चंद्रपूर, ठाणे, नाशिक आणि गडचिरोली हे गडचिरोली-चंद्रपूर पट्ट्यातील जिल्हे आहेत. या पट्ट्यात स्थलांतर शेती केली जाते. या पट्ट्यात मृदा उथळ आणि चरमशील आहे, परंतु खाणकामामुळे दरवर्षी नवीन मृदा उपलब्ध होते. यामुळे या पट्ट्यात स्थलांतर शेती शक्य होते.

सातारा हा जिल्हा बरोबर आहे कारण त्याचे लिंगगुणोत्तर 983 आहे, म्हणजे प्रत्येक 1000 पुरुषांमागे 983 स्त्रिया आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांचे लिंगगुणोत्तर कमी आहे: औरंगाबाद (970), बुलढाणा (949) आणि जळगाव (946).

महाराष्ट्रातील नागरी लोकसंख्येचे प्रमाण 45.23% आहे हे 2011 च्या जनगणनेनुसार आहे. हे उत्तर बरोबर आहे कारण तेच आधिकृत आकडेवारी आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते अधिकृत आकडेवारीशी जुळत नाहीत.

मुंबई उपनगरे हा मुंबई महानगराचा भाग आहे, जिथे 1,10,54,131 लोकसंख्या आहे. त्यामुळे 4 1 2 हा पर्याय बरोबर आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ठाणे, मुंबई आणि पुणे हे मुंबई उपनगरांच्या तुलनेत कमी लोकसंख्या असलेले वेगळे जिल्हे आहेत.

15.99% हे बरोबर उत्तर आहे कारण 2001 मध्ये महाराष्ट्राची लोकसंख्या 96,878,627 होती आणि 2011 मध्ये ती 112,374,333 झाली. या कालावधीतील दशवार्षिक वाढ (112,374,333 - 96,878,627) / 96,878,627 100 = 15.99% आहे.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

11.50% ही 1991-2001 दरम्यानची दशवार्षिक वाढ आहे.
21.37% ही 1981-1991 दरम्यानची दशवार्षिक वाढ आहे.
36.01% हा चुकीचा आकडा आहे.

2001 च्या शिरगणतीनुसार, महाराष्ट्रातील लोकसंख्येच्या बाबतीत ठाणे हे दुसऱ्या क्रमाचे शहर आहे. मुंबई शहर हे पहिल्या क्रमाचे, तर पुणे आणि मुंबई उपनगर अनुक्रमे तिसऱ्या आणि चौथ्या क्रमाचे आहेत.

लोकसंख्या संक्रमण सिध्दांत हा अमेरिकन अर्थशास्त्रज्ञ एफ. डब्ल्यु. नॉटेस्टाईन यांनी मांडला होता. हा सिद्धांत लोकसंख्या वाढीच्या इतिहासातील विविध टप्प्यांचे वर्णन करतो. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते वेगवेगळ्या सिद्धांतांशी संबंधित आहेत किंवा अशा व्यक्तींशी संबंधित आहेत ज्यांनी लोकसंख्या संक्रमण सिद्धांतात योगदान दिले नव्हते.

सन २०११ च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राची लोकसंख्या ११ कोटी २३ लाख आहे, जी इतर दिल्या गेलेल्या पर्यायांपेक्षा अधिक आहे. उर्वरित पर्याय (9 कोटी 50 लाख, 7 कोटी 95 लाख) महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येपेक्षा कमी आहेत.

मालवणी ही भाषा प्राथमिकपणे महाराष्ट्राच्या कोकण विभागात बोलली जाते. हा विभाग पश्चिम घाटाच्या पायथ्याशी आहे आणि समुद्रकिनारी आहे. कोकण विभागात रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग आणि मुंबईसारखे जिल्हे समाविष्ट आहेत.

आंतरराष्ट्रीय मानकानुसार प्रत्येक 1000 व्यक्तींसाठी 4 एकर उघडी जागा असणे अपेक्षित असते. मात्र, मुंबईमध्ये ही सुरक्षित खुलेपणा जागा फक्त 0.03 एकर प्रति 1000 व्यक्ती आहे. म्हणूनच, पर्याय "0.03" बरोबर आहे, कारण ते दिलेल्या मापदंडशी जुळते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते आंतरराष्ट्रीय मानकांच्या अगदी खाली आहेत.

ठाणे जिल्ह्याची लोकसंख्या घनता 800 पेक्षा जास्त आहे कारण ते मुंबई महानगर क्षेत्राचा एक भाग असून ते औद्योगिकीकरण आणि नवीनतम सुविधांमुळे शहरीकरणाने युक्त आहे. पुणे, कोल्हापूर आणि नागपूर जिल्ह्यांची लोकसंख्या घनता 800 पेक्षा कमी आहे.

2001 साली महाराष्ट्राची लोकसंख्या सुमारे 96.8 लाख होती, तर 2011 साली ती सुमारे 112.4 लाख झाली. ही वाढ 2001 आणि 2011 मध्ये महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येमध्ये सुमारे 15.99 टक्क्यांची होती. त्यामुळे "15.99" हे बरोबर उत्तर आहे, कारण ही 2001-2011 दरम्यान झालेल्या लोकसंख्या वाढीचे टक्केवारी प्रतिनिधित्व करते.

यवतमाळ हे महाराष्ट्रातील सर्वात कमी लोकसंख्या घनत्व असलेला जिल्हा आहे. 2001 च्या जनगणनेनुसार, यवतमाळची लोकसंख्या घनता 197 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती, जी 200 पेक्षा कमी आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांची लोकसंख्या घनता 200 पेक्षा जास्त आहे.

जळगाव, सोलापूर, नागपूर, कोल्हापूर आणि पुणे जिल्ह्यांची जनगणना 2011 च्या प्रमाणे लोकसंख्या घनता कमी ते जास्त आहे, म्हणून बरोबर उत्तर "क,अ,ड,ब,इ" आहे.

जम्मू-कश्मिरमधील लिंगगुणोत्तर सर्वात कमी आहे, जे 934 आहे. ही संख्या प्रत्येक 1000 पुरुषांमागे महिलांची संख्या दर्शवते. कर्नाटक आणि केरळमध्ये लिंगगुणोत्तर तुलनेने जास्त आहे, अनुक्रमे 973 आणि 1084 आहे. या राज्यांमध्ये पुरुषांपेक्षा जास्त महिला आहेत. तर, झारखंडमधील लिंगगुणोत्तर जम्मू-कश्मीरपेक्षा अधिक आहे, जे 948 आहे. यामुळे जम्मू-कश्मीर लिंगगुणोत्तराच्या बाबतीत सर्व राज्यांमध्ये सर्वात कमी आहे.

नागपूर (88.4%) सर्व जिल्ह्यांपैकी सर्वाधिक साक्षरता दर असलेला जिल्हा आहे. अमरावती (87.4%) नागपूरच्या नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे. धुळे (72.8%) तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. सर्वात कमी साक्षरता दर नंदुरबार (64.4%) जिल्ह्याचा आहे. त्यामुळे बरोबर उत्तर 1 2 3 4 आहे.

2001 मध्ये महाराष्ट्राचा साक्षरता दर 77.26% होता, तर 2011 मध्ये तो 82.66% झाला. म्हणजे 2001 आणि 2011 मध्ये साक्षरतेमध्ये 82.66% - 77.26% = 5.40% फरक आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण -

- 5.24% हा 2001 आणि 2011 मधील साक्षरता वाढीचा टक्केवारी दर आहे, फरक नाही.
- -4.52% हे 2011 आणि 2001 मधील साक्षरता वाढीचा टक्केवारी दर आहे, फरक नाही.
- -3.48% हा 2001 आणि 2011 मधील साक्षरतेमधील फरक नाही.

महाराष्ट्रात दाट लोकसंख्येचे कारण कृषी प्रगती, उपलब्ध रोजगार आणि वाढते उद्योगधंदे आहेत.

महाराष्ट्र कृषीदृष्ट्या समृद्ध आहे, ज्यामुळे लोकांना रोजगार आणि जिवननिर्वाहाची साधने मिळतात.
मुंबई आणि पुण्यासारखी शहरे उद्योगधंद्यांची केंद्रे आहेत, ज्यामध्ये रोजगाराच्या विस्तृत संधी उपलब्ध आहेत.
चांगली पाणी सिंचन प्रणाली शेतीला आधार देते, अधिक लोकांना पोसण्यास सक्षम करते.

वनस्पती, हवामान किंवा खनिज संपत्ती जरी लोकसंख्या वितरणात भूमिका बजावू शकतात, परंतु महाराष्ट्राच्या दाट लोकसंख्येसाठी प्राथमिक कारण नाहीत.

सन 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या ही राज्याच्या एकूण लोकसंख्येच्या 45.2% होती. तर 2001 मध्ये हे प्रमाण 42.4% होते. म्हणजे कालांतराने महाराष्ट्रातील नागरी लोकसंख्येत वाढ झाली आहे. यावरून दोन्ही विधानं योग्य असून अ व ब हे दोन्ही पर्याय योग्य आहेत.

महाराष्ट्रात ग्रामीण ते ग्रामीण स्थलांतर आढळून येते कारण खर कारखान्याचा विकास आहे. खर कारखाने मोठ्या शहरांऐवजी ग्रामीण भागात स्थापित केले जातात. त्यामुळे, रोजगाराच्या संधींसाठी लोक ग्रामीण भागातून दुसऱ्या ग्रामीण भागात स्थलांतर करतात. याउलट, पर्जन्य प्रमाण कमी असल्याने लोक शहरांकडे जातात, शिक्षणाच्या अपू-या सुविधांमुळे लोक शहरांमध्ये स्थलांतर करतात आणि फळबागांचा विकास शहरांच्या आसपास होतो.

कथने अ आणि ब हे दोन्ही जनगणना 2011 नुसार महाराष्ट्राच्या साक्षरता दर आणि जनसंख्या घनतेबद्दल अचूक माहिती देतात. तर कथन क हे केरळच्या साक्षरता दरासंबंधी असून ते महाराष्ट्राच्या भूगोलाशी संबंधित नाही. त्यामुळे बरोबर उत्तर "वरील सर्व" आहे.

उत्तरप्रदेश हा बरोबर उत्तर आहे कारण 2001 च्या जनगणनेनुसार, उत्तर प्रदेशातून महाराष्ट्रात स्थलांतरित झालेल्या पुरुषांची संख्या इतर कोणत्याही राज्याच्या तुलनेत सर्वाधिक होती. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्या राज्यांतून स्थलांतरित झालेल्या पुरुषांची संख्या उत्तर प्रदेशच्या तुलनेत कमी होती.

कोल्हापूर जिल्ह्यात उन्हाळी (मार्च ते मे) पर्जन्याची सर्वाधिक नोंद होते. याचे कारण म्हणजे कोल्हापूर जिल्हा सह्याद्री पर्वतरांगेच्या पश्चिमेकडील घाटाच्या पायथ्याशी आहे, जिथे उन्हाळ्यात पश्चिम घाटाच्या उतारावर आर्द्र समुद्रवायूचे अभिसरण मोठ्या प्रमाणावर पावसाला कारणीभूत होते. इतर पर्याय (सातारा, पुणे, ठाणे) कोल्हापुराच्या तुलनेत उन्हाळ्यात कमी पाऊस प्राप्त करतात.

जागतिक लोकसंख्या दिन 11 जुलै रोजी साजरा केला जातो. 1974 हे ते वर्ष होते जेव्हा जागतिक लोकसंख्या 4 अब्जांपर्यंत पोहोचली होती आणि तेव्हापासून तो दिवस जागतिक लोकसंख्या दिन म्हणून साजरा केला जात आहे.

2001 पर्यंत ठाणे, कल्याण डोंबिवली, नाशिक आणि पिंपरी चिंचवड ही चार शहरे दशलक्षी शहरांच्या गटात सामील झाली. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण अकोला, अमरावती, यवतमाळ, बुलढाणा, औरंगाबाद, अहमदनगर, जळगांव, कोल्हापूर, सांगली, सोलापूर आणि उस्मानाबाद ही शहरे 2001 पर्यंत दशलक्षी लोकसंख्येला पार करू शकली नाहीत.

सर्व विधाने बरोबर आहेत" हा पर्याय बरोबर आहे कारण:

- विधान 'अ' सत्य आहे: मुलांची लोकसंख्या 2001 मध्ये 14.1% होती जी 2011 मध्ये 11.9% झाली.
- विधान 'ब' सत्य आहे: मुलांच्या लोकसंख्येत घट ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागात झाली.
- विधान 'क' सत्य आहे: ग्रामीण भागात शहरी भागाच्या तुलनेत मुलांच्या लोकसंख्येत मोठी घट झाली (11.9% ते 10.8% विरुद्ध 14.1% ते 13.1%).

बरोबर उत्तर आहे "फक्त (ब)". ग्रामीण भागातील लोकसंख्या सतत कमी होण्याचे मुख्य कारण ग्रामीण भागातून शहराकडे होणारे स्थलांतर आहे. रोजगार, शिक्षण, आरोग्यसेवा आणि इतर सुविधांच्या अभावामुळे लोक ग्रामीण भाग सोडून शहरी भागात स्थायिक होतात. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

ग्रामीण भागात जन्मदर काही प्रमाणात कमी असला तरी तो लोकसंख्या घटण्याचे मुख्य कारण नाही.
ग्रामीण भागात मृत्यूदर शहरी भागांपेक्षा अधिक नाही.

महाराष्ट्राच्या 2001-2011 च्या काळातील लोकसंख्या वाढीमध्ये घट झालेले जिल्हे रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ठाणे आणि मुंबई जिल्ह्यात लोकसंख्या वाढ झाली आहे.

भारतातील एकूण ३६ राज्ये असतात आणि बृहनमुंबई शहर महाराष्ट्र राज्यात असते, ज्याची लोकसंख्या १.२५ कोटी आहे. पर्याय 32 नुसार 32 राज्ये आहेत ज्यांची लोकसंख्या बृहनमुंबई शहरापेक्षा कमी आहे, तर इतर पर्याय चुकीचे आहेत.

महाराष्ट्रात सर्वात जास्त लोकसंख्या ग्रामीण भागातून शहरी भागात स्थलांतरित होते. परंतु, ग्रामीण ते शहरी स्थलांतर केवळ रोजगारासाठी होत नाही, तर शिक्षण, आरोग्य सुविधा आणि सांस्कृतिक कारणांमुळेही होते. स्थलांतरामुळे संबंधित ठिकाणाच्या आर्थिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक स्थितीवर परिणाम होतो, जसे की नागरी भागांची वाढती लोकसंख्या आणि ग्रामीण भागांची घटती लोकसंख्या. त्यामुळे, फक्त 'अ' आणि 'क' पर्याय बरोबर आहेत.

सिंधुदुर्ग जिल्ह्याची सर्वात जास्त लोकसंख्या घनता आहे (321), त्यामुळे तो 1 क्रमांकाशी जोडला गेला आहे. नाशिक जिल्ह्यामध्ये सर्वात कमी लोकसंख्या घनता (67) आहे, म्हणून तो 2 क्रमांकाशी जुळतो. नंदुरबार जिल्ह्याची घनता 165 असून तो मधल्या क्रमांकाशी (3) जुळतो. गडचिरोली जिल्ह्याची घनता 260 असून ती सर्वात मोठी असल्याने तो 4 क्रमांकाशी जुळतो.

छायांकित भाग महाराष्ट्रातील सतत कमी लिंग प्रमाण असलेला जिल्हा दाखवतो. लिंग प्रमाण हे प्रति 1000 पुरुषांमागे महिलांची संख्या दर्शवते. या जिल्ह्यात सतत कमी लिंग प्रमाण असल्याने ते बाकी पर्यायांपेक्षा वेगळे आहे जे मॅपवर चिन्हांकित नाही.

' बरोबर उत्तर:'' क, इ, अ, ड, ब, ई

'' स्पष्टीकरण:''
2011 च्या जनगणनेनुसार, एकूण लोकसंख्येच्या संदर्भात खालील जिल्ह्यांचा उतरता क्रम खालीलप्रमाणे आहे:

1. अहमदनगर
2. जालना
3. नांदेड
4. सातारा
5. लातूर
6. जळगांव

मग, बरोबर पर्याय आहे: क, इ, अ, ड, ब, ई

ठाणे जिल्हा हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा आहे कारण तो लोकसंख्येच्या बाबतीत इतरांपेक्षा अधिक आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण पुणे जिल्हा हा क्षेत्रफळानुसार सर्वात मोठा असला तरी लोकसंख्येच्या बाबतीत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे, नागपूर जिल्हा हा क्षेत्रफळानुसार चौथ्या क्रमांकावर आणि लोकसंख्येच्या बाबतीत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे, तर कोल्हापूर जिल्हा हा क्षेत्रफळानुसार १० व्या क्रमांकावर आणि लोकसंख्येच्या बाबतीत २३ व्या क्रमांकावर आहे.

बीड जिल्ह्यात महाराष्ट्रातील सर्वात कमी बाल-लिंग गुणोत्तर आहे. बाल-लिंग गुणोत्तर म्हणजे 0-6 वयोगातील प्रति 1000 मुलांमागे मुलींची संख्या. बीड जिल्ह्यात हे गुणोत्तर 881 आहे, जे राज्यातील सर्वात कमी आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण या जिल्ह्यांमध्ये अधिक बाल-लिंग गुणोत्तर आहे.

भारतीय जनगणना संख्येनुसार, नागरी वस्ती म्हणून समजली जाणाऱ्या वस्त्यांमध्ये खालील तीन वैशिष्ट्ये असतात:

1. महानगरपालिका किंवा नगरपालिका असणे: या स्थानिक स्वराज्य संस्था नागरी वस्त्यांचे प्रशासन करतात आणि नागरी सेवा पुरवतात.

2. 5000 पेक्षा जास्त लोकसंख्या: या अटीमुळे मोठ्या वस्त्यांना नागरी वस्ती म्हणून वर्गीकृत केले जाते.

3. लोकसंख्येची घनता दर चौ.कि.मी. 400 पेक्षा जास्त: ही घनता नागरी वस्त्यांच्या उच्च लोकसंख्येच्या दाटतेचे प्रतिबिंबित करते.

महाराष्ट्रात ग्रामीण क्षेत्राकडून ग्रामीण क्षेत्राकडे सर्वाधिक स्थलांतर होते. हे स्थलांतर शहरी भागात नोकरी किंवा शिक्षण मागे ठेवणाऱ्या लोकांमुळे होते जे सहसा त्यांच्या जन्मगावी किंवा जवळच्या ग्रामीण भागात परत जातात.

अमरावती हा बरोबर उत्तर आहे कारण 2011 च्या जणगणनेनुसार अमरावती जिल्ह्यात 86.33% स्त्री साक्षरता दर होता, जो इतर जिल्ह्यांच्या साक्षरता दरापेक्षा अधिक आहे. बीडचा स्त्री साक्षरता दर 80.15%, जालनाचा 82.61% आणि नंदुरबारचा स्त्री साक्षरता दर 60.34% होता.

महाराष्ट्रात मराठी हा सर्वाधिक बोलला जाणारा भाषा असून, त्यानंतर सिंधी व कन्नड या दोन लघुसंख्याक भाषांमध्ये सर्वाधिक लोकसंख्या आहे. तमिळ, मल्याळी, बंगाली, पंजाबी हे महाराष्ट्रात कमी लोक बोलतात.

बरोबर उत्तर "पर्याय :- अ,क,ब,ड,ई" आहे कारण ते जनगणना 2001 ते 2011 दरम्यान लोकसंख्येत झालेल्या बदलाच्या उतरत्या क्रमात आहे:

अ) ठाणे: सर्वात जास्त लोकसंख्या वाढ
क) जालना
ब) सातारा
ड) सिंधुदुर्ग
इ) अहमदनगर: सर्वात कमी लोकसंख्या वाढ

बरोबर उत्तर 365 आहे.

2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राची लोकसंख्या 112,374,333 होती आणि भौगोलिक क्षेत्र 307,713 चौरस किलोमीटर आहे. त्यामुळे लोकसंख्येची घनता 365 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होते.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

385: हा 2001 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्येची घनता होती.
345 आणि 375: हे आकडे महाराष्ट्राच्या वास्तविक लोकसंख्येच्या घनतेपेक्षा जास्त किंवा कमी आहेत.

महाराष्ट्रात सर्वाधिक बोलली जाणारी भाषा मराठी आहे, त्यानंतर हिंदी आणि तिसऱ्या क्रमांकावर उर्दू आहे. त्यामुळे विधान अ बरोबर आहे. तसेच, गुजराती, तेलगू, कन्नड आणि सिंधी भाषा बोलणाऱ्यांची एकूण टक्केवारी उर्दू भाषा बोलणाऱ्यांच्या टक्केवारीपेक्षा कमी आहे. त्यामुळे विधान ब देखील बरोबर आहे.

नंदुरबार हा महाराष्ट्रातील सर्वात कमी साक्षरता दर असलेला जिल्हा आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार, नंदुरबारचा साक्षरता दर 66.64% आहे, जो राज्याच्या सरासरी साक्षरता दर 82.91% पेक्षा खूपच कमी आहे. उलट, गडचिरोलीचा साक्षरता दर 74.13% आहे, हिंगोलीचा 76.72% आहे आणि परभणीचा 85.86% आहे.

जनगणना 2001 च्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्र राज्यातील 3.34% लोक इतर राज्यांमधून स्थलांतरित झालेले होते.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

4.24%: हा भारत देशातील इतर राज्यांमधून स्थलांतरित झालेल्या लोकांच्या टक्केवारीचे प्रमाण आहे.
2.24%: ही महाराष्ट्र राज्यात इतर जिल्ह्यांमधून स्थलांतरित झालेल्या लोकांच्या टक्केवारीचे प्रमाण आहे.
5.02%: ही आकडेवारी उपलब्ध नाही.

चंद्रपूर जिल्ह्याचे स्त्री-पुरुष प्रमाण 1122 असून ते सर्वात जास्त आहे, त्यामुळे बरोबर उत्तर पर्याय 3 आहे. इतर जिल्हे स्त्री-पुरुष प्रमाणानुसार खालीलप्रमाणे आहेत: रत्नागिरी (934), नाशिक (1036) आणि सिंधुदूर्ग (961). त्यामुळे पर्याय 3, 4, 2 आणि 1 हे योग्य क्रमाने रत्नागिरी, चंद्रपूर, नाशिक आणि सिंधुदूर्ग जिल्ह्यांशी जुळतात.

बरोबर उत्तर आहे '' "35 जिल्हे आणि 356 तालुके"'' .

जनगणना 2001 नुसार, महाराष्ट्र राज्यात 35 जिल्हे आणि 356 तालुके होते. पर्याय "35 जिल्हे आणि 357 तालुके" चुकीचा आहे कारण त्यावेळी तालुक्यांची संख्या 357 नव्हती. पर्याय "36 जिल्हे आणि 358 तालुके" चुकीचा आहे कारण त्यावेळी जिल्ह्यांची संख्या 36 नव्हती आणि तालुक्यांची संख्या 358 नव्हती. पर्याय "37 जिल्हे आणि 357 तालुके" चुकीचा आहे कारण त्यावेळी जिल्ह्यांची संख्या 37 नव्हती.

बरोबर उत्तर आहे > ब, क, इ, ह < अ, फ, ग, ड हे उत्तर बरोबर आहे कारण प्रश्न महाराष्ट्रातील गावांच्या घनतेपेक्षा कमी गावांची घनता असलेल्या राज्यांचा गट विचारतो आहे. महाराष्ट्रातील गावांची घनता 14 आहे. दिलेल्या राज्यांपैकी पंजाब, आसाम, ओडीशा आणि पश्चिम बंगाल यांची गावांची घनता 14 पेक्षा जास्त आहे, तर राजस्थान, मणिपूर, गुजरात आणि सिक्कीम यांची घनता 14 पेक्षा कमी आहे. म्हणून, पर्याय ब, क, इ आणि ह (राजस्थान, मणिपूर, गुजरात आणि सिक्कीम) हे बरोबर उत्तर आहे, जे महाराष्ट्रातील घनतेपेक्षा कमी घनतेचे राज्य आहेत.

महाराष्ट्राचा मानव विकास निर्देशांक 0.572 आहे. भारतमानव विकास अहवाल 2011 नुसार, महाराष्ट्र भारतातील सर्वात विकसित राज्यांपैकी एक आहे आणि देशव्यापी मानव विकास निर्देशांकाच्या तुलनेत महाराष्ट्राचा निर्देशांक लक्षणीयरीत्या जास्त आहे.

गोंदियाचा स्त्री साक्षरता दर 2011 च्या जनगणनेप्रमाणे सर्वात जास्त आहे. नंदूरबारचा स्त्री साक्षरता दर सर्वात कमी आहे.

लोकसंख्येच्या वयोगट रचनेनुसार 14 वर्षांपेक्षा जास्त वयोगटातील व्यक्तींचा अनुत्पादक समजले जाते. हे लोक आर्थिकदृष्ट्या सक्रिय नाहीत कारण ते शिक्षण घेत असतात किंवा निवृत्त झालेले असतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

6 वर्षांपेक्षा कमी वयोगातील मुले उत्पादक मानली जात नाहीत कारण ते शिक्षण घेत असतात.
15 ते 30 वर्षांचा वयोग हा उत्पादक वयोग समजला जातो.
30 ते 59 वर्षांचा वयोग हा देखील उत्पादक वयोग समजला जातो.

बरोबर उत्तर: '' ठाणे, पुणे, नाशिक, अहमदनगर, जळगांव''

2001 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील लोकसंख्येच्या उतरत्या क्रमाने जिल्हे खालीलप्रमाणे आहेत:

1. ठाणे
2. पुणे
3. नाशिक
4. अहमदनगर
5. जळगांव

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या क्रमाशी जुळत नाहीत.

फेड्रिक रॅटझेल यांना मानवी भूगोलाचा जनक मानले जाते. मानवी भूगोल हा भूगोलाचा एक उपक्षेत्र आहे जो मानवी समाज आणि त्यांच्या पर्यावरणातील परस्परसंवाद अभ्यासते. रॅटझेल हे जर्मन भूगोलशास्त्रज्ञ होते ज्यांनी "पृथ्वी आणि मानव" हा ग्रंथ लिहिला होता, ज्यात त्यांनी मानवी भूगोल हा शब्द प्रथमच वापरला होता आणि या शाखेचा पाया घातला होता.

स्थलांतरविषयक अध्ययनात, अपसरण घटक हे असाहय अशा घटकांना संदर्भित करतात जे लोकांना त्यांच्या मूळ स्थानांवरून स्थलांतरित व्हायला भाग पाडतात. यात नैसर्गिक आपत्ती, युद्धे, राजकीय छळ, आणि आर्थिक संकटे यांचा समावेश होतो. हे घटक लोकांचे जीवन व मालमत्ता धोक्यात आणतात किंवा परिस्थिती इतकी कठीण बनवतात की ते स्थलांतरित होण्याशिवाय त्यांना पर्याय राहत नाही.

महाराष्ट्राची लोकसंख्येची घनता काढण्यासाठी बरोबर सुत्र आहे:

'' महाराष्ट्राची लोकसंख्येची घनता (चौ.किमी) = महाराष्ट्राची एकूण लोकसंख्या / महाराष्ट्राचे एकूण क्षेत्रफळ (चौ. किमी)''

हे सुत्र लोकसंख्येची घनता मोजण्यासाठी वापरले जाते, जी विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रातील लोकसंख्येच्या आकारमानाचे माप आहे. या सुत्रात, आम्ही महाराष्ट्राची एकूण लोकसंख्या त्याच्या एकूण क्षेत्रफळाद्वारे विभाजित करतो, जे प्रति चौरस किलोमीटर लोकसंख्या देते.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते लोकसंख्येची घनता मोजण्यासाठी वापरले जाणारे योग्य सुत्र नाहीत.

वरीलपैकी कोणतेही उत्तर बरोबर नाही, कारण महाराष्ट्राच्या जनगणनेचा हा डेटा सन 1960-61 मध्ये उपलब्ध नाही. 1961च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्येची घनता 179 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती.

अहमदनगर हा पर्याय बरोबर आहे कारण तो खालील कारणांमुळे ग्रामीण लोकसंख्येच्या बाबतीत सर्वात जास्त आहे.

अहमदनगर हा एक मोठा जिल्हा आहे ज्यात विस्तृत ग्रामीण भाग आहेत.
या जिल्ह्यात अनेक लहान गावांचा समावेश आहे ज्यांची लोकसंख्या कमी आहे.
ग्रामीण भाग शेती आणि शेतीशी संबंधित क्रियाकलापांवर अवलंबून आहेत.
जिल्ह्यात शहरी केंद्रांची संख्या कमी आहे, त्यामुळे ग्रामीण लोकसंख्या अधिक आहे.

ब,क हा बरोबर उत्तर आहे कारण नाशिक आणि नांदेड हे एकमेव जिल्हे आहेत ज्यांची जनगणना 2011 पर्यंतची घनता आणि लिंग गुणोत्तर दिलेल्या माहितीनुसार मिळते.

ठाण्याची घनता 886 आहे, जी दिलेली 884 पेक्षा जास्त आहे. औरंगाबादचे लिंग गुणोत्तर 920 आहे, जे दिलेल्या 923 पेक्षा कमी आहे.

2001 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील साक्षरतेचे प्रमाण 82.9% आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते 2001 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राच्या साक्षरतेच्या प्रमाणाशी जुळत नाहीत.

महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येची 2001-2011 दरम्यानची दशवार्षिक वाढ 15.99% होती. या काळात ठाणे, पुणे आणि औरंगाबाद या जिल्ह्यांमध्ये वाढ सर्वाधिक होती. मुंबई शहर, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांमध्ये लोकसंख्येत उणे वाढ झाली, जी मुंबई शहरात सर्वात कमी होती. त्यामुळे अ आणि ब दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.

उत्तरातील दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.

विधान अ बरोबर आहे कारण इतर राज्यांहून महाराष्ट्रात स्थलांतर करणाऱ्या स्त्रियांपैकी सर्वात जास्त उत्तर प्रदेशातून येतात, परंतु उत्तर प्रदेशातून येणाऱ्या पुरुषांच्या संख्येच्या तुलनेत त्यांची संख्या 50% पेक्षा कमी आहे.

विधान ब देखील बरोबर आहे कारण कर्नाटकमधून महाराष्ट्रात स्थलांतर करणाऱ्या स्त्रियांची संख्या दुसरी सर्वात जास्त आहे आणि त्या कर्नाटकमधून येणाऱ्या पुरुषांच्या संख्येपेक्षा अधिक आहे.

जनगणना 2001 मध्ये ठाणे जिल्ह्यात 37 शहरे होती आणि जनगणना 2011 मध्ये शहरीकरणाची प्रक्रिया वाढल्यामुळे ही संख्या वाढून 51 झाली. तर पर्याय 37 आणि 51 बरोबर आहे कारण ते जनगणना डेटावर आधारित आहे, तर बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते त्या दोन जनगणनेमध्ये जिल्ह्यातील शहरांच्या वास्तविक संख्येशी जुळत नाहीत.

दोन्ही विधाने खरी आहेत.

विधान अ मध्ये सिंधुदूर्ग आणि गडचिरोली हे दोन्ही जिल्हे विरळ लोकसंख्येचे आहेत, त्यामुळे प्रती एक लाख लोकसंख्येमागे रस्त्यांची लांबी अधिक आहे.

विधान ब मध्ये नाशिक आणि सातारा हे दोन्ही जिल्हे औद्योगिक आणि व्यापारी केंद्र आहेत, ज्यामुळे त्यांची रस्त्यांची घनता प्रती 100 चौरस किलोमीटर सर्वात अधिक आहे.

गोंदिया आणि गडचिरोली हे महाराष्ट्रातील दोन जिल्हे आहेत ज्यात लिंग गुणोत्तर (पुरुष:महिला) 925 पेक्षा अधिक आहे. त्यामुळे विधान 'ब' योग्य आहे. तसेच, मुंबई, मुंबई उपनगर, पुणे आणि ठाणे जिल्ह्यांमध्ये लिंग गुणोत्तर 925 पेक्षा कमी आहे, जे विधान 'अ' सहमत आहे. त्यामुळे दोन्ही विधाने अयोग्य नाहीत आणि म्हणून पर्याय 'एकही नाही' बरोबर आहे.

महाराष्ट्राची लोकसंख्या 96,878,627 आहे आणि क्षेत्रफळ 3,07,713 चौरस किलोमीटर आहे. त्यामुळे, प्रति चौरस किलोमीटर लोकसंख्या घनता 96,878,627 ÷ 3,07,713 = 365 व्यक्ती आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते महाराष्ट्राच्या लोकसंख्या घनतेची अचूक गणना करत नाहीत.

1971 मध्ये महाराष्ट्राची लोकसंख्या 50.41 दशलक्ष होती, जी 1961 च्या जनगणनेच्या 39.55 दशलक्ष लोकसंख्येपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त होती. त्यामुळे 1971 मध्ये महाराष्ट्रात सर्वाधिक लोकसंख्या वाढ नोंदवली गेली. उलट, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1981, 1991 आणि 1961 मध्ये लोकसंख्या वृद्धीदर कमी होती.

बरोबर उत्तर '' 'ब,अ,क,ड''' आहे कारण, 2011 च्या जनगणनेनुसार लोकसंख्या घनतेच्या आधारावर महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांचा चढता क्रम खालीलप्रमाणे आहे:

'' 1. गडचिरोली:'' 57/चौरस किमी
'' 2. सिंधुदुर्ग:'' 287/चौरस किमी
'' 3. नंदुरबार:'' 138/चौरस किमी
'' 4. धुळे:'' 234/चौरस किमी

महाराष्ट्रात उत्तर प्रदेश आणि बिहारमधून मोठ्या प्रमाणावर स्थलांतर होते. कारण हे राज्ये महाराष्ट्राच्या उत्तरेस आहेत आणि रोजगार आणि आर्थिक संधींच्या शोधात लोक येथे स्थलांतर करतात. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण आंध्रप्रदेश आणि केरळ महाराष्ट्राच्या दक्षिणेस आहेत, मध्यप्रदेश आणि पंजाब थोडे दूर आहेत आणि गुजरात आणि हरियाणा महाराष्ट्राच्या पश्चिमेस आहेत.

चुकीचे विधान हे आहे की "लोकसंख्या व क्षेत्रफळ दोन्ही बाबतीत महाराष्ट्र दुस-या क्रमांकावर आहे."

क्षेत्रफळाच्या बाबतीत, राजस्थान हे महाराष्ट्रापेक्षा मोठे आहे, त्यामुळे महाराष्ट्र क्षेत्रफळाच्या बाबतीत तिस-या क्रमांकावर आहे.

हे प्रश्न दोन विधानांची चाचणी घेतो. पहिले विधान असत्य आहे कारण 2001-2005 दरम्यान पुरुषांचे आयुर्मान स्त्रियांना मिळालेल्या आयुर्वधानापेक्षा जास्त झाले होते. दुसरे विधान बरोबर आहे कारण 60 वर्षांवरील महिलांची टक्केवारी 20 पैकी 17 प्रमुख राज्यांमध्ये खरोखर वाढली होती. म्हणूनच, बरोबर उत्तर "अ आणि ब बरोबर" आहे.

2001 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रात इतर राज्यातून स्थानांतरित झालेल्या लोकांची संख्या उत्तर प्रदेशमध्ये सर्वाधिक आहे, त्यानंतर कर्नाटक, गुजरात, मध्य प्रदेश आणि आंध्र प्रदेश येते.

गडचिरोली हा महाराष्ट्रातील सर्वात कमी साक्षरता असलेला जिल्हा आहे. त्यामुळे, गडचिरोलीचे उत्तर बरोबर आहे. उर्वरित पर्याय सिंधुदुर्ग, हिंगोली आणि नंदुरबार हे इतर जिल्हे आहेत ज्यांचा साक्षरता दर गडचिरोलीपेक्षा जास्त आहे.

कोंकण हा महाराष्ट्रातील एक किनारी प्रदेश आहे जो सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी या दोन जिल्ह्यांनी बनलेला आहे. या प्रदेशात पुरुष कामगार मुंबईच्या औद्योगिक क्षेत्राकडे स्थलांतर करण्यासाठी जातात, ज्यामुळे सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांमध्ये पुरुषांची संख्या कमी होते. त्यामुळे स्त्रियांची संख्या तुलनेने अधिक असते, ज्यामुळे लिंग-गुणोत्तर वाढते.

बरोबर उत्तर: फक्त ड

2011 च्या जणगणनेनुसार महाराष्ट्रातील नागरीकरणाची पातळी सर्वात कमी नंदुरबार जिल्ह्यात आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

नागरी लोकसंख्येची टक्केवारी 45.23 आहे ही विधान खरे आहे.
महाराष्ट्राच्या नागरी लोकसंख्येत सहावा क्रमांक लागतो, तिसरा नाही.
महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या 5,08,27,500 इतकी आहे हे विधान चुकीचे आहे. 2021 च्या जणगणेनुसार, महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या 6,04,56,965 आहे.

आधारित माहितीनुसार, पर्याय 'दोन्ही बरोबर' हे बरोबर उत्तर आहे कारण:

- 2001 पासून 2011 पर्यंत लिंग गुणोत्तरात सुधारणा झाली, ज्याचा अर्थ आहे किंवा महिलांचे प्रमाण पुरुषांच्या तुलनेत वाढले.

- त्याच कालावधीत साक्षरतेच्या प्रमाणातही वाढ झाली.

सिंधुदूर्ग आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील लिंग गुणोत्तर प्रमाण अधिक आहे कारण या जिल्ह्यांतील पुरुषांनी स्थलांतर केले आहे. याचा अर्थ येथील पुरुष जास्त प्रमाणात अन्यत्र राहत असल्याने या जिल्ह्यांमध्ये पुरुषांची संख्या तुलनेने कमी आहे. त्यामुळे स्त्रियांच्या तुलनेत पुरुषांची संख्या कमी होऊन लिंग गुणोत्तर प्रमाण वाढले आहे.

2001 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रात इतर राज्यांतून झालेल्या स्थलांतरात कर्नाटकचा हिस्सा सर्वाधिक होता, म्हणजे 28.33%. उत्तर प्रदेशचा हिस्सा 15.93% होता, आंध्रप्रदेशचा हिस्सा 8.07% होता आणि गुजरातचा हिस्सा 5.90% होता. मध्य प्रदेशचा हिस्सा सर्वात कमी होता, जो फक्त 87.4% होता.

स्थलांतरीत शेती ही एक प्रकारची शेती पद्धत आहे ज्यामध्ये शेतकरी मोठ्या प्रमाणात जंगल जमीन साफ करतात आणि लांब-लांब अंतर लावायच्या माळराना तयार करतात. ही पद्धत सहसा पावसाळ्यात कमी पाऊस पडणाऱ्या भागात वापरली जाते.

महाराष्ट्रमध्ये, चंद्रपूर, भंडारा आणि इगातपुरी हे जिल्हे स्थानिक आदिवासींच्या स्थलांतरीत शेती पद्धतीसाठी ओळखले जातात. हे जिल्हे सह्याद्री पर्वतरांगांच्या पूर्वेकडील भागात आहेत आणि कमी पाऊस पडतो. या जिल्ह्यांमध्ये आदिवासी लोक मोठ्या प्रमाणात जंगल जमीन साफ करतात आणि त्यात नागली, कापसाची रोपे आणि भाज्यांचे पीक घेतात.

त्यामुळे, चंद्रपूर, भंडारा आणि इगतपुरी हे ते जिल्हे आहेत जिथे स्थलांतरीत शेती केली जाते.

2011 च्या जनगणनेनुसार चढत्या क्रमाने लोकसंख्येची घनता असणारे जिल्हे रायगड, नागपूर, पुणे, ठाणे, मुंबई आणि मुंबई (उपनगर) आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या जिल्ह्यांच्या लोकसंख्या घनतेच्या चढत्या क्रमाशी जुळत नाहीत. याशिवाय, पर्याय मध्ये मुंबई (उपनगर) रायगडच्या आधी आहे, जे चुकीचे आहे.

महाराष्ट्राची लोकसंख्या घनता 373 व्यक्ती प्रति चौरस किमी आहे, तर भारताची घनता 382 प्रति चौरस किमी आहे. यावरून, पर्याय "महाराष्ट्रातील लोकसंख्येची घनता भारतापेक्षा अधिक आहे." हा खोटा आहे. पर्याय "संपूर्ण देशात महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येचा वाटा साधारणत: 9% आहे." हा बरोबर आहे कारण महाराष्ट्राची लोकसंख्या देशाच्या एकूण लोकसंख्येच्या 9.25% आहे.

2011च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील मुंबई, ठाणे, नागपूर आणि पुणे जिल्हे सर्वात जास्त शहरीकरण झालेले आहेत. त्यामुळे, सर्वात कमी शहरीकरण झालेले जिल्हे गडचिरोली, सिंधुदूर्ग आणि हिंगोली हे आहेत. हे जिल्हे ग्रामीण भागांचा मोठा हिस्सा असलेले आणि शहरी क्षेत्रांचा कमी हिस्सा असलेले आहेत.

2001 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या भातातील एकूण नागरी लोकसंख्येच्या 42.2% आहे. हे महाराष्ट्राला भारतात दुसरे स्थान मिळवून देते.

पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

पहिला पर्याय: हा पर्याय चुकीचा आहे कारण महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या 42.2% आहे, 37.2% नाही.
तिसरा पर्याय: हा पर्याय चुकीचा आहे कारण प्रश्न राज्य क्रम विचारतो, शहरांचा नाही.
सोलापूर हा पर्याय चुकीचा आहे कारण तो शहर आहे, राज्य नाही.

2001 च्या जनगणनेनुसार, सिंधुदूर्ग, गडचिरोली आणि हिंगोली हे महाराष्ट्रातील सर्वात कमी लोकसंख्या घनतेचे जिल्हे होते. हे जिल्हे ग्रामीण आणि डोंगराळ भागात आहेत, जिथे लोकसंख्या विरळ आहे.

तर, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

मराठवाडा हा अल्प लोकसंख्या घनतेचा प्रदेश आहे, परंतु धुळे आणि नांदेड ही या प्रदेशातील जिल्हे नाहीत.
ठाणे, नाशिक आणि चंद्रपूर हे महाराष्ट्रातील उच्च लोकसंख्या घनतेचे जिल्हे आहेत.
बुलढाणा, यवतमाळ आणि वाशिम हे विदर्भातील जिल्हे आहेत, जो मध्यम लोकसंख्या घनतेचा प्रदेश आहे.

94 हे लिंग गुणोत्तर बरोबर आहे कारण ते 100 मुलींमागे 94 मुलांचे प्रतिनिधित्व करते. 864 आणि 854 हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते 100 मुलींपेक्षा जास्त मुलांचे (अनुक्रमे 864 आणि 854) दर्शवतात, जो महाराष्ट्रातील जनगणना आकडेवारीनुसार अचूक नाही. 898 हे पर्याय देखील चुकीचे आहे कारण ते 100 मुलींपेक्षा कमी मुलांचे (898) दर्शवते, जो महाराष्ट्रातील जनगणना आकडेवारीनुसार देखील अचूक नाही.

जनगणना 2011 च्या आकडेवारीनुसार, नंदूरबार जिल्ह्यातील स्त्री-पुरुष प्रमाण दर 974 होता, जो 900 ते 1000 या दरम्यान येतो.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

700 ते 800 दरम्यान हा दर खूप कमी आहे.
800 ते 900 दरम्यान हा दर जिल्ह्याच्या वास्तविक प्रमाणापेक्षा थोडा कमी आहे.
वरीलपैकी नाही हा पर्याय चुकीचा आहे कारण दिलेल्या सर्व पर्यायांपैकी एक बरोबर आहे.

जनगणना 2011 च्या आकडेवारीनुसार, जळगांव जिल्ह्याची लोकसंख्या सर्वाधिक आहे. त्यावेळी जळगांवची लोकसंख्या सुमारे 43 लाख होती, तर औरंगाबादची 36 लाख, नांदेडची 33 लाख आणि यवतमाळची सुमारे 27 लाख होती. त्यामुळे, जळगांव हे जनगणना 2011 प्रमाणे सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले जिल्हा आहे.

मुंबई शहरात स्थलान्तरणामुळे निर्माण झालेल्या समस्या" या पर्यायामध्ये पर्याय ब, क आणि ड हे बरोबर आहेत.

'' निवास स्थानाचा प्रश्न:'' स्थलान्तरणामुळे मुंबईत येणाऱ्या लोकांना निवास स्थानाचा तुटवडा निर्माण होतो.
'' बेसुमार झोपडपट्टीचा वाढ:'' काम आणि शिक्षणाच्या संधींमुळे येणाऱ्या लोकांच्या निवासासाठी मोठ्या प्रमाणात झोपडपट्ट्या निर्माण होतात.
'' वाहतुक कोंडी:'' स्थलान्तरित लोकांची संख्या वाढल्याने शहरातील वाहनांची संख्याही वाढते, ज्यामुळे वाहतुक कोंडी होते.
लोकसंख्येची आत्यंतिक घनता हे स्थानांतरणामुळे निर्माण झालेल्या समस्यांमुळे उद्भवते, स्वतः समस्या नाही.

नागपूर आणि ठाण्यात झोपडपट्टीत राहणारी लोकसंख्या ही शहरांच्या एकूण लोकसंख्येच्या 33% पेक्षा जास्त आहे. तर, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते किंवा तर 33% पेक्षा कमी आहेत किंवा सन 2001 च्या जनगणनेशी संबंधित नाहीत.

बरोबर उत्तर '' 750 किमी'' आहे.

महाराष्ट्राच्या पठाराची पूर्वेकडील आणि पश्चिमेकडील सर्वात मोठी लांबी सुमारे 750 किलोमीटर आहे. हे पूर्वेकडील विदर्भ पर्वत आणि पश्चिमेकडील सह्याद्री पर्वत रांगांमधील अंतर दर्शवते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या लांबीशी सुसंगत नाहीत.

अंतर्गत स्थलांतर म्हणजे देशाच्या आतच एका ठिकाणाहून दुस-या ठिकाणी व्यक्ती किंवा व्यक्तिसमूहाचे स्थानांतरण आहे. यात देश सोडून बाहेर जात नाहीत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण सक्तीचे स्थलांतर म्हणजे जबरदस्तीने स्थलांतर करणे, आंतरराष्ट्रीय स्थलांतर म्हणजे एका देशातून दुस-या देशात स्थलांतर करणे आणि वरीलपैकी एकही नाही हे काहीही दर्शवत नाही.

सिंधुदुर्ग हा महाराष्ट्रातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे. कारण तो एक दूरस्थ आणि डोंगराळ भाग आहे ज्यामध्ये ऑइल रिफायनरी किंवा मोठ्या औद्योगिक क्षेत्रांसारखे प्रमुख आर्थिक केंद्र नाहीत. उलट, ठाणे हा महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे, तर औरंगाबाद आणि रायगड हे तुलनेने जास्त लोकसंख्या असलेले जिल्हे आहेत.

कोरकु ही अनुसूचित जमात ठाणे जिल्ह्यात आढळत नाही. ठाणे जिल्ह्यात आढळणारी अनुसूचित जमात वारली, गोंड आणि मल्हार कोळी आहेत. कोरकु ही अनुसूचित जमात गडचिरोली, चंद्रपूर आणि अमरावती जिल्ह्यात आढळते.

सन 2011 च्या जणगणनेनुसार, गडचिरोली आणि सिंधुदुर्ग या जिल्ह्यांची लोकसंख्या शहरांमध्ये राहणारी 15% पेक्षा कमी आहे.

गडचिरोलीमध्ये 6.3% लोकसंख्या शहरांमध्ये राहते, तर सिंधुदुर्गमध्ये 11.1% लोकसंख्या शहरांमध्ये राहते.

बाकीच्या पर्यायांमध्ये, गोंदियामध्ये शहरी लोकसंख्या 23.6%, वाशीममध्ये 26.8% आणि गोंदिया आणि वाशीममध्ये एकत्रित शहरी लोकसंख्या 50.4% आहे, जी 15% पेक्षा जास्त आहे.

महिला साक्षरता दर हा स्त्रियांच्या साक्षरतेच्या टक्केवारीचे मापन करतो. दिलेल्या पर्यायांपैकी, 75.87% ही सर्वात जास्त टक्केवारी आहे. इतर पर्याय कमी टक्केवारी दर्शवतात, म्हणून ते चुकीचे आहेत. त्यामुळे, बरोबर उत्तर 75.87% आहे.

महाराष्ट्र हा भारतातील लोकसंख्येच्या बाबतीत दुसरा सर्वात मोठा राज्य आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची लोकसंख्या सुमारे 11 कोटी 23 लाख होती, जी भारताच्या एकूण लोकसंख्येपैकी सुमारे 9.4% आहे. सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य उत्तर प्रदेश आहे तर तिसऱ्या क्रमांकावर बिहार आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण पहिला, तिसरा आणि चौथा क्रमांक अनुक्रमे उत्तर प्रदेश, बिहार आणि पश्चिम बंगाल या राज्यांचा आहे.

अत्यंत दाट वने हे अमरावती, अकोला आणि यवतमाळ जिल्ह्यात लोकसंख्येची कमी घनता नसण्याचे कारण नाही. शेती उत्पादनाची अनिश्चितता आणि भटक्या जमातींचे असित्त्व या घटकांमुळे या प्रदेशातील लोकसंख्येची घनता कमी आहे.

महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येची घनता 104,365 प्रति चौ.किमी होती. 2011 मध्ये, ही घनता वाढून 363 प्रति चौ.किमी झाली. प्रश्नमध्ये दिलेले 1951 मध्ये 110,465 हा पर्याय चुकीचा आहे कारण तो 2011 च्या घनतेपेक्षा जास्त आहे. 75,361 हा पर्याय चुकीचा आहे कारण तो 1951 च्या घनतेपेक्षा कमी आहे. 60,265 हा पर्याय चुकीचा आहे कारण तो 1951 आणि 2011 च्या घनतेपेक्षा कमी आहे.

2001 च्या जनगणनेनुसार, मुंबईच्या झोपडपट्ट्यांमध्ये साक्षरतेचे प्रमाण 3.13% इतके होते कारण हे प्रमाण सर्व उपलब्ध पर्यायांपैकी सर्वात कमी आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते अधिक आहेत.

महाराष्ट्रात स्थलांतराचे प्रमुख कारण विवाह आहे, कारण लोक त्यांच्या लग्नाच्या स्थळी स्थलांतर करतात. त्यानंतर कुटुंबासह स्थलांतरण, जेव्हा लोक आपल्या कुटुंबासह अधिक चांगल्या संधींसाठी इतरत्र स्थलांतरितात. रोजगार देखील एक महत्त्वाचे कारण आहे, कारण लोक नोकरीच्या संधींसाठी राज्यात येतात. इतर कारणे जसे की शिक्षण, जन्मानंतर आणि वैद्यकीय कारणे देखील काही प्रमाणात स्थलांतरणासाठी योगदान देतात.

परंतु, शिक्षण हा कमी प्रमाणातील घटक आहे कारण बहुतेक लोक शिक्षणासाठी स्थलांतरित होत नाहीत ते त्यांच्या गावीच शिक्षण घेतात. जन्मानंतर ही कमी कारणे आहेत कारण बहुतेक लोक त्यांच्या जन्मस्थानीच स्थलांतरित होतात आणि इतर कारणे ही कमी प्रमाणातील कारणे आहेत कारण ते विवाह, कुटूंब, रोजगार या प्रमुख कारणांमध्ये समाविष्ट आहेत.

रत्नागिरी, सिंधुदूर्ग आणि गोंदिया या जिल्ह्यांचा लिंग-गुणोत्तर उतरत्या क्रमाने आहे कारण रत्नागिरीमध्ये 1000 पुरुषांमागे 963 महिला आहेत, सिंधुदूर्गमध्ये 1000 पुरुषांमागे 981 महिला आहेत आणि गोंदियामध्ये 1000 पुरुषांमागे 962 महिला आहेत.

बरोबर उत्तर: 4 3 2 1
स्पष्टीकरण:
यादीतील लिंगगुणोत्त्रांच्या उतरत्या क्रमाने जिल्ह्यांना जुळवा:
1) नाशिक: 1136
2) नागपुर: 1079
3) रत्नागिरी: 927
4) सिंधुदूर्ग: 932

2011 च्या जनगणनेनुसार, पुणे जिल्ह्यात महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातींची सर्वात जास्त लोकसंख्या होती. हे शहरीकरण आणि औद्योगिक विकासाशी संबंधित आहे, ज्यामुळे अनुसूचित जातीच्या लोकांसाठी रोजगाराच्या संधी उपलब्ध झाल्या आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण नाशिक, औरंगाबाद आणि सोलापूर जिल्ह्यांमध्ये पुण्यापेक्षा कमी अनुसूचित जातीची लोकसंख्या आहे.

महाराष्ट्राच्या लोकसंख्येची घनता रंगाबाद जिल्ह्याच्या लोकसंख्येच्या घनतेइतकीच आहे कारण 2011 च्या जनगणनेनुसार दोन्ही जिल्ह्यांची लोकसंख्येची घनता 488 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांची लोकसंख्येची घनता महाराष्ट्राच्या किंवा रंगाबादच्या लोकसंख्येच्या घनतेपेक्षा वेगळी आहे.

2011च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्रातील 0.531% कुटुंबांना घराच्या परिसरात शौचालयाची सोय होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते इतर निकषांशी संबंधित आहेत, जसे की शहरी क्षेत्रातील घरगुती शौचालयांचे प्रमाण (38.2%) किंवा राज्याचा लिंग गुणोत्तर (929).

2011 च्या जनगणनेनुसार, गडचिरोली जिल्ह्याचे एकूण क्षेत्रफळ 14,412 चौ.कि.मी. आहे आणि लोकसंख्या 1,071,795 आहे. लोकसंख्येची घनता म्हणजे प्रति चौ.कि.मी. क्षेत्रफळात राहणारी लोकसंख्या. गडचिरोली जिल्ह्यासाठी लोकसंख्येची घनता 1,071,795 / 14,412 = 74 चौ.कि.मी. आहे. त्यामुळे, बरोबर उत्तर 74 चौ.कि.मी. आहे.

1951 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील लोकसंख्येची घनता 104 व्यक्ती प्रति चौ. किमी होती. हा आकडा एकूण लोकसंख्या आणि राज्याच्या भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या आधारे काढण्यात आला होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते खालील प्रकारे भिन्न आहेत:

164: याव्यतिरिक्त जास्त आकडा आहे जो 1951 च्या जनगणनेच्या आकड्यांशी जुळत नाही.
257: हा आकडा 1971 च्या जनगणनेतील लोकसंख्येच्या घनतेशी संबंधित आहे.
260: हा आकडा 1981 च्या जनगणनेतील लोकसंख्येच्या घनतेशी संबंधित आहे.

लहान व मध्यम शहरे एकात्मिक विकास योजना (IDSMT) 1984 ला सुरू झाली होती, 1985 ला नव्हे. त्यामुळे पर्याय चुकीचा आहे. बाकीचे पर्याय महाराष्ट्रातील शहरीकरणाच्या योग्य तथ्यांचे प्रतिनिधित्व करतात. म्हणून, बरोबर उत्तर आहे, "लहान व मध्यम शहरे एकात्मिक विकास योजना (IDSMT) डिसेंबर 1985 ला सुरु झाली.

2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्रातील सर्वाधिक लोकसंख्या घनता असलेले जिल्हे आहेत:

1) मुंबई उपनगर
2) मुंबई शहर
3) ठाणे
4) पुणे
5) कोल्हापूर

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यात हे जिल्हे समाविष्ट नाहीत किंवा ते क्रम चुकलेला आहे.

बरोबर उत्तर आहे '' नागपूर, कोल्हापूर'' कारण या दोन जिल्ह्यांमध्ये लोकसंख्येची घनता प्रत्येकी 451-600 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती, जे महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

नाशिक आणि सातारा जिल्ह्यांची लोकसंख्येची घनता अनुक्रमे 299 आणि 318 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती.
नागपूर आणि सोलापूर जिल्ह्यांची लोकसंख्येची घनता अनुक्रमे 451 आणि 295 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती.
पुणे जिल्ह्याची लोकसंख्येची घनता 451-600 श्रेणीत येते, परंतु सोलापूर जिल्ह्याची लोकसंख्येची घनता 295 व्यक्ती प्रति चौरस किलोमीटर होती.

नागरीकरणाची पातळी म्हणजे ग्रामीण भागातून शहरी भागात लोकसंख्येचे स्थलांतर दर्शवते. मुंबई उपनगर जिल्हा मुंबई महानगरीय क्षेत्राचा भाग आहे, जो अतिशय नागरीकृत आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार, मुंबई उपनगर जिल्ह्याची नागरीकरणाची पातळी 100% आहे, म्हणजे जिल्ह्यातील संपूर्ण लोकसंख्या शहरी भागात राहते.

सर्वाधिक साक्षरतेनुसार जिल्ह्यांची क्रमवारी अशी आहे:
1. मुंबई
2. मुंबई उपनगर
3. वर्धा
4. नागपूर
5. चंद्रपूर

प्रश्नानुसार, मुंबई आणि मुंबई उपनगरानंतरचे पहिले तीन जिल्हे सर्वाधिक साक्षर आहेत. हे तिन्ही जिल्हे विदर्भातील आहेत, म्हणून पर्याय "तिन्ही विदर्भातील" बरोबर आहे.

फक्त (ड) हे बरोबर उत्तर आहे कारण:

2011 च्या जनगणनेनुसार, पुणे जिल्ह्यात सर्वात जास्त लोकसंख्या आहे, त्यानंतर मुंबई जिल्ह्याचा क्रमांक लागतो. ठाणे जिल्हा तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
2011 च्या जनगणनेनुसार, रत्नागिरी जिल्ह्याची लोकसंख्येची घनता 156 आहे, 196 नाही.
2011 च्या जनगणनेनुसार, कोल्हापूर जिल्ह्याची लोकसंख्येची घनता 404 आहे, 700 पेक्षा जास्त नाही.

बुध्दिवंताच्या स्थलांतराचा आगमन क्षेत्रावर सकारात्मक परिणाम होतो, कारण ते तरुण, प्रतिभावान लोकांची भर पडतात आणि आर्थिक विकासाला चालना देतात. त्यामुळे, 'क' पर्याय चुकीचा आहे, कारण बुध्दिवंताच्या स्थलांतरामुळे आगमन क्षेत्रावर वाईट परिणाम होतात हे विधान खरे नाही.

गडचिरोली हा महाराष्ट्रातील सर्वात कमी लोकसंख्या असलेला जिल्हा आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार, गडचिरोलीची लोकसंख्या 10,71,795 होती, जी महाराष्ट्रातील इतर सर्व जिल्ह्यांपेक्षा कमी आहे. चंद्रपूरचा क्रमांक दुसरा आहे, त्यानंतर परभणी आणि शेवटी लातूर आहे.

नागरी लोकसंख्येचे प्रमाण म्हणजे शहरी भागात राहणाऱ्या लोकांची टक्केवारी. 2011 च्या जनगणनेनुसार महाराष्ट्राची नागरी लोकसंख्या 45.2% होती. म्हणजेच एकूण लोकसंख्येपैकी 45.2% लोक शहरी भागात राहत होते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते 2011 च्या जनगणनेतील नागरी लोकसंख्येच्या आकड्याशी जुळत नाहीत.

महाराष्ट्राचा उत्तर-दक्षिण अक्षवृत्त विस्तार 15 44' उत्तर ते 22 6' उत्तर आहे. हा विस्तार बरोबर आहे कारण महाराष्ट्राचा सर्वात दक्षिणी बिंदू, ज्याला सांगली जिल्ह्यातील सवर्गा म्हणतात, 15 44' उत्तर अंशावर आहे आणि सर्वात उत्तरी बिंदू, ज्याला नंदुरबार जिल्ह्यातील भरकुंडा म्हणतात, 22 6' उत्तर अंशावर आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते उत्तर-दक्षिण विस्तार दर्शवत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे "फक्त अ आणि ब".

1921 साली प्लेग सारख्या रोगांचा फैलाव आणि अन्नधान्याची कमतरता यामुळे लोकसंख्या वाढीचा दर कमी झाला. दुष्काळ हा देखील एक घटक होता परंतु तो 1921 मध्ये मुख्यतः कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेशमध्ये जास्त होता, महाराष्ट्रात नाही. 1921 मध्ये महाराष्ट्रातून इतर राज्यात स्थलांतर हे लोकसंख्या वाढ कमी होण्याचे कारण नव्हते.

मध्य आणि दक्षिण कोकणातील लिंगगुणोत्तर जास्त आहे ते तुलनेने अधिक प्रमाणात पुरुषांचे औद्योगिक क्षेत्राकडे स्थलांतर झाल्यामुळे. कारखान्यांमध्ये काम मिळण्याची शक्यता जास्त असल्याने पुरुष या प्रदेशातून बाहेर पडतात, ज्यामुळे महिलांच्या तुलनेत पुरुषांची संख्या कमी होते.

सर्वात कमी बाल-लिंगगुणोत्तर असलेला जिल्हा जळगांव आहे. बाल-लिंगगुणोत्तर हे प्रत्येक 1000 मुलींमागे असलेल्या मुलांची संख्या दर्शवते. जळगांव जिल्ह्यात 2011 च्या जनगणनेनुसार 911 असलेल्या सर्वात कमी बाल-लिंगगुणोत्तर होते, म्हणजे प्रत्येक 1000 मुलींमागे 911 मुले होती.

महाराष्ट्रातील ग्रामीण आणि शहरी लोकसंख्येचे वाटप अनुक्रमे 55% आणि 45% आहे. 2001-2011 या दशकात लोकसंख्या वाढीचा दर 16% होता आणि शहरी भागांमध्ये ही वाढ ग्रामीण भागांच्या तुलनेत अधिक होती. त्यामुळे, पर्याय 'अ आणि ब बरोबर' हा बरोबर आहे.

रत्नागिरी जिल्हा हा जिल्ह्यात 1000 पुरुषांमागे 1100 महिलांच्या सर्वाधिक लिंगगुणोत्तरामुळे ओळखला जातो.

महाराष्ट्रात 2011 च्या जनगणनेनुसार नंदुरबार आणि गडचिरोली हे दोन जिल्हे साक्षरतेच्या बाबतीत सर्वात मागे आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण हिंगोली आणि धुळे हे जिल्हे साक्षरतेच्या बाबतीत त्यांच्यापेक्षा वर आहेत.

परभणीचे बरोबर उत्तर आहे कारण 2011 च्या जनगणनेनुसार, परभणी जिल्ह्याची लोकसंख्या 18,35,982 होती, जी जालना (19,57,898), अमरावती (28,87,825) आणि लातूर (24,54,164) च्या लोकसंख्येपेक्षा कमी आहे.

जनगणना 2011 प्रमाणे यवतमाळ जिल्ह्याची लोकसंख्या 25,62,978 आहे, जी 20 लाखांपेक्षा जास्त आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांची लोकसंख्या 20 लाखांपेक्षा कमी आहे.

सही उत्तर 'साथीच्या रोगांमुळे मृत्यूदरातील वाढ' आहे. 1911-1921 या काळात महाराष्ट्रात इन्फ्लूएंझाच्या महामारीसह अनेक साथीचे रोग पसरले होते. या रोगांमुळे मोठ्या प्रमाणात मृत्यू झाले, त्यामुळे लोकसंख्या वाढ ऋणात्मक झाली. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत. त्या काळात कमी जन्मदर किंवा औद्योगिकीकरणाचा अभाव लोकसंख्या घटण्यास कारणीभूत नव्हता. तसेच, पुरांमुळे झालेले मृत्यू हे लोकसंख्या घटण्याचे एकमात्र कारण नव्हते.

जनगणना 2011 च्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रातील अनुसूचित जाती आणि अनुसूचित जमातींची टक्केवारी अनुक्रमे 12.6% आणि 9.3% आहे. त्यामुळे पर्याय 'ब' चुकीचा आहे. तसेच, मुंबई शहर जिल्ह्यामध्ये अनुसूचित जमातीचे प्रमाण 0.9% आहे, 0.6% नाही. त्यामुळे पर्याय 'अ' देखील चुकीचा आहे. पर्याय 'दोन्ही' आणि 'एकही नाही' हे दोन्ही पर्याय चुकीचे आहेत कारण अ आणि ब दोन्ही पर्याय चुकीचे आहेत. त्यामुळे बरोबर उत्तर "एकही नाही".

मुंबईत 2001 च्या जनगणनेनुसार सुमारे 49% लोक झोपडपट्टीमध्ये राहत होते. ही टक्केवारी इतर पर्यायांपेक्षा अधिक आहे, कारण पर्याय 0% चुकीचा आहे (झोपडपट्टीत लोक राहत नव्हते), तर पर्याय 55% आणि 34% इतर स्रोतांमधून मिळालेल्या माहितीसह विसंगत आहेत.