निकेल - कामटी ही जोडी चुकीची आहे कारण कामटी हे निकेलच्या खाणकामाचे ठिकाण नाही तर चांद्याच्या खाणकामाचे ठिकाण आहे. इतर जोड्या बरोबर आहेत: सोने-हत्ती, पायराईट-अमजोर आणि टंगस्टन-डेंगना.

हेमेटाइटमध्ये सर्वाधिक लोहाचे प्रमाण आहे, त्यामुळे ते उच्च प्रतीचे लोहखनिज आहे. सिडेराईट हेमेटाइटपेक्षा कमी लोहाचे प्रमाण असते, म्हणून ते मध्यम प्रतीचे लोहखनिज आहे. मॅग्नेटाईटमध्ये सिडेराईटपेक्षा कमी लोहाचे प्रमाण आहे, म्हणून ते कमी प्रतीचे लोहखनिज आहे. लिमोनाईटमध्ये मॅग्नेटाईटपेक्षा कमी लोहाचे प्रमाण आहे, म्हणून ते सर्वात कमी प्रतीचे लोहखनिज आहे. त्यामुळे, बरोबर उत्तर क, अ, ड, ब असे आहे.

उच्च दर्जाचे लोखंड (स्टील) निर्मितीसाठी मॅगनीज वापरला जातो. कारण मॅगनीज ही एक मिश्र धातू आहे जी लोखंडाच्या गुणांमध्ये सुधारणा करते. लोखंडाच्या मिश्रणात मॅगनीज जोडल्याने त्याची टिकाऊपणा, तगडीपणा आणि कठोरता वाढते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण बॉक्साईट हे अॅल्युमिनियम धातूचे उत्साह आहे, तांबे हा एक निरुपयोगी धातू आहे, आणि सोने हा एक मौल्यवान धातू आहे जो स्टील निर्मितीसाठी वापरला जात नाही.

अँथ्रॅसाइट हा दगडी कोळसा सर्वात उच्च दर्जाचा मानला जातो कारण त्यात सर्वात जास्त कार्बन असतो आणि त्यात अशुद्धता कमी असतात. इतर कोळशाच्या प्रकारांमध्ये कार्बनचे प्रमाण कमी असते आणि त्यात जास्त अशुद्धता असतात, जसे कि पाणी, राख आणि सल्फर.

विधान अ बरोबर आहे कारण छोटा उदेपूर आणि बरीया हे गुजरात राज्यातील अभ्रक खाणी आहेत. विधान ब देखील बरोबर आहे कारण राजस्थान हा बिहार नंतर अभ्रक उत्पादनात दुसऱ्या क्रमांकाचा राज्य आहे. विधान क देखील बरोबर आहे कारण भारत मॅगनीजचे अतिरिक्त उत्पादन करतो, ज्याची गरज आहे त्यापेक्षा जास्त.

भारतात एकूण उर्जा निर्मितीमध्ये दगडी कोळशाचा वाटा सुमारे 67% आहे. हे उच्च कोळसा साठ्यांमुळे आहे, ज्यामध्ये भारताचा जागतिक स्तरावर चौथा क्रमांक आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या वाट्याचे अचूक प्रतिनिधित्व करत नाहीत. उदाहरणार्थ, 0.5 ही जलविद्युत ऊर्जाचा वाटा आहे, 0.2 ही नवीकरणीय उर्जेचा वाटा आहे आणि 0.17 ही अणुऊर्जाचा वाटा आहे.

बरोबर उत्तर ' अ आणि ब बरोबर ' आहे कारण:

* अ: बहुतेक भारतीय कोळसा क्षेत्र खरोखरच 78° पूर्व रेखावृत्ताच्या पूर्वेला स्थित आहेत.
* ब: ओरिसा, छत्तीसगड आणि झारखंड ही राज्ये भारतीय कोळसा उत्पादनात सर्वात मोठे योगदान देतात, जे एकूण उत्पादनाच्या सुमारे 50% आहे.

तांबे नेहमी निळा दिसतो कारण यामध्ये क्यूप्रस ऑक्साइड मिश्रण असते. याउलट, हीरे रंगहीन, सोने पिवळे आणि चांदी पांढरी असते.

दोन्ही विधान योग्य आहेत.

विधान अ मध्ये तांबे आणि जस्त मिश्रणातून पितळ तयार होते आणि तांबे आणि कथिल मिश्रणातून कास्य तयार होते. हे खरे आहे. राजस्थानात तांब्याच्या धातुपाषाणाचे सर्वात मोठे साठे आहेत हे देखील खरे आहे.

विधान ब मध्ये मध्य प्रदेश तांबे धातुपाषणाच्या उत्पादनात भारतात सर्वात अग्रगण्य आहे असे म्हटले आहे. हे देखील खरे आहे. मध्य प्रदेश हा भारतातील सर्वात मोठा तांबे धातुपाषाणाचा उत्पादक राज्य आहे.

म्हणूनच, दोन्ही विधान अ आणि ब योग्य आहेत.

नवीन मंगलोर हे उत्तरासाठी योग्य उत्तर आहे कारण ते कर्नाटकात स्थित आहे आणि मंगळूरच्या लोह खजिन खाणीचे एक प्रमुख बंदर आहे. हे बंदर लोह खनिजाच्या निर्यातीसाठी विशेषतः डिझाइन केलेले आहे, कारण ते खाणींना जोडणारे रेल्वे नेटवर्क आणि विशाल लोडिंग सुविधा आहेत. इतर पर्याय चुकले आहेत कारण चेन्नई ही मोटार वाहनांची निर्यात परिपूर्ण करते, कलकत्ता ही कोळसा आणि जुट निर्यात करते आणि कांडला हे पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात करते.

सल्फ्युरिक आम्ल पाण्यात विरघळल्यावर सल्फेट आयन्स तयार होतात, जे पाण्याच्या आयनिक शक्ती आणि जडपणा वाढवतात. कार्बन डायऑक्साईड आणि नायट्रिक ऑक्साईड पाण्याच्या जडपणावर लक्षणीय परिणाम करत नाहीत.

झारखंड हे भारतातील सर्वात जास्त तांबे उत्पादन करणारे राज्य आहे. झारखंडमध्ये मुख्यत्वे सिंगभूममध्ये मोठ्या प्रमाणात तांब्याचे साठे आहेत. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण कर्नाटक लोहखनिजांसाठी प्रसिद्ध आहे, आंध्र प्रदेश फेरोमॅंगनीजसाठी ओळखले जाते आणि उत्तर प्रदेश शेतीप्रधान राज्य आहे.

आसाम हे भारतामध्ये सर्वात जास्त खनिज तेल साठ असलेले राज्य आहे. हे उत्तर बरोबर आहे कारण आसाममध्ये डिब्रूगढ, दिगबोई आणि मोराणमध्ये मोठे खनिज तेल साठ आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण लोह खनिज आणि दगडी कोळसा भारतातील इतर राज्यांमध्ये जास्त प्रमाणात आढळतात.

मयूरगड बरोबर उत्तर आहे कारण बदामपहाड लोहखनिज क्षेत्र हे ओरिसा राज्यातील मयूरगड जिल्ह्यातील गोनुआ गावात आहे. सुंदरगड, कटक आणि सबलपूर जिल्ह्यांमध्ये बदामपहाड लोहखनिज क्षेत्र नाही.

हे विधान बरोबर आहे कारण:

* कोळशाची निर्मिती लक्षावधी वर्षांपूर्वी पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर लादलेल्या जैविक पदार्थांच्या विघटनामुळे होते, त्यामुळे ते सूर्यकिरणांनी पुरलेले मानले जाते.
* नैसर्गिक तेल आणि त्याच्या सहवस्तूंना त्यांच्या उच्च मूल्य आणि आर्थिक महत्त्वामुळे "काळे सोने" म्हणून संबोधले जाते.

विधान अ चुकीचे आहे कारण पिट हा उत्कृष्ट कोळशाचा प्रकार नाही, तर अँथ्रासाइट हा उत्कृष्ट प्रकारचा कोळसा आहे. विधान ब चुकीचे आहे कारण भारतातील बहुतेक (80%) कोळशाचे उत्पादन दामोदर खोऱ्यातून होते, टरशरी विभागातून 6.5% आणि शेष इतर क्षेत्रांमधून होते. विधान क चुकीचे आहे कारण बिहारमध्ये कर्णुपरा येथे कोळशाचे उत्पादन घेतले जात नाही, तर धनबाद आणि झरिया येथे कोळशाचे उत्पादन घेतले जाते.

उत्तरप्रदेश, हरियाणा आणि पंजाब ही राज्ये खनिजांच्या बाबतीत बिहार, झारखंड आणि ओडिशापेक्षा उलट आहेत. बिहार, झारखंड आणि ओडिशा ही खनिजांनी समृद्ध राज्ये आहेत, विशेषतः कोळसा, लोह आणि अभ्रक. दुसरीकडे, उत्तरप्रदेश, हरियाणा आणि पंजाब ही राज्ये खनिजांच्या दृष्टीने तुलनेने कमी समृद्ध आहेत.

ॲथ्रॅसाईटमध्ये कार्बनचे प्रमाण सर्वाधिक आढळते (94-98%) कारण ते ज्वालामुखीच्या खडकांमध्ये दीर्घ काळासाठी उच्च दाब आणि तापमानाच्या परिणामामुळे तयार होते.

बिटुमिनस कोळशामध्ये कार्बन 85-95%, लिग्नाईटमध्ये 60-80% आणि पीटमध्ये केवळ 50-60% कार्बन असते.

भारतात 87 खनिजांचे उत्पादन होते, ज्यात 4 इंधने (कोळसा, लिग्नाइट, नैसर्गिक वायू आणि पेट्रोलियम) आणि 3 आण्विक खनिजे (युरेनियम, थोरियम आणि झिरकॉन) यांचा समावेश आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भारतीय खनिज उत्पादनाच्या योग्य रचना दर्शवत नाहीत.

झारखंड हे भारतातील बॉक्साइटचे प्रमुख उत्पादक राज्य आहे कारण या राज्यात बॉक्साइटचे मोठे साठे आहेत. बॉक्साइट हे अॅल्युमिनियम धातूच्या उत्पादनासाठी आवश्यक असणारे खनिज आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांच्यात बॉक्साइटचे साठे कमी आहेत.

भारतात मुख्यतः बिटूमिनस कोळसाचे मोठे साठे आढळतात, ज्याचे कार्बन प्रमाण 50% ते 80% असते. म्हणूनच, पर्याय क बरोबर आहे कारण तो भारत बहुतांश कोळश्याचा कार्बन प्रमाण 50 ते 80% आहे हे नमूद करतो.

उलट, पर्याय अ देखील बरोबर आहे कारण तो भारत उत्कृष्ट प्रतीच्या कोळशाचा मोठा उत्पादक नाही हे नमूद करतो, जसे की अथ्रसाईट कोळसा, जो सर्वात कठीण आणि उत्कृष्ट मानला जातो.

पर्याय ड चुकीचा आहे कारण भारतातील कोळसा स्टॉक बहुतांशी लिग्नाईट प्रतीचा नाही, ज्याचे कार्बन प्रमाण 40% असते.

पर्याय ब चुकीचा आहे कारण भारत उत्कृष्ट प्रतीच्या कोळशाचा मोठा उत्पादक नाही.

रेडी बंदरातून दगडी कोळसा निर्यात केला जात नाही आणि भारताच्या एकूण मॅगनीज साठ्यापैकी 60% साठा महाराष्ट्रात नाही. यामुळे फक्त 'वरोरा तालुक्यातील पिंपळगाव येथे लोहखनिज सापडतो' हे विधान बरोबर आहे.

भारताचा दगडी कोळश्याचा जागतिक उत्पादनात चतुर्थ क्रमांक आहे. हे असे आहे कारण भारत जगातील सर्वात मोठ्या दगडी कोळशाच्या उत्पादकांपैकी एक आहे. त्याचे उत्पादन युनायटेड स्टेट्स, चीन आणि रशिया नंतर आहे.

पर्याय 'क, अ, ड, ब' हा बरोबर आहे कारण त्यात दगडी कोळशाचे प्रकार कार्बनच्या प्रमाणानुसार उच्च गुणवत्तेपासून कमी गुणवत्तेपर्यंत क्रमाने दिलेले आहेत:

* ' अँथ्रॅसाईट: ' सर्वाधिक कार्बन प्रमाण, उच्च गुणवत्ता
* ' बिटुमिनस: ' अँथ्रॅसाईटपेक्षा कमी कार्बन, चांगली गुणवत्ता
* ' लिग्नाईट: ' अतिशय कमी कार्बन, कमी गुणवत्ता
* ' पीट: ' सर्वात कमी कार्बन प्रमाण, सर्वात कमी गुणवत्ता

मकराना हा पर्याय बरोबर आहे कारण ताजमहलच्या बांधकामासाठी वापरलेला संगमरवर राजस्थानमधील मकराना येथून आणण्यात आला होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण जोधपूर, उदयपूर आणि जबलपूर हे संगमरवराचे प्रमुख स्त्रोत नाहीत.