विडाल-डी. ला-ब्लाश हा भूगोलाचा जनक मानला जातो कारण त्यांनी भौगोलिक परिस्थिती आणि मानवी क्रियाकलापांमधील परस्परसंबंधांवर भर दिला. हेरोडॉटस आणि हेकाटायस हे प्राचीन ग्रीक इतिहासकार होते, तर ब्रुन्स एक जर्मन भूगोलवेत्ता होता जो 19व्या शतकात राहत होता.

भारताची सर्वात लहान आदिवासी जमात "अंदमानी" आहे. ही जमात अंदमान आणि निकोबार बेटांवर वास्तव्य करते आणि त्यांची लोकसंख्या सुमारे 500 आहे.

भिल्ल हे भारतातील सर्वात मोठी आदिवासी जमात आहे, तर संथाल हे ऑस्ट्रोआशियन भाषा बोलणारी आदिवासी जमात आहे. नागा हे भारताच्या ईशान्येस राहणारी मंगोलॉइड वंशाची आदिवासी जमात आहे.

2001 च्या लोकसंख्या गणनेनुसार, महाराष्ट्रातील शिक्षित आदिवासींची टक्केवारी 60% पेक्षा कमी होती. ही टक्केवारी 57.9% होती, ज्यामुळे "60% पेक्षा कमी" पर्याय बरोबर आहे. इतर पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण ते 2001 च्या लोकसंख्या गणनेच्या आकडेवारीशी जुळत नाहीत.

भारताच्या लोकसंख्येच्या वाढीचा खुंटलेला काळ म्हणून 1901-1921 कालखंड ओळखला जातो. या काळात भारताची लोकसंख्या केवळ 2.5% वाढली, जे 19 व्या शतकाच्या उत्तरार्धात सातत्याने उच्च वाढीच्या दरांशी तुलना करता खूप कमी आहे. ही खुंटलेली वाढ मुख्यतः पहिल्या महायुद्धाशी संबंधित साथीच्या रोगांमुळे झाली, विशेषतः स्पॅनिश फ्लू महामारी, ज्याने अनुमानित 17 ते 18 दशलक्ष भारतीयांचा मृत्यू झाला. अतिरिक्त घटकांमध्ये दुष्काळ आणि उच्च मृत्यूदर होता.

बरोबर उत्तर आहे हिमाचल प्रदेश, मध्य प्रदेश, छत्तीसगढ.

भारतातील सेन्ससच्या 2011 च्या आकडेवारीनुसार, हिमाचल प्रदेश (95.17%), मध्य प्रदेश (90.94%) आणि छत्तीसगढ (93.25%) या राज्यांमध्ये 90% पेक्षा जास्त लोक हिंदू आहेत. उर्वरित पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण उत्तर प्रदेश (79.73%), गुजरात (89.17%), पंजाब (84.56%) आणि बिहार (82.74%) या राज्यांमध्ये हिंदू लोकसंख्या 90% पेक्षा कमी आहे.

एन्डोगॅमी बरोबर उत्तर आहे कारण ही एक विवाह प्रणाली आहे ज्यामध्ये लोकांना त्यांच्या स्वतःच्या आदिवासी जमातीतच लग्न करण्याची परवानगी असते. यामुळे जमातीची सांस्कृतिक आणि आनुवंशिक लक्षणे राखली जातात.

मोनेगॅकी ही एक विवाह प्रणाली आहे ज्यामध्ये समाजातील सर्व सदस्य एकाच व्यक्तीशी विवाह करतात, एक्सोगॅमी ही एक प्रणाली आहे ज्यामध्ये लोकांना त्यांच्या स्वतःच्या जमातीबाहेर लग्न करण्याची परवानगी असते आणि वरीलपैकी एकही पर्याय नाही हा स्पष्टपणे चुकीचा आहे कारण एन्डोगॅमी हे दिलेल्या चार पर्यायांपैकी एक आहे.

बरोबर उत्तर: पर्याय - अ, ब आणि ड

* अ हा पर्याय योग्य आहे कारण 2011 च्या जनगणनेनुसार भारतातील सुमारे 30% गरीब लोकसंख्या (जी उत्पन्नाच्या इतर स्त्रोतांच्या अभावी शहराकडे वळते) शहरात राहते.

* ब हा पर्याय योग्य आहे कारण भारतात ग्रामीण ते शहरी स्थानांतराचे प्रमाण शहरी ते ग्रामीण किंवा शहरी ते शहरी स्थानांतराच्या तुलनेत जास्त आहे.

* क हा पर्याय चुकीचा आहे कारण शहरी स्थानांतराच्या उतरत्या क्रमाने पाहता दिल्ली, मुंबई आणि कोलकाता अशी शहरी केंद्रे आहेत.

* ड हा पर्याय योग्य आहे कारण विवाह हा भारतातील स्थानांतरीत होणाऱ्या लोकसंख्येचा एक प्रमुख घटक आहे.

बरोबर उत्तर आहे: उत्तर प्रदेश, आंध्र प्रदेश, मध्य प्रदेश, हिमाचल प्रदेश, अरुणाचल प्रदेश

हे उत्तर बरोबर आहे कारण हे राज्ये त्यांच्या लोकसंख्येच्या उतरत्या क्रमाने आहेत.

* उत्तर प्रदेश भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य आहे.
* आंध्र प्रदेशचे लोकसंख्या उत्तर प्रदेश पेक्षा कमी पण मध्य प्रदेशपेक्षा जास्त आहे.
* मध्य प्रदेशचे लोकसंख्या आंध्र प्रदेशपेक्षा कमी पण हिमाचल प्रदेशपेक्षा जास्त आहे.
* हिमाचल प्रदेशचे लोकसंख्या मध्य प्रदेशपेक्षा कमी पण अरुणाचल प्रदेशपेक्षा जास्त आहे.
* अरुणाचल प्रदेशचे भारत राज्यात सर्वात कमी लोकसंख्या आहे.

भारताच्या 1961 च्या जनगणनेने 1,652 भाषा माय म्हणून नोंदवल्या होत्या. यात 187 भाषा शेड्यूल 8 मध्ये समाविष्ट केल्या गेल्या. शेड्यूल 8 हे भारतीय संविधानातील एक परिशिष्ट आहे ज्यामध्ये भारत सरकारद्वारे अधिकृत 22 भाषा समाविष्ट आहेत. म्हणून, पर्याय 187 बरोबर आहे कारण ते 1961 च्या जनगणनेनुसार शेड्यूल 8 मध्ये समाविष्ट केल्या गेलेल्या भाषांची सही संख्या दर्शवते.

बरोबर उत्तर आहे ' पर्याय : 6.23 आणि 8.20 '

1951 साली भारतातील आदिवासी जमातीची लोकसंख्या 6.23 टक्के होती, तर 2001 मध्ये ती वाढून 8.20 टक्के झाली.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* पर्याय : 1951 मध्ये लोकसंख्या 7.23 टक्के होती, जी दिलेल्या आकड्यापेक्षा अधिक आहे.
* पर्याय : 2001 मध्ये लोकसंख्या 9.20 टक्के होती, जी दिलेल्या आकड्यापेक्षा अधिक आहे.
* पर्याय : 1951 मध्ये लोकसंख्या 8.01 टक्के होती, जी दिलेल्या आकड्यापेक्षा अधिक आहे.

भिल्लांचे एकत्रीकरण गुजरात, राजस्थान, महाराष्ट्र आणि मध्यप्रदेश या चार राज्यात झाले आहे. हे राज्य भौगोलिकदृष्ट्या जवळचे आहेत आणि या राज्यांमध्ये भिल्लांची मोठी लोकसंख्या आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यात चुकीची राज्ये समाविष्ट आहेत किंवा भिल्लांचे एकत्रीकरण झालेली सर्व राज्ये समाविष्ट नाहीत.

नागरी नोंदणी प्रणाली अहवालाप्रमाणे, 2015 मध्ये जन्माच्या वेळेचे लिंग गुणोत्तर 973 असलेले राज्य सिक्कीम आणि मिझोरम आहे. याचा अर्थ या राज्यांमध्ये दर 1000 मुलींच्या तुलनेत 973 मुलगे आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* महाराष्ट्र आणि केरळचे लिंग गुणोत्तर 945 आणि 949 आहे.
* गोवा आणि छत्तीसगडचे लिंग गुणोत्तर 966 आणि 970 आहे.
* आंध्र प्रदेशचे लिंग गुणोत्तर 973 आहे, परंतु पुदुचेरीचे लिंग गुणोत्तर उपलब्ध नाही.

यु.एस.ए. आणि इन्डोनेशिया हे बरोबर उत्तर आहे कारण ते 2012 मध्ये भारतानंतर तिसरे आणि चौथे सर्वाधिक लोकसंख्येचे देश होते. इन्डोनेशिया ब्राझिल आणि पाकिस्तानपेक्षा अधिक लोकसंख्या आहे.

केरळ हे उत्तर बरोबर आहे कारण सन 2011 च्या जणगणनेनुसार केरळमधील ग्रामीण आणि शहरी दोन्ही भागांमध्ये लिंग गुणोत्तर 1000 पेक्षा जास्त आहे. बाकीचे राज्य उत्तर चुकीचे आहेत कारण त्यांचे ग्रामीण किंवा शहरी किंवा दोन्ही भागांमध्ये लिंग गुणोत्तर 1000 पेक्षा कमी आहे.

नागालँड, केरळ आणि गोवा ही यादीतील राज्यांची गट आहे ज्यामध्ये 2001 ते 2011 दरम्यान लोकसंख्येची वाढ सर्वात कमी झाली. या कालावधीत नागालँडमध्ये 7.16%, केरळमध्ये 4.92% आणि गोव्यामध्ये 8.82% लोकसंख्येची वाढ झाली, जी देशाच्या सरासरी वाढीच्या दरापेक्षा कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे "तोडा".

तोडा जमात ही नीलगिरी पर्वतात राहणारी एक आदिवासी जमात आहे. ते त्यांच्या विलक्षण सामाजिक प्रणाली आणि लग्नाशी संबंधित चालीरीतींसाठी ओळखले जातात. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* संताळ जमात ही पूर्व भारतातील एक जमात आहे.
* गौंड जमात ही मध्य भारतातील एक जमात आहे.
* नागा जमात ही ईशान्य भारतातील एक जमात आहे.

बरोबर उत्तर आहे : ' अ,इ,ड,ब,क '

2011 च्या जनगणनेनुसार, दशलक्षी शहरांची लोकसंख्या (उतरत्या क्रमाने) खालीलप्रमाणे आहे:

1. चेन्नई
2. कोलकाता
3. बंगलोर
4. हैदराबाद
5. अहमदाबाद

म्हणून, बरोबर उतरता क्रम असा आहे: अ (कोलकाता), इ (चेन्नई), ड (बंगलोर), ब (हैदराबाद), क (अहमदाबाद).

पुण्यात येणारे स्थानांतरीत पुरुष हे बहुसंख्य उत्तर कर्नाटकामधून येतात कारण उत्तर कर्नाटक आणि पुणे हाताशी आहेत आणि त्यामध्ये चांगल्या नोकऱ्या आणि शैक्षणिक संधी आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* महाराष्ट्रात होणारी 1/3 स्थानांतरे बिहारमधून नाहीत.
* बंगालमधून येणारे स्थानांतरित पुरुषांपैकी फक्त 30% पेक्षा कमी मुंबई उपनगर आणि ठाण्यात येतात.
* नागपूरला येणारे स्थानांतरित पुरुष बहुसंख्यपणे तामिळनाडूतून येत नाहीत.

मिझोराम हे सर्वात जास्त अनुसूचित जमातीच्या लोकसंख्येशी प्रमाण असलेले राज्य आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार, मिझोरामची लोकसंख्या 1,097,206 आहे, त्यापैकी 94.4% लोक अनुसूचित जमातीचे आहेत. गुजरात, तामिळनाडू आणि ओरिसा या राज्यांच्या तुलनेत मिझोराममध्ये अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या तुलनेने जास्त आहे.

पर्याय 2 4 1 3 बरोबर आहे कारण:

* ' रोका: ' ब्राझीलमध्ये केली जाणारी स्थलांतरित शेती पद्धत आहे.
* ' चेना: ' झेरेमध्ये केली जाणारी स्थलांतरित शेती पद्धत आहे.
* ' लदांग: ' मलेशियामध्ये केली जाणारी स्थलांतरित शेती पद्धत आहे.
* ' मेसाले: ' श्रीलंकेमध्ये केली जाणारी स्थलांतरित शेती पद्धत नाही.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय "द्रविडीयन, इंडो-आर्यन्स, मंगोलियन्स".

सर हर्बर्ट रिसल्थ्ये यांच्या वंशशास्त्रीय संशोधनानुसार, भारतातील तीन प्रमुख वंशासंबंधी गट आहेत:
1. द्रविडीयन: दक्षिण भारतात आढळणारा हा गट काळ्या त्वचेचा, लहान कदचा आणि प्रोटो-ऑस्ट्रोलाईड वैशिष्ट्यांसह आहे.
2. इंडो-आर्यन्स: उत्तर भारतात आढळणारा हा गट गोऱ्या त्वचेचा, उंच कदचा आणि इंडो-युरोपीय वैशिष्ट्यांसह आहे.
3. मंगोलियन्स: पूर्व आणि पूर्वोत्तर भारतात आढळणारा हा गट पिवळ्या त्वचेचा, सपाट चेहऱ्याचा आणि मंगोली वैशिष्ट्यांसह आहे.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण "निग्रेटो" आफ्रिकेत आढळणारा वंशासंबंधी समूह आहे, "मेडिटेरीयन्स" युरोप आणि उत्तर आफ्रिकेत आढळतो आणि "प्रोटो ऑस्ट्रोलाईड" दक्षिणपूर्व आशिया आणि ऑस्ट्रेलियामध्ये आढळतो.

बरोबर उत्तर पर्याय 3 4 2 1 आहे.

* अ) मिलपा हे मध्य अमेरिकेतील प्राचीन निर्वाह शेती आहे, जहाँ जंगलाचे तुकडे कापून जळावे व त्या जळालेल्या भूमीवर शेती केली जाते.
* ब) रोका ही मध्य आफ्रिकेतील प्राचीन निर्वाह शेती आहे, जिथे झाडे कापून व त्या जळावून स्वच्छ केलेल्या जमिनीवर पिके घेतली जातात.
* क) मैसाले ही ब्राझीलमधील प्राचीन निर्वाह शेती आहे, जिथे जंगलातील झाडे कापून त्यांच्या जागी मका, तुकडा व बटाटे पिकवले जातात.
* ड) राय ही व्हिएतनाममधील प्राचीन निर्वाह शेती आहे, जिथे पावसाळ्यात जंगलातील झाडे कापून त्यांच्या जागी भात आणि इतर धान्य पिके घेतली जातात.

'थिल्लाना' हा भरतनाट्यम नृत्यप्रकाराचा एक भाग आहे. हे एक तालबद्ध नृत्य आहे ज्यामध्ये जटिल ताल आणि पाददोलन तंत्रांचा समावेश असतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 'थिल्लाना' कुचीपुडी, ओडिसी किंवा कथ्थक नृत्यप्रकारांशी संबंधित नाही.

बरोबर उत्तर आहे: ' अ,ब,क,ड '

2001 च्या जनगणनेनुसार, भारतातील स्थलांतर प्रवाहांचे प्रमाणानुसार उतरता क्रम खालीलप्रमाणे आहे:

1. ' ग्रामीण ते ग्रामीण ' (सर्वात जास्त): ग्रामीण भागांमधूनच होणारे स्थलांतर सर्वात जास्त आहे.
2. ' ग्रामीण ते नागरी ' : ग्रामीण भागांमधून नागरी भागांकडे स्थलांतर या क्रमवारीत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
3. ' नागरी ते नागरी ' : नागरी भागांमधूनच होणारे स्थलांतर प्रवाही तिसऱ्या क्रमांकावर आहे.
4. ' नागरी ते ग्रामीण ' (सर्वात कमी): नागरी भागांमधून ग्रामीण भागांकडे स्थलांतर हे सर्वात कमी प्रमाणात आहे.

भारताच्या 2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राची एकूण लोकसंख्या 112,374,333 आहे. उत्तर प्रदेश ही भारतातील सर्वाधिक लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, त्याची लोकसंख्या 199,581,477 आहे. त्यामुळे, महाराष्ट्र एकूण लोकसंख्येच्या बाबतीत दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.

बरोबर उत्तर: अ,क आणि ड बरोबर

विखुरलेल्या वस्त्यांद्वारे खालील वैशिष्ट्ये कळतात:

* ' मर्यादित लोकवस्ती: ' या वस्त्या कमी लोकसंख्येच्या असतात.
* ' प्रदूषणमुक्त पर्यावरण: ' शहरी भागांपेक्षा या वस्त्या प्रदूषण कमी असतात.
* ' दैनंदिन प्रवासाची गरज नाही: ' घरे, शेती आणि अन्य सुविधा जवळ असल्याने दैनंदिन प्रवास आवश्यक नसतो.

सामाजिक सेवांची उपलब्धता ही विखुरलेल्या वस्त्यांचे वैशिष्ट्य नाही, कारण शहरी भागांच्या तुलनेत या सेवा मर्यादित असतात.

विकसनशील देशांमध्ये लोकसंख्या स्तूपाचा रुंद पाया आणि अरुंद माथा असतो. याचे कारण या देशांमध्ये उच्च जन्मदर आणि मृत्यूदर असतो. उच्च जन्मदरमुळे लोकसंख्येच्या पायाजवळ मोठ्या संख्येने तरुण असतात, तर उच्च मृत्यूदरामुळे शिखराजवळ मोठ्या संख्येने वृद्ध असतात. यामुळे लोकसंख्या स्तूप अरुंद माथ्याचा होतो.

गोवा हे 2011 च्या जनगणनेनुसार भारतात सर्वात जास्त शहरी लोकसंख्या असलेले राज्य आहे, ज्याची टक्केवारी 62.17% आहे. मिझोरम आणि तामिळनाडू शहरी लोकसंख्येच्या बाबतीत त्यांच्यामागे आहेत, तर केरळ हे तुलनेने जास्त ग्रामीण लोकसंख्या असलेले राज्य आहे.

एस्किमो हे आर्क्टिक प्रदेशातील रहिवासी आहेत, तर नागा हे भारताच्या ईशान्येकडील एक आदिवासी गट आहे. बुशमेन हे दक्षिण आफ्रिकेतील एक आदिवासी गट आहे. त्यामुळे हे पर्याय चुकीचे आहेत.

पिग्मी हे मध्यम आफ्रिकेतील उष्णकटिबंधीय जंगलांमध्ये राहणारा एक आदिवासी गट आहे. ते त्यांच्या लहान आकारमान आणि जंगलातील जीवनशैलीसाठी ओळखले जातात. त्यांना "अचुवी" म्हणूनही ओळखले जाते, कारण हा शब्द त्यांच्या लहान आकारमानाचा संदर्भ देतो.

2011 च्या जणगणनेनुसार, भारतात 53 शहरांची लोकसंख्या 10 लाखांपेक्षा जास्त आहे. ही माहिती 2011 च्या जणगणनेच्या अधिकृत आकडेवारीवर आधारित आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 2011 मध्ये 52, 54 किंवा 55 शहरे नव्हती ज्यांची लोकसंख्या 10 लाखांपेक्षा जास्त होती.

बरोबर उत्तर ' इरुली, तोडा, कोरकू, मुंडा, किन्नर ' आहे. या जमाती दक्षिणेकडून उत्तरेकडे अशा क्रमाने आढळतात:

* इरुली: दक्षिणेकडील तमिळनाडू व केरळमध्ये
* तोडा: नीलगिरी डोंगराळ भागात
* कोरकू: मध्य प्रदेश व महाराष्ट्रच्या सतरपुडा पर्वतांमध्ये
* मुंडा: पूर्वेकडील झारखंड आणि ओडिशामध्ये
* किन्नर: हिमाचल प्रदेश आणि उत्तराखंडमध्ये

बरोबर उत्तर: सात वर्षापेक्षा अधिक वयाची अशी कोणतीही व्यक्ती जी कोणत्याही भाषेतून लिहू शकते, वाचू शकते त्याचबरोबर समजूही शकते.

हे उत्तर बरोबर आहे कारण भारतीय जनगणना 2011 नुसार, साक्षर व्यक्ती अशी व्याख्यित केली जाते की ज्या व्यक्तीचे वय सात वर्षांपेक्षा जास्त आहे आणि जो कोणत्याही भाषेत लिहू, वाचू आणि समजू शकते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते किंवा तर खूप अरुंद (केवळ वाचन किंवा केवळ लेखन) किंवा खूप विस्तृत (वरील पैकी सर्व) आहेत.

नागरीकरणाचे नकारात्मक प्रभाव असे आहेत ज्यामुळे शहरी भागातील जीवनमान आणि पर्यावरणावर हानिकारक परिणाम होतात. सुखसुविधांची कमतरता, झोपडपट्ट्यांची निर्मिती आणि पर्यावरणीय समस्या हे सर्व नागरीकरणाचे नकारात्मक परिणाम आहेत जे शहरी भागातील वस्ती वाढल्यामुळे आणि मागणी वाढल्यामुळे होतात. लोकसंख्या वाढ हा नागरीकरणाचा एक सकारात्मक परिणाम आहे जो आर्थिक विकास आणि विविधतेला चालना देऊ शकते, त्यामुळे ते या प्रश्नाचे उत्तर नाही.

बरोबर उत्तर: 4 3 1 2

हे उत्तर बरोबर आहे कारण:

* ' अंगामी ' ही जमात ' नागालँड ' राज्यात आढळते.
* ' कोटा ' ही जमात ' निलगिरी पर्वत ' च्या परिसरात आढळते.
* ' मुंछर ' ही जमात ' झारखंड ' राज्यात आढळते.
* ' छुतिया ' ही जमात ' आसाम ' राज्यात आढळते.

मेघालय हा खासी आदिवासी जमातीचा मूळ निवास आहे. खासी ही एक मोठी मातृवंशीय आदिवासी समुदाय आहे जो मुख्यतः मेघालयच्या खासिया आणि जयंतिया हिल्स जिल्ह्यांमध्ये राहतो. हे इतर राज्यांमध्येही, जसे की आसाम आणि नागालँडमध्ये आढळतात, परंतु त्यांची संख्या मेघालयमध्ये सर्वाधिक आहे. मणिपूर, अरुणाचल प्रदेश आणि बिहारमध्ये खासी समुदाय कधीही मोठ्या संख्येने राहत नाहीत.

महाराष्ट्र हे भारतातील सर्वाधिक झोपडपट्टी लोकसंख्या असलेले राज्य आहे. 2011 च्या जनगणनेनुसार, महाराष्ट्राची झोपडपट्टी लोकसंख्या 58 लाख होती, जी देशातील एकूण झोपडपट्टी लोकसंख्येच्या 17% आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण आंध्र प्रदेशची झोपडपट्टी लोकसंख्या 29 लाख, बिहारची 18 लाख आणि उत्तर प्रदेशची 44 लाख आहे.

भारतातील पहिली जनगणना 1872 मध्ये झाली होती. या जनगणनेत देशाची लोकसंख्या 255.3 दशलक्ष नोंदवण्यात आली होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1927 मध्ये जनगणना झाली नाही, 1910 मध्ये फक्त ब्रिटिश-नियंत्रित क्षेत्रांची जनगणना झाली आणि 1887 मध्ये केवळ काही प्रांतांची जनगणना झाली होती.

विधान अ बरोबर आहे कारण भारतात 22% पेक्षा जास्त लोक द्रविडियन भाषा बोलतात, ज्यात तमिळ, तेलगू आणि मल्याळम या प्रमुख आहेत. विधान ब देखील बरोबर आहे कारण संथाली ही एक ऑस्ट्रिक भाषा आहे जी पूर्व भारतात बोलली जाते. विधान क मात्र चुकीचे आहे कारण तुळू भाषेचा निवास दक्षिण कर्नाटकात आहे.

बरोबर उत्तर पर्याय :- 2 4 1 3

मेघालय हे राज्य झूम कृषी पद्धतीसाठी प्रसिद्ध आहे.

ओरिसा हे राज्य पोडू कृषी पद्धतीसाठी प्रसिद्ध आहे.

पश्चिम घाट ही भौगोलिक रचना स्थलांतरीत शेतीशी संबंधित नाही.

मध्य प्रदेश हे राज्य कुमरी किंवा पेंडा या स्थलांतरीत शेती पद्धतींसाठी प्रसिद्ध नाही.

बरोबर उत्तर आहे: पुण्यात येणारे बहुसंख्य स्थानांतरीत पुरुष हे उत्तर कर्नाटकामधून येतात.

हे विधान सत्य आहे कारण महाराष्ट्रात उत्तर कर्नाटक (विशेषतः बेळगाव आणि विजापूर जिल्हे) महाराष्ट्रामध्ये स्थानांतर करणाऱ्यांच्या प्रमुख पाच राज्यांपैकी एक आहे, ज्यात बहुतेक स्थानांतरणकर्ते नोकरी किंवा शिक्षणासाठी पुणे आणि मुंबई शहरांमध्ये स्थलांतर करतात.

चारीचा आकार हा ड्रेनेज गुणांक निर्धारित करतो कारण तो त्या क्षेत्रातून निघणारे जलप्रवाह आणि त्यावरील नियंत्रणाचे मोजमाप दर्शवतो. चारीचे अंतर, खोली किंवा संख्या ही चारीच्या जलप्रवाहाची क्षमता निश्चित करण्यासाठी द्वितीयक घटक आहेत, परंतु आकार हे मूलभूत घटक आहे. मोठे चारी जास्त जलप्रवाह हाताळू शकतात, तर लहान चारी त्यांच्या आकारामुळे जलप्रवाह मर्यादित करतात.

भारतातील 1981 ते 2011 च्या काळात लोकसंख्या वाढ घटत असतानाही उच्च होती. या कालावधीत जन्मदर आणि मृत्यूदर दोन्ही घटले, परंतु जन्मदराने मृत्यूदरापेक्षा अधिक घट पाहायला मिळाला, म्हणून लोकसंख्या वाढत गेली. ही लोकसंख्या संक्रमण अवस्था उच्च लोकसंख्या वाढीचा कालावधी तरीही घटता कल म्हणून ओळखली जाते.

बरोबर उत्तर:- फक्त ब

स्पष्टीकरण:-

ब हे विधान बरोबर आहे कारण 2011 च्या जनगणनेनुसार, जम्मू आणि काश्मिर सोडून भारतातील सर्व इतर राज्यांमध्ये 6 वर्षाखालील लोकसंख्येची टक्केवारी घटली आहे.

अ हे विधान चुकीचे आहे कारण 6 वर्षाखालील लोकसंख्येची टक्केवारी 2001 मध्ये 15.9% पासून 2011 मध्ये 12.4% पर्यंत घटली आहे, 12.1% नाही.

मेघालय, अरुणाचल प्रदेश, बिहार आणि जम्मू-काश्मिर हे 2011 मध्ये नोंदविलेल्या दशवर्षीय लोकसंख्या वाढीच्या टक्केवारीनुसार उतरत्या क्रमाने मांडले जाणारे राज्य आहेत. मेघालय (29.69%), अरुणाचल प्रदेश (25.98%), बिहार (25.07%) आणि जम्मू-काश्मिर (23.67%) यांच्यामध्ये टक्केवारी उतरत्या क्रमाने आहे, म्हणून त्यांना उतरत्या क्रमाने मांडले गेले आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते टक्केवारीच्या उतरत्या क्रमाचे पालन करत नाहीत.

बरोबर उत्तर: 2 4 1 3

* कार सॉन्डर्सने "जास्तात जास्त समाज कल्याण" ही इष्टतम लोकसंख्येची व्याख्या दिली.
* पीटरसनने "राहणीमानाचा दर्जा उंचावणे" ही इष्टतम लोकसंख्येची व्याख्या दिली.
* डॅल्टनने "प्रति डोई जास्तीत जास्त उत्पन्न" ही इष्टतम लोकसंख्येची व्याख्या दिली.
* बॉलडींगने "जास्तीत जास्त आर्थिक परतावा" ही इष्टतम लोकसंख्येची व्याख्या दिली.

प्रगत सिंचन, पडील जमिनींचे रूपांतर आणि प्रकर्षित कृषीमुळे ग्रामीण भागात शेतीमधील रोजगार कमी होतो. यामुळे, शेतमजुरांना काम मिळत नाही आणि ते रोजगाराच्या शोधात ग्रामीण भागातून अन्य ग्रामीण भागात स्थलांतर करतात. या प्रकारच्या स्थलांतराला "ग्रामीण ते ग्रामीण" स्थलांतर म्हणतात.

बरोबर उत्तर: 3 4 2 1

* अ) झूम शेती आसाममध्ये केली जाते.
* ब) पोडू शेती आंध्र प्रदेशमध्ये केली जाते.
* क) पोणम शेती केरळमध्ये केली जाते.
* ड) दहिया शेती छत्तीसगडमध्ये केली जाते.

दरडोई उत्पन्नावर आधारित राज्यांचा क्रम लावताना आपल्याला :
(1) सर्वप्रथम प्रत्येक राज्याचा दरडोई उत्पन्न शोधावा लागेल.
(2) नंतर राज्यांचा वाढत्या क्रमवारीत आरोही क्रम लावावा लागेल.

बुंदेलखंड प्रदेशात पाऊस कमी पडतो, त्यामुळे शेतीसाठी पाणी उपलब्ध असते तेथे लोक रहातात. हे क्षेत्र टेकड्यांनी व्यापलेले आहे, त्यामुळे लोक पाण्याच्या सोयीसाठी विखुरलेल्या प्रकारे राहतात. या प्रदेशात वतुळाकार वसाहती आढळत नाहीत, तर केंद्रीत आणि अर्धकेंद्रीत वसाहती तितक्या प्रमाणात आढळत नाहीत.

बरोबर उत्तर: विधान अ आणि ब दोन्ही असत्य आहेत

* विधान अ चुकीचे आहे कारण अतिरिक्त लोकसंख्या म्हणजे एखाद्या प्रदेशात उपलब्ध नैसर्गिक साधनांच्या तुलनेत लोकसंख्या जास्त असल्यास.
* विधान ब देखील चुकीचे आहे कारण न्यूनतम लोकसंख्या म्हणजे एखाद्या प्रदेशात उपलब्ध नैसर्गिक साधनांच्या तुलनेत लोकसंख्या कमी असल्यास.

वरील एकही नाही हा बरोबर उत्तर आहे. भारतात साक्षरतेचे प्रमाण पुरुषांपेक्षा स्त्रियांमध्ये कमी आहे आणि अंदमान निकोबार येथे साक्षरतेचे प्रमाण सर्वात जास्त आहे. भारतात साक्षरता देखील वाढत आहे, कमी होत नाही.

बरोबर उत्तर आहे - वरील सर्व.

वस्तीचे मुख्य भाग म्हणजे समरुप भाग, मध्य भाग, परिसंचरण भाग आणि विशिष्ट भाग.

* समरुप भाग हा वस्तीचा घनता आणि एकसारखा असलेला भाग आहे.
* मध्य भाग हा वस्तीचा सर्वात घनदाट आणि व्यापारी क्रियाकलापांचे केंद्र असलेला भाग आहे.
* परिसंचरण भाग हा वस्तीचा मध्य भागाला इतर भागासोबत जोडणारा भाग आहे.
* विशिष्ट भाग हा वस्तीचा विशिष्ट उद्योग किंवा क्रियाकलाप असलेला भाग आहे.

इंडो-आर्यन किंवा इंडो-युरोपियन भाषाकुल हे भारतातील सर्वाधिक लोक बोलले जाते कारण यात हिंदी, मराठी, गुजराती, बंगाली आणि पंजाबी यांसारख्या भारतातील प्रमुख भाषा समाविष्ट आहेत. द्रविडीयन भाषाकुळात तेलगू, तमिळ, कन्नड आणि मल्याळम या दक्षिण भारतीय भाषांचा समावेश आहे. ऑस्ट्रिक भाषाकुळात मुंडा आणि संथाली यासारख्या पूर्व भारतातील आदिवासी भाषांचा समावेश आहे, तर सीनो-तिबेटन भाषाकुळात हिंदीचे जवळचे नातेवाईक नेपाळी आणि भूतानमधील भाषांचा समावेश आहे, परंतु भारतात त्यांचे बोलणारे लोक तुलनेने कमी आहेत.

बरोबर उत्तर: एकही नाही

दोनही विधाने योग्य आहेत:

* अ विधान योग्य आहे कारण भातरता सर्वात अधिक साक्षरता असलेल्या 10 जिल्ह्यांपैकी 6 खरोखरच केरळ राज्यात आहेत.
* ब विधान देखील योग्य आहे कारण या 10 जिल्ह्यांपैकी 3 मिझोरममध्ये आहेत.

म्हणूनच, कोणतेही विधान चुकीचे नाही, त्यामुळे योग्य उत्तर "एकही नाही" आहे.

बिहार, पश्चिम बंगाल आणि केरळ या राज्यांची प्रति चौ.कि.मी माणसांची घनता 1000 पेक्षा जास्त आहे. त्यामुळे विधान अ चूक आहे. दुसरीकडे, अरुणाचल प्रदेश, मिझोराम आणि सिक्कीमची प्रति चौ.कि.मी माणसांची घनता 100 पेक्षा कमी आहे, त्यामुळे विधान ब बरोबर आहे.

पर्याय 4 3 2 1 बरोबर आहे.

* ' 1) झूम: ' भारतात प्रचलित स्थलांतरीत शेती पद्धत आहे.
* ' 2) रोका: ' मेक्सिको आणि म. अमेरिकेत प्रचलित आहे.
* ' 3) मिल्पा: ' ब्राझीलमध्ये उपयोगात आणली जाते.
* ' 4) लडांग: ' इंडोनेशियामध्ये प्रचलित आहे.

2001 मध्ये स्री साक्षरता दर 53.7% होता, जो 2011 मध्ये 65.6% झाला. त्यामुळे, वाढ 65.6% - 53.7% = 11.9% आहे. पर्याय "53.7% ते 65.6%" हा एकमेव आहे जो या वाढशी जुळतो, तर इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भिन्न वाढ दर्शवतात.

केरळने मागील दशकात दोन्ही बाबतींत उत्कृष्ट कामगिरी बजावली आहे. केरळचा दशवार्षिक लोकसंख्या वृद्धी दर 4.9% आहे जो भारताच्या राष्ट्रीय सरासरी 17.6% पेक्षा कमी आहे. केरळचे स्त्री-पुरुष लिंग गुणोत्तर 1,084 आहे जे भारताच्या राष्ट्रीय सरासरी 943 पेक्षा जास्त आहे. याउलट, इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण महाराष्ट्र, तामिळनाडू आणि गुजरात यांचा दशवार्षिक लोकसंख्या वृद्धी दर अधिक आहे आणि लिंग गुणोत्तर कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे 18 आणि 27.

1951 साली महाराष्ट्रात 9 पहिल्या वर्गाची शहरे होती. 1971 मध्ये त्यांची संख्या वाढून 18 झाली आणि 1991 मध्ये पुन्हा वाढून 27 झाली.

मध्यप्रदेश हे बरोबर उत्तर आहे कारण 2001 च्या जनगणनेनुसार तेथे 15,39 लाख अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांची अनुसूचित जमातीची लोकसंख्या मध्यप्रदेशपेक्षा कमी आहे.

मका हे सर्वाधिक लोकप्रिय आणि पौष्टिक चारा आहे कारण:

* मक्यामध्ये उर्जा आणि प्रथिनांचे उच्च प्रमाण असते, जे सर्व प्रकारच्या पशुंसाठी आवश्यक आहे.
* मका पचण्यास सोपा आहे आणि त्यात मोठ्या प्रमाणात स्टार्च असते, जे त्वरीत ऊर्जा प्रदान करते.
* मक्यामध्ये लिनोलिक अॅसिडचे प्रमाण जास्त असते, जे पशूंच्या आरोग्यासाठी आवश्यक असणारे फॅटी ऍसिड आहे.
* ज्वारी, बाजरा आणि जवस यांच्या तुलनेत मका अधिक पौष्टिक आहे आणि त्याची चवही पशुंना अधिक आवडते.

*विधान अ चुकीचे आहे कारण शहरी-ग्रामीण स्थलांतर देखील भारतीय लोकसंख्येचे एक प्रमुख वैशिष्ट्य आहे.
*विधान ब बरोबर आहे कारण ग्रामीण भागातून स्थलांतराचे एक मुख्य कारण रोजगार मिळणे आहे. त्यामुळे पर्याय "विधान अ चूक आहे व विधान ब बरोबर आहे" बरोबर आहे.*

'मीना' आदिवासी जमात हे राजस्थान राज्यात आढळते. ते राजस्थानचे एक प्रमुख आदिवासी समुदाय आहे, ज्यांची लोकसंख्या राज्य लोकसंख्येच्या सुमारे 12% आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते 'मीना' आदिवासींच्या मुख्य निवासस्थानी नाहीत.

भारतातील शहरी वसाहतींचे वैशिष्ट्य 10 चौरस किमी पेक्षा कमी प्रदेश आहे, ते मोठे नसतात. म्हणून, "दहा चौरस किलोमीटर पेक्षा जास्त प्रदेश" हा पर्याय चुकीचा आहे. इतर पर्याय भारतीय शहरी वसाहतींना योग्यरित्या वर्णन करतात: पाच हजार पेक्षा जास्त लोकसंख्या, प्रति चौरस किमी 400 पेक्षा जास्त लोकसंख्या आणि 75% पेक्षा जास्त लोकसंख्या बिगर-प्राथमिक व्यवसायाशी संबंधित.

1921 ते 1951 हा कालावधी भारतीय लोकसंख्या वाढीचा स्थिर वाढीचा कालखंड म्हणून ओळखला जातो. या दरम्यान, लोकसंख्या वाढीचा दर सातत्याने कमी होता, जो 1921 मध्ये 0.9% ते 1951 मध्ये 1.3% पर्यंत वाढला. हे दोन जन्म आणि मृत्यूदरात प्रमाणात घट झाल्यामुळे झाले. तर, इतर पर्याय हे वेगवेगळ्या लोकसंख्या वाढीच्या टप्प्यांचे प्रतिनिधित्व करतात:

* 1901-1921: उच्च वाढीचा कालखंड
* 1951-1981: जलद वाढीचा कालखंड
* 1981-2011: मध्यम वाढीचा कालखंड

बरोबर उत्तरासह स्पष्टीकरण:

वरीलपैकी कोणताही घटक थेट वयरचनेवर परिणाम करत नाही. वयरचनेवर परिणाम करणारे घटक आहेत:

* लिंग रचना
* वयोवस्था रचना
* शिक्षा स्तर
* व्यवसाय रचना
* साक्षरता दर

बरोबर उत्तर ' पर्याय :- अ,ब आणि ड ' आहे.

खेडेगावाचा आकार त्याच्या प्रत्यक्ष लोकसंख्येच्या आकाराने, त्या भूमीने ज्यावर ते स्थित आहे आणि त्या भूमीची लोकांना आधार देण्याची क्षमता, आणि त्या प्रदेशातील भौतिक मर्यादा किंवा नैसर्गिक अडथळ्यांमुळे ठरतो. आर्थिक विकासाचा स्तर थेट खेड्यांचा आकार ठरवत नाही, परंतु त्याचा त्याच्या लोकसंख्या वाढ आणि विकासाशी संबंध असू शकतो.

बरोबर उत्तर आहे 26%.

भारतातील साक्षरतेचा दर 74% आहे, म्हणजे सुमारे 26% लोक अशिक्षित आहेत. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भारतातील साक्षरतेच्या सध्याच्या दराशी जुळत नाहीत किंवा ते ऐतिहासिक आकडे आहेत.