15 Economics सरकारी योजना 1 / 73 Category: सरकारी योजना 1. अन्रपूर्णा योजने संदर्भात पुढील विधाने विचारात छया : अ. सन 2000-2001 मध्ये भारत सरकारने अन्नापूर्णा योजना जाहिर केली. ब. या योजनेअंतर्गत रू. 2 प्रति किलो दराने गहू आणि रू. 3 प्रति किलो दराने तांदूळ पुरविला जातो. वरीलपैकी कोणती/ते विधान/ने योग्य आहेत ? (राज्यसेवा मुख्य, 2020) A) केवळ अ बरोबर आहे. B) अ आणि ब चूक आहेत. C) केवळ ब बरोबर आहे D) अ आणि ब बरोबर आहेत. पर्याय "केवळ अ बरोबर आहे" हे उत्तर बरोबर आहे कारण: अन्रपूर्णा योजनेची घोषणा सन 2000-2001 मध्ये भारत सरकारने केली होती. (विधान अ) विधान ब चुकीचे आहे कारण या योजनेअंतर्गत रू. 2 प्रति किलो दराने गहू आणि रू. 3 प्रति किलो दराने तांदूळ पुरविला जात नाही, तर रू. 5 प्रति किलो दराने गहू आणि रू. 6 प्रति किलो दराने तांदूळ पुरविला जातो. 2 / 73 Category: सरकारी योजना 2. 2017-18 मध्ये दीन दयाल उपाध्याय यांच्या नावाने सुरू केलेल्या स्पर्श (SPARSH) या योजनेचे खालीलपैकी कोणते उद्देश आहेत? अ) लहान वयाच्या मुलांना आराम आणि तणावमुक्त करण्यासाठी छंदाची जोपासना करणे. ब) मुलांच्या पोषण आणि आरोग्य स्थितीला प्रोत्साहन देण्याकरीता. क) मुलामध्ये फिलेटली बाबतचे छंद जोपासण्यासाठी चालना देणे विशेषत: टपाल तिकीटे. ड) शालेय विद्याथ्यांची गळती कमी करण्यासाठी. (राज्यसेवा मुख्य - 2022) A) ब आणि क बरोबर आहेत B) अ आणि क बरोबर आहेत C) अ आणि ड बरोबर आहेत D) अ आणि ब बरोबर आहेत स्पर्श" योजना ही लहान वयाच्या मुलांना आराम आणि तणावमुक्त करण्यासाठी छंदाची जोपासना करणे आणि त्यांच्यामध्ये फिलेटली बाबतचे छंद जोपासण्यासाठी चालना देण्यासाठी सुरू केली आहे. त्यामुळे, पर्याय "अ आणि क बरोबर आहेत" हे बरोबर आहे. पर्याय ब चुकीचा आहे कारण ही योजना मुलांच्या पोषण आणि आरोग्य स्थितीला प्रोत्साहित करण्यासाठी नाही आहे. पर्याय ड चुकीचा आहे कारण ही योजना शालेय विद्याथ्यांची गळती कमी करण्यासाठी नाही आहे. 3 / 73 Category: सरकारी योजना 3. थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) योज़नेची यापैकी कोणती उद्दिष्टे आहेत? अ) लक्ष्य सुधारणा ब) भष्टाचार कमी करणे क) अपव्यय टाळणे ड) खर्चावर नियंत्रण मिळवणे (STI Mains - 2022) A) फक्त ब आणि ड B) फक्त अ, ब आणि क C) वरीलपैकी सर्व D) फक्त अ आणि ब बरोबर उत्तरः फक्त अ, ब आणि क थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) योजनेचे उद्दिष्ट खर्चाच्या वापरावरील नियंत्रण नाही. म्हणून पर्याय ड चुकीचा आहे. तथापि, योजनाचे लक्ष्य सुधारणा, भ्रष्टाचार कमी करणे आणि अपव्यय टाळणे हे आहे. लक्ष्य सुधारणा: DBT योजनेंमुळे सरकारला अनुदान आणि लाभांचे वितरण अधिक निश्चित आणि कार्यक्षम बनवता येते. भ्रष्टाचार कमी करणे: योजनेंमुळे मध्यालयांचा निष्कासण केला जातो, ज्यामुळे भ्रष्टाचाराचा धोका कमी होतो. अपव्यय टाळणे: DBT योजनेंमुळे नकारलेल्या आणि लहान रकमेच्या अपव्ययाची स्थिती टाळता येते. 4 / 73 Category: सरकारी योजना 4. महाराष्ट्रात 'स्वतंत्र घरकुल योजनेस' आता कोणत्या नव्या नावाने ओकखले जाते? (तांत्रिक सहाययक विमा संचालनालय-2013) A) रमाई निवास योजना B) यापैकी नाही. C) दलित वस्ती सुधार योजना D) इंदिरा आवास योजना ```python def find_all_anagrams(s, p): """ Finds all the anagrams of substring p in string s Parameters: s: string p: substring Returns: list: a list of indices where the anagrams of p are found in s """ # Create a dictionary to store the character counts in p char_counts = {} for char in p: char_counts[char] = char_counts.get(char, 0) + 1 # Create a window of size p window = {} for char in s[:len(p)]: window[char] = window.get(char, 0) + 1 # Check if the window is an anagram of p anagrams = [] if window == char_counts: anagrams.append(0) # Slide the window through the rest of the string for i in range(1, len(s) - len(p) + 1): # Remove the character at the left edge of the window window[s[i - 1]] -= 1 # Add the character at the right edge of the window window[s[i + len(p) - 1]] = window.get(s[i + len(p) - 1], 0) + 1 # Check if the window is an anagram of p if window == char_counts: anagrams.append(i) return anagrams ``` 5 / 73 Category: सरकारी योजना 5. महाराष्ट्र शासन संचलित महिला व बालकिस विभागाच्या अंतर्गत येणाज्या प्रधानमंत्री ग्रामोद्य योजनेचा उद्देश पुढीलग्रमाणे? (STI Mains, 2012) A) राज्यातील आदिवासी भागातील 0 ते 3 वर्ष वयोगटातील मुलांच्या कुपोषणाचे प्रमाण कमी करणे. B) आदिवासी पाड्यांचा विकासं करणे. C) निराश्रित व अनाथ मुलांना अन्न, निवारा व शिक्षण देऊन त्यांना स्वावलंबी बनविणे D) देवदासींच्या मुलामुलींकरता वसतीगृहे चालविणे. महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बालविकास मंत्रालयाच्या अंतर्गत येणारी प्रधानमंत्री ग्रामोद्य योजना हा 0 ते 3 वर्षांपर्यंतच्या आदिवासी मुलांमधील कुपोषण कमी करण्यावर केंद्रित आहे. पर्याय 2 (आदिवासी पाड्यांचा विकास करणे) आणि पर्याय 3 (निराश्रित मुलांना मदत करणे) हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते योजनेच्या प्राथमिक उद्देशाशी संबंधित नाहीत. पर्याय 4 (देवदासींच्या मुलांसाठी वसतिगृह) हा देखील चुकीचा आहे कारण हा उद्देश या योजनेच्या अंतर्गत येत नाही. 6 / 73 Category: सरकारी योजना 6. खालील विधाने विचारात घ्या : (a) किशोरी शक्ती योजनेचे उद्दिष्ट स्त्रियामध्ये स्वयंविकास आणि आरोग्य दर्जा तसेच पोषण सुधारणा करणे. (b) राष्ट्रीय महिला कोष मोठ्या रकमेचा पतपुरवठा करते. (c) स्वावलंबन योजना महिलांच्या पारंपरिक व अपारंपरिक व्यापारासाठी प्रशिक्षण आणि कौशल्ये देते. वरीलपैको कोणते/ती विधान/ने बरोबर आहे/त? (ASO Mains - 2018) A) वरील सर्व B) (a) आणि (b) C) (a) आणि (c) D) (b) आणि (c) पर्याय (a) आणि (c) बरोबर आहेत. '(a) बरोबर आहे:' किशोरी शक्ती योजना ही स्त्रियांच्या स्वयंविकास, आरोग्य आणि पोषण स्थिती सुधारण्यासाठी डिझाइन केलेली एक सरकारी पहल आहे. '(b) चुकीचे आहे:' राष्ट्रीय महिला कोष लहान किंवा मध्यम रकमेचा पतपुरवठा पुरवतो, मोठा नव्हे. '(c) बरोबर आहे:' स्वावलंबन योजना ही महिलांना पारंपारिक आणि अपारंपरिक व्यवसायांसंबंधी प्रशिक्षण देणारी योजना आहे, जी त्यांना आर्थिकदृष्ट्या स्वावलंबी बनवण्यासाठी सक्षम करते. 7 / 73 Category: सरकारी योजना 7. सामूहिक प्रोत्साहन योजना 2019 नुसार, पात्र सूक्ष्म, लघु व मध्यम निर्मिती उद्योगांना खालीलप्रमाणे लाभ देण्यात येतात. अ) भांडवली अनुदान ब) व्याज अनुदान क) विद्युत शुल्क माफी ड) मुद्रांक शुल्क माफी वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत? (Ind. Ins. Mains - 2022) A) फक्त अ, ब B) वरील सर्व C) फक्त ब, क, ड D) फक्त अ बरोबर उत्तर आहे: 'पर्याय :- फक्त ब, क, ड' सामूहिक प्रोत्साहन योजना 2019 अन्वये पात्र सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम निर्मिती उद्योगांना भांडवली अनुदान (अ) मिळत नाही. या योजनेअंतर्गत देण्यात येणारे लाभ हे व्याज अनुदान (ब), विद्युत शुल्क माफी (क) आणि मुद्रांक शुल्क माफी (ड) आहेत. 8 / 73 Category: सरकारी योजना 8. खालील वाक्य काळजीपूर्वक वाचा आणि राष्ट्रीय साक्षरता मिशनच्या संदर्भात चुकीचे असलेले वाक्य निवडा. (PSI मुख्य, 2012) A) साक्षरता म्हणजे केवळ लिहिता, वाचता आणि मोजता येणे नव्हे. B) त्याचे ध्येय 35-60 या वयोगटातील प्रौढांना साक्षर करणे आहे. C) मिशनची सुरुवात 1988 मध्ये झाली. D) भारत सरकारद्यारा चालविला जाणारा हा राष्ट्रीय कार्यक्रम आहे. बरोबर उत्तर: 'त्याचे ध्येय 35-60 या वयोगटातील प्रौढांना साक्षर करणे आहे.' या पर्यायात चुकीचे आहे कारण राष्ट्रीय साक्षरता मिशनचा उद्देश 15-35 वयोगातील निरक्षर व्यक्तींना साक्षर करणे आहे, तर 35-60 या वयोगटातील प्रौढांना साक्षर करण्याचा उद्देश राष्ट्रीय वयस्कर शिक्षण कार्यक्रमाचा आहे. 9 / 73 Category: सरकारी योजना 9. दारिद्र्य रेषेखालील कुटुंबातील महिला लाभार्थीना पाच कोटी एल.पी.जी. जोडणी दिली जाणारी योजना कोणती? (Tax Asst., - 2016) A) उज्ज्वला B) उदय C) उन्नती D) उजाला उज्ज्वला" ही महिला लाभार्थ्यांना पाच कोटी एलपीजी जोडण्या देणारी योजना आहे. या योजनेचा उद्देश दारिद्र्यरेषेखालील कुटुंबांना स्वच्छ आणि परवडणारे स्वयंपाक इंधन उपलब्ध करून देणे आहे. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत: उजाला: ही एक एलईडी बल्ब वितरण योजना आहे. उन्नती: ही एक महिलानीर्मीती योजना आहे. उदय: ही एक सौर ऊर्जा योजना आहे. 10 / 73 Category: सरकारी योजना 10. महाराष्ट्राच्या संदर्भात योग्य कथन ओळखा. (STI Mains-2017) A) ग्रामीण मुलींच्या शिक्षणासाठी 'उमेद' या नावाची योजना कार्यान्वित कार्यान्वित आहे. B) 'माझी कन्या भाग्यश्री' या योजनेची सदिच्छा दूत हिंदी चित्रपट अभिनेत्री भाग्यश्री ही आहे C) यापैकी एकही नाही D) 'मनोधैर्य' या योजनेखाली पीडितांना 50 हजार ते 5 लाख रूपयापर्यंत मदत देण्यात येते माझी कन्या भाग्यश्री" योजना ही महाराष्ट्र शासनाद्वारे मुलींच्या शिक्षणासाठी राबवली जाणारी एक योजना आहे. या योजनेचे सदिच्छा दूत म्हणून हिंदी चित्रपट अभिनेत्री भाग्यश्री यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. त्यामुळे पर्याय क्रमांक 3 हा बरोबर आहे. तर इतर पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण ते इतर राज्यांमध्ये राबवली जाणाऱ्या योजनांचे आहेत. 11 / 73 Category: सरकारी योजना 11. भारत निर्माण योजनेची मुख्य उद्दिष्ट्ये कोणती आहेत? (a) ग्रामीण भागात सिंचन व रस्त्यांच्या सुविधा पुरविणे. (b) ग्रामीण भागात गृह सुविधा पुरविणे. (c) ग्रामीण भागात शैक्षणिक सुविधा पुरविणे. (d) ग्रामीण भागात पाणी पुरवठा सुविधा पुरविणे. (वनसेवा मुख्य-2014) A) (a) आणि (c) फक्त. B) (a), (b) आणि (c) फक्त. C) (a), (b) आणि (d) फक्त. D) (a), (b), (c) आणि (d). बरोबर उत्तर पर्याय (a), (b) आणि (d) फक्त आहे. भारत निर्माण योजनेंचे मुख्य उद्दिष्ट ग्रामीण भागात सिंचन, रस्ते, गृह सुविधा आणि पाणी पुरवठ्याच्या सुविधा पुरविणे हे आहे. (c) शैक्षणिक सुविधा हा या योजनेचा भाग नाही. त्यामुळे इतर पर्याय चुकीचे आहेत. 12 / 73 Category: सरकारी योजना 12. अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, इतर मागास जाती आणि अल्पसंख्यांक संबंधित मुलींसाठी प्राथमिक स्तरावर निवासी शाळा प्रदान करणारी योजना - - - - - - आहे. (STI Main-2019) A) साक्षर भारत B) राष्ट्रीय माध्यमिक शिक्षा अभियान C) मुलींच्या शिक्षणासाठी राष्ट्रीय कार्यक्रम D) कस्तुरबा गांधी बालिका विद्यालय कस्तुरबा गांधी बालिका विद्यालय ही एक निवासी शाळा योजना आहे जी अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, इतर मागास जाती आणि अल्पसंख्यांक संबंधित मुलींना प्राथमिक स्तरावर शिक्षण प्रदान करते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: मुलींच्या शिक्षणासाठी राष्ट्रीय कार्यक्रम हा प्राथमिक शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करणारा एक व्यापक कार्यक्रम आहे. राष्ट्रीय माध्यमिक शिक्षा अभियान हे माध्यमिक स्तरावरील शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करणारे एक कार्यक्रम आहे. साक्षर भारत हा प्रौढांसाठी साक्षरता कार्यक्रम आहे. 13 / 73 Category: सरकारी योजना 13. मुख्यमंत्री रोजगार निर्मिती कार्यक्रम योजनेबाबत खालील विधाने विचारात ह्या. अ) पात्र उद्योग/व्यवसाय अंतर्गत उत्पादन प्रकाराच्या प्रवर्गातील प्रकल्पासाठी प्रकल्प किंमत कमाल मर्यादा रुपये 50.00 लाख आहे. ब) विशेष प्रवर्गामध्ये अनुसूचित जाती/जमाती/महिला/ अपंग/माजी सैनिक या प्रवर्गांचा समावेश आहे. क) पात्र उद्योग/व्यवसाय अंतर्गत सेवा प्रवर्ग प्रकल्पासाठी. प्रकल्प किमत कमाल मर्यादा रु. 30 लाख आहे. ड) शैक्षणिक पात्रता रु. 25 लाखावरील प्रकल्पासाठी 10 वी उत्तीर्ण वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत? (Ind. Ins. Mains - 2022) A) अ आणि ब फक्त B) अ फक्त C) अ, ब आणि क D) अ, ब आणि ड पर्याय: अ, ब आणि ड बरोबर आहे' 'अ) बरोबर:' उत्पादन प्रकारातील प्रकल्पांसाठी कमाल प्रकल्प किंमत 50.00 लाख रूपये आहे. 'ब) बरोबर:' विशेष प्रवर्गात अनुसूचित जाती/जमाती, महिला, अपंग आणि माजी सैनिक यांचा समावेश आहे. 'ड) बरोबर:' 25 लाख रूपयांपेक्षा जास्त मूल्याच्या प्रकल्पांसाठी किमान शैक्षणिक पात्रता 10 वी उत्तीर्ण आहे. 'क) चुकीचे:' सेवा प्रवर्ग प्रकल्पांची कमाल प्रकल्प किंमत 30 लाख रूपये नाही. त्याऐवजी ती 20 लाख रूपये आहे. 14 / 73 Category: सरकारी योजना 14. यापैकी कोणती विधाने सत्य आहेत ? a) राष्ट्रीय कौशल्य विकास अभियान (NSDM) हे 2015 मध्ये सुरू करण्यात आले. b) त्याने राष्ट्रीय कौशल्य विकास मंडळाची (NSDC) जागा घेतली आहे. (वनसेवा मुख्य-2016) A) (a) फक्त B) (a) आणि (b) दोन्हीही नाही. C) (b) फक्त D) (a) आणि (b) दोन्हीही स्पष्टीकरण:' 'पर्याय (a)' बरोबर आहे कारण राष्ट्रीय कौशल्य विकास अभियान (NSDM) हे 2015 मध्ये सुरू करण्यात आले होते. 'पर्याय (b)' चुकीचा आहे कारण NSDM ने राष्ट्रीय कौशल्य विकास मंडळाची (NSDC) जागा घेतली नाही. NSDC हे NSDM अंतर्गत स्थापन केलेले एक स्वायत्त संस्था आहे. 15 / 73 Category: सरकारी योजना 15. 'संसद आदर्श ग्राम योजना' (SAGY) बाबत खालीलपैकी कोणते विधान बरोबर नाही ? (राज्यसेवा Pre. - 2020) A) वरीलपैकी एकही नाही B) यामध्ये भारतातील 2,500 पेक्षा अधिक खेडी समाविष्ट आहेत. C) सप्टेंबर 2016 मध्ये सादर करण्यात आली. D) खासदार 2019 पर्यंत 2 किंवा अधिक मॉडेल व्हिलेज विकसित करू शकतात. बरोबर उत्तर: 'पर्याय : सप्टेंबर 2016 मध्ये सादर करण्यात आली.' SAGY ही योजना ऑक्टोबर 2014 मध्ये सुरू करण्यात आली होती, सप्टेंबर 2016 मध्ये नाही. 16 / 73 Category: सरकारी योजना 16. महाराष्ट्र शासनाने 2011 मध्ये केलेल्या प्रशासकीय सुधारणेनुसार 'संजय गांधी निराधार अनुदान योजना समिती'च्या सचिव पदी कोण असतो ? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदार B) गट विकास अधिकारी C) ग्रामसेवक D) तलाठी पर्याय "तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदार" हा बरोबर आहे कारण महाराष्ट्र शासनाच्या 2011 च्या प्रशासकीय सुधारणांनुसार, "संजय गांधी निराधार अनुदान योजना समिती"च्या सचिवाची भूमिका तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदारला दिली जाते. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण- - गट विकास अधिकारी ब्लॉक पातळीवर काम करतात, समिती पातळीवर नाही. - ग्रामसेवक आणि तलाठी गाव पातळीवरील अधिकारी आहेत, समिती पातळीवरील नाही. 17 / 73 Category: सरकारी योजना 17. महिला उद्योजकांना पाठिंबा देण्यासाठी महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाने सुरू केलेल्या ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मचे नाव सांगा. (राज्यसेवा पूर्व - 2022) A) स्वाधार योजना B) डिजिटल भारत C) एक थांबा केंद्र योजना D) महिला ई-हाट चुकीचे पर्याय :- एक थांबा केंद्र योजना: महिला आणि बालांना विविध सेवांचा एकल बिंदु प्रवेश प्रदान करते, परंतु विशेषतः उद्योजकतेवर लक्ष केंद्रित करत नाही. स्वधार योजना: अल्प-मुदत उद्योजकतेचे प्रशिक्षण प्रदान करते परंतु ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म ऑफर करत नाही. डिजिटल भारत: एक व्यापक कार्यक्रम आहे जो डिजिटल साक्षरते आणि सेवांवर लक्ष केंद्रित करतो, परंतु महिला उद्योजकांना विशेष पाठिंबा देत नाही. बरोबर उत्तर :- महिला ई-हाट: महिला आणि बाल विकास मंत्रालयाने महिला उद्योजकांना ऑनलाइन बाजारपेठ, प्रशिक्षण आणि संसाधने प्रदान करण्यासाठी विशेषतः सुरू केलेले ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म. 18 / 73 Category: सरकारी योजना 18. ग्राभीण भूमिहीन रोजगार हमी कार्यक्रम (RLEGP) केव्हा सुरू करणगयात आला ? (ASO Mains Oct. 2022) A) 15 ऑगस्ट 1983 B) 15 ऑगस्ट 1991 C) 15 ऑगस्ट 1972 D) 15 ऑगस्ट 1993 ग्रामीण भूमिहीन रोजगार हमी कार्यक्रम (RLEGP) हा 15 ऑगस्ट 1983 रोजी सुरू करण्यात आला होता, ग्रामीण क्षेत्रातील शेतमजुरांना कामाच्या हमीची तरतूद करणे हा या कार्यक्रमाचा प्राथमिक उद्देश होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते RLEGP च्या सुरुवातीची तारीख दर्शवत नाहीत. 19 / 73 Category: सरकारी योजना 19. पतपुरवठा अधिकारीत योजना - - - - या वर्षी सुरू करण्यात आली. (Combined Group 'C' - 2022) A) जानेवारी, 1979 B) आक्टोबर, 1980 C) नोव्हेंबर, 1965 D) ऑगस्ट 1982 नोव्हेंबर, 1965 हे बरोबर उत्तर आहे कारण पतपुरवठा अधिकारीत योजना 1965 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. पर्याय 1 (ऑक्टोबर, 1980) चुकीचा आहे कारण ही योजना त्या वर्षी सुरू झाली नव्हती. पर्याय 2 (ऑगस्ट 1982) चुकीचा आहे कारण ही योजना त्या वर्षी सुरू झाली नव्हती. पर्याय 3 (जानेवारी, 1979) चुकीचा आहे कारण ही योजना त्या वर्षी सुरू झाली नव्हती. 20 / 73 Category: सरकारी योजना 20. सावित्रीबाई फुले कन्या कल्याण योजना 2007 साली पुनर्रचित करण्यात आली. खालीलपैकी कोणते उद्दिष्ट या योजनेचे होते? (राज्यसेवा (मुख्य) - 2018) A) महिला उद्योजिकतेचा प्रचार करणे. B) महिला रोजगारीचा प्रचार करणे. C) एक किंवा दोन मुली असलेल्या जोड्यांमधे नसबंदीचा प्रचार करणे. D) महिला साक्षरतेचा प्रचार करणे. बरोबर उत्तर आहे: एक किंवा दोन मुली असलेल्या जोड्यांमधे नसबंदीचा प्रचार करणे. या योजनेचे उद्दिष्ट एक किंवा दोन मुली असलेल्या जोड्यांना नसबंदी करून घेण्यास प्रोत्साहित करणे होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण हे योजनेच्या प्रमुख उद्दिष्टांचा भाग नव्हते. 21 / 73 Category: सरकारी योजना 21. डी.बी.टी. (DBT) हे पुढीलपैकी कशाचे संक्षिप्त रूप आहे? (राज्यसेवा पूर्व - 2017) A) डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर B) डिमांड बाय ट्रेड C) डायरेक्ट बँक ट्रान्सफर D) डिडक्ट बाय ट्रान्झक्शन स्पष्टीकरण :' DBT "डायरेक्ट बेनिफिट ट्रान्सफर" चे संक्षिप्त रूप आहे. हे लाभार्थ्यांच्या खात्यात थेट जमा करण्यासाठी सरकार वापरते. हे भ्रष्टाचार कमी करते आणि लाभार्थ्यांना वितरित केलेल्या फायद्याची खात्री देते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: "डिमांड बाय ट्रेड" हे एखाद्या देशाने दुसऱ्या देशाकडून आयात केलेल्या वस्तूंना त्याच्या निर्यात केलेल्या वस्तूंसह भरण्याची संकल्पना आहे. "डायरेक्ट बँक ट्रान्सफर" हा एखाद्या खात्यातून दुसऱ्या खात्यात पैसे जमा करण्याचा एक पद्धत आहे, जो DBT पेक्षा व्यापक आहे. "डिडक्ट बाय ट्रान्झक्शन" हे स्टेटमेंटवरून थेट कट करण्याच्या संकल्पनेचा संदर्भ आहे, जो DBTशी संबंधित नाही. 22 / 73 Category: सरकारी योजना 22. स्वर्णजयंती रोजगार योजना (SGSY) बची अंसलबजावणी मार्फत होते अ) व्यापारी बँका ब) प्रादेशिक ग्रामीण बँक़ा क) सहकारी बँका ड) परदेशी बँका (Combined Group C Pre. - 2022) A) अ, ब आणि क B) अ, ब आणि ड C) अफक्त D) ब आणि क स्वर्णजयंती रोजगार योजना बँकांद्वारे अंसलबजावणीद्वारे अंसलबजावणीद्वारे केली जाते. या बँकांमध्ये व्यापारी बँका (पर्याय अ), प्रादेशिक ग्रामीण बँका (पर्याय ब) आणि सहकारी बँका (पर्याय क) यांचा समावेश आहे. परदेशी बँका (पर्याय ड) या योजनेची अंमलबजावणी करत नाहीत, म्हणून पर्याय ड चुकीचा आहे. 23 / 73 Category: सरकारी योजना 23. सर्व शिक्षा अभियान - - - - - यासाठी सुरू करण्यात आले. (a) प्राथमिक शिक्षणाचे सार्वत्रिकीकरण. (b) मुलींच्या शैक्षणिक गरजांची प्रारिपूर्ती वर विशेष भर देण्यासाठी. योग्य पर्याय निवडा : (राज्यसेवा मुख्य - 2014) A) (a) फक्त बरोबर आहे. B) (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत C) (b) फक्त बरोबर आहे. D) (a) आणि (b) दोन्ही चूक आहेत. (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत. सर्व शिक्षा अभियान ही भारतातील सर्व मुलांसाठी प्राथमिक शिक्षणाचे सार्वत्रिकीकरण आणि मुलींच्या शैक्षणिक गरजांवर विशेष भर देऊन त्यांची पूर्तता करण्यासाठी सुरू करण्यात आलेली योजना आहे. 24 / 73 Category: सरकारी योजना 24. भारतात खालीलपैकी कोणती योजना गरीबी कमी करणयासाठी सुरू करण्यात आलेली नाही? (Combined Group C Pre. - 2022) A) स्वर्णजयंती शहरी रोजगार योजना B) सांस्कृतिक विकास कार्यक्रम C) रोजगार, हमी योजना D) जवाहर रोजगार योजना सांस्कृतिक विकास कार्यक्रम हा एक सांस्कृतिक उपक्रम आहे जो गरीबी कमी करण्यावर केंद्रित नाही. तर रोजगार हमी योजना, जवाहर रोजगार योजना आणि स्वर्णजयंती शहरी रोजगार योजना या योजना गरीबांना रोजगार आणि उपजीविका मिळवून देऊन गरीबी कमी करण्यासाठी सुरू करण्यात आल्या आहेत. 25 / 73 Category: सरकारी योजना 25. जननी सुरक्षा योजना ही 100% केंद्राने प्रायोजित केलेली योजना आहे आणि त्यानुसार रोख मदत - - - - - या बरोबर दिली जाते. (Combined Group B Pre.- 2019) A) बाळंतपण आणि बाळंतपणानंतरची दक्षता B) गरीब स्रीया ज्यांचे दवाखान्यात बाळंत होण्याचे प्रमाण कमी आहे त्यावर अधिक भर C) दवाखान्यातील बाळंतपणाच्या संख्येत वाढ D) वरील सर्व जननी सुरक्षा योजना ही बाळंत महिलांना बाळंतपण आणि बाळंतपणानंतरच्या दक्षतेसाठी आर्थिक मदत प्रदान करते. म्हणून, पर्याय "बाळंतपण आणि बाळंतपणानंतरची दक्षता" हा बरोबर आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: "दवाखान्यातील बाळंतपणाच्या संख्येत वाढ" ही योजनाचा उद्देश आहे, परिणाम नाही. "गरीब स्रीया ज्यांचे दवाखान्यात बाळंत होण्याचे प्रमाण कमी आहे त्यावर अधिक भर" हा योजनाचा फोकस आहे, परंतु रोख मदत त्यासाठी दिली जात नाही. "वरील सर्व" पर्याय चुकीचा आहे कारण फक्त "बाळंतपण आणि बाळंतपणानंतरची दक्षता" यासाठीच रोख मदत दिली जाते. 26 / 73 Category: सरकारी योजना 26. राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (NREGA) - - - - मध्ये अधिनियमित झाला. (Combine 'B' 2020) A) सप्टेंबर 2005 B) आक्टोबर 2001 C) सप्टेंबर 2011 D) आक्टोबर 2002 राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (NREGA) हा सप्टेंबर 2005 मध्ये अधिनियमित झाला. पर्याय आक्टोबर 2001, आक्टोबर 2002 आणि सप्टेंबर 2011 चुकीचे आहेत कारण ते या कायद्याच्या अधिनियमनाच्या तारखांशी जुळत नाहीत. 27 / 73 Category: सरकारी योजना 27. पुढील कोणते विधान योग्य आहे? a) राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य मिशन (NRHM), 2005 वर्षी. सुरू करण्यात आले. b) सप्टेंबर 2012 पावेतो सुमारे 88,000 आशांना (ASHA) निवडून प्रशिक्षीत करण्यात आले. (STI Pre. - 2014) A) केवळ (b) B) (a) व (b) दोन्ही नाहीत. C) केवळ (a) D) (a) व (b) दोन्ही (a) राष्ट्रीय ग्रामीण आरोग्य मिशन (NRHM) हे विधान योग्य आहे कारण ते 2005 मध्ये सुरू करण्यात आले होते. (b) विधान चुकीचे आहे कारण 12 सप्टेंबर 2012 पर्यंत 88,000 पेक्षा जास्त आशांना (ASHA) निवडून प्रशिक्षीत करण्यात आले नाहीत. 28 / 73 Category: सरकारी योजना 28. खालील दोन विधानांपैकी कोणते अयोग्य आहे? a) राष्ट्रीय हरित लवाद कायदा ऑक्टोबर 2010 मध्ये अंमलात आला. b) नागरी प्रक्रिया संहितेच्या तरतूदी या कायद्यास/लवादास बंधनकारक नाहीत. (वनसेवा मुख्य-2014) A) एकही नाही B) दोन्हीही C) केवळ (b) D) केवळ (a) बरोबर उत्तर: एकही नाही स्पष्टीकरण: दोन्ही विधाने अयोग्य नाहीत. विधान (a) अयोग्य नाही कारण राष्ट्रीय हरित लवाद कायदा खरोखरच ऑक्टोबर 2010 मध्ये अंमलात आला होता. विधान (b) अयोग्य नाही कारण नागरी प्रक्रिया संहितेच्या तरतूदी राष्ट्रीय हरित लवादास बंधनकारक नाहीत असे कायद्यात स्पष्टपणे नमूद केले आहे. 29 / 73 Category: सरकारी योजना 29. खालील विधाने विचारात घ्या : अ. प्रत्यक्ष लाभ हस्तांतर योजना 1 जानेवारी 2013 रोजी जाहीर केली. ब. सुरूवातीला भारतातील 35 जिल्ह्यांमध्ये ही योजना राबविण्यात आली. क. प्रत्यक्ष लाभ हस्तांतर योजना ही खर्चनियंत्रण आणि भ्रष्टाचार कमी करणे या उद्देशाने तयार केली वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/आहेत ? (STI Mains-2017) A) फक्त अ B) फक्त ब आणि क C) फक्त ब D) फक्त अ आणि ब पर्याय "फक्त ब" बरोबर आहे कारण विधान "ब" चुकीचे आहे. प्रत्यक्ष लाभ हस्तांतरण (DBT) योजना 1 जानेवारी 2013 रोजी जाहीर करण्यात आली होती आणि सुरुवातीला भारतातील 51 जिल्ह्यांमध्ये राबविण्यात आली होती, 35 नाही. उर्वरित विधाने (अ, क) खरी आहेत. 30 / 73 Category: सरकारी योजना 30. जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय नागरी पुननिर्माण प्रकल्प दोन अंतर्गत पुढ्ठील उद्दीश समाविप्ट केली आह्हेत. अ) सेवा पुरवठ्याच्या दर्जात सुधारणा करणे. ब) नागरी स्थानिक संस्थांचे संबलीकरण करणे. क) नागरीकरणाचा दर झेपेल अशा पातळीनुसार कमी करणे. ड) शहरी दारिद्य कमी करणे. (राज्यसेवा पूर्व - 2017) A) वरीलंपैकी एकही नाही B) अ, ब, क आणि ड C) फक्त अ आणि ड D) फक्त अ, ब आणि ड बरोबर उत्तर: 'फक्त अ, ब आणि ड' 'स्पष्टीकरण:' जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय नागरी पुननिर्माण प्रकल्प (JNNURM) हे दोन मुख्य उद्दीष्टांवर लक्ष केंद्रित करते: 'शहरी स्थानीय संस्थांचे संबलीकरण:' प्रकल्प स्थानिक शासनाच्या क्षमता वाढवण्यावर भर देतो, ज्यामुळे ते अधिक प्रभावी आणि उत्तरदायी बनतात. 'सेवा पुरवठ्याची गुणवत्ता सुधारणे:' JNNURM पाणी पुरवठा, स्वच्छता, वाहतूक आणि इतर मूलभूत शहरी सेवांची गुणवत्ता सुधारण्यावर लक्ष केंद्रित करते. तथापि, पर्याय क) आणि ड), अनुक्रमे नागरीकरणाचा दर कमी करणे आणि शहरी दारिद्य कमी करणे, हे JNNURM चे प्रमुख उद्दीष्ट नाहीत. 31 / 73 Category: सरकारी योजना 31. स्री सक्षमीकरण म्हणजे काय? (राज्यसेवा मुख्य - 2012) A) स्त्रियांचा आर्थिक सहभाग वाढविणे. B) स्त्रियांच्या साक्षरतेचे प्रमाण सुधारणे. C) स्त्रियांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे. D) स्त्रियांना रोजगारसंधी पुरविणे. बरोबर उत्तर: स्त्रियांची सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारणे. स्री सक्षमीकरणचा अर्थ महिलांच्या सामाजिक आणि आर्थिक स्थितीत सुधारणा घडवून आणणे असा होतो. यात साक्षरता, रोजगार संधी, आणि आर्थिक सहभाग वाढविणे या गोष्टींचा समावेश आहे, परंतु केवळ या गोष्टींवरच मर्यादित नाही. स्री सक्षमीकरणामध्ये महिलांच्या निर्णय घेण्याच्या क्षमतेत सुधारणा, महिलांवर होणारा भेदभाव आणि हिंसा कमी करणे आणि महिलांना पुरुषांशी समानतः मान्यता मिळण्यासारख्या सर्वसमावेशक बाबींचाही समावेश आहे. 32 / 73 Category: सरकारी योजना 32. सांसद आदर्श ग्राम योजनेचा (SAGY) आरंभ - - - - यांच्या जन्मदिनानिमित्त 11 ऑक्टोबर, 2014 रोजी करण्यात आला. (STI Mains, 2014) A) राजा राममोहन रॉय B) वहुभभाई पटेल C) जय प्रकाश नारायण D) मदन मोहन मालवीय बरोबर उत्तर 'जय प्रकाश नारायण' आहे. साधारणपणे, जय प्रकाश नारायण हे समाजवादी नेते होते आणि सांसद आदर्श ग्राम योजनेशी त्यांचा काहीही संबंध नव्हता. तथापि, या प्रश्नामध्ये उल्लेख केल्याप्रमाणे, ही योजना त्यांच्या जन्मदिनानिमित्त चालू करण्यात आली, म्हणून इतर पर्याय चुकीचे आहेत. याव्यतिरिक्त, या योजनेचे नाव "दीनदयाळ उपाध्याय - अँटे ग्राम ज्योती योजना" होते आणि त्याचा आरंभ पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केला होता. 33 / 73 Category: सरकारी योजना 33. सामूहिक प्रोत्साहन योजना 2019 नुसार, आजारी घटक म्हणजे - - - - -. अ) उद्योग संचालनालयाने मानलेले व प्रमाणित केलेले सूक्ष्म आणि लघु उत्पादन उपक्रम. ब) नादारी आणि दिवाळखोरी संहिता 2016 अंतर्गत राष्ट्रीय कंपनी विधी अभिकरणाद्वारे मानले जाणारे मध्यम व मोठे उत्पादन उद्योग. क) सहकार आयुक्त, महाराष्ट्र राज्य यांनी प्रमाणित केलेले सहकारी घटक/उपक्रम. ड) महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाने प्रमाणित केलेले मध्यम उत्पादन उपक्रम वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने चूक आहेत? (Ind. Ins. Mains - 2022) A) फक्त ड B) फक्त ब C) फक्त अ व क D) वरील सर्व सामूहिक प्रोत्साहन योजना 2019 मध्ये, आजारी घटकांमध्ये सूक्ष्म आणि लघु उत्पादन उपक्रम (अ), सहकारी घटक/उपक्रम (क) आणि राष्ट्रीय कंपनी विधी अभिकरणाने मानलेले मध्यम व मोठे उत्पादन उद्योग (ब) यांचा समावेश आहे. मध्यम उत्पादन उपक्रम (ड) हा आजारी घटकामध्ये समाविष्ट नाही, कारण ते या योजनेद्वारे व्याख्यायित केलेले नाही. 34 / 73 Category: सरकारी योजना 34. जोड्या जुळवा : गट अ अ. आजीविका ब. मनरेगा क. राष्ट्रीय शहरी उपजीविका मिशन ड. जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय शहरी नूतनीकरण मिशन गट ब I) 3 डिसेंबर 2005 II) 23 सप्टेंबर 2013 III) 2 फेब्रुवारी 2006 IV) 3 जून 2011 (STI Mains-2017) A) II IV III I B) IV III II I C) III II I IV D) I II III IV बरोबर उत्तर: IV III II I 'IV (अ) आजीविका:' मनरेगाची स्थापना 2 फेब्रुवारी 2006 रोजी झाली होती. 'III (क) राष्ट्रीय शहरी उपजीविका मिशन:' जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय शहरी नूतनीकरण मिशनची स्थापना 3 जून 2011 रोजी झाली होती. 'II (ब) मनरेगा:' मनरेगाची स्थापना 3 डिसेंबर 2005 रोजी झाली होती. 'I (ड) जवाहरलाल नेहरू राष्ट्रीय शहरी नूतनीकरण मिशन:' राष्ट्रीय शहरी उपजीविका मिशनची स्थापना 23 सप्टेंबर 2013 रोजी झाली होती. 35 / 73 Category: सरकारी योजना 35. वर्ष 1993 मध्ये सूक्ष्म-वित्त क्षेत्राचा विकास करण्यासाठी राष्ट्रीय महिला कोष कोणासाठी निर्माण करण्यात आला होता ? (STI Main's, 2012) A) विधवा आणि गरीब अविवाहीत स्त्रियांसाठी B) आदिवासी स्त्रिया C) गरीब स्त्रिया D) अनियोजित क्षेत्रामधील कष्टकरी गरीब स्त्रिया बरोबर उत्तर आहे: 'अनियोजित क्षेत्रामधील कष्टकरी गरीब स्त्रिया' महिला आर्थिक विकास निगम (WEIDC), ज्याला राष्ट्रीय महिला कोष म्हणूनही ओळखले जाते, त्याची स्थापना 1993 मध्ये अनियोजित क्षेत्रामधील कष्टकरी गरीब महिलांना लघुप्रमाणात कर्ज प्रदान करण्यासाठी करण्यात आली होती. हे कर्ज त्यांची उत्पादकता आणि उत्पन्न वाढविण्यात मदत करण्यासाठी होते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण: आदिवासी स्त्रिया: राष्ट्रीय महिला कोष विशेषतः आदिवासी महिलांवर केंद्रित नव्हते. गरीब स्त्रिया: राष्ट्रीय महिला कोष विशेषतः अनियोजित क्षेत्रातील कष्टकरी गरीब महिलांसाठी होता, सर्व गरीब स्त्रियांच्यासाठी नाही. विधवा आणि गरीब अविवाहीत स्त्रिया: राष्ट्रीय महिला कोष विशेषतः विधवा किंवा अविवाहितांना लक्ष्य करत नव्हता. 36 / 73 Category: सरकारी योजना 36. कोणत्या योजनेव्दारे गरीब महिलांना मोफत गँस कनेक्शन दिले जाते? (Combined Group C Pre. - 2022) A) जन-धन योजना B) जिवन-ज्योती योजना C) सौभाग्य योजना D) उज्ज्वला योजना उज्ज्वला योजना' हे गरीब महिलांना मोफत एलपीजी गॅस कनेक्शन देणारे सरकारी कार्यक्रम आहे. या योजनेअंतर्गत विधवा, राशन कार्ड धारक आणि सामाजिक-आर्थिक सर्वेक्षणात मागासलेले म्हणून ओळखल्या जाणा-या महिलांना सबसिडीसह गॅस कनेक्शन दिले जाते. 'इतर पर्याय का चुकीचे आहेत:' 'सौभाग्य योजना:' ही योजना घरगुती वीज कनेक्शन प्रदान करते. 'जिवन-ज्योती योजना:' ही योजना बँक खाते उद्योगासाठी जीवन विमा संरक्षण प्रदान करते. 'जन-धन योजना:' ही योजना बँकिंग, वित्त आणि विमा सेवांच्या वापरास प्रोत्साहन देणारी योजना आहे. 37 / 73 Category: सरकारी योजना 37. जोड्या जुळवा : (योजना) अ) स्वयं रोजगारासाठी ग्रामीण युवकांना प्रशिक्षण ब) अल्पभूधारक विकास कार्यक्रम क) सीमांत शेतकरी आणि शेतमजूर विकास कार्यक्रम ड) एकात्मीक ग्रामीण विकास कार्यक्रम (वर्ष) 1. 2 ऑक्टोबर 1980 2. 1970−71 2. 1971 3. 15 ऑगस्ट 1979 (राज्यसेवा मुख्य 2020) A) अ-3, ब-2, क- 4, ड- 1 B) अ-2, ब-1, क- 4, ड-3 C) अ-4, ब-3, क- 2, ड- 1 D) अ-1, ब-4, क- 2, ड- 3 बरोबर उत्तर:' अ-4, ब-3, क-2, ड-1 'स्पष्टीकरण:' 'अ-4:' एकात्मीक ग्रामीण विकास कार्यक्रम (IRDP) 2 ऑक्टोबर 1980 रोजी सुरू करण्यात आला होता. 'ब-3:' अल्पभूधारक विकास कार्यक्रम (SFDA) 15 ऑगस्ट 1979 रोजी सुरू करण्यात आला होता. 'क-2:' सीमांत शेतकरी आणि शेतमजूर विकास कार्यक्रम (MFALDP) 1971 मध्ये सुरू करण्यात आला होता. 'ड-1:' स्वयं रोजगारासाठी ग्रामीण युवकांना प्रशिक्षण (TRYSEM) हा एकात्मीक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचा एक घटक आहे. 38 / 73 Category: सरकारी योजना 38. स्रियांना कृषी क्षेत्रात सक्षम बनविण्यासाठी ग्रामविकास मंत्रालययाने सुरू केलेल्या महिला किसान सशक्तीकरण परियोजना हा - - - - योजनेचा भाग आहे. (Agri पूर्व. 2018) A) दीनदयाळ उपाध्याय ग्रामीण कौशल्या योजना B) दीनदयाळ स्पर्श योजना C) दीनदयाळ उपाध्याय उन्नत कृषी शिक्षा योजना D) दीनदयाळ अंत्योदय योजना दीनदयाळ अंत्योदय योजना (DAY-NRLM) हा ग्रामीण विकास मंत्रालयाचा फ्लॅगशिप कार्यक्रम आहे जो ग्रामीण गरिबांना सशक्त करणे आणि त्यांना उदरनिर्वाह सुरू करण्यासाठी मदत करणे हे उद्दिष्ट आहे. त्याच्या विविध उपघटकांपैकी एक म्हणजे महिला किसान सशक्तीकरण परियोजना (MKSP), विशेषत: स्रियांना कृषी क्षेत्रात सक्षम बनविण्यासाठी डिझाइन केलेली आहे. दीनदयाळ उपाध्याय ग्रामीण कौशल्या योजना, दीनदयाळ उपाध्याय उन्नत कृषी शिक्षा योजना आणि दीनदयाळ स्पर्श योजना या इतर पर्याय या योजनेचे भाग नाहीत. 39 / 73 Category: सरकारी योजना 39. एकलव्य निवासी पब्लिक स्कूल' ही योजना कोणत्या घटकासाठी सुरू करण्यात आली आहे? (तांत्रिक सहाययक विमा संचालनालय-2013) A) आदिवासी मुलांना मराठी माध्यमाचे शिक्षण B) अनुसूचित जातीच्या मुलांना इंग्रजी माध्यमाचे शिक्षण C) आदिवासी मुलांना इंग्रजी माध्यमाचे शिक्षण D) आदिवासी मुलांना त्यांच्या बोली भाषेतून शिक्षण बरोबर उत्तर आहे: आदिवासी मुलांना इंग्रजी माध्यमाचे शिक्षण कारण: "एकलव्य निवासी पब्लिक स्कूल" ही योजना आदिवासी मुलांना गुणवत्तापूर्ण इंग्रजी माध्यमाचे शिक्षण प्रदान करण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. पर्याय 1, 2 आणि 4 हे चुकीचे आहेत कारण ते इतर घटकांना किंवा माध्यमांना संदर्भित करतात जे या योजनेचा भाग नाहीत. 40 / 73 Category: सरकारी योजना 40. महाराष्ट्र सरकारने 'स्वर्ण जयंती राजस्व अभियान' कशासाठी सुरू केले? (PSI मुख्य, 2012) A) प्रशासकीय कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी. B) ऊर्जा उत्पादन वाढविण्यासाठी. C) शेती सुधारण्यासाठी. D) निवडणूक कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी. 'स्वर्ण जयंती राजस्व अभियान' हे महाराष्ट्र सरकारने प्रशासकीय कार्यक्षमतेत वाढ करण्यासाठी सुरू केले होते. या अभियानाचा उद्देश महसूल संकलन प्रणाली सुधारणे, गैरकानूनी व्यवहारांना आळा घालणे आणि राज्य सरकारच्या आर्थिक स्थिती सुधारणे हा होता. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते अभियानाच्या उद्देशाशी संबंधित नाहीत. 41 / 73 Category: सरकारी योजना 41. जननी सुरक्षा योजनेचे मुख्य उद्दिप्ट काय आहे? (राज्यसेवा मुख्य - 2012) A) जन्मदर कमी करणे. B) प्रसूतीकाळातील मृत्यू आणि नवजात बालकांचे मृत्यू रोखणे. C) नवजात बालकांचे मृत्युदर रोखणे. D) मातांची काळजी घेणे. बरोबर उत्तर': प्रसूतीकाळातील मृत्यू आणि नवजात बालकांचे मृत्यू रोखणे. 'स्पष्टीकरण': जननी सुरक्षा योजना ही एक सरकारची योजना आहे जी गर्भवती महिलांना आणि त्यांच्या नवजात मुलांच्या मृत्यू रोखण्याच्या उद्देशाने सुरू करण्यात आली आहे. ही योजना सुरक्षित प्रसूती आणि नवजात बालकांच्या आरोग्यासाठी आहारात पुरेशी पौष्टिक तत्वे, काळजी आणि उपचार यासाठी वित्तीय सहाय्य प्रदान करते. इतर पर्याय, जसे की जन्मदर कमी करणे, मातांची काळजी घेणे आणि नवजात बालकांचे मृत्युदर रोखणे, योजनेच्या प्राथमिक उद्देशाचा भाग नाहीत. 42 / 73 Category: सरकारी योजना 42. सन 2022 पर्यंत देशात किती कुशल मनुष्यबळ तयार करण्याची योजना भारताचे पंतप्रधान मनमोहनसिंग यांनी आखली आहे? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) 500 दशलक्ष B) यापैकी नाही C) 5,000 दशलक्ष D) 1,000 दशलक्ष बरोबर उत्तर:' 500 दशलक्ष 'स्पष्टीकरण:' 2010 मध्ये, पंतप्रधान मनमोहन सिंग यांनी 2022 पर्यंत 500 दशलक्ष कुशल मनुष्यबळ तयार करण्याची योजना आखली होती. याचा उद्देश भारताच्या वाढत्या आर्थिक गरजा पूर्ण करणे आणि जागतिक स्पर्धेत देशाला सक्षम बनवणे होते. पर्याय 1,000 दशलक्ष आणि 5,000 दशलक्ष अतिशयोक्तीपूर्ण आहेत. पर्याय "यापैकी नाही" चुकीचा आहे कारण 500 दशलक्ष ही योजना अंतर्गत लक्ष्य केलेली संख्या आहे. 43 / 73 Category: सरकारी योजना 43. प्रत्यक्ष हस्तांतर लाभ (PAHAL) या योजनेबाबत खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ) सदर योजनेची नोंद गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रिकॉर्ड मध्ये झाली, कारण सर्वांत मोठे थेट लाभ हस्तांतरण म्हणून. ब) या योजनेअंतर्गत शेतकच्यांना दरमहा रु. 2,000 हस्तांतरीत होतात. क) सदर योजनीची सुक्वात सन 2019 मध्ये झाली. ड) एल.पी.जी. गस धारकांना दिले जाणार अनुदान या योजनेअंतर्गत हस्तांतरीत होते. (राज्यसेवा मुख्य - 2022) A) ब, क आणि ड बरोबर आहेत B) अ, ब आणि क बरोबर आहेत C) अ आणि ब बरोबर आहेत D) अ आणि ड बरोबर आहेत अ आणि ड बरोबर आहेत. अ) बरोबर आहे कारण प्रत्यक्ष हस्तांतर लाभ (PAHAL) ही योजना गिनिज बुक ऑफ वर्ल्ड रेकॉर्डमध्ये सर्वात मोठी थेट लाभ हस्तांतरण योजने म्हणून नोंदवली गेली होती. ब) चुकीचे आहे कारण या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना नाही तर एलपीजी गॅसधारकांना अनुदान दिले जाते. क) चुकीचे आहे कारण या योजनेची सुरुवात 2013 मध्ये झाली होती, 2019 मध्ये नाही. ड) बरोबर आहे कारण PAHAL योजनेअंतर्गत एलपीजी गॅस धारकांना अनुदान थेट त्यांच्या बँक खात्यात हस्तांतरित केले जाते. 44 / 73 Category: सरकारी योजना 44. 'सुकन्या समृद्धी योजने' बाबत पुढीलपैकी कोणते विधान/ने अयोग्य आहे? अ. 2015 मध्ये ही योजना सुरू झाली. ब. 'बेटी बचाओ बेटी पढाओ' आंदोलनाचा ही योजना भाग आहे. क. मुलींच्या शिक्षणाचा खर्च पूर्तीसाठी टपालखात्यात विशेष खाते उघडणे या योजनेअंतर्गत आवश्यक आहे. ड. या योजनेअंतर्गत मुलींच्या विवाहासाठीचा खर्च समाविष्ट नाही. (Combined Group B - 2019) A) अ, ब, क, ड B) ड C) ब, क, ड D) क, ड बरोबर उत्तर: क, ड 'क) चुकीचे आहे:' सुकन्या समृद्धी योजना 2015 मध्ये सुरू झाली होती, 2014 मध्ये नाही. 'ड) चुकीचे आहे:' सुकन्या समृद्धी योजनेअंतर्गत मुलींच्या विवाहाचा खर्च समाविष्ट आहे. या योजनेचा उद्देश मुलींचे भविष्य सुरक्षित करणे आणि त्यांच्या शिक्षण आणि लग्नाच्या खर्चाची व्यवस्था करणे हा आहे. 45 / 73 Category: सरकारी योजना 45. खालील जोड्या जुळवा : अ (योजना) अ. स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना ब. जवाहर ग्राम समृद्धी योजना क. राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा ड. स्वर्ण जयंती शहरी रोजगार योजना ब (स्थापना वर्ष) i) डिसेंबर १९९७ ii) सप्टेंबर २००५ iii) एप्रिल १९९९ iv) १ एप्रिल १९९९ (MES Pre. 2017) A) iii i ii iv B) iv iii ii i C) i ii iii iv D) i iii iv ii बरोबर उत्तर: iv iii ii i 'स्पष्टीकरण:' पर्याय iv आणि iii अयोग्य आहेत कारण स्वर्ण जयंती शहरी रोजगार योजना (2005) स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना (1999) पेक्षा नंतर स्थापन केली गेली. पर्याय i अयोग्य आहे कारण जवाहर ग्राम समृद्धी योजना (1999) स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना (1999) पेक्षा नंतर स्थापन केली गेली. पर्याय ii योग्य आहे कारण राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी कायदा (2005) स्वर्ण जयंती ग्राम स्वरोजगार योजना (1999) नंतर स्थापन केला गेला. 46 / 73 Category: सरकारी योजना 46. 11 ऑक्टोबर, 2014 रोजी संसद आदर्श ग्राम योजना - - - - - या उद्दिष्टासह सुरु करण्यात आली. (STI Main-2019) A) विदेशी विनिमय B) आयात क्षेत्र C) निर्यात क्षेत्र D) स्वास्थ, स्वच्छता, हरितता आणि सौहार्दपूर्णता यांचे केंद्र बरोबर उत्तर आहे "स्वास्थ, स्वच्छता, हरितता आणि सौहार्दपूर्णता यांचे केंद्र" कारण संसद आदर्श ग्राम योजना (SAGY) ही 11 ऑक्टोबर 2014 रोजी सुरु करण्यात आली होती. या योजनेचा उद्देश भारतातील गावांना स्वास्थ्य, स्वच्छता, हरितता आणि सौहार्दपूर्णता या घटकांचे "मॉडेल केंद्र" म्हणून विकसित करणे आहे. उर्वरित पर्याय निरर्थक आहेत कारण ते SAGYच्या उद्दिष्टशी संबंधित नाहीत. 47 / 73 Category: सरकारी योजना 47. खालील विधाने विचारात घ्या : (a) किशोरी शक्ती योजनेचे उद्दिष्ट महिलांचा आरोग्य दर्जा आणि पोषण सुधारणे आणि त्यांचा स्वयं विकास करणे आहे. (b) राष्ट्रीय महिला कोष मोठा पतपुरवठा करतो. (c) स्वावलंबन योजनेत पारंपरिक आणि अपारपारिक व्यापारासाठी महिलांना प्रशिक्षण आणि कौशल्य दिले जाते. वरीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? (राज्यसेवा -(मुख्य) - 2018) A) (a) व (b) B) (a) व (c) C) (b) व (c) D) वरील सर्व बरोबर उत्तर (a) आणि (c) आहे. (a) किशोरी शक्ती योजना महिलांच्या आरोग्य, पोषण आणि स्वयं-विकासासाठी आहे, तर (c) स्वावलंबन योजना पारंपारिक आणि अपारंपारिक व्यापारांसाठी महिलांना प्रशिक्षण देते. (b) चुकीचे आहे कारण राष्ट्रीय महिला कोष छोटे पतपुरवठा करतो. 48 / 73 Category: सरकारी योजना 48. महाराष्ट्र सरकारने अहिल्याबाई होळकर योजना कशासाठी सुरू केली? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) राज्यातील मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देणे B) राज्यातील मुली व स्तियांमध्ये स्वास्थ्य व आरोग्याबद्दल जागृति वाढवणे. C) राज्यातील मुली व स्रीयांना सकस आहार पुरवणे. D) राज्यातील स्रीयांना स्वयंरोजगारासाठी प्रोत्साहन देणे. एहिल्याबाई होळकर योजना ही राज्यातील मुलींना शिक्षणासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी सुरू करण्यात आली आहे. ही योजना मुलींच्या शिक्षणाचा प्रसार आणि दर्जा सुधारण्यावर केंद्रित आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण: पर्याय 1: राज्यातील मुली व स्त्रियांच्या आरोग्याबद्दल जागृती वाढवण्यासाठी अन्य योजना आहेत. पर्याय 3: राज्यातील स्रीयांना स्वयंरोजगारासाठी प्रोत्साहन देण्यासाठी अन्य योजना आहेत. पर्याय 4: राज्यातील मुली व स्रीयांना सकस आहार पुरवण्यासाठी अंगणवाडी योजना आहे. 49 / 73 Category: सरकारी योजना 49. नागरी नियोजन आणि प्राचीन वारशाचे जतन हा उद्देश समोर ठेवून केंद्रीय गृह व नागरी खात्यांतर्गत कोणती योजना राबवली जात आहे ? (राज्यसेवा पूर्व 2021) A) अटल मिशन B) स्मार्ट सिटी कार्यक्रम C) स्वच्छ भारत मिशन D) हृदय (HRIDAY) कार्यक्रम स्मार्ट सिटी कार्यक्रम नागरी नियोजन केंद्रित आहे, पण प्राचीन वारसा जतन करत नाही. स्वच्छ भारत मिशन स्वच्छतेवर लक्ष केंद्रित करते. अटल मिशन महात्म्या गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजन आहे. हृदय (HRIDAY) कार्यक्रम (हेरिटेज सिटी डेव्हलपमेंट आणि ऑगमेंटेशन योथा) हा केंद्रीय गृह व नागरी खात्यांतर्गत राबवला जाणारा उपक्रम आहे जो नागरी नियोजन आणि ऐतिहासिक वारशाच्या संरक्षणावर लक्ष केंद्रित करतो. 50 / 73 Category: सरकारी योजना 50. ग्रामीण भागामध्ये शहरी सुविधा पुरविणे (PURA) प्रतिमानामध्ये खालीलपैकी कोणती जोडणी विचारात घेण्यात आलेली नव्हती ? (STI Mains-2017) A) आर्थिक जोडणी B) भौतिक जोडणी C) डिजिटल जोडणी D) सामाजिक जोडणी PURA हे ग्रामीण भागामध्ये शहरी सुविधा पुरविण्यावर लक्ष केंद्रित करते. त्यात भौतिक (उदा. रस्ते, वीज), आर्थिक (उदा. बाजारपेठेवरील प्रवेश) आणि डिजिटल जोडणी (उदा. इंटरनेट) समाविष्ट आहेत. मात्र, सामाजिक जोडणीचा विचार यामध्ये केला जात नाही, कारण ग्रामीण आणि शहरी समाजातील सामाजिक संबंधांमध्ये सुधारणा करणे या प्रतिमानाचा उद्देश नाही. 51 / 73 Category: सरकारी योजना 51. जोड्या लावा : (सरकारी योजना) (a) प्रधानमंत्री मुद्रा योजना (b) सौभाग्य योजना (c) प्रधानमंत्री उज्वला योजना (d) उज्वल डिसकॉम अशुअरन्स योजना (उद्दिष्टे) (i) दारिद्र्य, रेषेखालील कुटुंबांना एलपीजी जोडणी (ii) वीज वितरण कंपन्यांचे आर्थिक आरोग्य सुधारणे (iii) सार्वत्रिक घरगुती विद्युतीकरण (iv) सूक्ष्म उद्योगांना पुनर्वित्त आणि विकास (Combined Group B Pre.- 2018) A) (i) (ii) (iii) (iv) B) (iv) (iii) (i) (ii) C) (iv) (iii) (ii) (i) D) (iii) (ii) (i) (iv) बरोबर उत्तर: (iv) (iii) (i) (ii) (iv) प्रधानमंत्री मुद्रा योजना - सूक्ष्म उद्योगांना पुनर्वित्त आणि विकास (iii) सौभाग्य योजना - सार्वत्रिक घरगुती विद्युतीकरण (i) प्रधानमंत्री उज्वला योजना - दारिद्र्य, रेषेखालील कुटुंबांना एलपीजी जोडणी (ii) उज्वल डिसकॉम अशुअरन्स योजना - वीज वितरण कंपन्यांचे आर्थिक आरोग्य सुधारणे 52 / 73 Category: सरकारी योजना 52. इंदिरा आवास योजनेचे (IAY) हे मुख्य उद्दिष्ट आहे - - - - - . (वनसेवा मुख्य-2014) A) ग्रामीण भागात राहणान्या लोकांना निवाच्याची सुविधा पुरविणे. B) ग्रामीण भागातील दारिद्य रेषेखाली जीवन जगणान्या बेघर लोकांसाठी घरे बांधणे. C) कृषी क्षेत्रात कार्य करणाय्या लोकांना निवाय्याची सुविधा पुरविणे. D) वरील एकही नाही. बरोबर उत्तर - ग्रामीण भागातील दारिद्य रेषेखाली जीवन जगणान्या बेघर लोकांसाठी घरे बांधणे. इंदिरा आवास योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट ग्रामीण भागात दारिद्य रेषेखाली जगणाऱ्या ज्यांचे स्वतःचे घर नाही त्यांच्यासाठी घरे बांधणे आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते योजनेच्या मुख्य उद्देशाचे वर्णन करत नाहीत. पर्याय 1 खूप व्यापक आहे, पर्याय 3 विशिष्ट गटाला लक्षित करत नाही तर पर्याय 4 चुकीचा आहे कारण तो उद्दिष्टांपैकी एकही नमूद करत नाही. 53 / 73 Category: सरकारी योजना 53. एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम कोणी पुरस्कृत केला? (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) जिल्हा परिषद B) केंद्र सरकार C) राज्य सरकार D) महानगर पालिका एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम हा केंद्र सरकारने पुरस्कृत केला. हा कार्यक्रम ग्रामीण भागांमध्ये गरिबी दूर करणे, रोजगार निर्माण करणे आणि पायाभूत सुविधा सुधारण्यावर केंद्रित आहे. राज्य सरकार, जिल्हा परिषद आणि महानगर पालिका यांसारख्या इतर संस्था या कार्यक्रमाच्या अंमलबजावणीत सहभागी असतात, परंतु हा कार्यक्रम केंद्र सरकारनेच सुरू केला आहे. 54 / 73 Category: सरकारी योजना 54. खालील विधाने विचारात घ्या. अ) प्रत्यक्ष लाभ हस्तांतग्ग योजना 1 जानेवारी 2013 पासून सुरू करण्यात आली. ब) भारतामध्ये सुरवातीला 20 जिल्ह्यामध्ये ही योजना राबविण्यात आली. क) ही योजना अंदा जात सुथाग्णा करणे, म्रष्टाचार कमी करणे आणि खर्च नियंत्रणाच्या उद्देशाने आखण्यात आली. वरीलपैकी कोणते विधाने असत्य आहेत? (STI Mains - 2016) A) फक्त ब आणि क B) फक्त अ अणि ब C) वरीलपैकी एकही नाही. D) फक्त अ आणि क बरोबर उत्तर असलेला पर्याय "वरीलपैकी एकही नाही" आहे कारण प्रश्न विचारलेल्या सर्व विधाने खरे आहेत. अ) प्रत्यक्ष लाभ अंतरण योजना 1 जानेवारी 2013 पासून सुरू झाली. ब) ही योजना भारतातील 20 जिल्ह्यांमध्ये सुरू करण्यात आली होती. क) हे अंदा जात सुथाग्णा (भ्रष्टाचार) कमी करणे आणि खर्च नियंत्रणासाठी आखले होते. 55 / 73 Category: सरकारी योजना 55. खालील योजनांपैकी कोणती योजना ही प्रधानमंत्री योजना या नावाने ओळखली जात नाही? (MES Pre. 2017) A) मुद्रा योजना B) जन धन योजना C) यापैकी नाही D) जीवन ज्योती बीमा योजना बरोबर उत्तर: 'यापैकी नाही' स्पष्टीकरण: बाकीचे सर्व पर्याय (मुद्रा योजना, जीवन ज्योती बीमा योजना, जन धन योजना) हे प्रधानमंत्री योजना म्हणून ओळखले जातात. "यापैकी नाही" हा पर्याय चुकीचा आहे कारण ते या सर्व योजनांना समाविष्ट करतो ज्या प्रधानमंत्री योजना म्हणून ओळखल्या जातात. 56 / 73 Category: सरकारी योजना 56. खालील विधाने विचारात घ्या : अ. राष्ट्रीय सम विकास योजना कृषि क्षेत्रातील निम्न उत्पादकता आणि पायाभूत सुविधामधील तफावत हे प्रश्न सोडविण्यासाठी जाहीर केली. ब. ती योजना 200 मागास जिल्ह्यात व्यापलेली होती. क. राष्ट्रीय सम विकास योजना ही मागास राज्ये आणि प्रदेशाच्या विकास पुढाकारासाठी आधार देते. वरीलपैकी कोणते विधाने बरोबर आहेत? (STI Mains - 2018) A) फक्त ब आणि क B) फक्त अ आणि ब C) वरील सर्व D) फक्त अ आणि क बरोबर उत्तर: फक्त अ आणि क विधान 'अ' बरोबर आहे कारण राष्ट्रीय सम विकास योजनाचा उद्देश कृषी क्षेत्रातील निम्न उत्पादकता आणि पायाभूत सुविधांमधील तफावत या मुद्द्यांना हाताळणे होता. विधान 'ब' चुकीचे आहे कारण ही योजना 200 मागास जिल्ह्यांपर्यंत विस्तारित करण्यात आली होती. विधान 'क' बरोबर आहे कारण राष्ट्रीय सम विकास योजना ही विशेषतः मागासलेली राज्ये आणि प्रदेशांच्या विकासाला प्रोत्साहित करण्यासाठी डिझाइन केलेली होती. 57 / 73 Category: सरकारी योजना 57. खालील जोड्या लावा : गट अ अ. आजीविका उमक्रम सुरू केला ब. मनरेगांतर्गत गत निवडक 200 सर्वात जास्त मागास तालुक्यात उपक्रमांना सुरुवात क. राष्ट्रीय शहरी उपजीविका मिशन सुरुवात केली ड. जवाहलाल नेहरू राष्ट्रीय शहरी नूतनीकरण मिशनची संख्वात केली गट ब 1. 3 डिसेंबर 2005 2. 23 सप्टेंबर 2013 3. 2 फेब्रुवारी 2006 4. 3 जून 2011 (STI Mains - 2018) A) c b a d B) d c b a C) b d c a D) a b c d बरोबर उत्तर: d c b a' 'पर्याय d:' जवाहलाल नेहरू राष्ट्रीय शहरी नूतनीकरण मिशनची 3 डिसेंबर 2005 रोजी संख्वात करण्यात आली. 'पर्याय c:' राष्ट्रीय शहरी उपजीविका मिशन 3 जून 2011 रोजी सुरू करण्यात आले. 'पर्याय b:' मनरेगा अंतर्गत गत निवडक 200 सर्वात जास्त मागास तालुक्यात उपक्रमांना सुरुवात 2 फेब्रुवारी 2006 रोजी करण्यात आली. 'पर्याय a:' आजीविका उमक्रम सुरू केला हा उल्लेखित पर्यायाशी संबंधित नाही. 58 / 73 Category: सरकारी योजना 58. पुढील कोणते विधान योग्य आहे? a) एकात्मिक ग्रमीण विकास कार्यक्रम 2 ऑक्टोबर 1980 रोजी सर्व 6011 घटकात सुरू करण्यात आला. b) प्रत्येक घटकात 600 गरीब कुटुंबांना 1980-85 मध्ये मदत पुरवावयाची होती. (STI Pre. - 2014) A) (a) व (b) दोन्ही नाहीत. B) केवळ (b) C) (a) व (b) दोन्ही D) केवळ (a) केवळ (b) हे पर्याय बरोबर आहे कारण एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रमात (IRDP) प्रत्येक घटकात 1985-90 मध्ये 600 गरीब कुटुंबांना मदत पुरवण्याचे उद्दिष्ट होते. घटकांचे प्रारंभिक उद्दिष्ट 6011 होते. 59 / 73 Category: सरकारी योजना 59. जोड्या जुळवा. स्तंभ - 'अ' अ) निष्ठा ब) दीक्षा क) ध्रुव स्तंभ - 'ब' 1) कौशल्य विकासासाठी हुशार विद्यार्थी यांचा शोध घेणे. 2) अध्ययन व अध्यापनासाठीचा तंत्रज्ञानावर आधारित मंच. 3) शाळेच्या मुख्याध्यापकांच्या समग्र शैक्षणिक उन्नतीसाठीचा उपक्रम. (STI Mains - 2022) A) अ-3, ब-1, क-2 B) अ-3, ब-2, क-1 C) अ-2, ब-1, क-3 D) अ-1, ब-2, क-3 पर्याय :- अ-3, ब-2, क-1' बरोबर आहे. 'अ-3:' निष्ठा हा शाळेच्या मुख्याध्यापकांच्या समग्र शैक्षणिक उन्नतीसाठीचा उपक्रम आहे. 'ब-2:' दीक्षा हा अध्ययन आणि अध्यापनासाठीचा तंत्रज्ञानावर आधारित मंच आहे. 'क-1:' ध्रुव हा कौशल्य विकासासाठी हुशार विद्यार्थी यांचा शोध घेणे हा उपक्रम आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण: 'अ-1:' निष्ठा निष्ठा हा मुख्याध्यापकांच्या उन्नतीसाठी असून, विद्यार्थ्यांचा शोध घेण्यासाठी नाही. 'अ-2:' निष्ठा हा तंत्रज्ञानावर आधारित मंच नाही. 'ब-1:' दीक्षा हा मुख्याध्यापकांच्या उन्नतीसाठी नाही तर विद्यार्थी आणि शिक्षकांसाठी आहे. 'क-2:' ध्रुव हा तंत्रज्ञानावर आधारित मंच नाही. 60 / 73 Category: सरकारी योजना 60. खालील विधाने विचारात घ्या : अ) संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजना (SGRY) सप्टेंबर 2001 मध्ये सुरू करण्यात आली. ब) महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (MGNREGS) फेब्रुवारी 2006 मध्ये सुरू करण्यात आली. क) नेहरू रोजगार योजना (NRY) ऑक्टोबर 1989 मध्ये ग्रामीण गरीबांच्या फायद्यासाठी सुरू करण्यात आली. वर दिलेल्या विधान/विधानांपैकी कोणते विधान/विधाने योग्य आहे/आहेत? (Combine 'B' Pre. -2022) A) (अ) फक्त B) (अ) व (ब) फक्त C) (ब) फक्त D) (अ) व (क) फक्त पर्याय (अ) व (ब) फक्त हे बरोबर आहे कारण: विधान (अ) बरोबर आहे: संपूर्ण ग्रामीण रोजगार योजना (SGRY) खरोखरच सप्टेंबर 2001 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. विधान (ब) बरोबर आहे: महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (MGNREGS) 2 फेब्रुवारी 2006 रोजी सुरू करण्यात आली होती. विधान (क) चुकीचे आहे: नेहरू रोजगार योजना (NRY) ऑक्टोबर 1989 मध्ये नाही तर 1989 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते किंवा त्यातील दोन्ही विधाने चुकीची आहेत. 61 / 73 Category: सरकारी योजना 61. प्रा. हाशमी समितीच्या शिफारशीद्वारे सुवर्णजयंती ग्राम रोजगार योजनेत खालीलपैकी कोणत्या कार्यक्रमाचा समावेश केला नाही? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) गंगा कल्याण योजना B) भारत निर्माण कार्यक्रम C) एकात्मिक ग्रमीण विकास कार्यक्रम D) दशलक्ष विहिरी योजना प्रा. हाशमी समितीच्या शिफारशीद्वारे सुवर्णजयंती ग्राम रोजगार योजनेत "भारत निर्माण कार्यक्रम"चा समावेश झाला नाही. या समितीच्या शिफारशींमध्ये एकात्मिक ग्रामीण विकास कार्यक्रम, गंगा कल्याण योजना आणि दशलक्ष विहिरी योजना यांचा समावेश होता, परंतु भारत निर्माण कार्यक्रम या कार्यक्रमाचा त्यात समावेश नव्हता. 62 / 73 Category: सरकारी योजना 62. भारतमाला परियोजनेचे हे लक्ष्य आहे : अ) वाहतूकीत महत्तम कार्यक्षमता साधणे: ब) आर्थिक विधी (मार्गिका) विकसित करणे. क) सागरक्रिनारे आणि बंदेरे यांची जोडणी सुधारणे. (STI Mains - 2022) A) ब आणि क फक्त B) वरीलपैकी सर्व C) अ आणि न्यक्त D) अ आणि क फक्त चौथा पर्याय "वरीलपैकी सर्व" बरोबर आहे कारण "भारतमाला परियोजना" चे सर्वोच्च लक्ष्य म्हणजे भारतीय वाहतूक प्रणालीच्या कार्यक्षमतेत सुधारणा करणे, आर्थिक गलबेत विकसित करणे आणि भारतीय सागरकिनाऱ्यांना आणि बंदरांना एकत्रित करणे आहे. पर्याय अ, ब आणि क हे या परियोजनेच्या विशिष्ट उद्दिष्टांचे प्रतिनिधित्व करतात. 63 / 73 Category: सरकारी योजना 63. 'प्रधानमंत्री मातृत्त्व (मातृ) वंदना' योजनेबाबत खालील विधाने विचारात घ्या : अ. सदरहू योजना 1 एप्रिल 2016 रोजी केंद्र शासनाने लागू केली आहे. ब. या योजनेनुसार शासन गर्भवती आणि स्तनदा मातांना रु. 8,000 वित्त सहाय्य देते. क. गर्भवती महिलांना आणि स्तनदा मातांना रोख रकमेद्वारे त्यांचे आरोग्य सुधारणे हे देखील या योजनेचे उद्दिष्ट आहे. (Combined Group B Pre.- 2018) A) केवळ विधान अ बरोबर आहे. B) विधाने ब, क बरोबर आहेत. C) विधाने अ, ब, क बरोबर आहेत D) केवळ विधान क बरोबर आहे. 'केवळ विधान क बरोबर आहे' हे उत्तर बरोबर आहे कारण विधान क हे योजना उद्दिष्टाबद्दल आहे, जे की गर्भवती महिला आणि स्तनदा मातांचे आरोग्य सुधारणे आहे. विधान अ चुकीचे आहे कारण योजना 1 जून 2017 रोजी लागू केली गेली होती. विधान ब चुकीचे आहे कारण योजना गर्भवती आणि स्तनदा मातांना रु. 5,000 वित्तीय सहाय्य देते, रु. 8,000 नाही. 64 / 73 Category: सरकारी योजना 64. 'राष्ट्रीय स्वास्थ्य बिमा योजने' बाबत खालीलपैकी कोणते विधान / विधाने बरोबर नाहीत? a) दारिद्रय रेषेखालील जनतेला कॅशलेस आरोग्य विम्याचे संरक्षण प्रदान केले जाते b) ही योजना 1 एप्रिल 2015 पासून आरोग्य मंत्रालयाकडून श्रम (labour) मंत्रालयाकडे वर्गीकृत करण्यात आली. c) या योजनेअंतर्गत असंघटित क्षेत्रातील कामगारांना संरक्षण दिले जाते. d) वार्षिक ₹ 50,000 च्या कॅशलेस आरोग्य विम्याचे संरक्षण प्रदान केले जाते. (STI Mains, 2014) A) (a), (b) B) (b), (d) C) (c) D) (c), (d) बरोबर उत्तर:' (b), (d) 'स्पष्टीकरण:' '(b) चुकीचे आहे:' राष्ट्रीय स्वास्थ्य बिमा योजना 2015 मध्ये श्रम मंत्रालयाकडून आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालयाकडे वर्ग केली गेली, न की आरोग्य मंत्रालयाकडून. '(d) चुकीचे आहे:' राष्ट्रीय स्वास्थ्य बिमा योजना दरवर्षी ₹5,00,000 पर्यंत कॅशलेस आरोग्य विम्याचे संरक्षण प्रदान करते, ₹50,000 नाही. 65 / 73 Category: सरकारी योजना 65. 'गरोदरपणाशी निगडीत कारणांमुळे मृत्यू पावणाज्या मातांची प्रती - - - - - संख्या' अशी माता मृत्यूदराची व्याख्या केली जाते. (वनसेवा मुख्य-2014) A) 100 B) 1,000 C) 10,000 D) 1,00,000 माता मृत्यूदराची व्याख्या 'गरोदरपणाशी निगडीत कारणांमुळे मृत्यू पावणाऱ्या मातांची प्रति एक लाख जिवंत जन्मावरील संख्या' म्हणून केली जाते. यामध्ये गरोदरपणादरम्यान, प्रसूतीदरम्यान आणि प्रसूतीनंतर 42 दिवसांच्या आत मृत्यू पावलेल्या मातांचा समावेश होतो. प्रत्येक 1,00,000 जिवंत जन्मांवर मृत्यू पावणाऱ्या मातांची संख्या हे प्रमाण असल्याने, बरोबर पर्याय हा '1,00,000' आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते प्रमाण दर्शवितात नाहीत. 66 / 73 Category: सरकारी योजना 66. दारिद्रयात घट आणि उपजीविका प्रोत्साहन यासाठी भारत सरकार बरोबर संयुक्त राष्ट्रे विकास कार्यक्रमाने खालीलपैकी कोणत्या कार्यक्रमांना पाठबळ दिले आहे? अ) सर्वांसाठी माफक दरात ग्रामीण गृहनिर्माण ब) बहुराज्यीय आरोग्यसेवा व्यवस्था क्षमता सुधारणा (20132017.) क) प्रशासन व गुणित उपजीविका पाठबळ्ठ (GOALS) (2013-2017) ड) आदिवासी विभाग राष्ट्रीय क्षमता बळकटीकरण (20132017) (राज्यसेवा पूर्व - 2022) A) ब, क आणि ड B) फक्त अ C) वरीलपैकी सर्व D) अ, ब आणि क बरोबर उत्तर: वरीलपैकी सर्व हे उत्तर बरोबर आहे कारण संयुक्त राष्ट्रे विकास कार्यक्रमाने भारताच्या सर्वांसाठी माफक दरात ग्रामीण गृहनिर्माण, बहुराज्यीय आरोग्यसेवा व्यवस्था क्षमता सुधारणा (2013-2017), प्रशासन व गुणित उपजीविका पाठबळ्ठ (GOALS) (2013-2017) आणि आदिवासी विभाग राष्ट्रीय क्षमता बळकटीकरण (2013-2017) या सर्व कार्यक्रमांना पाठबळ दिले आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण फक्त पर्याय अ, ब आणि क बरोबर आहे. 67 / 73 Category: सरकारी योजना 67. (a) मुद्रा योजनेचे उद्दिष्ट असंघटित/बिन नोंदणीकृ त (नॉन कॉर्पोरिट) छोट्या उद्योग धंद्यांना वित्त पुरवठा करणे. (b) 'मिसींग मिडील' ('हरवलेला मध्य') म्हणजे छोट्या उद्योगांची पुढच्या टप्यापर्यंत प्रगती करण्याची प्रक्रिया दुर्बळ असणे. वरीलपैकी कुठले/ली विधान/ने बरोबर आहे/त? (Combined Group B Pre.- 2019) A) (a) आणि (b) दोन्ही B) फक्त (a) C) वरीलपैकी कुठलेही नाही D) फक्त (b) दोन्ही विधाने बरोबर आहेत. (a) मुद्रा योजनेचे उद्दिष्ट असंघटित आणि नोंदणी न केलेल्या छोट्या उद्योगांना वित्त पुरवणे आहे. ही योजना असंघटित क्षेत्राला सक्षम बनविण्यासाठी डिझाइन केली आहे. (b) 'मिसींग मिडील' हा शब्द छोट्या उद्योगांच्या मर्यादित वाढीवर आधारित आहे. अनेक छोटे उद्योग पुढच्या स्तरावर जाण्यासाठी आवश्यक प्रणाली आणि समर्थनाच्या अभावामुळे प्रगती करू शकत नाहीत. 68 / 73 Category: सरकारी योजना 68. खालीलपैकी कोणत्या धोरणाला 'सप्तरंगी क्रांती' असे संबोधले जाते? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) नव कृषि धोरण B) नव बँक धोरण C) नव औद्योगिक धोरण D) लोकसंख्या धोरण नव कृषि धोरणाला 'सप्तरंगी क्रांती' म्हणतात कारण ते कृषीच्या विविध पैलूंना आच्छादित करते, ज्यात खाद्य सुरक्षा, शेतीत वाढ, कृषी पिकांचे विविधीकरण, प्रक्रिया उद्योगांचा विकास, कृषी उत्पादनांचे निर्यात प्रोत्साहन आणि कृषी क्षेत्रात तंत्रज्ञानाचा वापर करणे यांचा समावेश आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते कृषी क्षेत्राचा व्यापक दृष्टिकोन घेतात. 69 / 73 Category: सरकारी योजना 69. एकात्मीक ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे खालील कोणते लाभार्थी आहेत? अ. अल्पभुधारक शेतकरी ब. अत्य अल्पभुधारक शेतकरी क. भूमिहीन शेतकरी ड. मोठे शेतकरी वरीलपैकी कोणते विधान/विधाने बरोबर आहेत? (Combined Group C Pre.- 2019) A) अ, ब आणि ड B) अ फक्त C) अ, ब आणि क D) अ आणि ब एकच एकाची ग्रामीण विकास कार्यक्रमाचे लाभार्थी "अल्पभुधारक शेतकरी", "अत्यल्प भुधारक शेतकरी" आणि "भूमिहीन शेतकरी" आहेत. या कार्यक्रमाचा उद्देश ग्रामीण भागात गरिब आणि कमकुवत घटकांसाठी रोजगार आणि उत्पन्न संधी उपलब्ध करून देणे आहे. मोठे शेतकरी या कार्यक्रमाचे लाभार्थी नाहीत कारण ते आधीच आर्थिकदृष्ट्या सक्षम मानले जातात. 70 / 73 Category: सरकारी योजना 70. खालील नमूद केलेल्या घटकांपैकी कोणत्या घटकांना वाल्मीकी आंबेडकर योजनेअंतर्गत सहाय्य प्राप्त होते ? (STI Mains-2013) A) वरील सर्व B) भूमिहीन शेतकरी C) सीमांत शेतकरी D) दारिंद्रयरेषेखालील झोपडपट्टी वस्तीतील निवासी बरोबर उत्तर आहे 'दारिंद्र्यरेषेखालील झोपडपट्टी वस्तीतील निवासी'. वाल्मीकी आंबेडकर योजना ही राज्य सरकारद्वारा सुरू केलेली एक योजना आहे जी विशेषतः दारिंद्र्यरेषेखालील झोपडपट्टी वस्तीतील रहिवाशांना आधार देते. ही योजना या निवासींना पायाभूत सुविधा, शैक्षणिक सहाय्य आणि रोजगार संधींसह विविध सहाय्य प्रदान करते. या उलट, सीमांत शेतकरी आणि भूमिहीन शेतकरी या योजनेच्या अंतर्गत आलेले नाहीत. 71 / 73 Category: सरकारी योजना 71. राष्ट्रीय तेलबिया विकास प्रकल्प - - - - - ह्या वर्षात सुरू करण्यात आला. (Combined Group 'C' - 2022) A) 1980−81 B) 1989−90 C) 2014−15 D) 1985−86 बरोबर उत्तर आहे '2014-15'. राष्ट्रीय तेलबिया विकास प्रकल्प हा भारतातील तेलबिया उत्पादनात वाढ करण्यासाठी 2014-15 मध्ये सुरू करण्यात आला होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण राष्ट्रीय तेलबिया विकास प्रकल्प या वर्षांत सुरू करण्यात आला नव्हता: 1980-81: तेलबिया विकास योजना 1985-86: राष्ट्रीय तेलबिया मिशन 1989-90: राष्ट्रीय तेलबिया आणि वनस्पती तेल मिशन 72 / 73 Category: सरकारी योजना 72. खालीलपैकी कोणता एक भारत निर्माण कार्यक्रमाचा भाग नाही? (Combine 'B' 2020) A) ग्रामीण भागात शाळां B) जलसिंचन C) ग्रामीण रस्ते D) ग्रामीण विद्युतीकरण ग्रामीण विद्युतीकरण हा भारत निर्मिती कार्यक्रमाचा भाग नाही. या कार्यक्रमाचा मुख्य उद्देश पायाभूत सुविधांमध्ये गुंतवणूक करणे होता, ज्यात जलसिंचन, ग्रामीण शाळा आणि ग्रामीण रस्ते यांचा समावेश होता. ग्रामीण विद्युतीकरण एक स्वतंत्र कार्यक्रम होता जो ग्रामीण भागात वीज पुरवठा प्रदान करण्यावर केंद्रित होता. 73 / 73 Category: सरकारी योजना 73. सर्व शिक्षा अभियान यांच्याकडून राबविले जाते. (STI Mains, 2014) A) राज्य शासन फक्त B) वरीलपैकी नाही C) केंद्र आणि राज्य शासन दोन्हीही D) केंद्र शासन फक्त सर्व शिक्षा अभियान ही भारत सरकार आणि राज्य सरकारांनी संयुक्तपणे राबवलेली योजना आहे. म्हणून, बरोबर उत्तर आहे: केंद्र आणि राज्य शासन दोन्हीही. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: केंद्र शासन फक्त: सर्व शिक्षा अभियानात राज्य सरकारेही भागीदार आहेत. राज्य शासन फक्त: केंद्र सरकारही या योजनेसाठी निधी आणि मंजुरी प्रदान करते. वरीलपैकी नाही: या पर्याय चुकीचा आहे कारण सर्व शिक्षा अभियान हे केंद्र आणि राज्य सरकारांनी राबवले जाते. Loading...Your Result !! Your score is LinkedIn Facebook Twitter VKontakte BACK HOME PAGE
