विदर्भ हा महाराष्ट्रातील एकमेव प्रदेश आहे जो नैऋत्य मान्सून वाज्यांच्या दोन्ही शाखा, अरबी समुद्राची आणि बंगालच्या उपसागराची, यांच्यापासून पाऊस मिळतो. कोंकण अरबी समुद्रापासून पाऊस मिळतो, मराठवाडा हा तुलनेने कोरडा प्रदेश आहे जो मान्सून वाज्यांना अडवणार्‍या पश्चिम घाटांच्या आश्रयाखाली आहे, तर खानदेश बंगालच्या उपसागरापासून पाऊस मिळतो.

बरोबर उत्तर: पर्याय - 4 3 1 2

स्पष्टीकरण:
सरासरी पर्जन्य हा ठिकाणांच्या भौगोलिक स्थानावर अवलंबून असतो. पश्चिम समुद्रकिनारा जास्त पाऊस पडतो, तर पूर्व भागात कमी.
• रत्नागिरी (पश्चिम किनारा) हा महाराष्ट्रातील सर्वाधिक पर्जन्य (260 सेमी) असलेला जिल्हा आहे.
• सावंतवाडी (रत्नागिरीच्या जवळ) देखील जास्त पर्जन्य (200 सेमी) मिळतो.
• मुंबई (पश्चिम किनारा) हे भारतातील सर्वात जास्त पर्जन्य असलेल्या शहरांपैकी एक आहे (180 सेमी).
• अलिबाग (मुंबईच्या जवळ) मुंबईपेक्षा थोडा कमी पर्जन्य (180 सेमी) मिळतो.

हवेचे बाष्प धारण करण्याची क्षमता त्याच्या तापमानावर अवलंबून असते. तापमान जास्त असल्यास, हवा अधिक बाष्प धारण करू शकते. हे असे आहे कारण उच्च तापमानामुळे पाण्याचे अणू अधिक ऊर्जा प्राप्त करतात आणि बाष्प अवस्थेत रूपांतरित होऊ शकतात. उलटपक्षी, तापमान कमी असल्यास, हवा कमी बाष्प धारण करू शकते कारण पाण्याचे अणू बाष्प अवस्थेत रूपांतरित होण्यासाठी पुरेशी ऊर्जा प्राप्त करू शकत नाहीत.

महाराष्ट्र हे भारताच्या पश्चिम भागात उष्णकटिबंधीय प्रदेशात आहे म्हणून त्याचे हवामान उष्णकटिबंधीय आहे. मालेगाव ही भारतातील उत्तर प्रदेशातील दुसरी सर्वात थंड राज्याची नोंद आहे, तर अंबोली ही महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त पावस पडणारी जागा आहे. त्यामुळे विधान अ बरोबर आहे तर विधान ब आणि क चुकीचे आहेत.

आंबोलीला महाराष्ट्रातील चेरापुंजी म्हणतात कारण ते महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त पाऊस पडणारे ठिकाण आहे.

माथेरान हे एक हिल स्टेशन आहे जे पाऊसाळ्यात काही प्रमाणात पाऊस घेते, परंतु ते चेरापुंजीसारखे जास्त नाही.

रामटेक हे एक धार्मिक ठिकाण आहे जे पाऊसाळ्यात फारसा पाऊस घेत नाही.

लोणावळा हे एक हिल स्टेशन आहे जे आंबोलीपेक्षा कमी पाऊस घेते.

महाराष्ट्राच्या हवामानावर सर्वाधिक प्रभाव सह्याद्री पर्वत आणि सातपुडा डोंगर रांग यांनी केला आहे. हे दोन्ही डोंगररांगा पश्चिम घाटांचा भाग आहेत, जे उंच आणि उभे आहेत. ते समुद्रातून येणाऱ्या आर्द्र हवेच्या प्रवाहात अडसर बनतात, ज्यामुळे पावसाळ्यात पश्चिम महाराष्ट्रात मुसळधार पाऊस पडतो. उन्हाळ्यात, हे डोंगररांगा कोरडे आणि गरम हवेचे प्रवाह पश्चिम महाराष्ट्रात प्रवेश करण्यापासून रोखतात, ज्यामुळे उन्हाळ्यातील तापमान कमी राहते.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

महाराष्ट्रातील दख्खनचे पठार राज्यभरात विस्तारलेले आहे आणि त्याचा हवामानावर तुलनेने कमी परिणाम होतो.
किनार पट्टीचे मैदान आर्द्रतेच्या बाबतीत महत्त्वाचे आहे, परंतु त्याचा पावसावर फारसा परिणाम होत नाही.
मुदखेड टेकड्या दक्षिण महाराष्ट्रातील तुलनेने एक लहान भाग आहे आणि त्याचा संपूर्ण महाराष्ट्राच्या हवामानावर फारसा प्रभाव पडत नाही.

कोकण विभाग हा महाराष्ट्राच्या पश्चिमेकडील एक अरुंद पट्टा आहे. अरबी समुद्राच्या जवळ असल्यामुळे, कोकणाच्या दक्षिणी भागात पावसाचे प्रमाण जास्त असते. जसजसे आपण उत्तरेकडे जातो, तेथे समुद्रापासून अंतर वाढते, त्यामुळे पाऊस कमी होतो. यामुळे, कोकण विभागात पावसाचे प्रमाण दक्षिणेकडून उत्तरेकडे घटत जाते.

पर्याय भंडारा, गडचिरोली आणि चंद्रपूर हे बरोबर उत्तर आहे कारण हे तीनही जिल्हे विदर्भ पठारावर स्थित आहेत, ज्याला भारतातील सर्वात जास्त पाऊस पडणारा प्रदेश म्हणून ओळखले जाते. या अतिरिक्त पावसाने या जिल्ह्यांच्या मृदेमध्ये लॅटेराइट म्हणून ओळखले जाणारे तपकिरी तांबडे घटक जमा झाले आहेत. उर्वरित पर्यायांमध्ये किंवा घाटमध्ये स्थित जिल्हे आहेत, जे जास्त पाऊस आणि तपकिरी तांबड्या मृदेच्या अभावासाठी ओळखले जातात.

महाराष्ट्राच्या पश्चिम घाट भागात सर्वाधिक पाऊस पडतो. आंबोली हा पश्चिम घाटात असलेला एक डोंगरी किल्ला आहे, जो महाराष्ट्रात सर्वाधिक पाऊस पडणाऱ्या ठिकाणांपैकी एक आहे. तोरणमाळ, चिखलदरा आणि गडचिरोली हे देखील पश्चिम घाटात आहेत, परंतु त्याहून कमी पाऊस पडतो.

पर्यटनाच्या विविध प्रकारांबद्दल माझ्या पर्यायी प्रश्नासाठी, कृपया खालील पर्यायांसह बरोबर उत्तरासाठी स्पष्टीकरण प्रदान करा.

प्रश्न: खालीलपैकी कोणत्या प्रकारे पर्यटन व्यापक श्रेणीत येते?
अ) ऐतिहासिक पर्यटन
ब) धार्मिक पर्यटन
क) पाककृती पर्यटन
ड) साहसी पर्यटन
बरोबर उत्तर: ड

स्पष्टीकरण: साहसी पर्यटन हा एक व्यापक प्रकार आहे कारण त्यात हाईकिंग, राफ्टिंग, स्कायडायव्हिंग आणि इतर क्रियाकलापांसारख्या विविध उपप्रकारांचा समावेश होतो. ऐतिहासिक, धार्मिक आणि पाककृती पर्यटन हे विशिष्ट प्रकारचे पर्यटन आहेत जे अधिक विशिष्ट क्रियाकलाप आणि अनुभवांवर केंद्रित आहेत.

पानशेत धरणाचा बांध 12 जुलै 1961 रोजी फुटला, ज्यामुळे पुणे शहरात मोठ्या प्रमाणावर पूर आला. पर्याय 1951, 1960 आणि 1950 चुकीचे आहेत कारण ते पूर आल्याचे वर्ष दर्शवत नाहीत.

महाराष्ट्रात 75 सें.मी. पेक्षा कमी पर्जन्य प्रदेशात जलसिंचन व्यवस्था असलीच पाहिजे कारण कमी पाऊस पडणार्‍या या भागात पिकांना वाढण्यासाठी पुरेसे पाणी नसते. त्यामुळे शेती पिकांच्या वाढीसाठी कृत्रिमरीत्या पाणी पुरवण्यासाठी जलसिंचन व्यवस्था आवश्यक असते.

बरोबर उत्तर आहे "कोकण - विदर्भ - खान्देश - मराठवाडा".

पश्चिम घाटाच्या जवळ असल्यामुळे कोकणला मोठ्या प्रमाणात पाऊस पडतो. विदर्भ हा महाराष्ट्राचा पूर्व भाग आहे जिथे भारतातील पाऊस आणणाऱ्या मान्सूनचा पहिला परिणाम होतो. खान्देश हा विदर्भाच्या पश्चिमेस आहे आणि मराठवाडा हा महाराष्ट्राचा सर्वात पूर्व भाग आहे जिथे पाऊस कमी पडतो.

आंबोली हे महाराष्ट्रातील सर्वात अधिक पाऊस पडणारे ठिकाण आहे. हे पश्चिम घाटात रायगड जिल्ह्यात आहे आणि त्याला "पश्चिम भारताचे चेरापुंजी" असेही म्हणतात. ते दक्षिण-पश्चिम मान्सून वाऱ्यांना सामोरे जाते, जे जून ते सप्टेंबर महिन्यांदरम्यान मोठ्या प्रमाणात पाऊस आणतात.

बरोबर उत्तर आहे: 80 टक्के पेक्षा जास्त

महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीच्या भागावर मोसमी वाऱ्यांचा प्रभाव पडतो, जे जून ते ऑक्टोबर दरम्यान दमट किंवा आर्द्र हवा आणतात. या महिन्यांमध्ये दमटपणा (आद्रता) ही सामान्यतः 80 टक्के पेक्षा जास्त असते, कारण दमट हवा समुद्रातून वाऱ्याद्वारे आणली जाते.

मान्सून वारे हे महाराष्ट्राला पाऊस देतात कारण ते विशिष्ट काळाच्या दरम्यान भारताच्या पश्चिम किनाऱ्याला येतात आणि प्रचंड पाऊस आणतात. व्यापारी वारे वर्षभर चांगल्या प्रकारे वाहतात पण पाऊस आणत नाहीत. प्रतिव्यापारी वारे हिवाळ्यात वाहतात आणि स्थानीय वारे थोड्या अंतरासाठी फुंकतात, पाऊस आणत नाहीत.

नैऋत्य मोसमी हा महाराष्ट्रातील मोसमी पाऊसाचा प्रमुख प्रकार आहे. हा पाऊस जून ते सप्टेंबर दरम्यान वाहतो आणि तो अरबी समुद्रातून येणाऱ्या आर्द्र हवेमुळे होतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ईशान्य मोसमी उत्तर भारतात, वळीव तुफान पूर्व किनाऱ्यावर आणि वादळी पाऊस अनियमित आणि स्थलीय स्वरूपाचे असते.

महाराष्ट्रातील पावसाचे 85% नैऋत्य मोसमी वायूंमुळे पडतात. इतर पर्याय म्हणजे 65%, 025% आणि 100% हे चुकीचे आहेत कारण ते मोजमापाशी पावसाच्या प्रमाणाचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत.

रत्नागिरी हे बरोबर उत्तर आहे कारण ते अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यावर आहे. समुद्राच्या जवळच्या भागात तापमानकक्षा दैनंदिन कमी असते कारण समुद्र पाण्याला दिवसा कमी आणि रात्री अधिक हळू गरम आणि थंड होण्यास वेळ लागतो, ज्यामुळे हवेचे तापमान मंदगतीने बदलते. त्याउलट, पुणे, सोलापूर आणि अमरावती समुद्रापासून अंतर्गत आहेत, ज्यामुळे दैनिक तापमानकक्षा जास्त असते.

विधान अ आणि विधान ब दोन्ही बरोबर आहेत. विधान अ सुर्यावरील डांगाच्या चक्राची अचूक माहिती देते आणि विधान ब सुर्याकडून येणाऱ्या सौरशक्तीच्या अवकाशाकडे परावर्तनाचे योग्य प्रमाण सांगते.

पश्चिम महाराष्ट्र, मराठवाडा आणि कोकण हे केवळ नैऋत्य मान्सूनच्या अरबी समुद्र शाखेमुळे पाऊस प्राप्त करतात, तर विदर्भ नैऋत्य मान्सूनच्या दोन्ही शाखांमुळे, म्हणजे अरबी समुद्र आणि बंगालच्या उपसागराच्या शाखांमुळे पाऊस प्राप्त करतो. त्यामुळे, विदर्भ हे ते क्षेत्र आहे जिथे नैऋत्य मान्सूनच्या दोन्ही शाखांमुळे विशेषतः पाऊस पडतो.

निर्देशानुसार स्पष्टीकरण हे 80 - 100 शब्दांमध्ये असावे. प्रश्न हा महाराष्ट्रातील नैऋत्य मोसमी वाऱ्यातून मिळणाऱ्या पावसाच्या टक्केवारीवर आहे. पर्यायांपैकी 85% हा पर्याय बरोबर आहे. कारण महाराष्ट्र राज्यात नैऋत्य मोसमी वाज्यांपासून सुमारे 85% पाऊस मिळतो तर बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या टक्केवारीशी जुळत नाहीत.

सागर किनारा हा कोंकणात आर्द्रतेचे प्रमाण नेहमी जास्त असण्याचे बरोबर उत्तर आहे. कारण समुद्राच्या सतत वाष्पीभवनामुळे हवेत आर्द्रतेचे प्रमाण वाढते. त्यामुळे कोंकण हा प्रदेश नेहमी आर्द्र राहतो.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

- जास्त पर्जन्य: हे आर्द्रतेचे कारण आहे परंतु हे पर्जन्यकालातच आर्द्रता वाढवते, नेहमीच नाही.
- उष्णकटिबंधीय सदाहरित वर्षावने: ही वनस्पती आर्द्रतेमध्ये वाढतात परंतु त्या स्वतः आर्द्रता निर्माण करत नाहीत.
- पश्चिम घाट: पश्चिम घाट कोंकणच्या पूर्वेला असलेले पर्वतराजी आहेत जे पावसाळ्यात पाऊस रोखण्यात मदत करतात, आर्द्रता वाढवत नाहीत.

चिखलदरा हे सातपुडा पर्वत रांगेत वसलेले आहे आणि ते महाराष्ट्रातील सर्वात थंड हवेचे ठिकाण मानले जाते. ते समुद्रसपाटीपासून 1118 मीटर उंचीवर आहे आणि त्याचे सरासरी तापमान उन्हाळ्यात 23 अंश सेल्सिअस आणि हिवाळ्यात 10 अंश सेल्सिअस असते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण लोणावळा, महाबळेश्वर आणि माथेरान सह्याद्री पर्वत रांगेत वसलेले आहेत.

दररोज सरासरी प्रखर सूर्यप्रकाशाचे तास लागतात ते शहराच्या अक्षांश आणि हवामानावर अवलंबून असते. जळगांव, सोलापूर, परभणी आणि नागपूर ही सर्व महाराष्ट्रातील शहरे आहेत जी उत्तर उष्ण कटिबंधीय क्षेत्रात आहेत. या भागात, हवामान विभागानुसार दररोज सरासरी 7.1 ते 8.3 तास प्रखर सूर्यप्रकाश असतो.

सरकारी आकडेवारीनुसार, कोकण आणि नाशिक या विभागांमध्ये जून 2017 ते ऑक्टोबर 2017 या कालावधीत त्या त्या विभागाच्या सर्वसाधारण पर्जन्यमानाच्या 90% पेक्षा जास्त पर्जन्य झाला होता. तर, पुणे आणि अमरावती विभागांमध्ये ही टक्केवारी 90% पेक्षा कमी होती. औरंगाबाद विभागात तर या कालावधीत फक्त 68% पर्जन्यवृष्टी नोंदवली गेली होती.

बरोबर उत्तर '' SAGAR'' आहे कारण हे चक्रीवादळ अरबी समुद्रात 16-5-2018 ते 21-5-2018 या कालावधीत तयार झाले होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

'' DAYE'' : हे चक्रीवादळ बंगालच्या उपसागरात तयार झाले होते.
'' LUBAN'' : हे चक्रीवादळ अरबी समुद्रात तयार झाले होते, परंतु 16-5-2018 ते 21-5-2018 या कालावधीत नव्हते.
'' GAJA'' : हे चक्रीवादळ बंगालच्या उपसागरात तयार झाले होते.

सह्याद्री पर्वतरांग पावसाळ्यात पश्चिम दिशेला येणाऱ्या पाऊस-वहणाऱ्या वाऱ्यांना अडवते, त्यामुळे सह्याद्रीच्या पूर्वेकडे जास्त पाऊस पडत नाही. या प्रदेशाला पर्जन्य छायेचा प्रदेश म्हणून ओळखले जाते.

अति पर्जन्याचा प्रदेश सह्याद्रीच्या पश्चिमेकडील प्रदेश असतो.
ओल्या दुष्काळाचा प्रदेश सह्याद्रीच्या पूर्वेकडील प्रदेश असतो, परंतु तेथे कमी पाऊस पडतो.
तराई हा सह्याद्रीच्या पायथ्याशी असलेला समतल प्रदेश असतो.

आंबोली हे उत्तर बरोबर आहे कारण ते महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त पाऊस पडणारे ठिकाण आहे. चिखलदरा, तोरणमाळ आणि गडचिरोली येथे देखील पाऊस पडतो परंतु आंबोलीहून कमी.

पर्जन्य हा महाराष्ट्रातील भूदृश्यांच्या विकासात सर्वात महत्वपूर्ण हवामान घटक आहे. पर्जन्य म्हणजे पावसाचे प्रमाण, आणि महाराष्ट्रात पावसाचे प्रमाण परिवर्तनीय आहे, ज्यामुळे वेगवेगळ्या भूदृश्यांची निर्मिती होते. प्रचंड पावसाने पठारे निर्माण होऊ शकतात, तर कमी पावसाने सह्याद्री पर्वतरांग सारख्या चढ-उतार प्रदेशांची निर्मिती होते. आर्द्रता, आभ्राच्छादन आणि तापमान यांसारखे इतर हवामान घटक देखील महत्त्वाचे आहेत, परंतु पर्जन्य ही भूदृश्यांना आकार देणारी प्राथमिक शक्ती आहे.

दिवसातील सर्वाधिक तापमान सकाळी 11 वाजता ते 12 वाजता किंवा दुपारी 12 ते 1 वाजता किंवा दुपारी 1 ते 2 वाजता असत नाही तर ते दुपारी 2 वाजता ते 3 वाजता असते. कारण या वेळेत सूर्य पूर्णपणे उंचावलेला असतो आणि पृथ्वीवरील तापमानाचे विकिरण सर्वाधिक प्रमाणात असते.

बरोबर उत्तर: पर्याय (2 1 3 5 4)

कोकण किनारपट्टीचा चिंचोळा भाग आणि मावळ हा अतिशय जास्त पावसाचा प्रदेश आहे, जो वार्षिक 300-750 सेमी पावसासाठी ओळखला जातो. (लक्षात घ्या: चिंचोळा भाग म्हणजे अरुंद किंवा संकुचित प्रदेश)
जास्त प्रावसाचा प्रदेश (200-300 सेमी) हा मुख्यतः अंबोली, महाबळेश्वर, गगनबावडा, माथेरान सारख्या सह्याद्री पर्वतरांगेच्या उंच प्रदेशात आहे.
मावळाच्या पूर्वेस उत्तर-दक्षिण पट्टा आणि विदर्भ हे मध्यम पावसाचे (100-200 सेमी) प्रदेश आहेत, ज्यात पूरक पावसाप्रमाणेच मान्सून पावसाद्वारे पर्जन्यमान मिळते.
अहमदनगर, नाशिक, सातारा जिल्ह्यातील काही भाग हे कमी पावसाचे (50-100 सेमी) प्रदेश आहेत, जे तुलनेने कमी वार्षिक पर्जन्यमान अनुभवतात.
मराठवाडा, खानदेश आणि पश्चिम महाराष्ट्रातील काही भाग हे अवर्षणग्रस्त प्रदेश आहेत, जे वार्षिक 50 सेमीपेक्षा कमी पावसासाठी ओळखले जातात.

बरोबर उत्तर : विधान अ आणि क

विधान अ खालील कारणास्तव चुकीचे आहे - सह्याद्री पर्वताच्या वातसन्मुख उतारावर पर्जन्याचे प्रमाण जास्त असते कारण या भागात पावसाळ्याच्या वाऱ्यांमधून पाऊस पडतो.
विधान क देखील चुकीचे आहे कारण ईशान्य भागात पावसाळ्याच्या वाऱ्यांमधून नसून ईशान्य मोसमी वाऱ्यांमधून पाऊस पडतो. महाराष्ट्रातील पावसाळ्याच्या वाऱ्यांमधून पाऊस पडणारे प्रदेशांत कोकण, मध्य महाराष्ट्राचा कोकणापासून माघारलेला भाग आणि पश्चिम महाराष्ट्रच्या किनारी भाग समाविष्ट आहेत.

बरोबर उत्तर '' फक्त ब'' आहे कारण सातारा, कोल्हापूर आणि पुणे हे एकमेव जिल्हे आहेत ज्यांचा काही भाग पर्जन्य छायेच्या काळ्या व करड्या मृदेच्या कृषी हवामान विभागात येतो. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यात असे फक्त एक किंवा दोन जिल्हे आहेत जे या कृषी हवामान विभागात येतात.

अ) कोकण हे समुद्र किनाऱ्यावरील प्रदेश असल्याने तेथे उष्ण आणि दमट हवामान असते, थंड नाही.

ब) महाराष्ट्र पठार हे उंचावर असल्याने तेथे उन्हाळ्यात उष्ण आणि हिवाळ्यात थंड हवामान असते, सम नाही.

'आम्रसरी' हे कोकणात एप्रिल-मे महिन्यात सायंकाळी पडणाऱ्या पावसाला दिले जाणारे नाव आहे. हे पावसाचे थेंब मोठे आणि विरळ असतात आणि अंब्याच्या फूल येण्याशी ते जुळतात, म्हणून त्याला 'आम्रसरी' असे म्हणतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 'कोकणसरी' हा शब्द कोकणात पडणाऱ्या कोणत्याही प्रकारच्या पावसासाठी वापरला जात नाही, 'प्रतिरोध पर्जन्य' हा हवामानशास्त्रीय परिभाषेचा शब्द आहे जो पावसाच्या तीव्रतेवर लागू होतो आणि 'सह्याद्री सरी' हा शब्द सह्याद्री पर्वतरांगेत पडणाऱ्या विशिष्ट प्रकारच्या पावसाला दिले जाते जे सायंकाळी पडत नाही.

ब आणि ड हा पर्याय बरोबर आहे कारण धुळे, सोलापूर, अहमदनगर आणि पुणे हे जिल्हे पावसाच्या सावलीच्या प्रदेशात येतात, जिथे वर्षभर अतिशय कमी पाऊस पडतो. त्यामुळे हे जिल्हे आवर्षणग्रस्त प्रदेश आहेत. परभणी, रत्नागिरी, गडचिरोली आणि अमरावती हे जिल्हे पावसाळ्याच्या पट्ट्यात येतात जिथे पुरेशी पाऊस पडतो.

निसर्ग चक्रीवादळ 2020 मध्ये आले होते, तौक्ते 2021 मध्ये, क्यार 2019 मध्ये तर फयान 2009 मध्ये आले होते. या क्रमाच्या आधारे बरोबर उत्तर 2 1 3 4 आहे.

बरोबर उत्तर आहे - पर्याय 4 1 3 2.

महाराष्ट्रामध्ये वर्षावाचे प्रादेशिक वितरण उत्तर-दक्षिण अक्षावरीय रेषांद्वारे निर्धारित केले जाते. त्यामुळे महाराष्ट्रामध्ये वर्षावाचे प्रदर्शित केलेले क्रम बरोबर आहे.

पर्याय 4 1 3 2: विदर्भ > कोकण > मराठवाडा > मध्य महाराष्ट्र
पर्याय 2 3 1 4: चुकीचा, कारण मध्य महाराष्ट्राचा वर्षाव कोकणपेक्षा जास्त नाही.
पर्याय 4 1 2 3: चुकीचा, कारण मराठवाड्याचा वर्षाव मध्य महाराष्ट्राच्या वर्षावापेक्षा कमी आहे.
पर्याय 1 2 4 3: चुकीचा, कारण कोकणाचा वर्षाव मध्य महाराष्ट्राच्या वर्षावापेक्षा कमी नाही.

बरोबर उत्तर आहे "फक्त अ".

महाराष्ट्रातील आवर्षणाचा खरीप आणि रब्बी कृषी हवामानाच्या विभागात अहमदनगर, सोलापूर आणि सांगली या जिल्ह्यांचा मुख्य भाग येतो. या जिल्ह्यांमध्ये खरीप हंगामात पावसाळी पिके घेतली जातात आणि रब्बी हंगामात उन्हाळी पिके घेतली जातात.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

ब: भंडारा आणि गडचिरोली हे विदर्भातील जिल्हे आहेत जे खरीप-रब्बी विभागात येत नाहीत.
क: कोल्हापूर खरीप-रब्बी विभागात येत नाही, तर ते कोकण विभागात येते.
ड: अमरावती, बीड आणि अकोला हे विदर्भ आणि मराठवाड्यातील जिल्हे आहेत जे खरीप-रब्बी विभागात येत नाहीत.

बरोबर उत्तर '' फक्त विधान ब बरोबर आहे'' आहे.

विधान अ चुकीचे आहे कारण कोंकण विभागातील 70-75% पाउस अग्रेय मोसमी वार्‍यापासून पडतो.

विधान ब बरोबर आहे कारण दक्षिण कोंकण विभाग उत्तर कोंकण विभागापेक्षा उंचावर असल्यामुळे त्या विभागात पाउसाचे अपकर्षण अधिक होते.

विधान क चुकीचे आहे कारण पश्चिम घाट विभाग हा किनारी विभागापेक्षा उंचावर असल्यामुळे त्या विभागात पाउसाचे अपकर्षण अधिक होते आणि त्यामुळे त्या विभागात अधिक पाउस पडतो.

कोंकण प्रदेश हा पश्चिम घाटाच्या पावसाच्या सावलीत असल्याने तेथे प्रतिरोध पाऊस पडतो. या प्रकारच्या पावसात हवामानित्य वारे पर्वताच्या अडचणीमुळे वर जातात आणि थंड होऊन ढगांचे रूप घेतात आणि पावसामध्ये रूपांतरित होतात. त्यामुळे, कोंकणात फक्त प्रतिरोध पाऊस पडतो, अभिसरण पाऊस पडत नाही.

हिवाळ्यात बंगालच्या उपसागरामध्ये उष्ण कटिबंधीय वादळांची उपस्थिती सर्वात जास्त असते. या काळात, उपसागराचे तापमान उंच असते आणि वायूची दिशा अनुकूल असते, ज्यामुळे वादळांना तयार होण्यासाठी आदर्श परिस्थिती निर्माण होते.

विधान अ बरोबर आहे कारण नायट्रोजन (78%) आणि ऑक्सिजन (21%) हे वातावरणातील प्रमुख स्थिर घटक आहेत.

विधान ब चुकीचे आहे कारण वायुरूप नायट्रोजन हे वातावरणातील 78% आहे, तर व्राराजन्य धुळीचे प्रमाण अत्यंत कमी, 0.01% पेक्षा कमी आहे.

विधान क बरोबर आहे कारण रूदरफोर्ड यांनी 1772 मध्ये वायुरूप नायट्रोजनची ओळख पटवली होती.

बरोबर उत्तर आहे '' ब व क'' .

'' स्पष्टीकरण:''

महाराष्ट्राचे हवामान त्याच्या भौगोलिक स्थान (अक्षवृत्तीय विस्तार) आणि विविधतापूर्ण प्राकृतिक रचना (जसे की पर्वत, पठार आणि किनारे) या दोन घटकांवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असते.

'' भौगोलिक स्थान व अक्षवृत्तीय विस्तार:'' महाराष्ट्र विस्तृत अक्षवृत्तीय पट्ट्यात विस्तारलेला असल्याने (15° ते 22° उत्तर अक्षांश), ते उष्ण कटिबंधीय मान्सून हवामानाचा अनुभव घेते, ज्यामध्ये उबदार हिवाळे आणि पावसाळ्यात मुसळधार पाऊस पडतो.
'' प्राकृतिक रचना:'' महाराष्ट्राची विविधतापूर्ण भूरचना विविध हवामानात योगदान देते. पश्चिम घाटातील डोंगराळ भागात जास्त पाऊस पडतो आणि तेथील हवामान थंड असते, तर पठारी भागात कमी पाऊस आणि उष्ण हवामान असते.

मोसमी वारे (ब) हवामानावर प्रभाव पाडतात, परंतु ते इतके महत्त्वाचे घटक नाहीत जितके भौगोलिक स्थान आणि प्राकृतिक रचना असतात. उन्हाळ्यातील हवेची स्थिती (ड) देखील हवामानावर प्रभाव पाडते, परंतु ते मुख्यतः स्थानिक परिस्थितींना प्रभावित करते आणि एकूण हवामान नमुने बदलण्यात भूमिका बजावत नाही.

पर्याय अ व ब दोन्ही हे उत्तर बरोबर आहे कारण मान्सून मधील खंड हा नैऋत्य मान्सूनच्या काळात निर्माण होतो जेव्हा उष्ण कटिबंधीय आवर्ते वारंवार निर्माण होत नाहीत (पर्याय अ) आणि जेव्हा मान्सून द्रोण उत्तर भारतात स्थित असतो (पर्याय ब). या दोन्ही कारणांमुळे मध्य भारतात पाऊस पडणे कमी होते, ज्यामुळे म्हणून मॉन्सून खंड येतो.

बरोबर उत्तर आहे '' अंबोली, महाबळेश्वर, माथेरान, लोणावळा'' . महाराष्ट्रात पर्जन्यमान पश्चिमेकडून पूर्वेकडे कमी होते. या क्रमाने अंबोली हे समुद्रकिनारी पश्चिम घाटातील स्थान असून ते सर्वाधिक पर्जन्यमान प्राप्त करते. त्यानंतर महाबळेश्वर आणि माथेरान देखील पश्चिम घाटात आहेत आणि ते क्रमशः कमी पर्जन्यमान प्राप्त करतात. लोणावळा हे पूर्वेकडील भागात असल्याने त्याला सर्वात कमी पर्जन्यमान प्राप्त होते.

बरोबर उत्तर आहे :- ब, अ, ड, क

मे महिन्यात आतील प्रदेशाच्या तुलनेत समुद्रकिनाऱ्याच्या प्रदेशाचे तापमान कमी असते. त्यामुळे रत्नागिरी (समुद्रकिनाऱ्यावर) चे तापमान सर्वात कमी असेल. मुंबई देखील समुद्रकिनाऱ्यावर आहे पण रत्नागिरीपेक्षा उत्तर दिशेला आहे. त्यामुळे मुंबईचे तापमान रत्नागिरीपेक्षा थोडेसे जास्त असेल. नागपूर आणि सोलापूर हे दोन्ही आतील प्रदेशात आहेत, पण सोलापूर नागपूरपेक्षा दक्षिण दिशेला आहे. त्यामुळे सोलापूरचे तापमान नागपूरपेक्षा जास्त असेल.

कोंकणातील हवामान सम असते कारण ते अरबी समुद्राच्या जवळ आहे आणि म्हणूनच ते उष्ण आणि दमट असते. हे सतत गार वारे आणि मुबलक पाऊस देखील प्राप्त करते.

पूर्व विदर्भ हा महाराष्ट्रातील सर्वात उष्ण प्रदेश आहे. मे महिन्यात, पूर्व विदर्भाचा पावसाळा अद्याप सुरू होत नाही, त्यामुळे सूर्यप्रकाश थेट जमिनीवर पडतो आणि तापमान वाढवतो. याउलट, किनारपट्टीचा प्रदेश समुद्राच्या निकटतेमुळे थंड असतो आणि पश्चिम महाराष्ट्र व मराठवाडा हे प्रदेश पावसाळ्याच्या आगमनाच्या प्रतीक्षेत असतात, ज्यामुळे तापमान कमी असते.

बरोबर उत्तर पर्याय :- 3 4 2 1 आहे.
महाराष्ट्रातील हवामान विभाग आणि त्यांची स्थानिक प्रादेशिक नावे अशी आहेत:
अतिवृष्टिचा पर्वतीय प्रदेश - सह्याद्री
तापी खोर्‍यातील संक्रमण विभाग - खानदेश
पूर्व विदर्भाचा मध्यम व जास्त पावसाचा विभाग - देश
कोरड्या हवामानाचा विभाग - झाडी

बरोबर उत्तर आहे पर्याय 3 4 1 2.

ह्या जोड्या महाराष्ट्राच्या पश्चिम घाट क्षेत्रातील जिल्ह्यांच्या मोसमी पावसाच्या प्रमाणानुसार आहेत.

- बुलढाणा जिल्हा हा विदर्भात आहे आणि त्याला सर्वाधिक मोसमी पाऊस पडतो (100 ते 150 से.मी.) म्हणून तो जोडी ड) शी जुळतो.
- सांगली जिल्हा हा कोकणात आहे आणि त्याला बुलढाणाच्या तुलनेत कमी मोसमी पाऊस पडतो (75 ते 100 से.मी.) म्हणून तो जोडी क) शी जुळतो.
- नागपूर जिल्हा हा विदर्भात आहे आणि त्याला सांगलीच्या तुलनेत कमी मोसमी पाऊस पडतो (50 ते 75 से.मी.) म्हणून तो जोडी ब) शी जुळतो.
- लातूर जिल्हा हा मराठवाड्यात आहे आणि त्याला सर्व जिल्ह्यांमध्ये सर्वात कमी मोसमी पाऊस पडतो (40 ते 50 से.मी.) म्हणून तो जोडी अ) शी जुळतो.

पर्जन्याच्या दृष्टीने उतरत्या क्रमाने खालील ठिकाणे लावा: अलिबाग, नागपूर, अमरावती, सोलापूर.

उत्तर क्र. क (अलिबाग, नागपूर, अमरावती, सोलापूर) बरोबर आहे कारण अलिबागमध्ये सर्वाधिक पर्जन्यमान नोंदवले जाते, त्यानंतर नागपूर, नंतर अमरावती आणि सर्वात कमी पर्जन्यमान सोलापुरात नोंदवले जाते.
पर्याय अ, ब, क, ड चुकीचा आहे कारण सोलापूरला अमरावतीपेक्षा जास्त पर्जन्यमान मिळते.
पर्याय अ, क, ब, ड चुकीचा आहे कारण नागपूरला अलिबागपेक्षा कमी पर्जन्यमान मिळते.
पर्याय ब, अ, ड, क चुकीचा आहे कारण अमरावतीला सोलापुरापेक्षा अधिक पर्जन्यमान मिळते.

सर्व विधानं बरोबर आहेत कारण:

विधान 'अ' बरोबर आहे कारण 26 जुलै 2005 रोजी मुंबईमध्ये अभूतपूर्व 944 मिमी पाऊस पडला होता.
विधान 'ब' बरोबर आहे कारण मावळ प्रदेशात पूर्वेकडून पश्चिमेकडे उंची वाढल्याने पर्जन्य वृध्दी होते.
विधान 'क' बरोबर आहे कारण दक्षिण कोकण पश्चिमी घाटांच्या अधिक जवळ आहे, जो दक्षिण पश्चिम मान्सूनचे अधिक पाऊस पकडतो.

महाराष्ट्राच्या पठारी भागात हिवाळ्यात थंडी कमी असते, त्यामुळे डिसेंबर आणि जानेवारी महिन्यात सरासरी किमान तापमान 20 ते 22 डिग्री सेल्सिअस पर्यंत असते.

12 ते 16 डिग्री सेल्सिअस चुकीचा आहे कारण ते खूप कमी आहे.
16 ते 20 डिग्री सेल्सिअस चुकीचा आहे कारण तो थोडा कमी आहे.
8 ते 12 डिग्री सेल्सिअस चुकीचा आहे कारण तो खूप कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे - 11 नोव्हेंबर, 2009.

मौसम विभागाच्या नोंदीनुसार, फयान चक्रीवादळ हे 11 नोव्हेंबर, 2009 रोजी महाराष्ट्राच्या समुद्र किनार्‍यावर आढळले होते.

बरोबर उत्तर: वरील कोणताही पर्याय योग्य नाही

विधान ब आणि इ हे चुकीचे आहेत कारण रत्नागिरी जिल्ह्यातील मंडणगड आणि लांजा आणि कोल्हापूर जिल्ह्यातील गगनबावडा आणि राधानगरी या भागात 2500 मिमी पेक्षा जास्त पाऊस पडतो.

विधान अ हा चुकीचा आहे कारण रायगड जिल्ह्यातील माथेरान आणि कर्जत या भागातसुद्धा 2500 मिमी पेक्षा जास्त पाऊस पडतो. विधान क आणि ड हे देखील चुकीचे आहेत कारण सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील आंबोली आणि कणकवली तसेच पुणे जिल्ह्यातील खंडाळा आणि लोणावळा या भागातही 2500 मिमी पेक्षा जास्त पाऊस पडतो.

नागपूर हे उत्तर महाराष्ट्रात आहे, जिथे उष्णकटिबंधीय हवामान आहे. या प्रदेशात उन्हाळा उष्ण आणि हिवाळा मध्यम असतो. नागपूरमध्ये दैनिक सरासरी तापमान इतर पर्यायांमध्ये तुलनेने जास्त असते कारण ते अंतर्गत आहे, जे उष्णकटिबंधीय हवामानाला सामोरे जाते.

अलीबाग समुद्रकिनारी आहे, पुणे घाटाच्या पायथ्याशी आहे आणि कोल्हापूर दक्षिण महाराष्ट्रात आहे; हे सर्व प्रदेश नागपूरपेक्षा थंड आहेत.

महाराष्ट्रातील सर्वात कमी पावसाचा जिल्हा नाशिक नाही. महाराष्ट्रातील कमी पावसाच्या जिल्ह्यांमध्ये जळगाव, औरंगाबाद, उस्मानाबाद आणि सोलापूर जिल्हे येतात. त्यामुळे बरोबर उत्तर आहे "यापैकी नाही".

बरोबर उत्तर आहे 'अ, ब आणि ड'.

वातावरणात चार मुख्य पट्टे असतात:

'' तपांबर:'' पृथ्वीच्या पृष्ठभागाच्या जवळ, जिथे हवामान संबंधित घटना घडतात.
'' स्थितांबर:'' तपांबराच्या वर, जिथे ओझोन ಪट्टा आहे जो सूर्यप्रकाशातील हानिकारक पराबैंगनी किरणांपासून पृथ्वीचे संरक्षण करतो.
'' मध्यांबर:'' स्थितांबराच्या वर, जिथे ध्रुवीय प्रकाश दिसतात.
'' आयनांबर:'' मध्यांबराच्या वर, जिथे रेडिओ लहरी परावर्तित होतात, ज्यामुळे लांब पल्ल्याचा रेडिओ संप्रेषण शक्य होते.

बरोबर उत्तर '' विदर्भ'' आहे.

महाराष्ट्रात बहुतांश धुळीची वादळे विदर्भात उद्भवतात, जे राज्य उत्तर-पूर्व भागात स्थित आहे. या वादळांना स्थानीय भाषेत "अंधारी" म्हणतात. एप्रिल आणि मे महिन्यात किंवा जूनच्या सुरुवातीला या भागात थंड आणि कोरडे हवामान प्रस्थापित होते, जे धुळीच्या वादळांसाठी अनुकूल परिस्थिती निर्माण करते.

इतर पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण:

मराठवाडा देखील धुळीच्या वादळांसाठी ओळखले जाते, परंतु विदर्भपेक्षा कमी प्रमाणात.
धुळे आणि जळगाव जिल्हे उत्तरी महाराष्ट्रात स्थित आहेत, जे धुळीच्या वादळांसाठी ओळखले जात नाही.
दक्षिण मराठवाडा आणि पश्चिम महाराष्ट्र ही राज्यातील इतर भाग आहेत जे धुळीच्या वादळांसाठी ओळखले जात नाहीत.

वेंगुर्ला उत्तर हे बरोबर आहे कारण हे केंद्र महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टी भागात आहे, जो मान्सून दरम्यान अत्यधिक पाऊस प्राप्त करतो. वेंगुर्ला हे कोकणातील सर्वात जास्त पाऊस पडणारे क्षेत्र आहे, ज्याचे वार्षिक सरासरी पर्जन्यमान 4,000 मिलिमीटरपेक्षा जास्त आहे. हर्णे, ठाणे आणि रत्नागिरी या इतर पर्यायांच्या तुलनेत वेंगुर्ला येथे पाऊस अधिक पडतो.

महाराष्ट्रामध्ये पर्जन्यविषयक प्रमुख समस्या म्हणजे '' स्थल-कालीय विविधता'' . याचा अर्थ राज्यभरात वेगवेगळ्या भागांमध्ये आणि वेगवेगळ्या काळात पर्जन्यमानात मोठे बदल दिसतात. काही भागात अतिवृष्टी होते, तर काही भागात पाऊस कमी पडतो. याशिवाय, काही वर्षांमध्ये भरपूर पाऊस पडतो, तर काही वर्षांमध्ये दुष्काळ पडतो.

महाराष्ट्राच्या विभागणीत डॉ. त्रिवार्थ यांनी विदर्भ आणि मराठवाड्याचा समावेश 'मान्सून सॅव्हाना हवामान' विभागात केला आहे. हा हवामान विभाग कमी पाऊस आणि जास्त तापमानाने ओळखला जातो, जो या प्रदेशांची वैशिष्ट्ये आहे. कोकण आणि खानदेश या प्रदेशांचा समावेश मॉन्सूनी हवामान प्रदेशात केला आहे, जो जास्त पावसाने आणि समशीतोष्ण तापमानाने ओळखला जातो.

फक्त विधान ब बरोबर आहे कारण मावळ क्षेत्र त्याच्या वेगळ्या हवामानामुळे ओळखला जातो ज्यात मुसळधार पाऊस पडतो. तर विधान अ चुकीचे आहे कारण मावळ क्षेत्र पर्जन्य छायेच्या प्रदेशात येतो. विधान क चुकीचे आहे कारण कशेळी घाट नळदुर्ग आणि महाबळेश्वरला जोडतो, पोलादपूरला नाही.

सर्व विधाने बरोबर आहेत, कारण:

- विधान अ: पर्जन्यात 75 टक्क्यांपेक्षा जास्त घट होणे म्हणजे अवर्षण काळ.
- विधान ब: पर्जन्यात 26-50 टक्क्यांपर्यंत घट होणे म्हणजे साधारण अवर्षण.
- विधान क: पर्जन्यात 50 टक्क्यांपेक्षा जास्त घट होणे म्हणजे तीव्र अवर्षण.

बरोबर उत्तर आहे "मे आणि जून".

मे आणि जून महिन्यांमध्ये नैत्रत्य मान्सूनची सुरुवात होते. या काळात वातावरणात असंतुलन निर्माण होते आणि गडगडाटी वादळे येण्याची शक्यता जास्त असते. तर, एप्रिल आणि जुलै महिन्यांमध्ये मान्सूनपूर्व किंवा मान्सूनच्या सुरुवातीचा काळ नसतो, त्यामुळे या महिन्यांमध्ये गडगडाटी वादळे येण्याची शक्यता कमी असते.

बीड जिह्यात सर्वात जास्त पाऊस सप्टेंबर महिन्यात पडतो हे विधान खरे आहे कारण बीड जिल्ह्याचा पूर्व भाग मराठवाडा पठारातील वायव्य म्हशी नदीच्या खोऱ्यामध्ये येतो आणि त्यामुळे या भागात पश्चिम महाराष्ट्राच्या सह्याद्रीच्या रांगा पावसाळी वाऱ्याला अडवतात. त्यामुळे बीड जिल्ह्यात पावसाळ्याच्या उत्तरार्धात (सप्टेंबर) सर्वात जास्त पाऊस पडतो. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण नांदेडमध्ये सर्वात जास्त पाऊस पडत नाही, बहुतांश जिल्ह्यांमध्ये जूनमध्येही काही प्रमाणात पाऊस पडतो आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यात विभागातील सर्वोच्च पाऊस पडतो (सर्वात कमी नाही).

महाराष्ट्राचे हवामान उष्णकटिबंधीय मोसमी प्रकारचे आहे (विधान अ), म्हणून monsoon winds पासून पाऊस पडतो (विधान ब हे चुकीचे आहे). आंबोली येथे महाराष्ट्रात सर्वात जास्त पाऊस पडतो (विधान क). त्यामुळे, विधान अ आणि क बरोबर आहेत.

पर्जन्यछायेचा प्रदेश पश्चिम घाटाच्या पूर्वेकडील उतारावर असून, तिथे पर्जन्य कमी पडतो. वाई हे पश्चिम घाटाच्या पूर्वेकडील उतारावर आहे, तर महाड, महाबळेश्वर आणि नाशिक हे पश्चिम घाटाच्या पश्चिमेकडील उतारावर आहेत जिथे पर्जन्य जास्त पडतो.

2011 च्या जनगणनेच्या अहवालानुसार महाराष्ट्राची एकूण लोकसंख्या 11,23,74,333 होती. हा पर्याय इतर पर्यायांपेक्षा वेगळा आहे कारण इतर पर्यायांत लोकसंख्या वेगवेगळी आहे. त्यामुळे बरोबर उत्तर "11, 23, 74, 333" आहे.

अनिमोमीटर हा वार्‍याचा वेग मोजणारे उपकरण आहे कारण ते वायुप्रवाहास प्रतिसाद देऊन फिरते आणि रोटेशनची गती वार्‍याच्या वेगाशी समानुपाती असते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण सायनोपीटर आर्द्रतेचे प्रमाण, अक्टीनोमीटर सूर्यप्रकाशाची तीव्रता आणि क्लायनोमीटर उंची किंवा उताराने मोजते.

मराठवाडा प्रदेश हा महाराष्ट्राच्या आग्नेय भागात स्थित आहे आणि शुष्क आणि अर्ध-शुष्क हवामान अनुभवतो. हे उच्च सर्वसाधारण तापमान, उच्च दैनिक तापमान कक्षा आणि कमी पर्जन्य प्रमाणाने वैशिष्ट्यीकृत आहे.

मुंबई विभाग पश्चिम किनाऱ्यावर आहे आणि तुलनेने उष्ण आणि दमट आहे, तर नागपूर आणि नाशिक विभाग आतील पठारात आहेत आणि मध्यम स्वरूपाचे हवामान अनुभवतात.

उन्हाळ्याच्या शेवटी पडणाऱ्या अंबेसरी पर्जन्यासाठी प्रसिद्ध प्रदेश कोकण आहे, जो महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागात आहे. अंबेसरी पर्जन्य हा मुसळधार पाऊस असतो जो सप्टेंबर ते डिसेंबरच्या दरम्यान कोकणातील किनारी भागात पडतो.

पर्याय '' ब, क, अ, ड'' बरोबर आहे कारण महाराष्ट्रातील पर्जन्य प्रमाणाच्या उतरत्या क्रमाने जागा अंबोली, महाबलेश्वर, माथेरान आणि पाचगणी असा आहे.

अंबोली महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त पर्जन्यमान मिळणारे ठिकाण आहे, त्यापाठोपाठ महाबलेश्वर, त्यानंतर माथेरान आणि शेवटी पाचगणीला सर्वात कमी पर्जन्यमान मिळते.

'तौक्ते' चक्रीवादळ 17 मे 2021 रोजी महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवर आले होते. हे एक अतिशय तीव्र चक्रीवादळ होते ज्यामुळे महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्ट्यावर मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले होते. 'निसर्ग' चक्रीवादळ 2020 मध्ये आले होते, 'गुलाब' 2021 मध्ये आले होते आणि 'वरीलपैकी नाही' हा पर्याय चुकीचा आहे कारण हे चक्रीवादळ 17 मे 2021 रोजी महाराष्ट्राच्या किनारपट्टीवर आले होते.

पश्चिम किनारपट्टीवरील मैदानी भाग आणि त्रिपुरा हे प्रचुर पर्जन्यमानास प्राप्त होणारे प्रदेश आहेत, जे मान्सून हवामानाचे वैशिष्ट्य आहे. म्हणून, उष्ण कटिबंधीय पावसाळी (मान्सून) हवामान हे बरोबर उत्तर आहे.

उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या प्रदेशांच्या हवामान वैशिष्ट्यांचे वर्णन करत नाहीत.

बरोबर उत्तर हे 'विधान अ, ब आणि क बरोबर नाहीत' आहे.

विधान अ चुकीचे आहे कारण तंतुमय मेघ हे भूपृष्ठापासून 2000 मीटरच्या खाली उंचीवर निर्माण होतात, खाली नाही.
विधान ब चुकीचे आहे कारण स्तरमेंघ हे निचल्या उंचीवरील मेघ आहेत, जास्त उंचीवरील नाही.
विधान क चुकीचे आहे कारण कोकणातील पर्जन्य हे संवहनी प्रकारचे आहे, आरोह प्रकारचे नाही.

वरील सर्व जिल्ह्यांचा पर्जन्यछायेच्या क्षेत्रात समावेश होतो. पर्जन्यछाया क्षेत्र हा भारताचा असा भाग आहे जिथे वार्षिक पर्जन्यमान 60 सेंमी पेक्षा कमी असते. सांगली, अहमदनगर आणि सोलापूर हे महाराष्ट्राचे अतिपर्जनक्षेत्रातील जिल्हे आहेत ज्यांचा पर्जन्यछायेच्या क्षेत्रात समावेश होतो. पर्जन्यमानाचा हा अभाव मुसळधार पावसाळी वारा अवरुद्ध करणारे पश्चिम घाट पर्वतरांगा यांच्या उपस्थितीमुळे आहे.

जनेवारीमध्ये महाराष्ट्रात वातावरणाचा दाब किनारपट्टीवर सारखा असतो कारण या काळात हवेचे तापमान स्थानिक वाराचे चक्र तयार करण्यासाठी पुरेसे भिन्न नसते. उर्वरित राज्यात, उत्तर भाग दक्षिण भागापेक्षा थंड असतो, ज्यामुळे वातावरणाचा दाब दक्षिण ते उत्तर दिशेने कमी होतो (उत्तर-दक्षिण दाब प्रवणता). तथापि, हा दाब कमी होणे अत्यंत दुर्बल असते कारण दोन्ही भागांमधील तापमान फरक किमान असतो.

पश्चिम महाराष्ट्र हा महाराष्ट्रातील पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येतो. कारण हा प्रदेश सह्याद्रीच्या पर्वतराजीच्या पश्चिमेकडील उतारावर आहे. म्हणून ते सह्याद्रीच्या पर्वतराजीचा पाऊस रोखणारा परिणाम अनुभवतात, ज्यामुळे या प्रदेशात पर्जन्यवृष्टी कमी होते. उर्वरित पर्याय म्हणजे मराठवाडा, विदर्भ आणि कोकण हे पर्जन्यछायेच्या प्रदेशात येत नाहीत कारण ते सह्याद्रीच्या पश्चिमेकडील उतारावर नाहीत.

एक इंच वायुभार म्हणजे 34 मिलिबार असते. कारण 25 मिलिबार वायुभार हा एक मिलिबार आहे. तर 1000 मिलिबार हे एक वायुभार आहे. त्यामुळे 1 इंच वायुभार = (1000 / 25) 1 = 40 इंच वायुभार.

महाराष्ट्रात नैऋत्य मान्सून कालखंडात प्रतिरोध प्रकारचा पाऊस पडतो. हा पाऊस समुद्रातून येणाऱ्या बाष्पयुक्त वाऱ्यांमुळे उद्भवतो. हे वाारे पश्चिम घाटांच्या उंच डोंगररांगाशी टकरातात आणि उंचावर उठतात. त्यामुळे पाण्याच्या बाष्पाचे घनीभवन होऊन ढगांची निर्मिती होते. या ढगांतून जोरदार पाऊस पडतो, ज्याला प्रतिरोध पाऊस म्हणतात.

दोनही विधाने बरोबर आहेत. विधान अ मध्ये अंबोलीला सर्वाधिक पाऊस पडतो असे म्हटले आहे आणि विधान ब मध्ये अंबोली तीन बाजूंनी डोंगरांनी वेढलेले असल्यामुळे वातावरणातील आर्द्रता साचून पावसाळ्यात मोठ्या प्रमाणात पाऊस पडतो हे स्पष्ट करते. त्यामुळे दुसरे विधान पहिल्या विधानाचे योग्य स्पष्टीकरण आहे.

बरोबर उत्तर "अ व ब दोन्ही" आहे.

अ हे विधान अचूक आहे कारण पश्चिमेकडील सह्याद्री पर्वतरांग पावसाळी वाऱ्यांना अडवते आणि त्यामुळे पश्चिमेकडून मध्य महाराष्ट्रकडे पर्जन्याचे प्रमाण कमी होते.
ब हे विधान देखील अचूक आहे कारण पूर्वेकडील मराठवाडा भाग हा प्रचंड पावसाळी वाऱ्यांच्या पाठीवर आहे, ज्यामुळे पूर्वेकडून मध्य महाराष्ट्रकडे पर्जन्याचे प्रमाण कमी होते.

मुंबई हे महाराष्ट्रातील समुद्रकिनारी शहर आहे ज्याला मान्सूनच्या काळात प्रचंड पाऊस पडतो. 26 जुलै, 2005 रोजी, मुंबईमध्ये 24 तासांच्या कालावधीत 944 मि.मी. पाऊस पडला, जो महाराष्ट्रातील एका दिवसात झालेला सर्वात जास्त पाऊस आहे.

मुंबई ही महाराष्ट्राची किनारी राजधानी आहे. किनारी क्षेत्रे आतल्या भागातल्या प्रदेशांच्या तुलनेत तापमान कक्षा कमी असते. कारण समुद्राचे पाणी लवकर उष्ण होत नाही किंवा लवकर थंड होत नाही. त्यामुळे उन्हाळ्यात मुंबईचे तापमान नागपूर, बीड किंवा सोलापूर या आतल्या भागांच्या शहरांपेक्षा कमी असते आणि हिवाळ्यातही जास्त थंड होत नाही. यामुळे मुंबईची तापमान कक्षा सर्वात कमी असते.

वरील वर्णनमध्ये उल्लेख केल्याप्रमाणे हवामान उष्ण आणि शुष्क आहे आणि अकोले तालुक्यात जास्तीत जास्त 65 सेमी पाऊस पडतो. याशिवाय अकोले तालुक्यात जिल्ह्यातील महत्वाचे गिरीस्थान आहे. हे वर्णन अहमदनगर जिल्ह्याला लागू पडते कारण अहमदनगर जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील भागात आहे जिथे हवामान उष्ण आणि शुष्क आहे. याशिवाय, अकोले तालुका हा अहमदनगर जिल्ह्याचा एक भाग आहे जिथे जिल्ह्यातील सर्वाधिक पाऊस पडतो आणि हरिश्चंद्रगड हे प्रसिद्ध गिरीस्थानाचे घर आहे. उर्वरित जिल्हे या वर्णनाशी जुळत नाहीत.