सिंचनामुळे पाणथळ जमिनीचे क्षेत्रफळ वाढते, कारण सिंचनामुळे अतिरिक्त पाणी जमिनीत साचते आणि ती पाणथळ होते. सिंचनामुळे भूमिगत उच्चतम पाणी पातळी वाढते, कारण सिंचनामुळे जमिनीत पाण्याचा स्तर वाढतो. सिंचनामुळे क्षारयुक्त जमिनींचे क्षेत्रफळ वाढू शकते, कारण सिंचनामुळे जमिनीतील क्षारांचे प्रमाण वाढू शकते. त्यामुळे, पर्याय "वरील सर्व" बरोबर आहे.

बरोबर उत्तर ' एकही नाही ' आहे.

* ' बकरी संशोधन संस्था ' माॅकथळ येथे आहे, बंगलोर येथे नाही.
* ' कुक्कुटपालन प्रशिक्षण संस्था ' हैदराबाद येथे आहे, कर्नाल येथे नाही.

पूर्व हिमाचल प्रदेशात ज्वारी आणि बाजरीची पिके कमी आढळतात कारण हा प्रदेश जास्त उंच आहे आणि त्यामुळे तेथे अधिक पर्जन्यमान आहे. उंच उंचावर कमी तापमानामुळे आणि जास्त पर्जन्यामुळे ज्वारी आणि बाजरी सारखी उष्णतेवर अवलंबून असणारी पिके वाढविणे अवघड होते. उलट, हा प्रदेश सेब आणि अन्य समशीतोष्ण फळांच्या लागवडीसाठी अनुकूल आहे, कारण त्यांच्या वाढीसाठी थंड हवामान आणि भरपूर पाणी आवश्यक असते.

बरोबर उत्तर आहे - ' अ व ब दोन्ही बरोबर नाहीत '

प्रश्न मध्ये म्हटल्याप्रमाणे चहा चहाच्या झाडांच्या कोवळ्या पानांपासून बनवला जातो. मोठया पानांचा चायनीज चहा आणि लहान पानांचा आसाम चहा हे चहाचे दोन मुख्य प्रकार आहेत. त्यामुळे अ आणि ब हे दोन्ही पर्याय चुकीचे आहेत.

बरोबर उत्तर आहे: अ, ब आणि ड.

' स्पष्टीकरण: '
भारतात मासेमारी अत्यल्प प्रमाणात केली जाते कारण:

* ' अ) ' ' मोठ्या प्रमाणात अन्नधान्यावर अवलंबून राहणे: ' भारताची लोकसंख्या मोठी आहे, त्यामुळे अन्नधान्य सुरक्षितता प्राथमिकता आहे.
* ' ब) ' ' मासे साठवण्याची मर्यादित सोयी: ' भारतात अल्प विकसित मासे साठवण्याची पायाभूत सुविधा आहेत, ज्यामुळे मासे वेगाने खराब होतात.
* ' ड) ' ' जास्त चांगली बाजारपेठ नाही: ' भारतात अंतर्गत मासेमारी उद्योगाचा विकास मर्यादित आहे, ज्यामुळे बाजारातील मागणी तृप्त करणे अवघड आहे.

बरोबर उत्तर: 4 2 1 3

* ज्वारीला 'निवळ' जातीची म्हणतात. (' निळवा ' नावाची ज्वारीची जाती नाही.)
* बाजरीला 'टेकुरपेट' जातीची म्हणतात. (' श्रध्दा ' नावाची बाजरीची जाती नाही.)
* गव्हात ' कैलास ' नावाची जाती असते. (' शरधा ' नावाची गव्हाची जाती नाही.)
* हळदीला कोणत्याही विशिष्ट जातीचे नाव नाही.

डायअमोनियम फॉस्फेट या खतामध्ये P2 O2 चे प्रमाण 46 टक्के आहे कारण त्याच्या रासायनिक सूत्रात (NH4)2 HPO4 च्या दोन एककांमध्ये एकूण चार P2 O2 अणू असतात. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांचे रासायनिक सूत्र किंवा P2 O2 चे प्रमाण वेगळे आहे.

Solution (स्पष्टीकरण) :- पर्याप्त सेंद्रीय पदार्थ किंवा हयुमसमुळे जमिनीच्या काँपॅक्शन कमी होते. काँपॅक्शन कमी झाल्याने जमिनीच्या रिकाम्या जागा वाढतात. यामुळे जमिनीमध्ये पाणी आणि हवा सहजपणे प्रवेश करू शकते. त्यामुळे जमिनीची पाणी धारण करण्याची क्षमता आणि अंतर्गलन दर दोन्ही वाढतात. तसेच, सेंद्रीय पदार्थ जमिनीची संरचना सुधारतात, त्यामुळे तिची सच्छिद्रता देखील वाढते. म्हणून, अ, ब आणि क हे सर्व पर्याय बरोबर आहेत.

वर्ग 1 जमिनीचा प्रकार शेतीसाठी सर्वोत्तम आहे कारण त्यात खोल आणि चांगल्या प्रकारे निचरा झालेली माती आहे, ज्यामुळे पिकांना मुबलक पोषकद्रव्ये आणि पाणी मिळू शकते.

वर्ग II जमिना शेतीसाठी उपयुक्त असल्या तरी वर्ग 1 जितक्या सुपीक नसतात आणि त्यांना थोडे अधिक पाणी लागू शकते.

वर्ग III आणि IV जमिना शेतीसाठी कमी उपयुक्त आहेत कारण त्यात जड आणि निचरा न झालेली माती असते, ज्यामुळे पिकांसाठी आवश्यक पोषकद्रव्ये आणि पाणी मिळणे कठीण होते.

अरनॉनच्या मते, वनस्पतीच्या निकोप वाढीसाठी 16 अन्नद्रव्ये गरजेची आहेत. पर्याय 4, 8 आणि 25 हे अन्नद्रव्येच्या आवश्यक संख्येपेक्षा कमी आहेत, म्हणून ते चुकीचे आहेत.

कोरड्या हवामानात पिकांचे अवर्षण प्रतिकारण त्यांच्या उणे पाणी वापर क्षमतेशी संबंधित आहे. ही क्षमता अल्प पाणी वापरून उच्च उत्पादन देऊ शकण्याच्या पिकांच्या क्षमतेशी संबंधित आहे. दुसरीकडे, अधिक पाणी वापर क्षमता आणि जास्त पाणी वापर क्षमता यात पिकांना अधिक पाण्याची आवश्यकता असते, त्यामुळे कोरड्या हवामानात अवर्षण प्रतिकारण तयार होत नाही.

तोडा आणि जाळा ही पद्धत आदिवासी शेतीमध्ये वापरली जाते जिथे जंगलाचा भाग तोडून त्याला जाळले जाते आणि राखेतील पोषक घटकांसह जळलेला भाग शेतीसाठी वापरला जातो. कालांतराने, राखेतील पोषक घटक कमी होतात आणि जमीन कमी उपजाऊ होते, ज्यामुळे जंगल आणि जमिनीचा ऱ्हास होतो.

सधन संसाधने ही मर्यादित आहेत, म्हणून त्यांचे संरक्षण आवश्यक आहे. काळजीपूर्वक वापर, प्रमाणशीर वापर आणि वाया जाण्यापासून वाचविणे हे सर्व संसाधन संरक्षण उपाय आहेत. परंतु, वापर न करणे हा एक उपाय नाही कारण ते संसाधनांचा अपव्यय ठरू शकतो.

म्हणून, "वापर न करणे" हा पर्याय साधन संपत्तीच्या संवर्धन संकल्पनेचा भाग नाही.

जमिनीच्या वरच्या थरात विशिष्ट आंतररचना करणे (कॉनफिगरेशन) ही पावसाच्या संवर्धनासाठी अतीशय महत्वाची पद्धत आहे. कारण, विशिष्ट आंतररचना जमिनीवर पावसाचे थेंब साचून ठेवण्यास मदत करते, ज्यामुळे त्यांना मुरण्याची आणि जमिनीत शोषून घेतले जाण्याची संधी मिळते. इतर पर्याय फक्त अल्पकालिक उपाय आहेत किंवा पावसाच्या संवर्धनात मोलाचे योगदान देत नाहीत.

किड रोगनाशकांचा अधिक वापर जैवसंचय आणि जैव विस्तृतीकरण या समस्यांना कारणीभूत ठरतो. जैवसंचय ही एक प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये कीटकनाशके खाद्य साखळीतून वरच्या स्तरावर असलेल्या प्राण्यांमध्ये जमा होतात. जैवविस्तृतीकरण ही प्रक्रिया आहे ज्यामध्ये कीटकनाशके प्रत्येक ट्रॉफिक स्तरावर अधिक केंद्रित होतात. यामुळे वन्यजीवांमध्ये असंतुलन निर्माण होते, त्यांचे पुनरुत्पादन आणि विकास होणे अवघड होते.

वरीलपैकी सर्व विधाने बरोबर आहेत. क्षेत्रातील जमिनीचा वापर लोकांच्या जीवनमानावर परिणाम करतो, जलस्रोतांचे संवर्धन आवश्यक आहे, आणि शेतीमध्ये सौर ऊर्जा वापरतात. त्यामुळे, बरोबर उत्तर ' वरीलपैकी एकही नाही ' आहे.

माती धूपीस चिखल निर्माण होण्याच्या प्रक्रियेला शिंतोडी धूप असे म्हणतात. हे धूप पावसाच्या थेंबाने माती कमी झाल्यावर आणि मातीचे कण हवेच्या संपर्कात आल्यावर होते. या प्रक्रियेत, पाण्याचे थेंब मातीच्या कणांच्या पृष्ठभागावर मारतात आणि लहान कणांना विखुरतात, ज्यामुळे मातीची मात्रा वाढते. ओघळपाडी धूप ही मातीच्या पृष्ठभागावर पावसाच्या थेंबाचा थेट परिणाम आहे, घळपाडी धूप ही पाण्याने मातीची ढलान ओलांडल्यामुळे निर्माण होते आणि सालकाढी/चादर धूप ही व्यापक अशा पृष्ठभागावर पावसाच्या थेंबाने होणाऱ्या धुलीकरणाचा परिणाम आहे.

बरोबर उत्तर: फक्त अ, क आणि ड बरोबर

* विधान ब चुकीचा आहे कारण गेल्या 20 वर्षांमध्ये पृथ्वीचे तापमान दर 100 वर्षांनी 10° सेल्सिअसने वाढत नाही, तर सुमारे 0.2° सेल्सिअसने वाढत आहे.
* विधान अ बरोबर आहे कारण औद्योगिक क्रांतीपूर्वीच्या तुलनेत 1970 पर्यंत पृथ्वीचे सरासरी तापमान 1° सेल्सिअसने वाढले होते.
* विधान क बरोबर आहे कारण हरितगृह वायूंच्या वाढत्या स्तरामुळे जगाच्या विविध भागांतील बहुतेक हिमनद्या मागे सरकत आहेत.
* विधान ड बरोबर आहे कारण हरितगृह वायूंचा वाढता प्रभाव एल नीनोच्या वारंवारते आणि तीव्रतेत वाढ करत आहे.

कॅडमिअम हे एक आयन आहे जे आम्लधर्मीय जमिनीत चल आहे, म्हणजेच ते पायथ्याच्या पाण्यात सोडले जाते. अल्कधर्मीय जमिनीत, उच्च pH पातळी कॅडमिअम आयनांना जमिनीच्या कणांशी बंधित करते, त्यामुळे ते अचल बनते.

ई-नाम् हे भारत सरकारचे कृषी मंत्रालयाचे इलेक्ट्रॉनिक व्यापारी पोर्टल आहे. हे पोर्टल देशभरातील विविध कृषी कमोडिटीज (शेतीमाल) साठी एकजिनसी बाजारपेठ उपलब्ध करून देते. यामुळे देशातील एपीएमसी बाजारांना शेतीमाल व्यवहारात पारदर्शकता आणि कार्यक्षमता आणण्यात मदत होते. उर्वरित पर्याय हे ई-कॉमर्सशी संबंधित आहेत, शेतीमालाशी नाहीत.

पर्याय :- अ,ब आणि ड हे बरोबर उत्तर आहे कारण वनशेतीचे फायदे असे आहेत की ते उत्तम जमिनी वापराची खात्री करते, नोकांचे उत्पादन करते आणि मृदेतील जलसंवर्धन करते. पर्याय क चुकीचा आहे कारण वनशेतीत कुटूंबाच्या बाहेरच्या लोकांनाही सहभागी करून घेतले जाते.

बरोबर उत्तर : 25: 25: 50

पोयटा किंवा लोम माती ही पीक वाढीसाठी आदर्श मानली जाते कारण ती हवा, पाणी आणि घनपदार्थ यांचे योग्य प्रमाण देते. एक चांगली पोयटा माती हवेची 25%, पाण्याची 25% आणि घनपदार्थाची 50% रचना असते.

बरोबर उत्तर 25: 25: 50 हे या आदर्श प्रमाणाशी जुळते. इतर पर्याय ही प्रमाणे बरोबर पाळत नाहीत किंवा फार मोठा किंवा लहान हवेचा आणि पाण्याचा घटक असतो, जो पिकांच्या वाढीसाठी हानिकारक ठरू शकतो.

भारतात चहा उत्पादनात आसाम राज्याचा प्रथम क्रमांक आहे कारण आसाममध्ये चहाच्या लागवडीसाठी अनुकूल हवामान, जमीन आणि पाण्याची उपलब्धता आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांची चहा उत्पादन क्षमता आसामपेक्षा कमी आहे.

आसाम हे भारतीय राज्यांत चहाचे उत्पादन करणारे एक प्रमुख राज्य आहे. तेथे चहाची लागवड ब्रिटिश काळात १८२३ मध्ये सुरू झाली, त्यामुळे आसाम सर्वात प्रथम चहाची लागवड करणारे भारतीय राज्य बनले. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण कर्नाटक, केरळ आणि तामिळनाडू या राज्यांमध्ये चहाची लागवड आसामपेक्षा नंतर सुरू झाली.

प्रवाहाच्या जमिनीची धूप करण्याची शक्ती ही प्रवाहाच्या वेगाच्या चौथ्या घाताच्या प्रमाणात वाढते. म्हणजे , जर वेग दुप्पट झाला तर धूप करण्याची शक्ती 2^4 = 4 पट वाढेल.

म्हणून, बरोबर उत्तर आहे : चार पट

महेसान" हा गुजरात राज्यातील एक म्हैस प्रकार आहे. हा प्रकार त्याच्या चांगल्या दुधाच्या उत्पादनासाठी ओळखला जातो. पर्याय 3 मध्ये महेसानला गुजरातशी जोडले गेले आहे. हे जोड योग्य आहे.

"मुऱ्हा" हा उत्तर प्रदेश राज्यातील एक म्हैस प्रकार आहे. हा प्रकार त्याच्या उच्च टॅंक कंटेंटसाठी ओळखला जातो. पर्याय 1 मध्ये मुऱ्हा उत्तर प्रदेशशी जोडले गेले आहे. हे जोड योग्य आहे.

"भादवरी" हा हरियाणा राज्यातील एक म्हैस प्रकार आहे. हा प्रकार त्याच्या मजबूत शरीर आणि चांगल्या दुधाच्या उत्पादनासाठी ओळखला जातो. पर्याय 4 मध्ये भादवरीला हरियाणाशी जोडले गेले आहे. हे जोड योग्य आहे.

"निलीरवी" हा पंजाब राज्यातील एक म्हैस प्रकार आहे. हा प्रकार त्याच्या उच्च दुधाच्या उत्पादनासाठी ओळखला जातो. पर्याय 2 मध्ये निलीरवीला पंजाबशी जोडले गेले आहे. हे जोड योग्य आहे.

बरोबर उत्तर ' सामाजिक – आर्थिक ' आहे.

कोरडवाहू क्षेत्रांमध्ये पाऊस कमी असल्यामुळे शेतीसाठी पाणी पुरेसे नसते. अशा परिस्थितीत, सामाजिक आणि आर्थिक कमतरता (जसे की शिक्षण, आरोग्य सेवा, पायाभूत सुविधा) शेतकऱ्यांना नवीन तंत्रज्ञान वापरणे आणि उत्पादन वाढवणे कठीण करते.

तंत्रज्ञान (उदा. हरित क्रांती) आणि भौतिक साधने (उदा. सिंचन) कोरडवाहू क्षेत्रांमध्ये निविष्ठा पुरविण्यास मदत करू शकतात, परंतु सामाजिक-आर्थिक विकासाशिवाय त्यांची प्रभावीता कमी होते.

एकही नाही हा पर्याय बरोबर आहे कारण दोन्ही विधाने योग्य आहेत.

अ) भात संशोधन संस्था वास्तविकपणे सावंतवाडीसह कर्जत, खापोली आणि रत्नागिरी येथे स्थापन केल्या गेल्या आहेत, त्यामुळे विधान अ योग्य आहे.

ब) पश्चिम बंगाल हे एक प्रमुख भात उत्पादक राज्य आहे आणि तेथे वर्षात तीनही भाताची पिके घेतली जातात (आषाढी, भादोठी आणि वर्षा), त्यामुळे विधान ब देखील योग्य आहे.

बराकपूरचे उत्तर बरोबर आहे कारण तेथे राष्ट्रीय अंतर्गत मासेमारी संस्थेचे मुख्य कार्यालय आहे. हे संस्था अंतर्गत मासेमारीचा विकास आणि प्रशिक्षण देण्यासाठी जबाबदार आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* विशाखापट्टणम हे पूर्वीचे नौदल तळ आहे.
* वाराणसी हे एक धार्मिक शहर आहे.
* कोचीनमध्ये मत्स्यपालन महाविद्यालय आहे, परंतु केंद्रीय अंतर्गत मासेमारी संस्था नाही.

ऊस हे क्षार राहनशील पीक आहे कारण ते क्षारीय मातीत चांगले वाढू शकते. हरभरा (चना) हे क्षार संवदेशनशील पीक आहे कारण ते क्षारीय मातीत चांगले वाढू शकत नाही आणि क्षारत्व त्याच्या वाढीवर नकारात्मक परिणाम करते. म्हणून, दोन्ही विधाने योग्य आहेत.

वध्रनक्षम शेतीमध्ये अनेक कृषी पद्धतींचा समावेश होतो ज्या पर्यावरणाचे रक्षण करतात आणि दीर्घकालीन उत्पादन सुनिश्चित करतात. मिश्र शेती (अ) विविध प्रकारची पिके एकाच क्षेत्रात लागवड करते, मिश्र पिके (ब) एकाच क्षेत्रात विविध प्रकारची पिके विविध वेळी लागवड करते आणि आलटून पालटून पिके (क) वेगवेगळ्या पिकांचे चक्र लावते. या पद्धती मातीची उत्पादकता, जैवविविधता आणि कीटक नियंत्रण सुधारतात.

रासायनिक किटकनाशकांचा वापर (ड) वध्रनक्षम शेतीमध्ये समाविष्ट नाही कारण ते पर्यावरणास हानी पोहोचवतात आणि नैसर्गिक शिकारींचे संतुलन बिघडवतात.

ऊसापासून साखर करतांना त्याच्या एकूण वजनाच्या फक्त 10% रुपांतर साखरेमध्ये होऊ शकते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ऊसातील बहुतेक भाग फायबर, पाणी आणि इतर अशुद्ध पदार्थ असतात, जे साखरेमध्ये रुपांतरित केले जाऊ शकत नाहीत. यामुळे, ऊसापासून मिळणारी साखर त्याच्या एकूण वजनाच्या तुलनेने फारच कमी असते.

अपघाव शेती" हे उत्तर बरोबर आहे कारण ते पिकांना ओलाव्याचा ताण पडलेल्या कालावधीत पाणी देण्यासाठी जलसंचयनाची जी आखणी करते ती दर्शवते. ही आखणी संरक्षक पाण्याच्या साठ्यातून पाणी घेते, ज्याला अपघाताचे पाणी म्हणतात.

"पावसाची शेती" चुकीची आहे कारण ती पाऊस पडल्यानंतर मिट्टीतील ओलावा वापरते. "कोरडवाहू शेती" चुकीची आहे कारण ती पावसाच्या अभावी विशिष्ट पद्धतींनी पिके घेते. "वरील सर्व" चुकीचे आहे कारण "पावसाची शेती" आणि "कोरडवाहू शेती" अपघाव शेतीचा समावेश करत नाहीत.

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत. नर हत्तींना सुळे असतात आणि केवळ नर हरणांना शिंगे असतात. मादी हरणांना शिंगे नसतात आणि मादी हत्तींना सुळे नसतात.

इव्हापोट्रान्सपीरेशन हा शब्द 'इव्हॅपोरेशन' (पाण्याचे वाखरणे) आणि 'ट्रान्सपिरेशन' (झाडांमधून पाण्याचे वाष्पीभवन) यांच्या संयोगातून तयार झाला आहे. पिकांची वाढ आणि विकास यासाठी पाण्याची बरीच गरज असते. ही गरज वाष्पोत्सर्जन व ट्रान्सपिरेशन या दोन्ही प्रक्रियेनुसार असते; म्हणून, पिकांची पाण्याची गरज इव्हापोट्रान्सपीरेशनशी संबंधित असते.

बरोबर उत्तर: 4 3 2 1

* आले हे पीक "मांजरी गोटा" जातीशी संबद्ध आहे.
* कारले हे पीक "धनश्री" जातीशी संबद्ध आहे.
* वांगी हे पीक "कोकण तारा" जातीशी संबद्ध आहे.
* टोमॅटो हे पीक "DKYHDR" जातीशी संबद्ध आहे.

16 अन्नद्रव्य पिकांच्या वाढीसाठी आवश्यक समजली जातात. ही अन्नद्रव्ये मृदा आणि पाण्यातून वनस्पतींना मिळतात. 20, 25 आणि 18 हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण पिकांच्या वाढीसाठी हेवढी अन्नद्रव्य आवश्यक नाहीत.

शेती क्षेत्राचा एकूण स्थूल देशांतर्गत उत्पादनामधील वाटा 1950-51 पासून घटत आहे कारण अन्य क्षेत्रे, जसे की सेवा आणि उद्योग, अधिक जलद गतीने वाढत आहेत. या काळात भारतीय अर्थव्यवस्थेत कृषी क्षेत्राचा वाटा 55% वरून 17% पर्यंत खाली आला आहे.

हॉलोफाईटस हे क्षारयुक्त जमिनीत वाढणाऱ्या वनस्पती आहेत. त्यांच्याकडे विशेष अनुकूलन असते, जसे की लवण साठवणारे मुळे आणि पाने, जे त्यांना खारट परिस्थितीत वाढण्याची आणि टिकून राहण्याची अनुमती देतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते क्षारयुक्त जमिनीत वाढणाऱ्या वनस्पतींचा संदर्भ घेत नाहीत:

* आक्झीलोफाईटस: पाणथळ वातावरणात वाढणारी वनस्पती
* सायक्रोफाईटस: थंड तापमानात वाढणारी वनस्पती
* लिथोफाईटस: खडकांवर वाढणारी वनस्पती

पश्चिम हिमालयात हिवाळयात पडणाऱ्या पावसामुळे फळबागांच्या वाढीसाठी अनुकूल असे पर्यायी पर्यावरण निर्माण होते. हिवाळ्यातील हा पाऊस मातीत गरजेचे पोषक घटक देतो आणि फळांच्या झाडांना जोमाने वाढण्यासाठी आवश्यक पाणी पुरवतो. उलट, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण पश्चिम हिमालयात मृदा नेहमीच फळबागांच्या वाढीसाठी उपयुक्त नसते, पावसाचे प्रमाण काही भागांमध्ये जास्त असू शकते आणि सर्वसाधारणपणे हवामान फळबागांसाठी अति कठोर असू शकते.

फक्त ब" हा पर्याय बरोबर आहे.

भारत सरकारने सागरी किनारा नियम विभागाच्या (C.R.Z) प्रादेशिक सिमांकनातून अंदमान-निकोबार आणि लक्षद्विप या बेटांना वगळले आहे. कारण ही बेटे दुर्गम आहेत आणि त्यांच्या विकासाची गरज आहे. उलटपक्षी, मुंबईसह इतर पर्याय भारतीय मुख्य भूमीवर आहेत आणि ते विकसित आहेत.

हिस्सारला आशियातील सर्वात मोठे कृषी विश्वविद्यालय, चौधरी चरण सिंह हरियाणा कृषी विद्यापीठ आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण पुणे, राहूरी आणि दापोली येथे कृषी विश्वविद्यालये आहेत पण ती आशियातील सर्वात मोठी नाहीत.

मधुमक्षिका पालन म्हणजे मध घेणारे कीटक असलेल्या मधमाश्यांचे संगोपन आणि व्यवस्थापन. सुवर्ण क्रांती म्हणजे मधमाश्यांच्या पालनात आधुनिक तंत्रज्ञानाचा अवलंब करणे, ज्यामुळे मध उत्पादन वाढते आहे. दुग्ध उत्पादन, अन्न उत्पादन आणि फुलोत्पादनाचा मधमाश्यांच्या पालनाशी थेट संबंध नाही.

पिकांना स्फुरदाची जास्तीत जास्त उपलब्धता होण्यासाठी जमिनीचा सामू हा 6 - 7 च्या दरम्यान असावा. हा सामू अॅसिडिक असतो, जो स्फुरदाच्या विद्रावणे आणि पिकांना त्याची उपलब्धता वाढविण्यासाठी योग्य आहे.

* इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते खूप अॅसिडिक (4.5 - 6) किंवा खूप क्षारीय (7.5 - 8.5) आहेत, जे स्फुरदाच्या विद्रावणेसाठी अनुकूल नाहीत.

भारतीय लोकर ऑस्ट्रेलिया व दक्षिण आफिक्रेतच्या तुलनेत कमी प्रतीची आहे आणि तिला जाडीभरडी कालीन लोकर म्हणतात. हे विधान योग्य आहे कारण भारतीय लोकरमध्ये असलेले तंतू जास्त स्थूल असतात आणि त्यात लवचिकता कमी असते. त्यामुळे, ते उच्च दर्जाच्या कापड आणि कालीन तयार करण्यासाठी योग्य नाही. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण नेलोरी, बेलारी, गुरेजी आणि केशरी हे भारतातील गायीच्या जाती आहेत, मेंढ्याच्या नाही.

बरोबर उत्तर: अ,ब,क

कोरडवाहू शेतीमध्ये खतांची कार्यक्षमता वाढविण्यासाठी तीन पावले महत्त्वाची आहेत:

1. माती परिक्षण: मातीच्या प्रकार आणि पोषक तत्त्वांची स्थिती जाणून घेण्यासाठी माती परीक्षण आवश्यक आहे. हे सुनिश्चित करते की खते मातीच्या गरजांनुसार लागू केले जातील.

2. योग्य खत देणे: जमिनीमध्ये बियाण्याच्या 5 से.मी बाजूला किंवा खाली खत देणे महत्वाचे आहे. हे मुळांना आवश्यक पोषक तत्व मिळवण्यात मदत करते.

3. खतांचे योग्य व्यवस्थापन: पेरणीच्या वेळी स्फुरद आणि पालाश्या खत वापरणे आणि नत्र खताचा दोन हप्त्यात विभागून वापर करणे महत्वाचे आहे. यामुळे मातीमध्ये पोषक तत्वांची उपलब्धता कायम राखली जाते आणि पीक उत्पादन वाढते.

बरोबर उत्तर आहे "यापैकी काहीही नाही".

जमिनीची पोत ही जमिनीतील मातीची भौतिक आणि रासायनिक गुणधर्मांची एकत्रितता आहे, ज्यात खनिज संरचना, कण रचना आणि सेंद्रिय पदार्थ सामील आहेत. म्हणून, प्रदान केलेले पर्याय केवळ जमिनीची पोत तयार करणाऱ्या घटकांचे वर्णन करतात, पूर्ण पोत नाही.

उन्हाळी मूग हे कमी पाणी लागणारे पिक आहे. रब्बी ज्वारी, मिरची आणि गहू या पिकांना तुलनेने जास्त पाण्याची आवश्यकता असते.

आसाम आणि बिहार हे दोन राज्ये मुगा रेशीम उत्पादनात मक्तेदारी करतात. मुगा रेशीम हा एक नैसर्गिक रेशीम आहे जो अनुतामूल माते मुगा या कीटकाच्या कोषातून प्राप्त होतो. या कीटकांचा मुख्यतः आसाम आणि बिहारच्या भागात प्रसार आहे.

हे दोन्ही विधाने योग्य आहेत.

रेफ्रिजरेटर्स हायड्रोप्ल्युराकार्बनस (HFCs) निर्माण करतात, जे ग्रीनहाऊस वायू असून ओझोन क्षरणाला कारणीभूत ठरतात.

फायर एक्स्टिंग्युशर्स हेलॉनस सोडतात, जे ब्रोमोफ্ল्युरोकार्बनस (BFCs) चा एक प्रकार आहे. हे वायू ओझोन क्षरणाचे कारणीभूत ठरतात आणि ग्लोबल वॉर्मिंगमध्ये योगदान देतात.

म्हणून, दोन्ही विधाने खरी आहेत आणि पर्याय "एकही नाही" हा एकमेव योग्य उत्तर आहे.

कृषी उत्पादनाची खतांच्या वापराशी असलेली अत्यंत सकारात्मक प्रतिक्रिया फार आनंददायक आहे हे विधान चुकीचे आहे. कारण खतांचा अत्यधिक वापर मातीच्या आरोग्यासाठी हानिकारक आहे आणि पर्यावरण प्रदूषणाला कारणीभूत ठरू शकतो. उर्वरित पर्याय खतांच्या मागणी आणि कृषी उत्पादनातील त्यांच्या भूमिकेचे अचूक वर्णन करतात.

कोळंबी हा एक गोड्या पाण्यातील मासा आहे जो मत्स्य शेतीत मोठ्या प्रमाणावर वाढवला जातो. तो त्याच्या चांगल्या चव आणि वाढण्याच्या दरासाठी ओळखला जातो. बांगडा, झिंगा आणि बोंबील हे सागरी पाण्यातील मासे आहेत आणि ते गोड्या पाण्याच्या मत्स्य शेतीसाठी योग्य नाहीत.

बरोबर उत्तर ' मालदांडाी ' आहे कारण ही ज्वारीची जात कृषी संशोधन केंद्र, मोहोळ येथे रब्बी हंगामासाठी विशेषतः विकसित केलेली आहे.

अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* परभणी मोती ही एक खरीप हंगामासाठी विकसित केलेली ज्वारीची जात आहे.
* काळबोंडी ही रब्बी हंगामासाठी विकसित केलेली एक ज्वारीची जात आहे, परंतु ती कृषी संशोधन केंद्र, मोहोळ येथे विकसित केलेली नाही.
* सातापाणी ही एक रब्बी हंगामासाठी विकसित केलेली ज्वारीची जात आहे, परंतु ती कृषी संशोधन केंद्र, मोहोळ येथे विकसित केलेली नाही.

बरोबर उत्तर: 3 4 2 1

* गायीच्या 'सोरटी' प्रजातीचे नाव रायगड जिल्ह्यातील 'सोर' या गावावरून पडले आहे.
* 'गावळाउ' गायीचा आढळ नागपूर जिल्ह्यात होतो.
* 'डांगी' गाय उस्मानाबाद जिल्ह्यात आढळतात.
* 'देवणी' गाय अहमदनगर जिल्ह्यात आढळतात.

IR-8 ही एक उच्च उत्पादन देणारी जात (HYV) आहे कारण ती इंटरनॅशनल राईस रिसर्च इन्स्टिट्यूटने विकसित केली होती, जी उच्च उत्पादनावर लक्ष केंद्रित करते. ती पाणी टिकवून धरण्याची क्षमता आणि रोग आणि कीटकांना प्रतिकार करण्याची क्षमता यासाठी ओळखली जाते. उर्वरित पर्याय इतर तांदळाच्या जाती आहेत ज्या त्यांच्या उत्पादन क्षमतेसाठी किंवा अन्य गुणधर्मांसाठी ओळखल्या जातात परंतु ते HYV श्रेणीत येत नाहीत.

पर्याय ' 20 ते 37.5° C ' बरोबर आहे.

भात ही उष्ण कटिबंधीय पिक आहे ज्याला वाढण्यासाठी उच्च तापमान आणि उच्च आर्द्रता आवश्यक असते. भाताची सर्वोत्तम वाढ 20 ते 37.5° C तापमान श्रेणीमध्ये होते. या श्रेणीच्या खाली किंवा वरील तापमान भाताच्या वाढीवर आणि उत्पन्नावर प्रतिकूल परिणाम करतात. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भाताच्या इष्टतम वाढीच्या तापमान श्रेणीशी जुळत नाहीत.

स्निग्ध पदार्थाच्या विघटनाला जास्त कालावधी लागतो कारण ते जटिल आहेत आणि त्यांच्यात लांब कार्बन साखळ्या असतात. बाकीचे घटक साखर, पिष्टमय पदार्थ आणि प्रथिने तुलनेने कमी जटिल असल्याने ते जलद विघटित होतात.

एरंडीचे सर्वात जास्त उत्पादन गुजरात आणि आंध्रप्रदेश या राज्यांमध्ये होते. उष्ण आणि कोरडे हवामान एरंडीची लागवडासाठी अनुकूल आहे, आणि या दोन्ही राज्यांमध्ये असे हवामान आहे. महाराष्ट्र, कर्नाटक, तामिळनाडू, आरिसा, राजस्थान आणि बिहार इतर राज्यांच्या तुलनेत कमी एरंडी उत्पादन करतात.

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत कारण विधान अ हे कृषी क्षेत्राच्या घटत्या उपलब्धतेबद्दल माहिती देते, तर विधान ब हे त्या घटत्या उपलब्धतेची कारणे म्हणजे लोकसंख्या वाढ आणि कृषी क्षेत्राचे अकृषी वापरात रूपांतर म्हणून नमूद करते.

सतगुडी ही मोसंबीची एक प्रसिद्ध जात आहे. या जातीची मोसंबी मोठी, रसाळ आणि गोड असते. राजापुरीही मोसंबीची एक जात आहे, परंतु ती लहान आणि आंबट असते. मृदुला ही अंजीरची एक जात आहे आणि लखनौ - 49 हे आंब्याचे एक प्रकार आहे.

मिथेन हा भारतीय शेतीतून सोडला जाणारा वायू आहे जो जागतिक तापमानवाढीत सर्वाधिक योगदान देतो. मिथेन हा एक ग्रीनहाऊस वायू आहे जो शेतीमध्ये मेथेन उत्सर्जन करणाऱ्या सूक्ष्मजीवांमुळे बनतो. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भारतीय शेतीमधून सोडले जाणारे प्रमुख ग्रीनहाऊस वायू नाहीत.

घायपात ही भारतात सजीव कुंपण म्हणून वापरली जाणारी संपूर्ण सजीव प्रजाती आहे. इतर तीन पर्याय (सालवण, सतगुडी आणि वरीलपैकी एकही नाही) सजीव कुंपणांमध्ये वापरल्या जाणार्‍या प्रजाती नाहीत.

शेंगवर्गीय पिकांमध्ये रायझोबियम बॅक्टेरिया तनांमध्ये गांठे तयार करतात, जे हवेतील नायट्रोजन स्थिरीकरण करतात. त्यामुळे, हे पिके मातीतील नायट्रोजन वाढवतात, जे अन्न आणि चारा म्हणून त्यांच्या उपयोगाला सहाय्यकारी होते. पर्याय "ड" चुकीचा आहे कारण शेंगवर्गीय पिकांना अगदी मोठ्या प्रमाणात स्फुरदायी मात्रेची आवश्यकता असते.

पश्चिम घाटातील स्थलांतरीत शेतीला "कुमरी" म्हणून ओळखले जाते. ही शब्द दोलकातून आला आहे. या प्रकारच्या शेतीमध्ये जंगलाचे एक क्षेत्र कापले जाऊन त्या जागी शेती केली जाते आणि काही वर्षांनंतर जंगल पुन्हा वाढू दिले जाते. या शब्दाची व्युत्पत्ती संस्कृत शब्दाने "कुमरा" या पासून आली आहे, ज्याचा अर्थ तरुण मुलगा आहे.

बरोबर उत्तर: वाढीव दूध उत्पादन व संकलन

ऑपरेशन फलड हा प्रामुख्याने भारतात दूध उत्पादन आणि संकलनातील सुधारणा करण्याचा एक कार्यक्रम आहे. हे लहान आणि सीमांत शेतकऱ्यांना संघटित करून आणि सहकारी दुग्ध संघ तयार करून साध्य केले जाते. याचा उद्देश गरीब लोकांना स्वस्त दूध उपलब्ध करून देणे आणि दुध उत्पादकांचे उत्पन्न वाढवणे होय.

सिक्कीम हे 2015 मध्ये भारतातील पहिले आणि एकमेव पूर्णपणे सेंद्रिय राज्य म्हणून घोषित करण्यात आले. कारण इथे कोणतेही रासायनिक कीटकनाशके किंवा खते वापरले जात नाहीत. उर्वरित तीन पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते पूर्णपणे सेंद्रिय राज्य म्हणून घोषित केले गेले नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय :- 3 4 2 1.

* बटाट्याची मुख्य जात कुफरी ज्योती आहे, तर लसूणची मुख्य जात अर्का अभय आहे.
* भेंडीची मुख्य जात फुले बसवंत आहे, तर कारल्याची मुख्य जात हिरकणी आहे.

ताग हा एक नैसर्गिक फायबर आहे जो कोकोनटच्या खोडापासून मिळतो. त्याचा सुनहरी रंग आणि मजबुतीमुळे भारतात त्याला 'सुवर्ण तंतू' म्हणतात.
लोकर ही मेंढ्यांच्या ऊनापासून मिळणारी फायबर आहे. कापूस ही कापसाच्या झाडापासून मिळणारी फायबर आहे. रेशीम हा रेशीम किड्यापासून मिळणारी फायबर आहे.

सुरू हे एक कनिष्ठ वनस्पती आहे, झाड नाही. बाकी सर्व पर्याय (गुलमोहर, बाभूळ आणि काळा सिरस) राइझोबियम जीवाणूसह सहजीवन संबंध तयार करतात, जे नायट्रोजन स्थिरीकरण प्रक्रियेसाठी जबाबदार आहे आणि त्यामुळे वायुमंडलीय नायट्रोजन मातीमध्ये रूपांतरित करते.

फॉस्फरस हे न्युक्लिक आम्लांमध्ये उपस्थित असलेल्या फॉस्फेट गटांचे मुख्य घटक आहे. फॉस्फेट गट डीएनए आणि आरएनएच्या रीढाच्या हाडांचा भाग आहेत. फॉस्फरस फायटीनमध्येही उपस्थित असतो, ज्यात आयर्न आणि झिंकसह फॉस्फेट आयन असतात. फॉस्फोलिपिड हे लिपिड द्वि-स्तरामध्ये उपस्थित असतात जे सेलच्या प्लाझ्मा आच्छादनाची रचना करतात. फॉस्फोलिपिडच्या ध्रुवीय मस्तकामध्ये फॉस्फेट गट असतो. नायट्रोजन, पोटॅशिअम आणि कॅल्शियम हे फॉस्फोरस सारखे न्युक्लिक आम्ल, फायटिन आणि फॉस्फोलिपिडचे घटक नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे "केवळ अ".

धनआयॅन-विनिमय क्षमता म्हणजे मातीमध्ये विविध धन आयनांची देवाणघेवाण करण्याची क्षमता आहे. मोन्टमोरेलोनाईट क्ले खनिज हे एक स्तवस्तात असलेले खनिज आहे ज्यामध्ये मोठ्या प्रमाणात धनआयॅन-विनिमय क्षमता असते. हे मिहळलेल्या मातीमध्ये विपुल प्रमाणात आढळते आणि ते मातीच्या मृदुता आणि जल-धारण क्षमता सुधारते.

दुसरीकडे, पिकातील पानांपासून होणारे बाष्पोत्सर्जन बासालीन रोखत नाही. त्याऐवजी, बाष्पोत्सर्जन हा एक प्रक्रिया आहे जो पानांमधून पाण्याचे वातावरणात विसर्जन करते आणि तो रोखण्याने पानांना आवश्यक असलेले पाणी मिळण्यापासून प्रतिबंधित होते.