नूनमती तेल कारखाना आसाममध्ये स्थित आहे कारण हा कारखाना असमीज रिफायनरी अँड पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेडद्वारे चालवला जातो, जो भारतातील आसाम पेट्रोकेमिकल्स लिमिटेडचा उपविभाग आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण बिहार, गुजरात या राज्यांमध्ये नूनमती तेल कारखाना नाही.

चुनखडक, जिप्सम आणि मीठ हे राजस्थानातील जैसलमेर, वारमेर, जोधपूर आणि बिकानेर जिल्ह्यांमध्ये आढळणाऱ्या महत्त्वाच्या खनिजांपैकी आहेत.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* कच्चे लोह, दगडी कोळसा आणि मॅगनिज हे मुख्यत्वे छत्तीसगड आणि ओडिशा राज्यांमध्ये आढळतात.
* बॉक्साईट, अभ्रक आणि तांबे हे मुख्यत्वे मध्य भारतातील राज्यांमध्ये आढळतात.
* क्रोमाईट आणि सिलिका हे मुख्यत्वे पूर्व किनाऱ्यावरील राज्यांमध्ये आढळतात.

बरोबर उत्तर आहे - 4, 3, 1, 2.

- भारतातील पहिला रेल्वे मार्ग 1853 मध्ये मुंबई ते ठाणे दरम्यान सुरू करण्यात आला.
- भारतातील पहिला लोंखड कारखाना 1854 मध्ये कोलकत्यामध्ये स्थापन करण्यात आला.
- भारतातील पहिली कापड गिरणी 1855 मध्ये मुंबईमध्ये स्थापन करण्यात आली.
- भारतातील पहिली ताग गिरणी 1911 मध्ये कोलकत्यामध्ये स्थापन करण्यात आली.

निझामपूर पठार हे महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यात आहे. दिलेल्या पर्यायांपैकी निझामपूर, कुसूंबा, नेर आणि दोंडाईचा हे सर्व निझामपूर पठारावर आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण माळैगांव हे नाशिक जिल्ह्यात आहे, तर झोडगा हे आंबेजोगाई तालुक्यात आहे.

सूती कापड उद्योग हा बरोबर उत्तर आहे कारण तो भारतातील सर्वात जुना आणि मोठा उद्योग आहे. हा उद्योग मोठ्या प्रमाणात श्रम-प्रधान आहे आणि त्यामुळे सर्वाधिक लोकांना रोजगार उपलब्ध होतो. इतर पर्याय जसे की लोह-पोलाद उद्योग, साखर कारखाना आणि जहाज बांधणी उद्योग हे देखील रोजगार उपलब्ध करून देतात पण ते सूती कापड उद्योगापेक्षा कमी प्रमाणात लोकांना रोजगार देतात.

दालमियानगर हे दक्षिण बिहारमधील प्रमुख औद्योगिक केंद्र आहे कारण तेथे सिमेंट, कागद, पुठठे आणि प्लायवुड उद्योगांसाठी कच्च्या मालाचे प्रचुर प्रमाणात उपलब्ध आहे. रांची, रुरकेला आणि असनसोल हे इतर प्रमुख औद्योगिक केंद्रे आहेत परंतु ते दक्षिण बिहारमध्ये स्थित नाहीत.

भिलाई येथे लोह पोलाद कारखाना दुसऱ्या पंचवार्षिक योजनेच्या अंतर्गत स्थापन करण्यात आला होता. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण पहिल्या पंचवार्षिक योजनेत भारी उद्योगांवर लक्ष केंद्रित केले नव्हते, तिसऱ्या पंचवार्षिक योजनेचा काळ 1961-1966 होता आणि चौथी पंचवार्षिक योजना 1969-1974 दरम्यान होती.

बरोबर उत्तर : अ क ब ड

स्पष्टीकरण : भारतातील प्रमुख तेलशुध्दीकरण केंद्रे पश्चिमेकडून पूर्वेकडे असे मांडले जाऊ शकतात :

* कोयाली (महाराष्ट्र)
* मथूरा (उत्तर प्रदेश)
* बोनगईगाव (आसाम)
* नुमलीगड (आसाम)

पर्याय 'अ क ब ड' हे क्रम योग्य आहे कारण ते पश्चिमेकडून पूर्वेकडे तेलशुध्दीकरण केंद्रे मांडते. त्यामुळे, हे बरोबर उत्तर आहे.

छोटा नागपूर पठारी औद्योगिक प्रदेश हा भारताच्या पूर्व भागात स्थित आहे, जो झारखंड, ओडिश आणि पश्चिम बंगाल राज्यांमध्ये विस्तारित आहे. या प्रदेशात विपुल खनिज साठे आढळतात, जसे की लोह, तांबे, अब्रक, बॉक्साइट आणि कोळसा. या खनिजांनी या प्रदेशाला अनेक उद्योगांसाठी कच्चामाल पुरवला आहे, जसे की खाणकाम, लोह आणि पोलाद, अभियांत्रिकी आणि वाहने. यामुळे या प्रदेशाला 'भारताचे हूर' असे टोपणनाव मिळाले आहे, कारण ते भारताच्या औद्योगिक विकासात महत्त्वाची भूमिका बजावते.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* कोलकाता-हुगळी औद्योगिक प्रदेश हा पूर्व भारतात स्थित जुन्या औद्योगिक प्रदेशांपैकी एक आहे, जो मुख्यतः कापड उद्योगावर केंद्रित आहे.
* अहमदाबाद-बडोदरा औद्योगिक प्रदेश हा पश्चिम भारतात स्थित आहे, जो वस्त्रोद्योग आणि औषधांसाठी ओळखला जातो.
* मदुराई-कोइम्बतूर-बेंगळूर औद्योगिक प्रदेश हा दक्षिण भारतात स्थित आहे, जो माहिती तंत्रज्ञान आणि मोटारी उद्योगांसाठी ओळखला जातो.

छत्तीसगड हे बरोबर उत्तर आहे कारण भिलाई येथे एक प्रमुख लोह आणि पोलाद कारखाना आहे जिथे स्टील अॅथॉरिटी ऑफ इंडिया लिमिटेड (SAIL) द्वारे स्टीलचे उत्पादन केले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण पश्चिम बंगालमध्ये दुर्गापूर येथे पोलाद कारखाना आहे, ओडिशामध्ये राउरकेला येथे पोलाद कारखाना आहे आणि मध्य प्रदेशमध्ये भोपाल येथे लोह कारखाना आहे.

दालमिया दाद्री हे दक्षिणेकडील सर्वात खालचे शहर आहे. त्याच्या उत्तरेकडे खेतडी आहे, त्याच्या उत्तरेकडे सवाई माधोपूर आहे आणि त्याच्या उत्तरेकडे चित्तोडगड आहे.

बरोबर उत्तर आहे: ' 3 1 4 2 '

* ' ख) व्यापार: ' चेन्नई हे भारतातील एक प्रमुख व्यापारी केंद्र आहे.
* ' अ) खाणकाम: ' चंद्रपूर हे महाराष्ट्रातील खाणकाम उद्योगाचे केंद्र आहे.
* ' ड) मनोरंजन: ' शांतिनिकेतन हे पश्चिम बंगालमधील एक सांस्कृतिक केंद्र आहे.
* ' ब) व्यापार: ' अलिबाग हे महाराष्ट्रातील एक समुद्रकिनारी शहर आहे, व्यापाराकरता प्रसिद्ध नाही.

चतुर्थक व्यवसाय हे ज्ञान-आधारित व्यवसाय आहेत जे संशोधन आणि विकासावर आधारित असतात. हे व्यवसाय नवीन तंत्रज्ञान, उत्पादने आणि सेवांचे विकास आणि सर्जन करण्यात गुंतलेले आहेत. उलट, निसर्गावर अवलंबून व्यवसाय जसे की शेती आणि खाणकाम हे निसर्गातून कच्चा माल मिळविण्यावर आधारित असतात. विनिमय हा वस्तू आणि सेवांच्या व्यापारावर केंद्रित व्यवसाय आहे. पदार्थावरील प्रक्रिया हा द्वितीयक व्यवसायांचा एक पैलू आहे ज्यामध्ये कच्चा माल मध्यवर्ती किंवा अंतिम उत्पादनांमध्ये रूपांतरित करणे समाविष्ट आहे.

रबर माल उद्योगामध्ये कार्बन ब्लॅक एक प्रमुख कच्चा माल आहे कारण तो रबर मजबूत करतो आणि टिकाऊ बनवतो. सिमेंट उद्योगात चुनखडी आणि माती वापरली जाते, चर्मोद्योगात चामडे वापरले जाते आणि काच उद्योगात रेत आणि सोडा वापरले जाते.

बिहार हे उत्तर पर्याय योग्य आहे कारण मुझफ्फरपूर बिहारमधील एक शहर आहे जे भारतातील सर्वात मोठे साखर उत्पादक क्षेत्र आहे. पश्चिम बंगाल, उत्तर प्रदेश आणि मध्य प्रदेश ही राज्यांमध्ये साखर उत्पादन होते, परंतु ते मुझफ्फरपूरच्या प्रमाणात नाही.

पर्याय "फक्त विधाने ब आणि ड बरोबर आहेत" हा बरोबर आहे कारण:

विधान अ चुकीचे आहे कारण पहिला ताग उद्योग 1855 मध्ये कोलकात्यात रिष्रा येथे सुरू झाला होता.

विधान क चुकीचे आहे कारण भारतातील पहिला आधुनिक लोह-पोलाद उद्योग झारखंडातील जमशेदपूर येथे टाटा आयर्न अँड स्टील कंपनीद्वारे स्थापित करण्यात आला होता.

विधान ड बरोबर आहे कारण भारतातील पहिला खत उद्योग 1951 मध्ये सिंद्री, झारखंड येथे सुरू करण्यात आला होता.

बरोबर उत्तर आहे ' 4 3 2 1 ' कारण:

* ' भद्रावती (4) ' हे कर्नाटकातील लोह उद्योगाचे केंद्र आहे.
* ' रुरकेला (3) ' हे ओडिशातील लोह उद्योगाचे केंद्र आहे.
* ' दुर्गापूर (2) ' हे पश्चिम बंगालमधील लोह उद्योगाचे केंद्र आहे.
* ' बोकारो (1) ' हे बिहारमधील लोह उद्योगाचे केंद्र आहे.

भारतात सुती कापडाच्या उत्पादनात सर्वात जास्त योगदान महाराष्ट्राचे आहे. त्यामुळे ते पहिल्या क्रमांकावर आहे. त्यापाठोपाठ गुजरात दुसऱ्या क्रमांकावर, तामिळनाडू तिसऱ्या क्रमांकावर आणि पंजाब शेवटच्या चौथ्या क्रमांकावर आहे.

तृतीय व्यवसायातील सेवांचे मुख्य कार्य म्हणजे वितरण करणे. या सेवांमध्ये वस्तू आणि सेवांचे निर्मात्यांपासून वापरकर्त्यांपर्यंत पोहोचवणे समाविष्ट आहे. इतर पर्याय, जसे की प्रक्रिया करणे, गोळा करणे आणि साठवून ठेवणे हे द्वितीयक व्यवसाय क्रियाकलाप आहेत. त्यामुळे, बरोबर उत्तर 'वितरण करणे' आहे.

भारतातील "सनराईज इंडस्ट्री" हा अन्नप्रक्रिया उद्योगधंदा आहे. या उद्योगधंद्याला "सनराईज" म्हणतात कारण तो तुलनेने नवीन आणि वेगाने वाढत आहे. हा उद्योगधंदा शेतीच्या पिकांना मूल्यवर्धित उत्पादनांमध्ये रूपांतरित करतो, जसे की पॅक केलेले अन्न, पेये आणि स्नॅक्स. इतर पर्याय (खत, लोह-पोलाद आणि सिमेंट) हे स्थापित उद्योग आहेत जे वेगवान गतीने वाढत नाहीत.

थळ-वायशेत हे महाराष्ट्रातील पुणे जिल्ह्यात आहे, जो शेतीसाठी सुप्रसिद्ध क्षेत्र आहे. या भागात रासायनिक खतांचे मोठ्या प्रमाणात उत्पादन केले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण काचनिर्मिती (म्हारळ), मोटार (चकन) आणि कागद (हिरापूर) उद्योग वेगळ्या ठिकाणी आहेत.