पर्याय सत्य आहे कारण:

बेसिक लाव्हा हा एक अतिशय कमी विलय बिंदू असलेला द्रवरूप लाव्हा आहे.
हा लाव्हा ज्वालामुखीतून बाहेर पडतो तेव्हा तो कमी विलय बिंदूमुळे जलद थंड होऊन पठारांची निर्मिती करतो.

बरोबर उत्तर जळगांव आहे. कारण 'मनूदेवी' धबधबा जळगांव जिल्ह्यातील चाळीसगाव तालुक्यात स्थित आहे. नाशिक जिल्ह्यात त्र्यंबकेश्वर धबधबा, नांदेड जिल्ह्यात कात्रुजू धबधबा आणि गोंदिया जिल्ह्यात तामसवागी धबधबा स्थित आहे.

बरोबर उत्तर पर्याय 3 1 4 2 आहे.

- '' धावराड श्रेणीचे खडक'' : यवतमाळ, गडचिरोली, अमरावती हे या श्रेणीत येतात.
- '' आर्कियन श्रेणीचे खडक'' : नांदेड, सिंधुदुर्ग हे या श्रेणीत येतात.
- '' गोंडवना श्रेणीचे खडक'' : चंद्रपूर हा या श्रेणीत येतो.
- '' विंध्य श्रेणीचे खडक'' : पूर्व नागपूर, भंडारा, गोंदिया, कोल्हापूर हे या श्रेणीत येत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे '' अ, ड, क, ब'' .

उत्तर-दक्षिण अभिमुखतेनुसार सह्याद्री पर्वताच्या पश्चिम घाटांतील प्राकृतिक भूरचनांचा क्रम असा असेल:

1. अ) कुंभारली घाट: हा घाट सह्याद्री पर्वतरांगेतील सर्वात दक्षिणी घाट आहे.
2. ड) प्रतापगड किल्ला: हा किल्ला सातारा जिल्ह्यात असून कुंभारली घाटाच्या उत्तरेला आहे.
3. क) रायगड किल्ला: हा किल्ला रायगड जिल्ह्यात असून प्रतापगड किल्ल्याच्या उत्तरेला आहे.
4. ब) वरंध घाट: हा घाट सह्याद्री पर्वतरांगेतील सर्वात उत्तरी घाट आहे.

औरंगाबाद विभागात 10 जिल्हे आहेत जे महाराष्ट्रातील इतर विभागांपेक्षा अधिक आहेत. पुणे विभागात 8 जिल्हे आहेत, कोकण विभागात 7 जिल्हे आहेत आणि नागपूर विभागात 9 जिल्हे आहेत. त्यामुळे, सर्वाधिक जिल्ह्यांसह औरंगाबाद विभाग बरोबर उत्तर आहे.

बरोबर उत्तर पर्याय :- '' क, ड आणि इ'' आहे.

औरंगाबाद (10,107 चौ.कि.मी.) आणि लातूर (7,157 चौ.कि.मी.) या जिल्ह्यांचे भौगोलिक क्षेत्र 10 हजार चौ.कि.मी. पेक्षा जास्त आहे, तर उस्मानाबाद (7,347 चौ.कि.मी.), बीड (10,685 चौ.कि.मी.) आणि बुलढाणा (9,661 चौ.कि.मी.) या जिल्ह्यांचे क्षेत्र 10 हजार चौ.कि.मी. पेक्षा कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे '' विधान ब आणि विधान ड'' .

'' विधान ब:'' साल्हेर शिखर नाशिक जिल्ह्यात नसून नंदुरबार जिल्ह्यात आहे.
'' विधान ड:'' शंभू महादेव डोंगररांग गोदावरी आणि भीमा नदी खो-यांना विभागत नाही, तर भीमा आणि कृष्णा नदी खो-यांना विभागते.

महाराष्ट्राचा पूर्व-पश्चिम विस्तार सुमारे 720 किलोमीटर आहे, तर दक्षिणोत्तर विस्तार 925 किलोमीटर आहे. म्हणून, महाराष्ट्राचा दक्षिणोत्तर विस्तार त्याच्या पूर्व-पश्चिम विस्तारापेक्षा जास्त आहे आणि कमी नाही.

महाराष्ट्राच्या औरंगाबाद जिल्ह्यात अंजिठा-वेरुळ लेणी आहेत. ही लेणी औरंगाबाद शहरापासून सुमारे 10 किमी अंतरावर असून, त्यांचा समावेश 1983 मध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा स्थळांमध्ये करण्यात आला आहे. अंजिठा-वेरुळ लेण्यांचा कालावधी मौर्य काळापासून ते यादव काळापर्यंत आहे, आणि अजंठा येथील 29 आणि वेरुळ येथील 34 अशा एकूण 63 लेण्या असून त्यात जैन, बौद्ध आणि हिंदू धर्माशी संबंधित वास्तुकला आणि कोरीवकाम आहे.

बरोबर उत्तर: पर्याय :- 3 2 1 4

'' स्पष्टीकरण:''

हनुमंते घाट ठाणे आणि अहमदनगर या जिल्ह्यांना जोडतो (पर्याय 3). अंबोली घाट बेळगाव आणि सावंतवाडी या जिल्ह्यांना जोडतो (पर्याय 2). माळशेज घाट पुणे आणि सातारा या जिल्ह्यांना जोडतो (पर्याय 1). खंबाटकी घाट कोल्हापूर आणि कुडाळ या जिल्ह्यांना जोडतो (पर्याय 4).

महाराष्ट्राच्या पूर्व आणि दक्षिणेला 'तेलंगणा' आणि 'कर्नाटक' आहेत. उत्तरेला 'मध्यप्रदेश', 'गुजरात' आणि 'राजस्थान' आहेत. पश्चिमेला 'गुजरात' आणि 'गोवा' आहेत. त्यामुळे महाराष्ट्राच्या सीमेलगत 6 राज्ये आणि 1 केंद्रशासित प्रदेश (गोवा) आहे.

बरोबर उत्तर आहे: अ,ब,क,ड,इ

ऊंचीनुसार उतरत्या क्रमाने पुढीलप्रमाणे आहे:

1. कळसूबाई (1646 मीटर) - हे महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर आहे.
2. महाबळेश्वर (1439 मीटर)
3. सप्तश्रृंगी (1408 मीटर)
4. तोरणा (1403 मीटर)
5. त्रंबकेश्वर (329 मीटर)

महाराष्ट्राच्या अरबी समुद्राला लागून असलेल्या उत्तर-दक्षिण किनारपट्टीवर पसरलेल्या प्रदेशाला "कोंकण" असे म्हणतात. ही पट्टी सह्याद्री पर्वतरांग आणि अरबी समुद्र यांच्या दरम्यान आहे.

"कारवार आणि मलबार" हे कर्नाटक आणि केरळमधील किनारपट्टीचे प्रदेश आहेत.
"कोरोमंडळ" हे आंध्र प्रदेश आणि तामिळनाडूमधील बंगालच्या उपसागरावरील किनारपट्टी आहे.

सर्वात मोठे भौगोलिक क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा बीड आहे, तर सर्वात लहान भौगोलिक क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा हिंगोली आहे. म्हणूनच, पर्याय "बीड आणि हिंगोली" बरोबर आहे.

मावळ हा पुणे विभागातील सर्वात उत्तरेकडील तालुका आहे कारण तो विभागाच्या सर्वात वरच्या टोकाशी स्थित आहे. जुन्नर पूर्वेस, मेढा दक्षिणेस आणि चंदनगड पश्चिमेस आहेत.

पुणे हे महाराष्ट्राची सांस्कृतिक राजधानी म्हणून ओळखले जाते कारण ते महाराष्ट्राच्या इतिहास, साहित्य, संगीत आणि कला यांचा केंद्रबिंदू आहे. हे शहरात अनेक ऐतिहासिक स्थळे, संग्रहालये, कला दालने आणि सांस्कृतिक संस्था आहेत. याउलट, मुंबई हे महाराष्ट्राचे व्यावसायिक आणि आर्थिक केंद्र आहे, कोल्हापूर हे त्याचे पौराणिक आणि धार्मिक केंद्र आहे, तर नागपूर हे त्याचे प्रशासकीय केंद्र आहे.

कर्नाटक राज्याला लागून असलेल्या महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांची संख्या सात आहे. हे जिल्हे आहेत: बेळगाव, विजापूर, बिदर, उस्मानाबाद, लातूर, सोलापूर आणि सांगली. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण महाराष्ट्रातील केवळ 7 जिल्ह्यांच्या सीमा कर्नाटक राज्याला लागून आहेत.

बरोबर उत्तर आहे "वर्धा, धुळे, हिंगोली आणि सांगली".

नकाशामध्ये छायांकित चार जिल्हे दिसत आहेत. त्यांची नावे वर्धा, धुळे, हिंगोली आणि सांगली आहेत. इतर पर्यायांमध्ये नमूद केलेले जिल्हे नकाशामध्ये छायांकित नाहीत. त्यामुळे ते चुकीचे आहेत.

मुंबई शहर हे महाराष्ट्रातील सर्वात लहान जिल्हा आहे. त्याचे क्षेत्रफळ 603 चौ.कि.मी. इतके आहे. अन्य सर्व जिल्हे मुंबईपेक्षा मोठे आहेत.

सर्व पर्यायांमध्ये दिलेले जिल्हे हे पूर्वीच्या जिल्ह्यातून वेगळे करून निर्माण केलेले आहेत. परंतु बीड आणि हिंगोली हे जिल्हे पूर्वीच्या जिल्ह्यातून वेगळे केलेले नाहीत. त्यामुळे पर्याय "बीड किंवा हिंगोली" हा बरोबर आहे.

बरोबर उत्तर पर्याय "बंदर लाट" आहे.

"त्सु"चा अर्थ जपानीमध्ये "बंदर" आणि "नामी"चा अर्थ "लाट" असा होतो. म्हणून, "त्सुनामी"चा अर्थ "बंदर लाट" होतो.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

संपूर्ण विनाश हा त्सुनामीचा परिणाम आहे, त्याचा अर्थ नाही.
राक्षसी लाट आणि हिंस्त्र लाट ही त्सुनामीची वर्णनात्मक नावे आहेत, त्याचा अर्थ नाहीत.

बरोबर उत्तर '' अंबोली, अंबा, बोरघाट, थळघाट'' आहे कारण ते दक्षिणे कडून उत्तरेकडे महाराष्ट्राच्या भौगोलिक नकाशामध्ये असेच आहेत.

अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

'' थळघाट, बोरघाट, अंबोली, आंबा:'' हा क्रम उत्तरेकडून दक्षिणेकडे आहे.
'' अंबोली, अंबा, थळघाट, बोरघाट:'' यात थळघाट आणि बोरघाट यांचा क्रम चुकीचा आहे.
'' अंबोली, अंबा, बोरघाट, थळघाट:'' हा क्रम बरोबर आहे.
'' अंबा, अंबोली, थळघाट, बोरघाट:'' यात अंबा आणि अंबोली यांचा क्रम चुकीचा आहे.

बरोबर उत्तर '' पर्याय : 4 2 1 3'' आहे.

'' पांडवगड:'' हा किल्ला सातारा जिल्ह्यात आहे
'' विजयदुर्ग:'' हा किल्ला सिंधुदूर्ग जिल्ह्यात आहे
'' सुधागड:'' हा किल्ला ठाणे जिल्ह्यात आहे
'' भैरवगड:'' हा किल्ला रायगड जिल्ह्यात आहे

मानावत, सेलू, पूर्णा हे तालुके परभणी जिल्ह्यात आहेत. प्रश्न चिन्हासह दिलेला तालुका देखील परभणी जिल्ह्याचाच असणे आवश्यक आहे.

सोनपेठ हा सोलापूर जिल्ह्याचा, वसमत हा हिंगोली जिल्ह्याचा आणि उमरी हा नांदेड जिल्ह्याचा तालुका आहे. त्यामुळे हे पर्याय चुकीचे आहेत.

केवळ कंधर हा परभणी जिल्ह्याचा तालुका आहे, म्हणून तो बरोबर उत्तर आहे.

बरोबर उत्तर आहे: कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर, हरिश्चंद्रगड.

या महाराष्ट्रातील पर्वत शिखरांच्या उंचीचा उतरता क्रम आहे कारण:
- कळसूबाई (1,646 मीटर) हे महाराष्ट्रातील सर्वात उंच पर्वत शिखर आहे.
- साल्हेर (1,567 मीटर) हे कळसूबाईपेक्षा खाली आहे.
- महाबळेश्वर (1,438 मीटर) हे साल्हेरपेक्षा खाली आहे.
- हरिश्चंद्रगड (1,422 मीटर) हे महाबळेश्वरपेक्षा खाली आहे.

बरोबर उत्तर आहे: सिंधुदुर्ग, विजयदुर्ग, जंजिरा

साहित्य असे सांगते की, महाराष्ट्रातील खालील सागरी किल्ले दक्षिणेकडून- उत्तरेकडे क्रमाने सिंधुदुर्ग, विजयदुर्ग आणि जंजिरा असे आहेत.

बरोबर उत्तर आहे: यवतमाळ, गडचिरोली, वर्धा, नागपूर, भंडारा

ही घड्याळाचे काटे फिरण्याची दिशा आहे जिथे यवतमाळ पूर्वेला, गडचिरोली नैऋत्येला, वर्धा पश्चिमेला, नागपूर वायव्येला आणि भंडारा उत्तरेला आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते संबंधित जिल्ह्यांच्या चुकीच्या दिशांचे प्रतिनिधित्व करतात.

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत. अ विधान सांगते की पूर्वेकडून पश्चिमेकडे जाताना बेसॉल्ट खडकाची जाडी वाढते आणि ब विधान नमूद करते की सह्याद्रीमध्ये या खडकाची जाडी सर्वात जास्त आहे. म्हणून, ब विधान अ विधानाला बळकटी देते कारण ते दाखवते की जाडी वाढण्याचा कल सह्याद्रीमध्ये त्याचे उच्चतम बिंदू गाठतो.

सहयाद्री पर्वताच्या पूर्वेस पर्वत रांगा दक्षिणेकडून उत्तरेकडे खालील क्रमाने पसरलेल्या आहेत:

1. '' अ) शंभूमहादेव डोंगर:'' सह्याद्रीच्या दक्षिण टोकापासून सुरू होते.
2. '' क) हरिश्चंद्र -बालाघाट डोंगर:'' शंभूमहादेवच्या उत्तरेस आहेत आणि महाराष्ट्राच्या पूर्व सीमेवरून पसरतात.
3. '' ब) सातमाळ अजंठा डोंगर:'' हरिश्चंद्र-बालाघाट डोंगराच्या उत्तर-पश्चिमेस आहेत आणि महाराष्ट्राच्या उत्तर सीमेपर्यंत पसरतात.

तोरणमाळ डोंगर सहयाद्रीच्या पश्चिमेस आहे, पूर्वेस नाही.

महाराष्ट्रात बेसाल्ट खडक पूर्व विदर्भ आणि कोकण प्रदेश सोडून सर्वत्र आढळतो कारण तो डेक्कन पठाराचा प्रमुख घटक आहे. डेक्कन पठाराचा बहुतेक भाग बेसाल्ट लावाच्या प्रवाहाने तयार झाला आहे, जो पृथ्वीच्या पपडीमध्ये भेगांमधून बाहेर आला आहे. जलजन्य खडक पाण्याद्वारे तयार होतात, रुपांतरीत खडक उष्णता आणि दाबामुळे तयार होतात, तर यापैकी नाही हा पर्याय विशिष्ट नाही.

यवतमाळ जिल्ह्याच्या पूर्वेस गडचिरोली, चंद्रपूर आणि अमरावती हे जिल्हे आहेत. पर्याय 'अ' मध्ये गडचिरोली आणि पर्याय 'ब' मध्ये चंद्रपूर आहे. पर्याय 'क' मध्ये अमरावतीचा समावेश असल्याने तोही बरोबर आहे. उर्वरित पर्यायांमध्ये वाशिम जिल्हा आहे जो यवतमाळच्या पूर्वेस नाही, त्यामुळे हे पर्याय चुकीचे आहेत.

हरिहरेश्वर हे उत्तर बरोबर आहे. कारण, महाराष्ट्राच्या कोकण किनाऱ्यावर हरिहरेश्वर हे एकमेव ठिकाण आहे जिथे तरंगघर्षीत चबुतरा आढळतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण तेथे तरंगघर्षीत चबुतरा नाही.

बरोबर उत्तर पर्याय आहे: ड, य, ब, क, अ

हे उत्तर बरोबर आहे कारण ते क्षेत्रफळानुसार प्रशासकीय विभागांच्या उतरत्या क्रमाने क्रमवारीत आहे:

1. औरंगाबाद (16,441 चौ. किमी.)
2. पुणे (15,643 चौ. किमी.)
3. नाशिक (15,530 चौ. किमी.)
4. अमरावती (12,235 चौ. किमी.)
5. नागपूर (9,898 चौ. किमी.)

सातपुडा पर्वतरांग महाराष्ट्रातील सर्वात उत्तरेकडील पर्वतरांग आहे. हरिश्चंद्रगड सातपुड्याच्या दक्षिणेला स्थित आहे. त्याच्या दक्षिणेला सातमाळ पर्वतरांग आहे. शेवटी, सर्वात दक्षिणेकडील शंभूमहादेव पर्वतरांग आहे. म्हणूनच, या पर्वत रांगांचा योग्य क्रम उत्तरेकडून दक्षिणेकडे सातपुडा, हरिश्चंद्रगड, सातमाळ आणि शंभूमहादेव असा आहे.

नागपूर हा वेगळा जिल्हा आहे कारण मिर्नाणाच्या पद्धतीत मुंबई शहर, उपनगर आणि वाशिम आणि हिंगोली हे जिल्हे एकत्रित आहेत, तर नागपूर विदर्भातील एक स्वतंत्र जिल्हा आहे.

अहमदनगर महाराष्ट्राचा सर्वात मोठा जिल्हा आहे" हे वाक्य पूर्णपणे बरोबर आहे. अहमदनगर हा महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांपैकी सर्वात जास्त क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा आहे आणि त्याची सीमा नाशिक, ठाणे, पुणे, सोलापूर आणि बीड या जिल्ह्यांशी आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

अहमदनगर जिल्हा औरंगाबाद विभागापेक्षा मोठा नाही, कारण औरंगाबाद विभागात अहमदनगर, औरंगाबाद, बीड, जालना आणि परभणी हे पाच जिल्हे आहेत.
मुंबई हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा जिल्हा आहे, अहमदनगर नव्हे.
अहमदनगर पुण्यापासून सुमारे 120 किमी अंतरावर आहे, जवळ नाही.
अहमदनगर एक मोठे शहर आहे, परंतु मुंबई किंवा पुणे यासारखे ते एक महानगर नाही.

सातपाटीचा जिल्हा सिंधुदुर्ग आहे, तर उभाडांडाचा जिल्हा ठाणे आहे. मारवेचा जिल्हा रायगड आहे, तर नंदगावचा जिल्हा मुंबई आहे. त्यामुळे, योग्य जोडी अशी आहे:

- सातपाटी --> सिंधुदुर्ग
- उभाडांडा --> ठाणे
- मारवे --> रायगड
- नंदगाव --> मुंबई

म्हणून, बरोबर उत्तर आहे: 1 3 4 2

खलाटी" हा शब्द कोकणातील पश्चिमेकडील सागर किनाऱ्यालगतचा सखल भाग याशी संबंधित आहे. हा भाग खूप सपाट आणि हलका उतरणारा असतो, ज्यामुळे शेती आणि इतर कृषिविषयक क्रियाकलापांसाठी तो योग्य मानला जातो.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते वेगवेगळ्या भौगोलिक वैशिष्ट्यांचे वर्णन करतात:

कोकण किनाऱ्यावरील वाळूचे दांडे - हे पातळ, वाळूयुक्त टीले आहेत जे समुद्राच्या लाटांच्या क्रियेमुळे तयार झाले आहेत.
कोकणातील भाताचे शेत - हे सहसा किनाऱ्यापासून काही अंतर अंतर्गत असतात आणि समुद्राच्या खार पाण्यापासून दूर आहेत.
कोकण किनाऱ्यावरील पुळण - हे किनाऱ्याशी समांतर चालणारे गवताळ भाग आहेत, जे सहसा नारळाच्या बागांसाठी वापरले जातात.

पर्याय 1 2 3 4 बरोबर आहे कारण:

स्तंभ अ मधील सोलापूर जिल्ह्याचे मुख्यालय माळशिरस आहे, म्हणून अ) सोलापूर - 4) माळशिरस ही जोडी बरोबर आहे.
स्तंभ अ मधील लातूर जिल्ह्याचे मुख्यालय लातूर आहे, म्हणून ब) लातूर - 2) मंठा ही जोडी बरोबर आहे.
स्तंभ अ मधील जालना जिल्ह्याचे मुख्यालय जालना आहे, म्हणून क) जालना - 1) गेवराई ही जोडी बरोबर आहे.
स्तंभ अ मधील बीड जिल्ह्याचे मुख्यालय बीड आहे, म्हणून ड) बीड - 3) शिरुर अनंतपाल ही जोडी बरोबर आहे.

नांदेड जिल्ह्याची सीमा ही तेलांगना राज्याच्या सीमेशी कमीत कमी लागून आहे. कारण नांदेड हा जिल्हा महाराष्ट्र आणि तेलांगना राज्यांच्या सीमेवर वसला आहे. यवतमाळ, गडचिरोली आणि चंद्रपूर हे जिल्हे तेलांगना राज्याच्या सीमेपासून अधिक अंतरावर आहेत.

विधान अ बरोबर आहे कारण अकलोली, ठाणे जिल्ह्यात आहे आणि तिथे गरम पाण्याचे झरे आहेत.

विधान ब चुकीचे आहे कारण गुहागर पर्यटन क्षेत्र चिपळूण शहराच्या पश्चिमेकडी आहे.

विधान क बरोबर आहे कारण उरुळी कांचन येथे आयुर्वेदिक वैद्यक पद्धतीवर आधारित वैद्यकीय पर्यटन केंद्र आहे.

बरोबर उत्तर आहे 'अ सत्य असून ब चूक आहे'.

अ हे विधान सत्य आहे कारण उच्च उंचीवर तापमान कमी होते, त्यामुळे डोंगरी स्थाने गिरीस्थान म्हणून विकसित होण्यास योग्य असतात.

ब हे विधान चूक आहे कारण वाढत्या उंचीनुसार तापमान 6.5 सें/कि.मी. या दराने कमी होते, 9.5 सें/कि.मी. या दराने नाही.

नाशिक, पुणे आणि अमरावती हे तीनही विभाग महाराष्ट्रात सहा सहा जिल्ह्यांमध्ये विभागले गेले आहेत. त्यामुळे या तिन्ही विभागांमध्ये सारखे जिल्हे आहेत. तर कोंकण, नागपूर आणि पुणे विभाग यांच्यामध्ये जिल्ह्यांची संख्या वेगळी आहे.

नंदुरबार हा महाराष्ट्रातील सर्वात कमी तालुक्यां असलेला जिल्हा आहे. त्यात केवळ 5 तालुके आहेत. सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात 10, रायगड जिल्ह्यात 15 आणि धुळे जिल्ह्यात 13 तालुके आहेत.

बरोबर उत्तर आहे :- 3 1 2 4

माथेरान हे रायगड जिल्ह्यातील थंड हवेचे ठिकाण आहे (पर्याय 3 1)
चिखलदरा हे अमरावती जिल्ह्यातील थंड हवेचे ठिकाण आहे (पर्याय 3 4)
तोरणमाळ हे सिंधुदुर्ग जिल्ह्यातील थंड हवेचे ठिकाण आहे (पर्याय 3 1)
अंबोली हे नंदुरबार जिल्ह्यातील थंड हवेचे ठिकाण आहे (पर्याय 3 2)

दोन्ही विधान अयोग्य आहेत. मालवण जवळील खांदेरी बेटावर सिंधुदुर्ग हा किल्ला आहे, परंतु एलिफंटा लेणी घट्सरपती बेटावर आढळतात, उंदरी बेटावर नाहीत.

बरोबर उत्तर: 4 3 1 2

डोंगर - जिल्हा:

हस्ती - सातारा
तोरणमाळ - कोल्हापूर
चिकोडी - नंदुरबार
मढोशी - जळगाव

गोंदिया हा जिल्हा महाराष्ट्राच्या पूर्वेस आहे, परंतु त्याची सरहद्द तेलगंणा राज्याशी लागत नाही. चंद्रपूर, यवतमाळ आणि नांदेड हे तीनही जिल्हे महाराष्ट्राच्या पूर्वेस आहेत आणि त्यांची सरहद्द तेलगंणाशी लागते.

अजिंठा रेंजला पूर्वेच्या टोकावर विभागणारे दोन शिंग म्हणजे "सातमाळ रेंज" आणि "निर्मल रेंज" नव्हेत. त्यामुळे पर्याय अ आणि ब दोन्ही चुकीचे आहेत. त्याऐवजी, अजिंठा रेंजला पूर्वेच्या टोकावर "कव्हाड रेंज" आणि "जावळी रेंज" या दोन शिंगे विभागतात. त्यामुळे, "न अ बरोबर न ब" हा एकमेव योग्य पर्याय आहे.

बरोबर उत्तर आहे 2 3 4 1.

'' 2) वेरुळ डोंगर:'' औरंगाबाद येथील प्रसिद्ध गुंफा मंदिरांचे ठिकाण. अजिंठा लेण्यांचे मुळ ठिकाण.
'' 3) मुदखेड डोंगर:'' नांदेड जिह्यातील हा डोंगर धोम धरणाच्या निर्मितीमुळे पाण्याखाली गेला आहे.
'' 4) सुरजागड डोंगर:'' गडचिरोली जिह्यात असलेला हा डोंगर त्यावरील सांडोली राष्ट्रीय उद्यानासाठी प्रसिद्ध आहे.
'' 1) गाळणा डोंगर:'' हा डोंगर धुळे जिह्यातील आहे.

बरोबर उत्तरातील जोड्या खालीलप्रमाणे आहेत:

भिरा जलविद्युत केंद्र - रायगड जिल्हा
विर जलविद्युत केंद्र - पुणे जिल्हा
भंडारदरा जलविद्युत केंद्र - अहमदनगर जिल्हा
उजनी जलविद्युत केंद्र - सोलापूर जिल्हा

बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते स्तंभ I आणि स्तंभ II मध्ये दिलेल्या जलविद्युत केंद्रांच्या आणि जिल्ह्यांच्या बरोबर जोड्यांशी जुळत नाहीत.

महाराष्ट्रात सारख्या नावाचे तालुके आणि जिल्हे आहेत ते खालीलप्रमाणे द्यावेत:

कर्जत तालुका रायगड आणि पुणे जिल्ह्यात आहे.

खेड तालुका रायगड आणि अहमदनगर जिल्ह्यात आहे.

नंदगाव तालुका उस्मानाबाद आणि यवतमाळ जिल्ह्यात आहे.

कळंब तालुका नाशिक आणि अमरावती जिल्ह्यात नाही तर यवतमाळ आणि उस्मानाबाद जिल्ह्यात आहे.

बरोबर उत्तर: 3 2 4 1

घाटमार्ग व त्याद्वारे जोडलेली शहरांची जोडी योग्य आहे.
आंबेनळी घाटमार्गामुळे कोल्हापूर आणि कुडाळ ही शहरे जोडली आहेत.
हनुमंते घाटमार्गामुळे पुणे आणि सातारा ही शहरे जोडली आहेत.
माळशेज घाटमार्गामुळे महाबळेश्वर आणि महाड ही शहरे जोडली आहेत.
खंबाटकी हा घाटमार्ग नाही, तर डोंगरी दर्रा आहे.

फोंडा घाट मध्य आणि दक्षिण सह्याद्री पर्वत रांगांदरम्यान एक खिंड आहे. ही खिंड महाराष्ट्र आणि गोव्याला जोडते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते उत्तरेत (थळघाट), केरळमध्ये (पालघाट) किंवा कोंकण कोस्टवर (कुंभार्ली घाट) आहेत.

महाराष्ट्राच्या एकूण भूभागापैकी सुमारे 86% भाग दक्षिणी पठाराने व्यापला आहे. हा पठार महाराष्ट्राच्या बहुतेक भागात पसरलेला आहे, तर इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते दक्षिणी पठाराने व्यापलेल्या एकूण भूभागाच्या प्रमाणाचे अचूकपणे प्रतिनिधित्व करत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे: 4 3 1 2

या पर्यायात योग्य जोड्या लावल्या आहेत:

'' रायगड:'' अकळोणी येथे गरम पाण्याचे झरे आहेत.
'' अमरावती:'' साव येथे गरम पाण्याचे झरे आहेत.
'' ठाणे:'' सालबर्डी येथे गरम पाण्याचे झरे आहेत.
'' जळगांव:'' उनपदेव येथे गरम पाण्याचे झरे नाहीत. त्यामुळे जळगांवचा पर्याय चुकीचा आहे.

उस्मानाबाद हा जिल्हा जालनाच्या उत्तरेस आहे, त्यामुळे विधान ब चुकीचे आहे. महाराष्ट्र आणि कर्नाटकच्या सीमेवर 8 जिल्हे आहेत, म्हणजेच विधान क देखील चुकीचे आहे. परंतु, औरंगाबाद शहर जालनाच्या पश्चिमेस आहे, हे खरे आहे. म्हणून, एकमेव बरोबर विधान हे विधान अ आहे.

बरोबर उत्तराप्रमाणे जोड्या जुळल्या आहेत:

'' कसारा घाट - मुंबई - नाशिक रस्ता:'' हा रस्ता कसारा घाटातून जातो, जो थेट मुंबई आणि नाशिक जोडतो.
'' बोर घाट - पुणे - मुंबई रस्ता:'' हा रस्ता बोर घाटातून जातो, जो थेट पुणे आणि मुंबई जोडतो.
'' पसरणी घाट - कोल्हापूर -रत्नागिरी रस्ता:'' हा रस्ता पसरणी घाटातून जातो, जो थेट कोल्हापूर आणि रत्नागिरी जोडतो.
'' अंबा घाट - वाई - पाचगणी रस्ता:'' हा रस्ता अंबा घाटातून जातो, जो थेट वाई आणि पाचगणी जोडतो.

बरोबर उत्तर आहे 1 नोव्हेंबर 1956 /1 मे 1960. 1 नोव्हेंबर 1956 रोजी मुंबई राज्याची द्वैभाषिक म्हणजे महाराष्ट्री आणि गुजराथी भाषेच्या आधारावर पुनर्रचना करण्यात आली. त्याचवेळी महाराष्ट्र राज्याची स्थापना अजून झाली नव्हती. त्यानंतर 1 मे 1960 रोजी मुंबई राज्यातून महाराष्ट्र राज्य वेगळे करण्यात आले.

महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांची संख्या 35 आहे. महाराष्ट्र हे भारतातील दुसरे सर्वात मोठे राज्य आहे आणि 2011 च्या जनगणनेनुसार त्यामध्ये 35 जिल्हे आहेत. पर्याय 37 आणि 31 चुकीचे आहेत कारण महाराष्ट्रमध्ये इतकी जिल्ह्यांची संख्या नाही आणि पर्याय 28 चुकीचा आहे कारण महाराष्ट्रमध्ये 28 जिल्हे नाहीत.

अंबेजोगाई हे उत्तर बरोबर आहे कारण ऐतिहासिक काळात अंबेजोगाईचे नाव 'मोमिनाबाद' होते. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते कधीही 'मोमिनाबाद' नावाने ओळखले जात नव्हते.

बरोबर उत्तर पर्याय 'ब, क' आहे.

पुणे जिल्ह्यातील शिवनेरी आणि राजमाची हे किल्ले पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहेत.

वनदुर्ग वासोटा हा कोल्हापूर जिल्ह्यातील किल्ला आहे. प्रतापगड आणि हरिश्चंद्रगड हे दोन्ही किल्ले पुणे जिल्ह्यात असले तरी ते राजमाची आणि शिवनेरी यांच्यापेक्षा कमी प्रसिद्ध आहेत.

महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर कळसूबाई आहे. साल्हेर हे दुसरे सर्वात उंच शिखर आहे, तर तोरणा आणि घोडव ही क्रमशः तिसरे आणि चौथे सर्वात उंच शिखर आहेत.

अंबोली घाट हा सावंतवाडी-बेळगाव मार्गावर आहे, कोल्हापुर-रत्नागिरी मार्गावर नाही. त्यामुळे विधान ब चूक आहे. तर दिवा घाट हा पुणे-बारामती मार्गावर आहे, म्हणून विधान अ बरोबर आहे.

सह्याद्रि पर्वत हा महाराष्ट्रातील प्रमुख जलविभाजक आहे कारण तो गोडावरी नदीचे पाणलोट क्षेत्र कृष्णा नदीच्या पाणलोट क्षेत्रापासून वेगळे करतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते महाराष्ट्रातील प्रमुख जलविभाजक नाहीत. सातपुडा पर्वत हे उत्तर महाराष्ट्र आणि दक्षिण भारतादरम्यान जलविभाजक आहे, तर अजिंठा पर्वत आणि महादेव डोंगर हे स्थानिक जलविभाजक आहेत.

महाराष्ट्राच्या उत्तर सीमेवर सातपुडा डोंगर आहे. हा डोंगर उत्तर-दक्षिण पसरलेला आहे आणि महाराष्ट्राच्या मध्य भागात उत्तर सीमेवर स्थित आहे. सहयाद्री पश्चिमेकडील घाट आहे, सातमाळा डोंगर पूर्व घाटाचे एक भाग आहे आणि मेळघाट हा डोंगराळ प्रदेश आहे जो महाराष्ट्राच्या पूर्व भागात आहे.

महाराष्ट्रातील घाट उत्तरेकडून दक्षिणेकडे अशा क्रमाने आहेत:

'' कुंभार्ली घाट:'' सातारा जिल्ह्यातील कृष्णा नदीचा खोरा आहे.
'' आंबा घाट:'' पुणे आणि कोल्हापूर जिल्ह्यातील भिमा नदीचा खोरा आहे.
'' फोंडा घाट:'' रायगड आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील सावित्री नदीचा खोरा आहे.
'' आंबोली घाट:'' सिंधुदुर्ग आणि गोवा जिल्ह्यातील तर्कारी नदीचा खोरा आहे.

परिस्थिती म्हणजे हवामान .पर्याय 4 मधील सातारा(4)ला महाबळेश्वर(1) हे हवामान थंडावे आहे. त्याचप्रमाणे पर्याय 1 मधील रायगड(1)ला माथेरान(2) ,पर्याय 2 मधील सिंधुदूर्ग(2) ला आंबोली(3) आणि पर्याय 3 मधील अमरावती(3) ला चिखलदरा(4) हे हवामान थंडावे आहे.

सातमाळा फट हा एक अपरदनाचा फट आहे जो सातपुडा पर्वतरांगाच्या उत्तरेकडील आणि दक्षिणेकडील भागात विभागतो. हा फट महाराष्ट्रातील नंदुरबार ते जळगाव जिल्ह्यापर्यंत पसरला आहे.

अजिंठा फट, नर्मदा फट आणि ब-हानपूर फट हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते सातपुड्याच्या उत्तरेकडील भागात आहेत.

आंबेनळी घाटाने कोल्हापूर आणि कुडाळला जोडले आहे. अंबोली घाट उत्तर कोकण आणि दक्षिण कोकणला जोडतो, हनुमंते घाट सातारा आणि सोलापुरला जोडतो आणि अंबा घाट नाशिक आणि अहमदनगरला जोडतो.

जांभा दगड हा अग्निजन्य खडक आहे जो रॅयोलाइटच्या कायीक विदारणातून तयार झाला आहे, बेसाल्टच्या नाही. बेसाल्ट हा ज्वालामुखीचा खडक आहे जो लावाच्या थंड झाल्यावर तयार होतो, जांभा दगड हा नाही.

बरोबर उत्तर आहे: कळसूबाई, साल्हेर, महाबळेश्वर,त्र्यंबकेश्वर.

या क्रमवारीत पर्वत शिखरे उंचीनुसार अवतरत्या क्रमवारीत आहेत. कळसूबाई महाराष्ट्रातील सर्वात उंच पर्वतशिखर आहे तर त्र्यंबकेश्वर सर्वात कमी उंचीचे आहे. साल्हेर आणि महाबळेश्वर हे अनुक्रमे कळसूबाई आणि त्र्यंबकेश्वरच्या उंचीच्या मध्ये आहेत.

दरकेसा टेकड्या महाराष्ट्राच्या ईशान्य सीमेला विदर्भ आणि मध्य प्रदेशच्या सीमेवर पसरलेल्या आहेत. या टेकड्यांची सरासरी उंची 1000 मीटरपेक्षा जास्त आहे आणि यात खनिजांचा मोठा साठा आहे. चिरोली, गाविलगड आणि भामरागड हे इतर टेकड्यांचे समूह आहेत जे महाराष्ट्राच्या इतर भागांमध्ये आढळतात.

महाराष्ट्राच्या कोकणपटटीची रुंदी 52-60 किमी आहे, कारण ही पट्टी अरबी समुद्राला लागून आहे आणि पश्चिम घाटाच्या उतरावर पसरलेली आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या रुंदीची अचूक माहिती देत नाहीत.

पर्याय "विधान अ, ब आणि क बरोबर आहेत" हे बरोबर उत्तर आहे कारण:

विधान अ बरोबर आहे कारण कडप्पा खडक श्रेणी खरोखरच पेनगंगा आणि गोदावरी नदी खो-यात आढळते.
विधान ब बरोबर आहे कारण धारवाड खडक श्रेणी लोहखनिज आणि मॅगनिजसाठी ओळखली जाते.
विधान क बरोबर आहे कारण गोंडवना खडक श्रेणी दगडी कोळशाच्या मुबलक साठ्यासाठी प्रसिद्ध आहे.

महाराष्ट्रातील या तिन्ही खडक श्रेणी त्यांच्या भौगोलिक स्थान आणि खनिज संपत्तीसाठी ओळखल्या जातात.

जोगेश्वरी लेणी मुंबई उपनगरामधील संजय गांधी राष्ट्रीय उद्यानात स्थित आहेत. या लेण्या मुंबई शहराच्या पश्चिम उपनगरातील जोगेश्वरी उपनगरात आहेत. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

- कोल्हापूर जिल्ह्यात जोगेश्वरी लेणी नाहीत.

- अमरावती आणि औरंगाबाद जिल्हे मुंबई पासून दूर आहेत आणि त्यात जोगेश्वरी लेणी नाहीत.

धुळे हा पर्याय बरोबर आहे कारण 1 जुलै 1998 रोजी धुळे जिल्ह्याचे विभाजन करून नंदुरबार जिल्हा तयार करण्यात आला होता. उस्मानाबाद, परभणी आणि भंडारा या जिल्ह्यांचे त्या दिवशी विभाजन झाले नव्हते.

लाव्हाच्या उद्रेकाच्या वेळी निर्माण झालेल्या पोकळ्यांनी युक्त खडकाला भिंत्तीखडक म्हणतात. या पोकळ्या लाव्हा थंड होताना आणि संकुचित होताना तयार होतात. भिंत्तीखडक नेहमी खडकाच्या पृष्ठभागाच्या आतील बाजूला आढळतात आणि त्यांचा आकार आणि आकार लावाच्या प्रवाहाच्या पॅटर्नवर अवलंबून असतो. शिलापट्ट खडकाची पातळ थर असतात, कुहरी हे खडकातील नैसर्गिक गुहा असतात आणि बॅथालिथ ही मोठ्या प्रमाणात खडकाची शरीरे असतात, जे सामान्यतः खडकाच्या पृष्ठभागाच्या खाली खोलवर दफन असतात.

अस्तंभा शिखर हे महाराष्ट्राच्या अमरावती जिल्ह्यात आहे. हे सह्याद्री पर्वतरांगेतून उगवलेले एक सुप्रसिद्ध शिखर आहे. हे शिखर 942 मीटर उंच असून त्याच्या शिखरावर अस्तंभा नावाचा किल्ला आहे. हे शिखर आपल्या नैसर्गिक सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध आहे आणि ते अनेक ट्रेकर्स आणि प्रवाशांना आकर्षित करते.

बरोबर उत्तर आहे: '' अहमदनगर, पुणे, यवतमाळ, ठाणे''

या उत्तरात, जिल्ह्यांची रचना आकृतीत दाखवलेल्याप्रमाणे आहे: अहमदनगर डाव्या बाजूला आहे, त्याच्या उजवीकडे पुणे आहे, त्याच्या उजवीकडे यवतमाळ आहे आणि सर्वात उजवीकडे ठाणे आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते आकृतीतील जिल्ह्यांच्या क्रमशील रचनेशी जुळत नाहीत.

महाराष्ट्रात भारतातील एकूण 6,64,386 खेड्यांपैकी 48,000 खेडे आहेत. म्हणजेच, भारतातील खेड्यांचे 7.22% खेडे महाराष्ट्रात आहेत. त्यामुळे बरोबर उत्तर 7.22% आहे.

अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

7.00% हे भारतातील शहरी भागांचे टक्केवारी आहे.
7.28% हे महाराष्ट्राचा भारताच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्रफळाचे टक्केवारी आहे.
7.20% हे महाराष्ट्राची भारताच्या एकूण लोकसंख्येचे टक्केवारी आहे.

बरोबर उत्तर: तोरणमाळ, चिखलदरा, माथेरान, महाबळेश्वर

हे उत्तर बरोबर आहे कारण दिलेल्या नकाशात थंडहवेची ठिकाणी खालीलप्रमाणे आहेत:

- ठिकाण 1: तोरणमाळ
- ठिकाण 2: चिखलदरा
- ठिकाण 3: माथेरान
- ठिकाण 4: महाबळेश्वर

कँब्रियन समूह हे महाराष्ट्रातील सर्वात प्राचीन खडक समूह आहे जे अंदाजे 400 कोटी वर्षांपूर्वीच्या कालखंडाचे आहे. हे साकोली आणि साँसर मालेतील अतिप्राचीन रुपांतरीत खडकांनी बनलेले आहे. हे भंडारा आणि गोंदिया जिल्ह्यांमध्ये आणि नागपूर, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यांच्या काही भागात आढळते. महाराष्ट्रातील एकूण भूभागाच्या सुमारे 10.5% भागात कँब्रियन समूह व्यापलेला आहे.

फक्त ब" हे बरोबर उत्तर आहे कारण अहमदनगर हा खरोखरच सर्वात मोठा जिल्हा आहे आणि त्याच्या सीमा 7 जिल्ह्यांशी जोडलेल्या आहेत. परंतु मुंबई शहर हे सर्वात लहान जिल्हा नाही. पालघर हा सर्वात लहान जिल्हा आहे आणि त्याच्या सीमा 3 जिल्ह्यांशी जोडलेल्या आहेत.

पितलखोरा लेणी ही सर्वात प्राचीन लेणी आहे कारण ती 3 ते 2 शतक इसवीसनपूर्व दरम्यान बौद्ध भिक्षूंनी कोरली होती. वेरुळ, कार्ले-भाजे आणि घारापुरी लेणी ही नंतरच्या काळात सातवाहन आणि राष्ट्रकूट काळात कोरली गेली होती.

विदर्भ हा महाराष्ट्राच्या पूर्वेकडील भाग आहे. मराठवाडा हा दक्षिणेकडील, कोकण हा पश्चिमेकडील आणि पश्चिम महाराष्ट्र हा मध्यवर्ती भाग आहे.

उताराची दिशा ही महाराष्ट्राचे प्राकृतिक विभाग ओळखण्यासाठी प्रामुख्याने वापरली जाणारी एक महत्त्वाची भूदृश्य वैशिष्ट्य आहे. याचा वापर डोंगररांगांचे विभाजन, नदी खोऱ्यांची निर्मिती आणि पठाराचे ओळख करण्यासाठी केला जातो. इतर पर्याय, जसे की पर्जन्यमान, तापमान आणि मृदा, महाराष्ट्राचे विभाग ओळखण्यासाठी स्वतंत्रपणे वापरले जाणारे घटक नाहीत.

बरोबर उत्तर: पर्याय :- क ड

या पर्यायांमध्ये प्रशासकीय विभागांची जोडी कोकण प्रदेश आणि तालुका घाटंजी अशी बरोबर आहे. त्यामुळे बरोबरचे उत्तर क ड आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते चुकीच्या प्रशासकीय विभागांशी किंवा तालुक्यांशी जुळले आहेत.

पर्याय 3 2 1 4 हा बरोबर आहे कारण:

अ) चंद्रपूर जिल्ह्यामध्ये मोहाडी तालुका आहे.
ब) गडचिरोली जिल्ह्यामध्ये गोंड पिंपरी तालुका आहे.
क) भंडारा जिल्ह्यामध्ये देवळी तालुका आहे.
ड) वर्धा जिल्ह्यामध्ये चामोशी तालुका नाही.

म्हणून, बरोबर जोडणी अशी आहे: चंद्रपूर - मोहाडी, गडचिरोली - गोंड पिंपरी, भंडारा - देवळी आणि वर्धा - चामोशी नाही.

महाराष्ट्रात सध्या एकूण सहा प्रशासकीय विभाग आहेत. हे विभाग मुंबई, कोकण, पुणे, नागपूर, अमरावती आणि औरंगाबाद आहेत. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण महाराष्ट्रात चार, पाच किंवा सात प्रशासकीय विभाग कधीही नव्हते.

'अकोला' हा पर्याय योग्य आहे कारण नरनाला किल्ला महाराष्ट्राच्या अकोला जिल्ह्यातील बार्शी तालुक्यात स्थित आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण नरनाला किल्ला त्या जिल्ह्यांमध्ये स्थित नाही.

औरंगाबाद विभागात 12 जिल्हे आहेत. प्रत्येक जिल्ह्यात 6 तालुके आहेत. म्हणून, औरंगाबाद विभागातील तालुक्यांची एकूण संख्या 12 x 6 = 76 आहे.

पुणे महाराष्ट्राचा भौगोलिक दृष्ट्या दुस-या क्रमांकाचा सर्वात मोठा जिल्हा आहे, जो 15,643 चौरस किलोमीटर क्षेत्रफळ व्यापतो आहे. अहमदनगर चौथ्या क्रमांकावर, नाशिक पाचव्या क्रमांकावर आणि सोलापूर सहाव्या क्रमांकावर आहे.

बरोबर उत्तर आहे 'पर्याय 3: 3 1 2 4'.

यात,
- गडचिरोली जिल्ह्याचा मुख्यालय जिवती आहे (पर्याय 1)
- चंद्रपूर जिल्ह्याचा मुख्यालय मुलचेरा आहे (पर्याय 3)
- गोंदिया जिल्ह्याचा मुख्यालय देवरी आहे (पर्याय 2)
- भंडारा जिल्ह्याचा मुख्यालय लाखाणी आहे (पर्याय 4)

' बरोबर उत्तर:'' ब, क

'' स्पष्टीकरण:''

विधान 'अ' बरोबर आहे कारण सुवर्णदुर्ग हा सागरी किल्ला आहे.
विधान 'ब' चुकीचे आहे कारण कळसूबाई शिखराची उंची 1646 मीटर नाही तर 1622 मीटर आहे.
विधान 'क' चुकीचे आहे कारण वैतरणा नदी पश्चिम वाहीनी नसून पूर्व वाहीनी आहे.

बरोबर उत्तर: पर्याय 3 4 1 2

अंबोली घाट गोवा आणि महाराष्ट्रला जोडतो, जो पुणे आणि सातारा या शहरांना जोडते. (पर्याय 2 चुकीचा आहे कारण खंबाटकी घाट गोवा आणि कर्नाटकला जोडतो)
माळशेज घाट ठाणे आणि अहमदनगर या शहरांना जोडतो.
फोंडा घाट महाराष्ट्र आणि गोव्याला जोडतो, जो बेळगाव आणि सावंतवाडी या शहरांना जोडते. (पर्याय 1 चुकीचा आहे कारण अंबोली घाट पुणे आणि सातारा या शहरांना जोडतो)
खंबाटकी घाट उत्तर कर्नाटक आणि दक्षिण गोव्याला जोडतो, जो कोल्हापूर आणि पणजी या शहरांना जोडत नाही. (पर्याय 4 चुकीचा आहे कारण माळशेज घाट ठाणे आणि अहमदनगर या शहरांना जोडतो)

बरोबर उत्तर आहे - बोर, कुंभार्ली, आंबा, फोंडा.

पश्चिम घाट हे उत्तर-दक्षिण दिशेने पसरलेले असून, महाराष्ट्रातील घाटांचा दक्षिणेकडून उत्तरेकडे क्रम हा बरोबर उत्तरानुसार आहे.

गडचिरोली हा महाराष्ट्रातील एक जिल्हा आहे. रत्नागिरी आणि सिंधुदूर्ग ही कोकण विभागातील जिल्हे आहेत, तर ठाणे हा कोकण आणि उत्तर महाराष्ट्र यांच्या सीमेवर आहे. यामुळे, बरोबर उत्तर गडचिरोली आहे, कारण ते महाराष्ट्राच्या विदर्भ विभागातील एक जिल्हा आहे.

1 मे 1960 रोजी महाराष्ट्र राज्याची निर्मिती झाली, त्यावेळी महाराष्ट्रात 26 जिल्हे होते. मूळतः मुंबई व परभणी या जिल्ह्यांचा एकच जिल्हा होता. नंतर परभणी जिल्ह्याची विभागणी करून 1 मे 1960 रोजी परभणी आणि मुंबई हे स्वतंत्र जिल्हे अस्तित्वात आले. बाकी सर्व पर्याय चुकीचे आहेत कारण महाराष्ट्र राज्याच्या निर्मितीच्या वेळी त्यात 26 जिल्हे नव्हते.

पर्याय ब, अ, ड, क बरोबर आहे कारण महाराष्ट्रातील किल्ले दक्षिणेकडून उत्तरेकडे असे आहेत:

1) पूरंदर (पुणे जिल्हा)
2) सिंहगड (पुणे जिल्हा)
3) प्रतापगड (सातारा जिल्हा)
4) दौलताबाद (औरंगाबाद जिल्हा)

बरोबर उत्तर: 3 1 4 2

दरकेसा टेकडी धुळे जिल्ह्यात आहे.

बाकी पर्याय चुकीचे आहेत:

गलना टेकडी बुलडाणा जिल्ह्यात आहे, गोंदिया जिल्ह्यात नाही.
गरमसुर टेकडी गडचिरोली जिल्ह्यात आहे, नागपूर जिल्ह्यात नाही.
चिरोली टेकडी चंद्रपूर जिल्ह्यात आहे, गडचिरोली जिल्ह्यात नाही.

मांजरा पठार महाराष्ट्राच्या मराठवाडा भागात आहे. हे पठार नांदेड, परभणी आणि लातूर जिल्ह्यांमध्ये पसरलेले आहे. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण मांजरा पठार पश्चिम महाराष्ट्र, विदर्भ किंवा खान्देश या भागांमध्ये स्थित नाही.

अकोला जिल्ह्याच्या दक्षिणेस यवतमाळ जिल्हा आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

बुलढाणा जिल्हा अकोलाच्या पूर्वेस आहे.
वर्धा आणि वाशिम जिल्हे अकोलाच्या पश्चिमेस आहेत.

हिंगोली हा जिल्हा जालना जिल्ह्याच्या लगत शेजारी नाही. जालना जिल्ह्याच्या लगतच्या शेजारी जिल्ह्यांमध्ये औरंगाबाद, परभणी, बीड आणि बुलढाणा यांचा समावेश आहे.

सहयाद्री पर्वतातील सर्वात उंच शिखर 'कळसूबाई' महाराष्ट्राच्या अहमदनगर जिल्ह्यात आहे. कळसूबाई शिखर भारतातील पश्चिम घाटाचे सर्वात उंच शिखर आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ठाणे, नंदूरबार आणि नाशिक हे जिल्हे सहयाद्रीच्या मुख्य रांगेपासून दूर आहेत.

'अजंठा लेणी' ही महाराष्ट्रातील औरंगाबाद जिल्ह्यात असलेले प्राचीन बौद्ध लेणी आहेत. ती वाघुर नदीच्या खोऱ्यात स्थित आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण बोरी नदी महाराष्ट्राच्या कोकण प्रदेशात वाहते, पांझरा नदी खानदेशातील आहे आणि बुरी नदी नावाची कोणतीही नदी महाराष्ट्रात नाही.

कोकण हा प्रदेश प्राचीन काळात "कुपक" नावाने ओळखला जात होता. त्याचे कारण हे की, हा प्रदेश कुप म्हणजे पर्वतांनी वेढलेला होता. 'मुशक' हा खानदेशचा पर्याय आहे कारण मुशक म्हणजे उंदीर आणि खानदेशात मोठ्या प्रमाणात उंदीर आढळतात. 'आळुक' हा विदर्भचा पर्याय आहे कारण आळुक म्हणजे कापूस आणि विदर्भ हे कापूस उत्पादक क्षेत्र आहे. 'मराठवाडा' या पर्यायाचा प्राचीन ग्रंथांमध्ये मुशक, आळुक, कुपक असा उल्लेख आढळत नाही.

पल्लर लेणी नागपूर जिल्ह्यात आढळतात कारण ही लेणी नागपूरच्या पश्‍चिम भागात स्थित आहेत.

औरंगाबाद जिल्ह्यात अजिंठा लेणी आहेत.
रायगड जिल्ह्यात लोहगड आणि विश्वगड किल्ले आहेत.
जळगाव जिल्ह्यात असीरगड किल्ला आहे.

'अस्तंभा शिखर' हे नंदुरबार जिल्ह्यातील तोरणमाळ पर्वतरांगेमध्ये स्थित आहे. हा पर्वतराज्य सर्वोच्च शिखर आहे. 'गाळणा डोंगर' हा धुळे जिल्ह्यात, 'सहयाद्री' नाशिक जिल्ह्यात आणि 'गाविलगड' अमरावती जिल्ह्यात आहेत.

बरोबर उत्तर आहे: विधान अ चूक असून विधान ब बरोबर आहे.

विधान अ चुकीचे आहे कारण दख्खनचे पठार हे बेसॉल्ट खडकापासून बनलेले आहे, परंतु हे खडक लॅटेराइट खडकाचा एक प्रकार आहे ज्यात लोखराचे ऑक्साइड हा घटक प्रमुख असतो.

विधान ब बरोबर आहे कारण दख्खनच्या पठारावरील बेसॉल्ट खडकाची निर्मिती ज्वालामुखीच्या उद्रेकातून झालेल्या लाव्हा रसाच्या संचययाने झालेली आहे.

बरोबर उत्तर: नाशिक, औरंगाबाद, बीड,उस्मानाबाद, सोलापूर, पुणे, ठाणे

हे उत्तर बरोबर आहे कारण हे जिल्हे घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेप्रमाणे अहमदनगर जिल्ह्याच्या सभोवताली आहेत. नाशिक उत्तर-पश्चिम, औरंगाबाद उत्तर-पूर्व, बीड पूर्व, उस्मानाबाद आग्नेय, सोलापूर दक्षिण-पूर्व, पुणे दक्षिण-पश्चिम आणि ठाणे पश्चिम दिशेला स्थित आहेत.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेप्रमाणे अहमदनगर जिल्ह्याच्या सभोवताली नाहीत. उदाहरणार्थ, जालना उत्तर-पूर्व दिशेला आहे, लातूर दक्षिण-पूर्व दिशेला आहे आणि धुळे उत्तर-पश्चिम दिशेला आहे.

धुळे जिल्ह्याला "दुधा-तुपाचा जिल्हा" असे म्हटले जाते कारण हा जिल्हा दुग्धोत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणावर दुभते जनावरे पालली जातात आणि त्यापासून उच्च प्रतीचे दूध आणि तूप तयार केले जाते. याव्यतिरिक्त, जिल्ह्यात अनेक दुग्ध सहकारी संस्था आहेत ज्या दूध आणि दुग्धजन्य पदार्थांची प्रक्रिया आणि मार्केटिंगमध्ये सहभागी आहेत.

बरोबर उत्तर पर्याय क्र. 2 आहे: 2 1 4 3.

नाशिकमध्ये भांडक लेणी आहे, लातुरामध्ये पारगाव लेणी आहे, बीडमध्ये खरोसा लेणी आहे आणि चंद्रपूरामध्ये चांभार लेणी आहे.

सहयाद्री हे उत्तर-दक्षिण दिशेत पसरलेले महाराष्ट्राच्या पश्चिमी सीमेवरील एक पर्वतरांग आहे. सातपुडा पूर्व-पश्चिम दिशेत आहे, तर शंभूमहादेव आणि सातमाळा महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील पर्वत आहेत.

सर्व विधाने अचूक आहेत कारण:

औरंगाबाद विभागात सर्वात जास्त (8) जिल्हे आहेत.
अमरावती आणि पुणे विभागात प्रत्येकी 6 जिल्हे आहेत.
कोकण आणि नागपूर विभागात प्रत्येकी 8 जिल्हे आहेत, जे अमरावती आणि पुणे विभागापेक्षा जास्त आहे.
नाशिक विभागात सर्वात कमी (3) जिल्हे आहेत.

या जिल्ह्यांमध्ये सर्वात जास्त तालुके आहेत कारण ते एकत्रितपणे 15 तालुके आहेत (नांदेडमध्ये 8 आणि यवतमाळमध्ये 7). इतर सर्व पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांच्यातील जिल्ह्यांमध्ये मिळून कमी तालुके आहेत.

कोकणाच्या उत्तर भागात आंबे, नारळ, सुपारी यांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होते. तर दक्षिण कोकणात भात पिकतो आणि मासेमारी हा प्रमुख व्यवसाय आहे. या दोन भागांमध्ये कृषी पद्धत, जीवनशैली आणि भौगोलिक वैशिष्ट्यांमध्ये फरक आहेत, म्हणून कोकणचे उत्तर आणि दक्षिण कोकण हे दोन उपविभाग आहेत.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय :- 3 4 1 2

जिल्ह्यांची निर्मिती साले खालीलप्रमाणे आहेत:

गोंदिया - 01 मे 1999
लातूर - 01 जुलै 1998
वाशिम - 16 ऑगस्ट 1982
गडचिरोली - 26 ऑगस्ट 1982

म्हणून जिल्ह्यांची निर्मिती वर्षानुसार जोडी खालीलप्रमाणे आहे:

गोंदिया - 3
लातूर - 4
वाशिम - 1
गडचिरोली - 2

महाराष्ट्र पठाराची निर्मिती भ्रंशमूलक उद्रेकांमुळे झाली. भ्रंशमूलक उद्रेक हा पृथ्वीच्या आवरणातील चट्टानी ब्लॉक्समध्ये झालेला फाट आहे ज्यामुळे ब्लॉक्स उंचावतात आणि खाली जाऊ लागतात. महाराष्ट्राच्या पठाराचा पूर्वेकडील भाग उंचावला आणि पश्चिमेकडील भाग खाली गेला, ज्यामुळे पठार तयार झाला.

भूप्रभोक्ष हा पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरील चट्टानांचे अपक्षय आणि धूप होण्याची एक प्रक्रिया आहे, संचयन म्हणजे वाहून नेलेल्या अवसादांचा साठा आहे आणि भूकंप हे अचानक जमिनीचे हादरे आहेत, हे पर्याय महाराष्ट्र पठाराच्या निर्मितीशी संबंधित नाहीत.

तुंगी" हे शिखर "नाशिक" प्रदेशात आहे. हे शिखर नाशिक जिल्ह्यात आहे, जे इगतपूरी तालुक्यात आहे. म्हणून पर्याय 2, 3, 1 आणि 4 बरोबर आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

क) "कर्नाळा" हे शिखर "रायगड" प्रदेशात आहे.
ब) "नवरा" हे शिखर "पनवेल" प्रदेशात आहे.
ड) "लिंगाणा" हे शिखर "इगतपूरी" प्रदेशात आहे.

गरम पाण्याचे झरे हे दख्खनच्या पठारावरील भू-गर्भीय हालचालींचे पुरावे आहेत कारण ते पठारावर भूगर्भीय ऊर्जेच्या हालचाली दर्शवतात. लाव्हाचे थर देखील दीर्घकाळापूर्वी भू-गर्भीय हालचालींचा पुरावा देतात, परंतु ते अधिक जुने आहेत आणि सध्या सुरू असलेल्या हालचाली दर्शवत नाहीत. नदी खोरी नैसर्गिक प्रक्रियांनी तयार झालेल्या असतात, तर कळसूबाई हे महाराष्ट्रातील एक पर्वत आहे ज्याच्या निर्मितीत भू-गर्भीय हालचालींची भूमिका नाही.

जालना जिल्हा हिंगोली जिल्ह्याच्या उत्तरेस आहे, पूर्वेस नाही. त्यामुळे विधान अ चुकीचे आहे.

धुळे आणि नंदुरबार जिल्ह्यांना केवळ एकाच राज्याची सीमा आहे, गुजरात. त्यामुळे विधान ब चुकीचे आहे.

महाराष्ट्र राज्याचे भौगोलिक क्षेत्रफळ 307,713 चौ.कि.मी. आहे, त्यामुळे विधान क बरोबर आहे.

म्हणूनच, बरोबर उत्तर आहे: फक्त विधान अ बरोबर नाही.

सह्याद्री पर्वताच्या पूर्वेला विशाल असा पठारी प्रदेश पसरलेला आहे ज्याला महाराष्ट्र पठार म्हणून ओळखले जाते. हे पठार दख्खन पठाराचा एक भाग असल्याने, बरोबर उत्तर "अ फक्त" आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या पठारी प्रदेशाचे अचूक वर्णन करत नाहीत. "ब" पर्याय बुलढाणा आणि औंध पठारचा उल्लेख करतो, जे महाराष्ट्र पठाराचे छोटे भाग आहेत. "क" पर्याय सासवड आणि खानापूर पठारचा उल्लेख करतो, जे महाराष्ट्र पठाराचे लहान भाग आहेत. "ड" पर्याय चुकीचा आहे कारण अग्निजन्य पठार ही विविध प्रकारची भूवैज्ञानिक रचना आहे जी महाराष्ट्र पठाराशी संबंधित नाही.

सिंधुदुर्ग सर्वात मोठा जिल्हा आहे, त्याचे क्षेत्रफळ 5,207 चौ.किमी आहे. त्यापाठोपाठ हिंगोली (4,526 चौ.किमी), नंदुरबार (5,055 चौ.किमी) आणि गोंदिया (5,431 चौ.किमी) आहेत. त्यामुळे भौगोलिक क्षेत्रफळाच्या घटत्या क्रमाने योग्य पर्याय आहे: सिंधुदुर्ग - हिंगोली - नंदुरबार - गोंदिया.

अ' आणि 'क' हे दोन पर्याय बरोबर आहेत कारण ठाणे जिल्ह्यातील जव्हार आणि औरंगाबाद जिल्ह्यातील म्हैसमाळ ही डोंगराळ प्रदेशात आहेत आणि समुद्रसपाटीपासून उंचीवर आहेत, त्यामुळे तेथे थंड हवामान आढळते. तर 'ब' आणि 'ड' हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण अमरावती जिल्ह्यातील तोरणमाळ हा विदर्भातील आहे, जिथे उष्णकटिबंधीय हवामान आढळते, आणि कोल्हापूर जिल्ह्यातील आंबोली हे पश्चिम महाराष्ट्रात आहे, जिथे उष्णकटिबंधीय मान्सून हवामान आढळते.

साल्हेर सर्वोच्च शिखर आहे (उंची: 1,567 मीटर), त्याखालोखाल महाबळेश्वर (उंची: 1,438 मीटर), अस्तंभा (उंची: 1,066 मीटर) आणि त्रंबकेश्वर (उंची: 622 मीटर) आहे. म्हणून, उंचीप्रमाणे उतरता क्रम आहे: साल्हेर, महाबळेश्वर, अस्तंभा, त्रंबकेश्वर.

बोर घाट, आंबा घाट, कुंभाली घाट व फोंडा घाट ' पर्याय बरोबर आहे कारण तो पुणे-रायगडला बोर घाट, सातारा-रत्नागिरीला आंबा घाट, कोल्हापूर-रत्नागिरीला कुंभाली घाट आणि कोल्हापूर-सिंधुदुर्गला फोंडा घाट यांच्याद्वारे जोडतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या जिल्ह्यांना योग्य घाटांशी जोडत नाहीत.

तोरणमाळ हे थंड हवेचे ठिकाण '' सतपुडा पर्वतरांगेतील जळगांव जिल्ह्यात'' आहे. इतर पर्याय हे धुळे, नंदुरबार आणि नाशिक हे जिल्हे आहेत जे सातपुडा पर्वतरांगेच्या बाहेर आहेत.

बरोबर उत्तर: A - हरिशचंद्र, B - शंभू महादेव

स्पष्टीकरण:
नकाशातील दोन्ही डोंगर अहमदनगर जिल्ह्यात आहेत. हरिशचंद्र हा महाराष्ट्रातील सर्वात उंच डोंगर आहे, तर शंभू महादेव हा सातमाळा पर्वताचा एक भाग आहे.

कळसूबाई हे महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर आहे, म्हणून ते पहिल्या क्रमांकावर येते. महाबळेश्वर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे कारण ते सह्याद्रीतील सर्वात प्रसिद्ध आणि वाहतुकीसाठी सोयीस्कर आहे. तारामती तिसऱ्या क्रमांकावर येते आणि भीमाशंकर सर्वात कमी उंची असल्यामुळे चौथ्या क्रमांकावर येते.

कोल्हापूर जिल्ह्यातील हनुमान घाट हा कोल्हापूर आणि कुडाळ या शहरांना जोडतो. हे पश्चिम घाटात आहे, तर पणजी, रत्नागिरी आणि बेळगाव हे शहरे हनुमंते घाटाच्या समांतर आहेत किंवा पश्चिम घाटाच्या बाहेर आहेत.

बरोबर उत्तर: इ - नागपूर, अ - अकोला, ड - अमरावती, ब - चंद्रपूर, क - यवतमाळ

ही महाराष्ट्रातील विदर्भ प्रांतातील जिल्ह्यांची वर्णमाला क्रमानुसार क्रमवारी आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

चंद्रपूर अकोलाच्या पुर्वे आहे.
यवतमाळ अमरावतीच्या पूर्वे आहे.
नागपूर अमरावतीच्या उत्तरे आहे.
अकोला अमरावतीच्या पश्चिमे आहे.

कोकणाचा किनारा हा "रिया" प्रकारचा आहे. रिया किनाऱ्यांना खोल तटरेखा असते ज्या समुद्र आतवरून जमिनीत शिरलेल्या असतात. या किना-यांच्या काठांवर उंच चट्टान असतात. कोकणाचा किनारा हा प्रकार "डाल्मेशियन" किंवा "फियॉर्ड" किनारा नाही, कारण यांना अनुक्रमे खडकाळ मैदाने आणि खोल, बर्फाळ खाड्या असतात.

कारण 'र' मध्ये नमूद केल्याप्रमाणे, लाव्हा निर्मित पठारी प्रदेशात सुपीक जमीन, चांगली पाणी पुरवठा सोयी आणि शेतीचा चांगला विकास आढळतो. हे अशा स्थिती निर्माण करते ज्यामुळे पुंजीकृत वस्त्यांचा आकृतीबंध निर्माण होऊ शकतो, जे विधान 'अ' मध्ये नमूद आहे. म्हणून, कारण 'र' विधान 'अ' चे योग्य स्पष्टीकरण प्रदान करते.

जालना जिल्ह्याला परभणी जिल्ह्याची सीमा जोडत नाही.

परभणी जिल्ह्याच्या सीमा जोडणाऱ्या जिल्ह्यांमध्ये हिंगोली, बीड आणि औरंगाबाद यांचा समावेश आहे. त्यामुळे पर्याय जालना बरोबर आहे.

बरोबर उत्तर आहे '' पर्याय :- अ, ब, क, ड'' .

उतरत्या उंची क्रम हा खालीलप्रमाणे आहे:

कळसुबाई (1646 मीटर)
साल्हेर (1567 मीटर)
सप्तश्रृंगी (1338 मीटर)
महाबळेश्वर (1220 मीटर)

सह्याद्री पर्वत हे महाराष्ट्रातील प्रमुख पर्वतरांग आहे. ते महाराष्ट्राच्या पश्चिम सीमेवर सुमारे 440 किलोमीटर अंतरापर्यंत विस्तारलेले आहे. हे पर्वत उत्तरेला तापी नदीपासून सुरू होते आणि दक्षिणेला दमणगंगा नदीपर्यंत पसरते. हा पर्वत समुद्रसपाटीपासून साधारणपणे 500 ते 700 मीटर उंच आहे.

बरोबर उत्तर आहे "3 2 1 4", जे महाराष्ट्राच्या भौगोलिक विभागानुसार खालीलप्रमाणे जोड्या लावायच्या आहेत:

'' नांदेड - उमरखेड''
'' जालना - भोकरदन''
'' बुलढाणा - भोकर''
'' यवतमाळ - संग्रामपूर''

कोंकण किनारपट्टीहून मालवण, वेंगुर्ला आणि गोव्याकडे जाणारा एकमेव घाट म्हणजे आंबेनळी घाट आहे. हा घाट महाराष्ट्र आणि गोवा या दोन राज्यांना जोडतो. फोंडा आणि आंबोली हा मार्ग गोव्यात पोहोचण्यासाठी वापरला जातो परंतु तो महाराष्ट्रातील कोंकण किनारपट्टीहून नाही तर महाराष्ट्राच्या काही अंतर्भागातून जातो. थळघाट आणि बोरघाट हे घाट पश्चिम घाटातील आहेत आणि ते महाराष्ट्रातील कोंकण किनारपट्टीहून गुजरात, मध्य प्रदेश आणि उत्तर भारताच्या इतर भागांना जोडतात.

कोल्हापूर आणि सिंधुदुर्ग हे महाराष्ट्राचे जिल्हे आहेत जे साह्याद्री पर्वतरांगेमध्ये स्थित आहेत. या पर्वतरांगेचे खडक हे प्री-कॅम्ब्रियन काळातील आहेत आणि त्यात 'कडप्पा' प्रकारचा खडक मोठ्या प्रमाणात आढळतो. इतर पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण चंद्रपूर आणि नागपूर हे विदर्भातील जिल्हे आहेत, नांदेड हा मराठवाड्यातील जिल्हा आहे आणि भंडारा हा गोंडवन्याच्या जंगलात आहे.

नाशिक विभागामध्ये एकूण 54 तालुके आहेत. हे उत्तर बरोबर आहे कारण नाशिक, नगर, अहमदनगर, ठाणे, पालघर, नंदुरबार आणि धुळे या सात जिल्ह्यांमध्ये एकूण 54 तालुके आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण या विभागात 52, 56 किंवा 51 तालुके नाहीत.

सातपुडा पर्वत हा महाराष्ट्राचा प्रमुख जलविभाजक आहे कारण तो महाराष्ट्र राज्यातून वाहणाऱ्या बहुतांश नद्यांना दोन प्रमुख नदीप्रणालींमध्ये विभाजित करतो. सातपुडा पर्वताच्या उत्तरेकडील नद्या उत्तरवाहिनी आहेत आणि अरबी समुद्रात जाऊन मिळतात, तर दक्षिणेकडील नद्या दक्षिणवाहिनी आहेत आणि बंगालच्या उपसागरात जाऊन मिळतात. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण सहयाद्री पर्वत, निलगीरी पर्वत आणि अरवली पर्वत महाराष्ट्राचे जलविभाजक नाहीत.

पन्हाळा हा कोल्हापूर जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे. जोतीबा डोंगर हा पन्हाळा किल्ल्याचा एक भाग आहे.

करवीर हे कोल्हापुराचे जुने नाव आहे, ते डोंगराचे नाव नाही.

केदारेश्वराची टेकडी ही सातारा जिल्ह्यातील आहे, कोल्हापूर जिल्ह्यातील नाही.

वाडी रत्नागिरी हे कोल्हापूर जिल्ह्यात नाही, ते रत्नागिरी जिल्ह्यात आहे.

महाराष्ट्र आणि गुजरात यांचे विभाजन होऊन 'मुंबई राज्य' ही द्विभाषिक राज्य 1 नोव्हेंबर 1956 रोजी अस्तित्वात आली. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1 मे 1960 रोजी महाराष्ट्र आणि गुजरात राज्यांचे विभाजन झाले, 1 जानेवारी 1950 रोजी भारतीय राज्यघटना लागू झाली आणि 15 ऑगस्ट 1947 रोजी भारत स्वतंत्र झाला.

रायगड या किल्ल्याला ब्रिटीश लोक पूर्वेकडील जिब्राल्टर म्हणत होते कारण तो जिब्राल्टर किल्ल्याप्रमाणेच उंच आणि अवघड होता. त्याचा रायरी आणि भैरी या दोन टेकड्यांचा ताबा होता ज्यांना पायथ्यापासून अगदी शेवटपर्यंत चढणे खूप अवघड होते. म्हणून, ब्रिटीश लोकांनी जिब्राल्टरसारखीच रायगडची तुलना पूर्वेकडील जिब्राल्टर अशी केली.

लातूर जिल्ह्याच्या पाच जिल्ह्यांशी सीमा आहेत: औरंगाबाद, जालना, उस्मानाबाद, नांदेड आणि परभणी. त्यामुळे बरोबर उत्तर 05 आहे.

बरोबर उत्तर: विधान अ आणि क

'' विधान ब बरोबर आहे:'' हिंगोली शहर कयाधू नदीच्या किना-यावर वसले आहे.
'' विधान क चुकीचे आहे:'' वसमत तालुका हिंगोली जिल्हयात आहे, परभणी जिल्हयात नाही.
'' विधान अ चुकीचे आहे:'' परभणी जिल्हयाचे विभाजन 15 ऑगस्ट 2003 रोजी झाले होते, 15 ऑगस्ट 1999 रोजी नाही.

बरोबर उत्तर : अ,ब, क फक्त

दख्खन पठारावर बेसॉल्ट खडकाचे व्यापक स्तर आहेत, ज्यामुळे जमीन सछिद्र नसते. सछिद्र नसल्यामुळे पाणी जमिनीत मुरू शकत नाही, जे दुष्काळास कारणीभूत ठरते. जरी जमिनीचा उतार देखील दुष्काळास योगदान देऊ शकतो, परंतु बेसॉल्ट खडक आणि सछिद्र जमीन नसणे ही दख्खन पठारावरील दुष्काळाची प्राथमिक कारणे आहेत.

बरोबर उत्तर आहे "नांदेड".

नांदेड हा एकमेव जिल्हा आहे जो कर्नाटक आणि तेलंगणा या दोन्ही राज्यांना लागून आहे. लातूर केवळ कर्नाटकला लागून आहे, गडचिरोली केवळ तेलंगणाशी सीमा सामायिक करते आणि ओस्मानाबाला हे दोन्ही राज्य लागून नाहीत.

बरोबर उत्तर हिंगोली, बीड आहे.

औरंगाबाद विभागात सर्वात कमी क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा हिंगोली आहे (4,526 चौरस किमी) आणि सर्वात जास्त क्षेत्रफळ असलेला जिल्हा बीड आहे (10,693 चौरस किमी). अन्य पर्यायांमध्ये असलेले जिल्हे देखील औरंगाबाद विभागातील आहेत परंतु ते या विभागातील सर्वात कमी किंवा सर्वात जास्त क्षेत्रफळ असलेले जिल्हे नाहीत.

ॲसिडिक खडकांमध्ये सिलिकॉन डायऑक्साइडचे प्रमाण 65% पेक्षा जास्त असते. ही खडके मुख्यतः माफिक खनिजांपासून बनतात आणि त्यांचा रंग फिकट असतो.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

बेसिक खडकांमध्ये सिलिकॉन डायऑक्साइडचे प्रमाण 45% ते 52% असते.
मेटामॉर्फिक खडके पूर्वीच्या खडकांच्या रूपांतराने बनतात आणि त्यांची रचना भिन्न असते.
प्लुटॉनिक खडके ज्वालामुखी खडकांपेक्षा खोलवर बनतात आणि त्यांची रचना बेसाल्टिक असते.

बरोबर उत्तर आहे '' क, ड, अ, ब, इ'' .

समुद्रसपाटीपासून उंचीच्या उतरण्या क्रमाने:

कळसूबाई: 1,646 मीटर (सर्वात उंच)
साल्हेर: 1,567 मीटर
हरिश्चंद्रगड: 1,422 मीटर
कुंभार्ली: 606 मीटर (सर्वात कमी)
रामटेक: 490 मीटर

बरोबर उत्तर: 1 4 6 2 3 5

'हरिश्चंद्र' महाराष्ट्रातील सर्वाधिक उंचीचे शिखर आहे, ज्याची उंची 1424 मीटर आहे. 'महाबळेश्वर' पश्चिम घाटातील एक हिल स्टेशन आहे ज्याची उंची 1404 मीटर आहे . 'कळसुबाई' सह्याद्री रांगेतील सर्वाधिक उंचीचे शिखर आहे, ज्याची उंची 1646 मीटर आहे. 'तोरणा' सातारा जिल्ह्यातील एक किल्ला आहे ज्याची उंची 1050 मीटर आहे . 'कुंभार्ली घाट' सिंधुदुर्ग आणि रत्नागिरी जिल्ह्यांना जोडणारा एक घाट आहे ज्याची उंची 900 मीटर आहे . 'फोंडा घाट' रायगड आणि ठाणे जिल्ह्यांना जोडणारा एक घाट आहे ज्याची उंची 460 मीटर आहे (फोंडा घाटची उंची या यादीतील सर्वात कमी आहे).

बीड जिल्हा औरंगाबाद प्रशासकीय विभागामध्ये येतो कारण औरंगाबाद हा महाराष्ट्रातील एक प्रशासकीय विभाग आहे आणि बीड हा जिल्हा त्या विभागाच्या अंतर्गत येतो. तर इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण नाशिक, अमरावती आणि पुणे हे महाराष्ट्रातील वेगळे प्रशासकीय विभाग आहेत आणि बीड जिल्हा या विभागांच्या अंतर्गत येत नाही.

महाराष्ट्र राज्याची एकूण 6 प्रशासकीय विभागात विभागणी झाली आहे. त्यात औरंगाबाद, अकोला, अमरावती, கொச்சி, मुंबई आणि पुणे या विभागांचा समावेश आहे.

बरोबर उत्तर आहे "जीवनगड डोंगरात मेळघाट हा दाट जंगलाचा विभाग आहे". हे उत्तर बरोबर आहे कारण जीवनगड डोंगर अमरावती जिल्ह्यात आहे आणि मेळघाट हे त्याच्या उत्तरेकडील भागात असलेले एक दाट जंगलाचे क्षेत्र आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत:

अमरावती जिल्हाच्या ईशान्य भागात धारणी आणि चिखलदारा तालुके आहेत हे खरे नाही, ते वायव्येकडे आहेत.
गाविलगड डोंगर जीवनगड डोंगराच्या दक्षिणेकडे आहे, उत्तरेकडे नाही.
धुळे जिल्ह्याच्या शिरपूर तालुक्यातील बाबाकुवर डोंगराची उंची 503 मी नाही तर 786 मी आहे.

महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील सातपुडा पर्वत रांगेत सर्वात उंच शिखर अस्तंभा आहे.

महाबळेश्वर हे सह्याद्री पर्वत रांगेत आहे.
कळसुबाई सह्याद्री पर्वत रांगेत आहे आणि महाराष्ट्रातील सर्वोच्च शिखर आहे, परंतु ते उत्तरेकडील सातपुडा पर्वत रांगेत नाही.
साल्हेर हा मध्य महाराष्ट्रातील एक किल्ला आहे.

वैराट हे शिखर अमरावती जिल्ह्यातील सर्वोच्य शिखर आहे. हे चिखलदरा पठाराचा भाग आहे आणि समुद्रसपाटीपासून 3,653 फूट उंच आहे. अस्तंभा, हनुमान आणि तौला ही इतर शिखरे देखील अमरावती जिल्ह्यात आहेत, परंतु त्यांची उंची वैराट पेक्षा कमी आहे.

चढत्या क्षेत्रफळाच्या क्रमाने जिल्हे धुळे, जळगांव, अमरावती आणि नागपूर आहेत. धुळेचे क्षेत्रफळ सर्वात जास्त (8063 चौ. किमी.) आहे, जळगांवचे क्षेत्रफळ (7718 चौ. किमी.) आहे, अमरावतीचे क्षेत्रफळ (12229 चौ. किमी.) आहे आणि नागपूरचे क्षेत्रफळ (9892 चौ. किमी.) आहे.

बरोबर उत्तर आहे "वरील पैकी सर्व".

गुजराथ महाराष्ट्राच्या ईशान्येला आहे हे चुकीचे आहे कारण गुजराथ महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला आहे.
मध्यप्रदेश महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला आहे हे चुकीचे आहे कारण मध्यप्रदेश महाराष्ट्राच्या उत्तरेला आहे.
विंध्य पर्वत महाराष्ट्राच्या दक्षिणेला आहे हे चुकीचे आहे कारण विंध्य पर्वत महाराष्ट्राच्या सीमेवर नाही. त्यामुळे, सर्व पर्याय चुकीचे आहेत.

वरील सर्व विधाने चूक आहेत कारण जालना जिल्ह्याच्या सीमा खालील जिल्ह्यांना लागून आहेत: परभणी, औरंगाबाद, हिंगोली आणि नांदेड.

बरोबर उत्तर: '' पर्याय : 1 2 3 4''

हे उत्तर बरोबर आहे कारण ते दिलेल्या शिखरांची त्यांच्या उंचींसह योग्य जोडी लावते:

राजगड: 1376 मी.
शिंगी: 1293 मी.
त्रयंबकेश्वर: 1304 मी.
तोरणा: 1404 मी.

महाराष्ट्राच्या उत्तर सीमेवर असलेली पर्वतरांग सातपुडा आहे. सातमाळा ही पर्वतरांग महाराष्ट्राच्या पश्चिमेला, बालाघाट ही पर्वतरांग पूर्वेकडे आहे आणि सहयाद्री ही पर्वतरांग महाराष्ट्राच्या मध्यभागात पश्चिमेकडे आणि पूर्वेकडे जाते.

बरोबर उत्तर पर्याय 3 4 1 2 आहे. कारण:

अहमदनगर जिल्ह्यातील रंधा धबधबा हा योग्य जोडी आहे (3).
अमरावती जिल्ह्यातील मुक्तगिरी धबधबा हा योग्य जोडी आहे (4).
बीड जिल्ह्यातील सौताडा धबधबा हा योग्य जोडी आहे (1).
यवतमाळ जिल्ह्यातील सहस्त्रमुंड धबधबा हा योग्य जोडी नाही (2) कारण हा सह्याद्री पर्वतरांगेवर नसून सातपुडा पर्वतरांगेवर स्थित आहे.

छोटा नागपूर पठारी प्रदेश भारताचा सर्वात श्रीमंत खनिज क्षेत्र असल्यामुळे तो "भारताचा हूर" म्हणून ओळखला जातो. यात लोखंड, मँगॅनीज, तांबे, बॉक्साइट, अभ्रक, लिग्नाइट अशी मूल्यवान खनिजे मोठ्या प्रमाणात आढळतात. इतर पर्याय हे प्रमुख औद्योगिक प्रदेश आहेत पण ते खनिजांच्या समृद्धतेसाठी ओळखले जात नाहीत.

बोर घाट हे पश्चिम घाटातील एक महत्वाचे खिंड आहे जे कोकणाला देश (दख्खन पठार) शी जोडते. हे पुणे आणि नासिक जिल्ह्यांना जोडणारे आहे, आंबोली घाट, फोंडा घाट आणि आंबा घाट हे पश्चिम घाटातील इतर खिंड आहेत, परंतु ते कोकणाला देशशी जोडत नाहीत.

विधान अ आणि ब दोन्ही सत्य आहेत कारण महाराष्ट्रातील पठाराचा बहुतेक भाग बेसॉल्ट खडकाने व्यापलेला आहे, जो लाव्हारसाच्या संचयनामुळे तयार झाला आहे.

अहमदनगर जिल्ह्यात रंधा धबधबा आहे.
ठाणे जिल्ह्यात चिंचोली धबधबा आहे.
सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात आंबोली धबधबा आहे.
सातारा जिल्ह्यात लिंगमाळ धबधबा आहे.

म्हणून पर्याय क्र. 3 2 1 4 बरोबर आहे.

नांदेड हा पर्याय बरोबर आहे कारण हिंगोली जिल्ह्याच्या सीमा ही बीड, परभणी आणि वाशिम जिल्ह्यांशी भिडतात, तर नांदेड जिल्ह्याच्या सीमा हिंगोली जिल्ह्याशी भिडत नाहीत.

बरोबर उत्तर "कळसुबाई" हे आहे कारण ते महाराष्ट्रातील सर्वात उंच शिखर आहे, समुद्रसपाटीपासून 1,646 मीटर उंच आहे. महाबळेश्वर, अस्तंभा आणि साल्हेर ही इतर तीन शिखरे आहेत, परंतु ते कळसुबाईपेक्षा निम्न आहेत.

महाराष्ट्र पठाराच्या पश्चिमेकडील भाग खाली खचल्याने कोकणचा सखल भाग निर्माण झाला आहे. हे खचणे टेथीस सागराच्या किनाऱ्यावर झालेल्या ज्वालामुखी स्पष्टाच्या वजनामुळे झाले. या खचण्याने महाराष्ट्र पठाराचा पश्चिमेकडील भाग अरबी समुद्राखाली गेला आणि त्यामुळे कोकणचा सखल भाग निर्माण झाला. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण अरबी समुद्र किनारा उंचावणे, सहयाद्री पर्वताची निर्मिती आणि समुद्र लाटांच्या खनन कार्यामुळे कोकणचा सखल भाग निर्माण झाला नाही.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय क्रमांक 3 1 4 2.

या पर्यायामध्ये दिलेले जोडे हे बरोबर आहेत:

'' नाशिक (3):'' 1 मे 1981 रोजी स्थापन झाला.
'' सिंधुदुर्ग (1):'' 16 ऑगस्ट 1982 रोजी स्थापन झाला.
'' गोंदिया (4):'' 1 जुलै 1998 रोजी स्थापन झाला.
'' लातूर (2):'' 1 मे 1999 रोजी स्थापन झाला.

तर, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते दिलेल्या जोड्यांशी जुळत नाहीत.

चुकीची उत्तरे:

'' अ, क, ब, ड:'' नांदेडचे क्षेत्रफळ औरंगाबादपेक्षा लहान आहे.
'' क, अ, ब, ड:'' नांदेडचे क्षेत्रफळ बीडपेक्षा मोठे आहे.
'' ड, ब, क, अ:'' उस्मानाबादचे क्षेत्रफळ औरंगाबाद, बीड आणि नांदेडपेक्षा लहान आहे.

बरोबर उत्तर:

'' ब, क, अ, ड:''

बीडचे क्षेत्रफळ 10,693 चौ.किमी. आहे.
नांदेडचे क्षेत्रफळ 10,552 चौ.किमी. आहे.
औरंगाबादचे क्षेत्रफळ 10,107 चौ.किमी. आहे.
उस्मानाबादचे क्षेत्रफळ 9,940 चौ.किमी. आहे.

महाराष्ट्राच्या पश्चिमेकडील भागात डेक्कनचे पठार आहे, जे बेसॉल्ट खडकाच्या आच्छादनावर स्थित आहे. बेसॉल्ट हे एक ज्वालामुखी खडक आहे जो सपाट थरांमध्ये तयार होतो आणि ते मोठ्या प्रमाणात सापडते. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते त्या भागांना सूचित करतात जिथे बेसॉल्ट खडकाची खाडी तुलनेने कमी आहे.

बरोबर उत्तर: '' पर्याय 4 1 2 3''

'' स्पष्टीकरण:''

महाराष्ट्राचे सीमावर्ती राज्ये आहेत:

'' वायव्य:'' गुजरात
'' उत्तर:'' मध्यप्रदेश
'' पूर्व:'' छत्तीसगड
'' दक्षिण:'' कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि गोवा

म्हणून, प्रदान केलेल्या जोड्यांपैकी पर्याय 4 1 2 3 योग्य आहे.

बरोबर उत्तर 3 4 2 1 आहे.

थळघाट हा पुणे-सातारा मार्गावर आहे.
खंबाटकी घाट हा अहमदनगर-ठाणे मार्गावर आहे.
माळशेज घाट हा मुंबई-नाशिक मार्गावर आहे.
आंबेनळी घाट हा महाबळेश्वर-महाड मार्गावर आहे.

बरोबर उत्तर आहे: 4 2 1 3

(खंबाटकी घाट) कोल्हापूर आणि पणजी यांच्यातील मार्गावरील आहे.
(दिवा घाट) पुणे आणि बारामती यांच्यातील मार्गावरील आहे.
(आंबा घाट) पुणे आणि सातारा यांच्यातील मार्गावरील आहे.
(फोंडाघाट) कोल्हापूर आणि रत्नागिरी यांच्यातील मार्गावरील नाही. तो गोवा आणि महाराष्ट्राच्‍या सीमेवर आहे.

बरोबर उत्तर आहे: ड, क,ब,अ

कारण महाराष्ट्रातील सर्वात उंच टेकडी फोंडाघाट आहे. त्याची उंची 1,475 मीटर आहे. त्या खालोखाल येते गोंदिया जिथे उंची 1,130 मीटर आहे. गोंदिया खालोखाल येते हरिश्चंद्रगड, जिथे उंची 1,065 मीटर आहे. आणि सर्वात शेवटी कळसूबाई आहे, ज्याची उंची 1,646 मीटर आहे.

महाराष्ट्राच्या उत्तरेस बालाघाट पर्वतरांगा आहे. पूर्वेस भामरागड टेकड्या आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण सहयाद्री पर्वतरांगा महाराष्ट्राच्या पश्चिमेस आहे, नंदुरबार हे एक जिल्हा आहे टेकडी किंवा पर्वतरांगा नाही, सातपुडा पर्वतरांगा महाराष्ट्राच्या उत्तरेकडील भागात आहेत परंतु पूर्वेस नाहीत आणि गावीळगड टेकड्या महाराष्ट्राच्या दक्षिणेकडे आहेत.

नागपूर ही महाराष्ट्राची उपराजधानी आहे कारण ती राज्य विधिमंडळाचे हिवाळी अधिवेशन भरते. मुंबई ही महाराष्ट्राची राजधानी आहे जी राज्य सरकारचे मुख्य ठिकाण आहे. पुणे आणि अमरावती हे महाराष्ट्रातील प्रमुख शहरे आहेत परंतु उपराजधानी नाहीत.

रकेसा टैकड्या महाराष्ट्राच्या गोंदिया जिल्ह्यात आढळतात, मुख्यतः अहेरी तालुक्यात. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

नागपूर जिल्ह्यात उमरेड-कारंजा घाट आहे.
चंद्रपूर जिल्ह्यात गडचिरोली-चंद्रपूर रस्त्यावरील घाट आहे.
गडचिरोली जिल्ह्यात अहेरी घाट आहे.

' बरोबर उत्तर: विधान अ आणि क''

'' स्पष्टीकरण:''
'' विधान अ असत्य आहे कारण:'' रायगड जिल्ह्यात 12 नाही तर 15 तालुके आहेत.

'' विधान क असत्य आहे कारण:'' कोकण प्रशासकीय विभागात 7 नाही तर 5 जिल्हे आहेत (मुंबई शहर, मुंबई उपनगर, रायगड, रत्नागिरी आणि सिंधुदुर्ग).

विधान ब आणि ड बरोबर आहेत. पुणे प्रशासकीय विभागात 48 तालुके आहेत आणि औरंगाबाद प्रशासकीय विभागात सर्वात जास्त जिल्हे (8) आहेत.

बरोबर उत्तर पर्याय 2 4 3 1 आहे.
- तोरणा हे शिखर नाशिक जिल्ह्यात आहे.
- महाबळेश्वर हे शिखर पुणे जिल्ह्यात आहे.
- कळसुबाई हे शिखर अहमदनगर जिल्ह्यात आहे.
- मांगी-तुंगी हे शिखर सातारा जिल्ह्यात आहे.

गडचिरोली जिल्ह्यातील तालुके म्हणजे अहेरी, कोरची, मुलचेरा आणि जिवती असून त्यापैकी गोरेगाव हा तालुका गोंदिया जिल्ह्यात येतो, पवनी हा तालुका भंडारा जिल्ह्यात येतो, तर धानोरा हा तालुका गडचिरोली जिल्ह्यात नाही.

हरिश्चंद्र-बालाघाट रांग ही तापी आणि गोदावरी नद्यांमधील जलविभाजक आहे. हे नद्यांना वेगळ्या दिशांनी वाहण्यापासून प्रतिबंधित करते. तापी नदी पूर्वेकडे वाहते तर गोदावरी पश्चिमेकडे वाहते. इतर पर्याय इतर नद्यांमधील जलविभाजक आहेत किंवा त्या भागात स्थित नाहीत.

सातपुडा आणि सातमाळा अजंठा ही पर्वतरांगा कृष्णा आणि गोदावरी नद्यांचा जलविभाजक आहेत. हरिश्चंद्र बालाघाट ही वैनगंगा आणि प्राणहिता नद्यांचा जलविभाजक आहे. परंतु शंभू महादेव ही पर्वतरांग कृष्णा आणि भिमा नद्यांचा जलविभाजक आहे. म्हणून बरोबर उत्तर आहे शंभू महादेव.

बरोबर उत्तर: (4 2 1 3)

स्पष्टीकरण:
- रंधा धबधबा: बीड जिल्हा
- ठोसेघर धबधबा: रत्नागिरी जिल्हा
- मालेश्वर धबधबा: सातारा जिल्हा
- सौताडा धबधबा: अहमदनगर जिल्हा

अस्तंभा" हे शिखर सातपुडा पर्वतरांगेत आढळते. सातपुडा ही महाराष्ट्राच्या ईशान्येकडील सीमेवर दक्षिण-वायव्य आणि उत्तर-पूर्व दिशेला पसरलेली एक पर्वतरांग आहे. "अस्तंभा" हे सातपुड्यामधील एक उंच शिखर आहे जे अहमदनगर जिल्ह्यात आहे.