पन्न यांचा समावेश करणारी संकल्पना आहे.

* **एकूण देशांतर्गत उत्पादन (GDP)** हे एका देशाच्या सीमेत उत्पादित केलेल्या वस्तू आणि सेवांचे मोजमाप आहे, परंतु ते विदेशी उत्पन्नाचा विचार करत नाही.
* **एकूण राष्ट्रीय उत्पादन (GNP)** हे GDP आणि भारतीयांनी परदेशांत कमावलेल्या उत्पन्नाचा समावेश करते.
* **निव्वळ देशांतर्गत उत्पादन (NDP)** म्हणजे GDP वजा परिशोधन. परिशोधन म्हणजे विदेशी व्यक्तींनी भारतात कमावलेले उत्पन्न.
* **निव्वळ राष्ट्रीय उत्पादन (NNP)** म्हणजे GNP वजा परिशोधन.

बरोबर उत्तर: वरीलपैकी सर्व

सार्वत्रिक मूलभूत उत्पन्न (UBI) ही एक सामाजिक कल्याण योजना आहे जी सर्व नागरिकांना त्यांच्या उत्पन्ना किंवा रोजगाराच्या संबंधाविना निश्चित रक्कम देते. UBI चे तीन मुख्य घटक आहेत:

* सार्वत्रिकता: UBI सर्व नागरिकांना त्यांचे वय, उत्पन्न किंवा रोजगार स्थिती काहीही असो, देते.
* बिनशर्तता: UBI कोणत्याही अटी किंवा आवश्यकतांशिवाय दिले जाते, उदा. कामाशी संबंधित किंवा उत्पन्नाची चाचणी.
* प्रतिनिधित्व: UBI हस्तांतरणे इतकी मोठी असतात की त्या फक्त उपभोग वाढवतात नाही तर लोकांना गरिबीतून मुक्त करण्यातही मदत करतात.

बरोबर उत्तर आहे "उत्पादन पद्धत".

उत्पादन पद्धत ही राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मोजणीची एक पद्धत आहे जी अर्थव्यवस्थेतील वेगवेगळ्या उद्योगां आणि क्षेत्रांमधून तयार केलेल्या वस्तू आणि सेवांच्या मूल्यातील एकूण योग मोजते. यामुळे वेगवेगळ्या क्षेत्रांचे तुलनात्मक महत्त्व दिसून येते, कारण ते त्यांच्याद्वारे निर्माण केलेल्या उत्पादनाच्या मूल्यावर आधारित असते.

उत्पन्न पद्धत व्यक्तींच्या उत्पन्नाच्या एकूण योगावर केंद्रित करते, तर व्यय पद्धत वस्तू आणि सेवांवर केलेल्या व्ययाच्या एकूण योगावर केंद्रित करते. या पद्धती अर्थव्यवस्थेच्या एकूण उत्पन्नाची कल्पना देतात, परंतु वेगवेगळ्या क्षेत्रांचे तुलनात्मक महत्त्व प्रकट करत नाहीत.

वरील सर्व पर्याय योग्य आहेत.

(a) उत्पादन पद्धती वस्तू आणि सेवांच्या उत्पादनातून नेट मूल्य वृद्धी मोजते.
(b) उत्पन्न पद्धतीमध्ये सेवा क्षेत्राचा सहभाग समावेश असतो, त्यामुळे तेस्थूल देशांतर्गत उत्पादन दर्शवते.
(c) राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमापनासाठी अधिक अचूक परिणाम मिळविण्यासाठी दोन्ही पद्धती वापरल्या जातात.

बाजार किंमतीनुसार स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) आणि स्थूल राष्ट्रीय उत्पादन (GNP) यांमधील फरक परदेशी उत्पादन घटकांपासून उत्पन्नाचा समावेश असतो.

* GDP ही केवळ देशाच्या भौगोलिक सीमेत उत्पादित वस्तू आणि सेवांचा विचार करते.
* GNP, तथापि, देशाच्या नागरिकांनी देशात आणि परदेशात दोन्ही ठिकाणी उत्पादित केलेल्या वस्तू आणि सेवांचा विचार करते.

परदेशी उत्पादन घटकांपासून मिळणारे उत्पन्न म्हणजे देशाचे नागरिक परदेशात उत्पादनात गुंतवलेल्या गुंतवणुकीतून मिळणारे उत्पन्न आहे. हे उत्पन्न GDP मध्ये समाविष्ट नाही कारण ते देशाच्या भौगोलिक सीमेत उत्पादित केले जात नाही. परंतु, GNP मध्ये ते समाविष्ट आहे कारण ते देशाच्या नागरिकांनी मिळवलेले उत्पन्न आहे.

उत्पादन पद्धत मूल्यवाढ पद्धतीशी संबंधित आहे कारण या पद्धतीमध्ये अर्थव्यवस्थेतील वस्तू आणि सेवांच्या सर्वोत्कृष्ट उत्पादनावर लक्ष केंद्रित केले जाते, ज्यामुळे त्यांच्या मूल्यात वाढ होते. खर्च पद्धत, उत्पन्न पद्धत आणि प्रवाह निधी पद्धत या अन्य पद्धती आहेत ज्या मूल्यवाढशी थेट संबंधित नाहीत.

सातत्यपूर्ण निव्वळ राष्ट्रिय उत्पादनाचे समीकरण NNP* = GNP - Dm - Dn मध्ये Dm "उत्पादित भांडवली वस्तुंचा घसारा" आहे आणि Dn "पर्यावरणीय भांडवलाचा घसारा" आहे.

उत्पादित भांडवली वस्तु हा मूर्त मालमत्ता आहेत ज्या उत्पादनासाठी वापरल्या जातात, जसे की यंत्रे, मशीन आणि इमारती. कालांतराने त्यांचा घसारा होतो आणि तो Dmद्वारे मोजला जातो.

पर्यावरणीय भांडवल हे नैसर्गिक संसाधने आहेत जे उत्पादनासाठी उपयोगी आहेत, जसे की जंगले, खाणी आणि मत्स्यसंपदा. कालांतराने पर्यावरणीय कारकांच्या खराब व्यवस्थापनामुळे किंवा धरणी धोरणांमुळे यांचा घसारा पण होऊ शकतो आणि तो Dn द्वारे मोजला जातो.

गिनीचा गुणांक हा उत्पन्नातील असमानतेचे मापन करतो. तो 0 ते 1 पर्यंत असतो, जिथे 0 पूर्ण समानता दर्शवते आणि 1 पूर्ण असमानता दर्शवते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण देशातील गरिबी अंतर, बेरोजगारी आणि बाल मृत्युदर हे गिनीच्या गुणांकाद्वारे मोजले जात नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे 18.51%. 2006-07 मध्ये, कृषी क्षेत्राचा भारताच्या राष्ट्रीय उत्पन्नातील हिस्सा 18.51% होता. हे आकडे राष्ट्रीय सांख्यिकी कार्यालयाच्या (NSO) राष्ट्रीय उत्पन्न खात्यानुसार आहेत. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते NSO च्या आकड्यांशी जुळत नाहीत.

प्रा. फिशर यांनी उपभोगावर आधारित राष्ट्रीय उत्पन्नाची व्याख्या मांडली होती. ही व्याख्या राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या उपभोग क्षेत्रावर केंद्रित आहे, जे पणन, वस्तू आणि सेवांच्या खरेदी आणि वापराचा समावेश करते. इतर पर्याय, जसे की आल्फ्रेड मार्शल आणि ए.सी. पिगू, उत्पादनावर किंवा उत्पन्नावर आधारित व्याख्या देतात, तर जे.एम. केन्स व्यय-आधारित व्याख्या देतात.

भारतात राष्ट्रीय उत्पन्नाचे अंदाज केंद्रीय सांख्यिकी संघटनेकडून सादर केले जातात. हे संघटन सांख्यिकी आणि प्रोग्राम अंमलबजावणी मंत्रालयाचा भाग आहे आणि देशातील आर्थिक आणि सामाजिक आकडेवारी गोळा करणे आणि त्यांचे विश्लेषण करण्यास जबाबदार आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते राष्ट्रीय उत्पन्न अंदाजासाठी जबाबदार नाहीत.

ब आणि क हे पर्याय अयोग्य आहेत.

* **ब चुकीचे आहे कारण:** GNP मध्ये केवळ देशवासियांनी उत्पादित केलेल्या वस्तू व सेवांचा समावेश असतो, परदेशी नागरिकांना प्राप्त होणाऱ्या उत्पन्नाचा नाही.
* **क चुकीचे आहे कारण:** प्रति माणसी उत्पन्न हे देशातील लोकांचे सरासरी उत्पन्न दर्शवते, सीमांत उत्पन्न नाही. सीमांत उत्पन्न म्हणजे एखाद्या अतिरिक्त युनिटची उत्पादन केल्याने मिळणारे उत्पन्न.

हरित स्थूल देशांतर्गत उत्पादन' ही संकल्पना 1990 मध्ये विकसित करण्यात आली होती. या संकल्पनेत प्रदूषण आणि नैसर्गिक साधनांच्या हानीची देशांतर्गत उत्पादनावर होणारी नकारात्मक परिणामांचा विचार केला जातो. यावरून, पर्याय (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत. त्याउलट, चीनमध्ये हरित स्थूल देशांतर्गत उत्पादनांचे मोजमापन 2000 मध्ये सुरू झाले नाही, म्हणून पर्याय (c) चुकीचा आहे.

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या चार प्रमुख अंदाज पद्धती आहेत: उत्पादन, आयात-निर्यात, उत्पन्न आणि खर्च. आयात-निर्यात पद्धती ही एक जुनी पद्धत आहे जी केवळ वस्तू आणि सेवांच्या आंतरराष्ट्रीय व्यापारावर विचार करते, तर इतर तिन्ही पद्धती अंतर्गत उत्पादन, उत्पन्न आणि खर्च सर्व राष्ट्रीय उत्पन्नाचे घटक आहेत. त्यामुळे आयात-निर्यात पद्धत ही राष्ट्रीय उत्पन्नाची अंदाज पद्धत नाही.

प्रोफेसर डी.आर. गाडगीळ यांच्या अध्यक्षतेखाली राष्ट्रीय उत्पन्न समिती ऑगस्ट 1949 मध्ये नेमली गेली, 1948 मध्ये नाही. याचा अर्थ (a) आणि (b) दोन्ही विधाने अयोग्य आहेत.

वरील सर्व (d) विधाने बरोबर आहेत:

* (a) उत्पादन पद्धती एकूण उत्पादनाचे मूल्य दर्शविते, म्हणजेच विशिष्ट कालावधीत वस्तू आणि सेवांचे निव्वळ मूल्य जोडणे.
* (b) उत्पन्न पद्धती वस्तू आणि सेवा उत्पादनात गुंतलेल्या उत्पादन घटकांना मिळणाऱ्या उत्पन्नावर लक्ष केंद्रित करते, ज्यामध्ये सेवा क्षेत्राचा समावेश होतो.
* (c) राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्यासाठी उत्पादन आणि उत्पन्न पद्धती दोन्हीचा एकत्रितपणे वापर केला जातो, कारण प्रत्येक पद्धती वेगवेगळ्या पैलूंवर प्रकाश टाकते.

उत्पादन शक्यता वक्र हे अशा वक्राचे वर्णन करते जे दोन प्रकारच्या वस्तूंची अशी मिळकन दर्शवते की ज्यामध्ये उपलब्ध असलेल्या सर्व उत्पादन घटकांचा पूर्ण कार्यक्षमतेने वापर केला जातो. हे दोन वस्तूंची उत्पादित केली जाणारी अधिकतम शक्य मात्रा दर्शवते, दिलेल्या उत्पादन घटकांसह कोणत्याही मिश्रणाच्या वापरासाठी.

समपरिमाण वक्र एका अशा मिश्रणाचे वर्णन करते जिथे ग्राहकाच्या निरनिराळ्या वस्तूंसाठी सीमांत उपयोगिता समान असते. समतृष्टी वक्र वक्रांचा एक संच आहे जो ग्राहकाला निरनिराळ्या वस्तुंच्या मिळकनमध्ये समान समाधान किंवा उपयुक्तता दर्शवतो. लॉरेंझ वक्र हे एका समुदायातील उत्पन्नाचे वितरण दाखवणारे एक ग्राफिकल प्रतिनिधित्व आहे.

स स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) ही देशाच्या आर्थिक क्रियाकलापाचे मूल्य आहे. म्हणून, GDP हा एकूण उत्पादनाचा प्रवाह, एकूण प्राप्तीचा प्रवाह आणि एकूण खर्चाचा प्रवाह आहे.

किंवा दुसऱ्या शब्दांत, एका विशिष्ट कालावधीमध्ये देशाद्वारे उत्पादित केलेल्या शेवटच्या वस्तू आणि सेवांचे बाजार मूल्य म्हणजे GDP. त्यामुळे, उत्पादन, प्राप्ती किंवा खर्च या सर्व विधानांमध्ये GDP येतो.

राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षण संघटना (NSSO) ने बेरोजगारीबाबत तीन संकल्पना विकसित केल्या आहेत:
1. **सामान्य स्थिती (a):** व्यक्तीची दीर्घकालीन बेरोजगारी स्थिती दर्शवते.
2. **चालू साप्ताहिक स्थिती (b):** व्यक्तीचा गेल्या आठवड्यातील बेरोजगारी स्थिती दर्शवते.
3. **चालू दैनंदिन स्थिती (c):** व्यक्तीचा दिवसातील बेरोजगारी स्थिती दर्शवते.

पर्याय "d" चालू वार्षिक स्थिती हा NSSO द्वारा वापरला जाणारा उपाय नाही.

मध्यवर्ती वापराचे मूल्य हे उत्पादनाच्या निर्मितीमध्ये वापरल्या जाणार्‍या वस्तू आणि सेवांचे मूल्य आहे. स्थूल उत्पादन मूल्यातून ते वजा केल्याने, उत्पादनातून मिळणारे वास्तविक मूल्यवर्धित मिळते. गुंतवणूक मूल्य भांडवल माल खरेदीमध्ये जाते आणि व्यक्तीगत उत्पन्न कर्मचार्‍यांना दिले जाते, जे स्थूल मूल्यवर्धितमध्ये समाविष्ट नाहीत.

वरील सर्व पर्याय बरोबर आहेत कारण हरित राष्ट्रीय उत्पन्न (GNI) मध्ये राष्ट्रीय उत्पन्न, नैसर्गिक संसाधनांमध्ये घट आणि पर्यावरणीय ऱ्हास या घटकांचा समावेश आहे. GNI हा पर्यावरणावर आर्थिक क्रियाकलापाच्या परिणामांना विचारात घेणारे उत्पन्नाचे अधिक व्यापक माप आहे.

प्रवाही ही संकल्पना राष्ट्रीय उत्पन्नशी संबंधित आहे कारण ती वेगवेगळ्या काळातील उत्पन्न निर्मिती मोजते. साठा हा वेगवेगळ्या वेळी असलेल्या वस्तूंचा संच आहे तर अंशलक्षी ही कोणत्याही गोष्टीची संख्या मोजते. वरीलपैकी कोणतेही नाही हा पर्याय चुकीचा आहे कारण राष्ट्रीय उत्पन्न मोजणे हा प्रवाहाचा भाग आहे.

घसारा हा बाजार किमतीतील वाढीवर आकारला जाणारा कर आहे, म्हणून विधान 'अ' योग्य आहे. घसारा हा सरकारचा उत्पन्नाचा स्रोत आहे, म्हणून विधान 'ब' चुकीचे आहे.

स्थूल देशांतर्गत उत्पादन (GDP) ही सर्व वस्तूंची आणि सेवांची बाजार मूल्यांवर मोजलेली कालावधीतील अंतिम किंमत आहे जी अर्थव्यवस्थेत तयार केली जाते. या प्रश्नात, GDP द्वारे दिल्या जाऊ शकते:

GDP = उपभोग खर्च + गुंतवणूक खर्च + शासकीय खर्च + (निर्यात - आयात)
GDP = 12 + 8 + 10 + (5 - 6)
GDP = 12 + 8 + 10 - 1
GDP = 29 कोटी

म्हणूनच, बरोबर उत्तर **29 कोटी** आहे.

आयात निर्यात पद्धती ही राष्ट्रीय उत्पन्नाचा अंदाज करण्याची पद्धती नाही. कारण आयात निर्यात पद्धत वापरून आपल्या देशाच्या वस्तू आणि सेवांचे आयात आणि निर्यात यामधील फरक आढळला जातो. राष्ट्रीय उत्पन्न अंदाज करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या अन्य तीन पद्धती उत्पादन पद्धती, उत्पन्न पद्धती आणि खर्च पद्धती आहेत.

बाधारित वर्ष 2010-11 पासून 2004-05 पर्यंत बदलले असल्याने (b) चुकीचा आहे. त्यामुळे, (a) फक्त बरोबर आहे, कारण जानेवारी 2015 मध्ये केंद्रिय सांख्यिकी कार्यालयाने स्थूल देशांतर्गत उत्पादनासाठी नवी श्रेणी जाहीर केली होती.

बिहारचे 2005-06 ते 2010-11 या काळातील दरडोई निव्वळ घरेलू उत्पादन इतर राज्यांच्या तुलनेत सर्वात कमी होते. हे त्याच्या मागासलेल्या कृषी क्षेत्र, अपुरे पायाभूत सुविधा आणि कमी औद्योगिक विकासामुळे होते, ज्यामुळे उच्च बेरोजगारी आणि गरिबी निर्माण झाली.

राष्ट्रीय उत्पन्न मोजमापात केंद्रीय सांख्यिकी संस्था सध्या 2011-12 चा आधारभूत वर्ष वापरते. पूर्वी 2000-01 आधारभूत वर्ष होते. त्यामुळे, पर्याय (a) आणि (b) दोन्ही चुकीचे आहेत.

भारतात राष्ट्रीय उत्पन्न मोजताना "वर्ष" म्हणून 1 एप्रिल ते 31 मार्च या कालखंडाला मानले जाते कारण ते वित्तीय वर्षाशी जुळते. वित्तीय वर्ष हा सरकारच्या आर्थिक कामकाजाच्या अहवाल देण्यासाठी आणि विश्लेषण करण्यासाठी वापरला जाणारा कालावधी आहे आणि ते 1 एप्रिलपासून सुरू होते आणि 31 मार्चला संपते. हा कालावधी उत्पादन आणि उत्पन्नाच्या आकडेवारीच्या संकलन आणि विश्लेषणासाठी सर्वात सोयीस्कर आणि उपयुक्त आहे.

नॅशनल सँपल सर्व्हे ऑर्गनायझेशनच्या 61 व्या फेरीच्या निष्कर्षांनुसार, भारताची दारिद्यरेषेखालील लोकसंख्या 27.8% होती. बाकीच्या पर्यायांमध्ये 51 व्या, 54 व्या आणि 55 व्या फेरींचा समावेश आहे, ज्यांनी भिन्न वर्षांसाठी दारिद्यरेषेखालील लोकसंख्येचा आकडा दिला आहे.

"केवळ अ योग्य आहे" हे उत्तर बरोबर आहे कारण:

1. राष्ट्रीय नमुना सर्वेक्षण संस्था (NSSO) ची स्थापना 1950 मध्ये झाली आणि 1970 मध्ये तिचे पुनर्गठन करण्यात आले.
2. "सर्वेक्षणा" हा NSSO चा वार्षिक तंत्रज्ञ पुस्तिका नाही.

1949 च्या राष्ट्रीय उत्पन्न समितीने राष्ट्रीय उत्पन्न मोजण्याच्या दोन पद्धतींची शिफारस केली:

* निव्वळ उत्पादन पद्धती: ही पद्धत उत्पादनाच्या बाजार किंमतीमध्ये मध्यमवर्गीय वस्तूंच्या खर्च वगळून राष्ट्रीय उत्पन्न मोजते.
* निव्वळ उत्पन्न पद्धती: ही पद्धत राष्ट्रीय उत्पन्नाची गणना वेतनधारकां, मालमत्ताधारकां आणि उद्योजकांच्या उत्पन्नांच्या बेरीज म्हणून करते.

म्हणून, बरोबर उत्तर आहे: (a) आणि (b) बरोबर. कारण राष्ट्रीय उत्पन्न समितीने निव्वळ उत्पादन पद्धती तसेच निव्वळ उत्पन्न पद्धती सुचविली होती. खर्च पद्धती आणि दरडोई खर्च पद्धती या पद्धती त्या समितीने सुचवल्या नव्हत्या.

बरोबर उत्तर आहे "फक्त अ".

विधान "अ" चूकीचे आहे कारण राष्ट्रीय उत्पन्न समितीची नियुक्ती 1950 मध्ये करण्यात आली होती, ऑगस्ट 1948 मध्ये नव्हे. विधाने "ब" आणि "क" दोन्ही बरोबर आहेत, कारण विधान "ब" त्या समितीच्या सदस्यांची नावे बरोबर सांगते आणि विधान "क" त्याच्या अहवालांचे प्रकाशन वर्ष बरोबर सांगते.

हरित सकल उत्पादन पर्यावरणीय स्थिरता लक्षात घेऊन आर्थिक वाढ मोजते. विधान ब हे या संकल्पनेसह सुसंगत आहे कारण ते संसाधनांचा पर्याप्त, कार्यक्षमतेने आणि परिणामकारकपणे वापर करण्यावर भर देते.

विधान अ आणि ड संसाधनांचे नापीक वापराचे समर्थन करतात, जे हरित सकल उत्पादनच्या तत्त्वांशी विरोधाभासी आहे. विधान क पर्यावरणीय स्थिरतेचा विचार करत नाही, त्यामुळे तेही चुकीचे आहे.

नैसर्गिक मत्तेच्या मौद्रिक मूल्यांमध्ये झालेल्या ऱ्हासाचे समायोजन एकूण राष्ट्रिय उत्पन्नात केल्या जाणार्‍या पद्धतीला 'अर्कषित मूल्यहानी' म्हणतात. हे उपयुक्त पर्याय उपलब्ध नसल्यामुळे 'वरील एकही नाही' हे उत्तर बरोबर आहे.

पर्याय "केवळ अ" बरोबर आहे कारण तो विधानातील माहितीवर आधारित आहे, जी दर्शवते की भारताची GDP वाढ 8.4% वरून 6.5% पर्यंत कमी झाली आहे. अन्य पर्याय या माहितीला आधार देत नाहीत किंवा चुकीचे आहेत.

राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या मापनातील दोन मुख्य अडचणी आहेत संकल्पनात्मक आणि सांख्यिकीय. संकल्पनात्मक अडचणी राष्ट्रीय उत्पन्नाच्या संकल्पनेशी संबंधित आहेत, जसे की कोणत्या उत्पादनाचा समावेश करावा आणि कोणते नाही, तर सांख्यिकीय अडचणी डेटा गोळा करण्याशी संबंधित आहेत, जसे की सर्व क्षेत्रांचे प्रतिनिधी नमुने मिळवणे आणि अविश्वसनीयतेचे मूल्यांकन करणे. उर्वरित पर्याय या अडचणींशी संबंधित नाहीत.