79 पंचायतराज 73 वी व 74 वी घटनादुरूस्ती 1 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 1. 73 वी आणि 74 वी घटनादुरुस्ती संसदेत केव्हा पारित झाली? (STI Mains. 2022) A) डिसेंबर 1992 B) जून 1991 C) ऑगस्ट 1991 D) एप्रिल 1993 73 आणि 74 व्या घटना दुरुस्ती कायद्यातील कलम 243D नगरपालिका आणि पंचायत राज यंत्रणेमध्ये महिलांना राखीव जागा प्रदान करते. कायद्यानुसार, एकूण जागांच्या एक तृतीआंश जागा महिलांसाठी राखीव असतील, ज्यामुळे महिलांना स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या निर्णय प्रक्रियेत सक्रियपणे सहभागी होण्याची संधी मिळते. 2 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 2. खालील विधाने विचारात घ्या : अ. 73 व्या व 74 व्या घटनादुरुस्ती कायद्याने पंचायत राज संस्थांना घटनात्मक दर्जा दिला. ब. राजीव गांधी पंचायत सशक्तीकरण अभभियान हे संपूर्ण देशातील पंचायतींचे मजबूतीकरण करण्यासाठी सुरू केले. क. राजीव गांधी पंचायत सशक्तीकरण अभियानाची योजना राज्य सरकार प्रायोजित आहे. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/त? (Tax Asst., Mains-2017) A) अ व ब B) ब व क C) फक्त अ D) फक्त क डिसेंबर 1992 हा बरोबर उत्तर आहे कारण :- 73 व्या घटनादुरुस्तीनुसार पंचायतीराज संस्थांना घटनात्मक दर्जा देण्यात आला, तर 74 व्या घटनादुरुस्तीनुसार नगरपालिकांना घटनात्मक दर्जा देण्यात आला. या दोन्ही घटनादुरुस्त्या डिसेंबर 1992 मध्येच संसदेत पारित झाल्या. उर्वरित पर्याय हे वेगळ्या घडामोडींशी संबंधित आहेत. 3 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 3. 73 आणि 74 व्या घटना दुरुस्ती कायद्यातील कलम 243D चे ठळक वैशिष्ट्य - - - - आहे. (ASO Mains 2022) A) एकूण जागांच्या एक तृतीआंश जागा महिलांसाठी राखीव असतील. B) एकूण जागांच्या एक द्वितीआंश जागा महिलांसाठी राखीव असतील. C) एकूण जांगांच्या दोन तृतीयांश जागा महिलांसाठी राखीव असतील. D) एकूण जागांच्या एक चतुर्थांश जागा महिलांसाठी रांखीव असतील. नवव्या पंचवार्षिक योजनेमध्ये भारताचा बचत दर GDP च्या 26.1% पर्यंत पोहोचला होता. हे इतर पर्यायांमध्ये नमूद केलेल्या बचत दरांपेक्षा जास्त आहे, जे क्रमांक 24.2%, 25.8% आणि 23.31% आहेत. 4 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 4. 73 व्या घटना दुरुस्तीस - - - - रोजी मंजूरी देण्यात आली. (STI Mains 2022) A) 24 एप्रिल 1994 B) 24 एप्रिल 1993 C) 1 एप्रिल 1992 D) 24 एप्रिल 1995 पाचवी पंचवार्षिक योजना (1974-79) चा मूख्य उद्देश गरिबी हटविणे होता. त्यामुळे, बरोबर उत्तर "गरिबी हटाव" आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते पाचव्या पंचवार्षिक योजनेच्या उद्दिष्टांमध्ये समाविष्ट नव्हते: * जलद प्रगती ही प्रथम पंचवार्षिक योजनेचा उद्देश होता. * अधिक रोजगारी ही तिसऱ्या आणि चौथ्या पंचवार्षिक योजनेचा उद्देश होता. * उत्पन्नाचे समवाटप हा सातव्या पंचवार्षिक योजनेचा उद्देश होता. 5 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 5. 74 वी घटनादुरुस्ती खालील हेतूने करण्यात आली आहे. अ) जिल्हा नियोजन समिती स्थापन करणे. ब) ग्राम पंचायती स्थापन करणे. क) राज्य वित्तीय आयोग स्थापन करणे. वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहे/आहेत? (STI Mains - 2013) A) फक्त अ B) फक्त अ आणि ब C) फक्त अ आणि क D) अ, ब आणि क पर्याय ब चुकीचा आहे कारण 74 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे नगरपालिकाचा कालावधी पाच वर्षांऐवजी पाच ते सात वर्षे केला गेला. त्यामुळे कार्यकाल पूर्तीनंतर एका वर्षाच्या आत पुन्हा निवडणुका घ्याव्या लागत नाहीत. पर्याय अ बरोबर आहे कारण 74 व्या घटनादुरुस्तीद्वारे ग्रामीण भागाकडून शहरी भागाकडे संक्रमित होणाऱ्या क्षेत्रासाठी नगरपंचायतीची स्थापना करण्याची तरतूद केली गेली आहे. 6 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 6. 73 आणि 74 वी घटनादुरुस्तीचा कलमाशी जवळचा संबंध आहे. (STI Mains-2019) A) कलम 249 B) कलम 239 C) कलम 143 D) कलम 243 74 व्या घटना दुरुस्तीनुसार जिल्हा नियोजन समिती (अ) आणि महानगरपालिका समिती (ड) स्थापन करणे आवश्यक होते. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण तालुका समित्या 73 व्या दुरुस्तीनुसार स्थापन केल्या गेल्या आणि शिक्षणाचा हक्क 86 व्या दुरुस्तीनुसार जोडला गेला. 7 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 7. 74 व्या घटनादुरुस्ती संदर्भात खालील विधाने विचारात घ्या : अ. ग्रामीण भागाकडून शहरी भागाकडे संक्रमित होणाऱ्या क्षेत्रासाठी नगरपंचायतीची स्थापना करता येते : ब. नगरपालिकेचा कालावधी पाच वर्षे आहे आणि कार्यकाल पूर्तीनंतर एक वर्षाच्या आत पुन्हा निवडणुका घ्यावी लागते. वरीलपैकी कोणते विधान/ने चुकीचा/चे आहे/आहेत? (STI Mains-2018) A) फक्त ब B) अ आणि ब C) फक्त अ D) कोणतेही नाही 24 एप्रिल 1993 हे बरोबर उत्तर आहे कारण 73 व्या घटना दुरुस्तीस 24 एप्रिल 1993 रोजी भारतीय संसदेने मंजूरी दिली होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते 73 व्या दुरुस्तीस मंजूर करण्याच्या चुकीच्या तारखांचे प्रतिनिधित्व करतात. 8 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 8. 73 व्या घटनादुरुस्तीच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान/ विधाने अयोग्य आहे/आहेत? अ. भारत सरकारने 1993 मध्ये ग्रामीण विकासाकरिता 73 व्या घटनादुरुस्तीचा निर्णय घेतला. ब. 73 व्या घटनादुरस्तीनुसार पंचायती राज संस्था च्या कार्यासंर्भात 19 विषय/घटकांचा समावेश करण्यात आला. (STI Mains-2018) A) फक्त अ B) अ आणि ब दोन्ही C) वरीलपैकी एकही नाही D) फक्त ब 74 व्या घटना दुरुस्तीनुसार, राज्य सरकारांना जिल्हा नियोजन समीतीची स्थापना आवश्यक करण्यात आली. हे बाकीच्या पर्यायांपेक्षा वेगळे आहे कारण: * तालुका समीतीची स्थापना 73 व्या घटना दुरुस्तीनुसार आवश्यक आहे. * शिक्षणाचा हक्क हा 86 व्या घटना दुरुस्तीनुसार जोडण्यात आला. * जिल्हा विकास समीतीची स्थापना 73 व्या घटना दुरुस्तीनुसार आवश्यक आहे. 9 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 9. 74 व्या घटना दुरुस्तीनुसार राज्य सरकारांना कोणती बाब आवश्यक करण्यात आली? अ) तालुका समीतीची स्थापना ब) शिक्षणाचा हक्क क) जिल्हा विकास समीतीची स्थापना ड) जिल्हा नियोजन समीतीची स्थापना (STI Mains Oct. 2022) A) ड फक्त B) अ फक्त C) ब आणि क D) यापैकी सर्व दहाव्या पंचवार्षिक योजनेत संसाधनांच्या वितरणात "वाहतूक आणि दळणवळण," "उर्जा" आणि "सामाजिक सेवा" या क्षेत्रांना प्राधान्य दिले. शेती आणि ग्रामीण विकास हे देखील महत्त्वाचे क्षेत्र होते, परंतु या तीन क्षेत्रांना प्राथमिकता दिली गेली नाही कारण त्यांच्यावर आधीच लक्ष केंद्रित केले जात होते. 10 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 10. 74 व्या घटना दुरुस्तीनुसार कोणत्या बाबी आवश्यक होत्या? अ) जिल्हा नियोजन समितीची स्थापना ब) तालुका समितीची स्थापना क) शिक्षणाचा हक्क ड) महानगर समितीची स्थापना (ASO Mains 2022) A) (अ) आणि (ब) B) यापैकी सर्व C) फक्त (अ) D) (अ) आणि (ड) भारतामध्ये सध्या अकरावी पंचवार्षिक योजना सुरू आहे. ही योजना 2007 ते 2012 पर्यंत राबवली जात होती. त्यानंतर 2012 मध्ये बारावी पंचवार्षिक योजना सुरू करण्यात आली, जी 2017 पर्यंत राबवली गेली. त्यामुळे, पर्याय "अकरावी" बरोबर आहे. 11 / 11 Category: 73 वी व 74 वी घटनादुरुस्ती 11. भारतामध्ये राज्य घटनेच्या कोणत्या दुरूस्तीनुसार विकेंद्रित नियोजनाला सुरुवात होऊन विकास योजना तयार करण्याची जबाबदारी आणि अधिकार पंचायतींना देण्यात आले? (STI Mains, 2014) A) चौऱ्याहत्तरावी B) त्र्याहत्तरावी C) चौसष्टावी D) त्र्याहत्तरावी व चौऱ्याहत्तरावी कलम 243 हे ग्रामपंचायतींचा संबंध आहे, आणि 73 आणि 74 व्या घटनादुरुस्ती ग्रामपंचायतींच्या अधिकारांशी संबंधित आहेत, त्यामुळे कलम 243 बरोबर उत्तर आहे. Loading...MPSC is all about Patience.... Your score is LinkedIn Facebook Twitter BACK HOME PAGE