27 Economics बँकिंग 1 / 62 Category: बँकिंग 1. खालील विधाने विचारात घ्या : अ. भारतीय बँकांना प्रत्येक वर्षी अग्रक्रम क्षेत्राला 40% कर्ज देण्याची गरज आहे. ब. परकिय बँकांनी केवळ 32% अग्रक्रम क्षेत्राला कर्ज पुरवठा करण्याचे लक्ष्यपूर्ण केले पाहिजे. क. सर्व भारतीय बँकांना अग्रक्रम क्षेत्राला कर्ज पुरवठा करण्याचे लक्ष्य अनिवार्य नाही. वरीलपैकी कोणती/ते विधाने सत्य आहेत? (MES Pre. - 2018) A) अ आणि ब B) फक्त क C) ब आणि क D) यापैकी नाही बरोबर उत्तर "अ आणि ब" आहे. 'विधान अ सत्य आहे:' भारतीय बँकांना अग्रक्रम क्षेत्राला दरवर्षी 40% कर्ज देणे अनिवार्य आहे. 'विधान ब सत्य आहे:' परकीय बँकांना अग्रक्रम क्षेत्राला 32% कर्ज देण्याचे लक्ष्यपूर्ण केले आहे, परंतु हे अनिवार्य नाही. 'विधान क चुकीचे आहे:' सर्व भारतीय बँकांना अग्रक्रम क्षेत्राला कर्ज देणे अनिवार्य आहे, असे ते चुकीचेपणे सांगते. 2 / 62 Category: बँकिंग 2. बाँकिंग क्षेत्रातील सुधारणांच्या संदर्भात एम. नरसिंहम यांच्या अध्यक्षतेखाली नेमलेल्या समितीने आपला अहवाल एप्रिल 1998 मध्ये सादर केला. बँकिंग क्षेत्र मजबूत होण्याच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणती सूचना या समितीने बैकिंग क्षेत्रातील सुधारणा 1998 च्या अंतर्गत केलेली नव्हती? (a) भांडवलाचा पुरेसा पुरवठा होण्याच्या संदर्भात नवीन आणि योग्य नियम लागू करणे. (b) शासकीय अंदाजपत्रकातून बँकांच्या भांडवलाची पुर्नस्थापना करणे. (c) सन 2000 पर्यंत सर्व बँकांची अकार्यक्षम मालमत्तेची पातळी (NPAs) 5 टक्क्यांपेक्षा खाली आणणे व 2002 पर्यंत 3 टक्क्यांपेक्षा खाली आणणे. (d) प्राधान्य क्षेत्राकरिता देण्यात येणान्या पतपुरवठ्यावरील व्याज अनुदान घटकांत पूर्णपणे कपात करणे. (संयुक्त गट ब - 2017) A) (a) आणि (b) B) (c) आणि (d) C) फक्त (b) D) फक्त (a) बरोबर उत्तर: फक्त (b)' नरसिंहम समितीने अकार्यक्षम मालमत्तेची पातळी कमी करण्याची सूचना केली होती, परंतु शासकीय अंदाजपत्रकातून बँकांच्या भांडवलाची पुर्नस्थापना करण्याची सूचना केली नव्हती. इतर पर्याय समितीच्या सूचनांमध्ये समाविष्ट आहेत. 3 / 62 Category: बँकिंग 3. सहकारी संस्थांचे अर्थिक वर्ष - - - - - हे असते. (राज्यसेवा पूर्व - 2015) A) 1 जानेवारी ते 31 डिसेंबर. B) 1 मे ते 30 एप्रिल. C) 1 जुलै ते 30 जून. D) 1 एप्रिल ते 31 मार्च. सहकारी संस्थांचे अर्थिक वर्ष सामान्यत: "1 एप्रिल ते 31 मार्च" हा कालावधी असतो. हे भारतीय सहकारी सोसायटी कायदा, 1912 च्या कलम 54 नुसार निश्चित केले आहे. हे अर्थिक वर्ष सरकार आणि इतर संस्थांशी सुसंगतता सुनिश्चित करण्यासाठी आहे आणि यामुळे आर्थिक डेटाची तुलना आणि विश्लेषण सोपे होते. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण: 'पर्याय 2 (1 जानेवारी ते 31 डिसेंबर):' हा बहुतेक खासगी कंपन्या आणि करदात्यांसाठी अर्थिक वर्ष आहे. 'पर्याय 3 (1 जुलै ते 30 जून):' हा दरवर्षीचा असतो. 'पर्याय 4 (1 मे ते 30 एप्रिल):' हे कोणतेही अधिकृत अर्थिक वर्ष नाही. 4 / 62 Category: बँकिंग 4. राष्ट्रीय पतपुरवठा परिषदेच्या अभ्यास मंडकाच्या शिफारशीनुसार ऑक्टोबर 1969 मध्ये "अग्रणी बँक योजनेची" स्थापना करण्यात आली, या अभ्यास मंडकाचे अध्यक्ष - - - - - हे होत. (राज्यसेवा (मुख्य) - 2018) A) श्री. ए. एम. खुसरो B) श्री. नरसिंह C) प्रा. डी. आर. गाडगीळ D) श्री. शिवरामन प्रा. डी. आर. गाडगीळ राष्ट्रीय पतपुरवठा परिषदेच्या अभ्यास मंडळाचे अध्यक्ष होते. ही मंडळ अग्रणी बँक योजना स्थापनेची शिफारस करणारे अभ्यास मंडळ होते. श्री. शिवरामन, श्री. नरसिंह आणि श्री. ए. एम. खुसरो हे या मंडळाचे सदस्य होते परंतु अध्यक्ष नव्हते. 5 / 62 Category: बँकिंग 5. खालील विधानांचा विचार करा. a) सूक्ष्म एकक विकास आणि पुनर्वित एजन्सी (मुद्रा) बँकेचे छोट्या उद्योगांना/व्यवसायांना वित्त पुरवठा आणि पतसहाय्य करणे हा उद्देश आहे. b) ही भारतीय औद्योगिक विकास बँक (आय.डी.बी.आय.) ची अंगभूत कंपनी आहे. (वनसेवा मुख्य-2016) A) (a) फक्त बरोबर आहे. B) (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत. C) (b) फक्त बरोबर आहे. D) (a) आणि (b) दोन्ही चूक आहेत. स्पष्टीकरण:' पर्याय (a) बरोबर आहे कारण सूक्ष्म एकक विकास आणि पुनर्वित एजन्सी (मुद्रा) छोट्या उद्योगांना/व्यवसाय वित्त पुरवठा करते. हे त्याच्या ध्येयाच्या गाभ्यावर आहे. पर्याय (b) चुकीचा आहे कारण मुद्रा भारतीय औद्योगिक विकास बँक (आय.डी.बी.आय.) ची अंगभूत कंपनी नाही. मुद्रा ही सरकारची स्वतंत्र कंपनी आहे. पर्याय (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत हा पर्याय चुकीचा आहे कारण पर्याय (b) चुकीचा आहे. 6 / 62 Category: बँकिंग 6. नरसिंहम समितीने (1991) खालीलपैकी कोणत्या संज्ञेचे वर्णन 'बँकिंग क्षेत्रावरील कर' असे केले होते? (राज्यसेवा मुख्य - 2014) A) कर्ज मेळा. B) संविधानिक रोखता गुणोत्तर C) रोख-राखीव गुणोत्तर. D) निर्देशित कर्ज कार्यक्रम. संविधानिक रोखता गुणोत्तर हे बँकांना त्यांच्या एकूण साठ्यांच्या एका विशिष्ट भागासाठी तरल साधनांमध्ये ठेवणे आवश्यक असते. याचा उद्देश आर्थिक आव्हानांच्या वेळी बँकांना स्थिरता प्रदान करणे हा होय. नरसिंहम समितीने यास बँकिंग क्षेत्रावरील कर म्हणून वर्णन केले कारण ते बँकांच्या नफ्यावर परिणाम करते आणि त्यासाठी बँकांना रोख राखीवे लागतात ज्यावर ते व्याज कमवू शकत नाहीत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: रोख-राखीव गुणोत्तर हे बँकांच्या जमा रकमेच्या संदर्भात असते, साठ्यांच्या संदर्भात नाही. निर्देशित कर्ज कार्यक्रम सरकारने विशिष्ट क्षेत्रांना कर्ज देण्यासाठी बँकांना दिलेले निर्देश नाही. कर्ज मेळा एक बँकेद्वारे दुसऱ्या बँकेला दिलेले अल्प-मुदतीचे कर्ज आहे. 7 / 62 Category: बँकिंग 7. जोड्या जुळवा. (वर्गीकृत व्यापारी बँका 2014) a) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका b) खाजगी क्षेत्रातील बँका c) भारतातील विदेशी बँका d) प्रादेशिक ग्रामीण बँका (संख्या) i) 21 ii) 26 iii) 64 iv) 43 (STI Pre. - 2015) A) (i) (ii) (iii) (iv) B) (iv) (iii) (ii) (i) C) (ii) (i) (iv) (iii) D) (iii) (iv) (i) (ii) बरोबर उत्तर: (ii) (i) (iv) (iii)' 'सर्वजनिक क्षेत्रातील बँका:' यात सरकारी मालकीच्या बँका येतात. यामध्ये भारतीय स्टेट बँक (SBI) आणि पंजाब नॅशनल बँक (PNB) यासारख्या प्रमुख बँकांचा समावेश होतो. इथे 26 सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आहेत. 'खाजगी क्षेत्रातील बँका:' यात गैर-सरकारी मालकीच्या बँका येतात. यामध्ये ICICI बँक आणि HDFC बँक यासारख्या बँकांचा समावेश होतो. इथे 21 खाजगी क्षेत्रातील बँका आहेत. 'भारतातील विदेशी बँका:' यात इतर देशांतील बँकांच्या भारतातील शाखा येतात. यामध्ये सिटी बँक आणि HSBC यासारख्या बँकांचा समावेश होतो. इथे 43 भारतातील विदेशी बँका आहेत. 'प्रादेशिक ग्रामीण बँका:' या स्थानिक बँका आहेत ज्या ग्रामीण भागांमध्ये सेवा देतात. इथे 64 प्रादेशिक ग्रामीण बँका आहेत. 8 / 62 Category: बँकिंग 8. व्यापारी बँकांनी दिलेल्या कर्जावरील व्याजदरासाठी वर्ष 2010 मध्ये लागू केलेल्या पायाभूत दर मोजणीमध्ये पुढीलपैकी कोणत्या बाबींचा विचार केला जातो (a) निधी वरील खर्च (b) रेपो रेट (c) रोकड रोखता प्रमाणं ठेवण्यासाठी येणारा खर्च (d) कमीत कमी परतावा दर (Combine गट-ब (पूर्व) - 2019) A) (a), (b) आणि (c) फक्त B) (a), (c) आणि (d) फक्त C) वरील सर्व D) (a), (b) आणि (d) फक्त निधी वरील खर्च, रोकड रोखता प्रमाणं ठेवण्यासाठी येणारा खर्च आणि कमीत कमी परतावा दर या तीन गोष्टींचा पायाभूत दर मोजणीमध्ये विचार केला जातो कारण या गोष्टी अंतिम व्याज दरांना प्रभावित करतात. रेपो रेट हा रिझर्व बँक ऑफ इंडियाद्वारे नियंत्रित केला जाणारा दर असल्याने त्याचा समावेश पायाभूत दर मोजणीमध्ये होत नाही. 9 / 62 Category: बँकिंग 9. 1991 ची नरसिंहम समिती कशाशी संबंधित होती? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) बँकेची वित्तीय व्यवस्था B) दारिद्रय C) आयात निर्यात धोरण D) बेरोजगार 1991 मध्ये स्थापन केलेली नरसिंहम समिती भारतीय बँकिंग प्रणालीतील सुधारणांसंबंधी होती. समितीचे नेतृत्व आर. व्ही. नरसिंहम यांनी केले होते आणि त्याचा उद्देश बँकिंग क्षेत्रात प्रतिस्पर्धा आणि कार्यक्षमता वाढवणे होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण नरसिंहम समिती दारिद्र्य निर्मूलनाच्या धोरणांसह काम करत नव्हती, ती आयात-निर्यात धोरण किंवा बेरोजगारीवर लक्ष केंद्रित करत नव्हती. 10 / 62 Category: बँकिंग 10. केंद्र सरकारला पुढीलपैकी कोणत्या क्षेत्रात वावरताना अधिक काळजीपूर्वक व जबाबदारीने वागावे लागेल? (a) सेवा क्षेत्र (b) शेती क्षेत्र (c) बँकिंग क्षेत्र (d) उद्योग क्षेत्र वरीलपैकी योग्य पर्याय निवडा. (ASO पूर्व, 2014) A) (c) फक्त B) (b) आणि (d) फक्त C) (a) फक्त D) (c) आणि (d) फक्त बँकिंग क्षेत्र हा अर्थव्यवस्थेचा एक अतिशय संवेदनशील आणि महत्त्वाचा भाग आहे. बँका आर्थिक वाढ आणि स्थैर्यता सुनिश्चित करण्यासाठी पैसे उधार देण्यात आणि जमा करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. म्हणून, केंद्र सरकारला बँकिंग क्षेत्रात वाढत्या जबाबदारीने आणि काळजीपूर्वक वागावे लागते. हे क्षेत्राची नियमन आणि देखरेख करण्यासाठी योग्य कायदे आणि धोरणे राबवून केले जाते. पर्याय (a) आणि (b) चुकीचे आहेत कारण सेवा क्षेत्र आणि शेती क्षेत्रात देखील काळजीपूर्वक आणि जबाबदारीने वागणे आवश्यक आहे, परंतु ते बँकिंग क्षेत्र जितके संवेदनशील नाहीत. पर्याय (d) चुकीचा आहे कारण उद्योग क्षेत्र बँकिंग क्षेत्रापेक्षा कमी संवेदनशील आहे आणि या क्षेत्रातील केंद्र सरकारची भूमिका बँकिंग क्षेत्रापेक्षा अधिक मर्यादित आहे. 11 / 62 Category: बँकिंग 11. एप्रिल 1980 मध्ये पुढीलपैकी कोणत्या बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले ? अ. सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया आणि कॅनरा बँक ब. इंडियन बँक आणि अलाहाबाद बँक क. कॉर्पोरेशन बँक आणि ओरिएंटल बँक ऑफ कॉमर्स ड. देना बँक आणि युनायटेड बँक ऑफ इंडिया (MES पूर्व 2020) A) केवळ क B) केवळ ड C) क आणि ड D) अ आणि ब बरोबर उत्तर: केवळ क पर्याय अ चुकीचा आहे कारण सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया आणि कॅनरा बँकचे राष्ट्रीयीकरण 1969 मध्ये करण्यात आले. पर्याय ब चुकीचा आहे कारण इंडियन बँक आणि अलाहाबाद बँकचे राष्ट्रीयीकरण 1980 मध्ये नाही तर 1969 मध्ये करण्यात आले. पर्याय ड चुकीचा आहे कारण देना बँक आणि युनायटेड बँक ऑफ इंडियाचे राष्ट्रीयीकरण 19 जुलाई 1969 मध्ये करण्यात आले, 1980 मध्ये नाही. 12 / 62 Category: बँकिंग 12. सन 2012-13 च्या भारतीय रिझव््ह बँकेच्या लेख्यानुसार खालील जोड्या योग्य पद्धतीने जुळवा. (बँक प्रकार/रचना) a) राष्ट्रीय बँक b) विदेशी बँक c) जुनी खाजगी क्षेत्रातील बँक d) नवीन खाजगी क्षेत्रातील बँक (बँकेचे नाव) 1) वूरी बँक 2) नैनिताल बँक 3) आंध्रा बँक 4) यस बँक (STI Pre. - 2016) A) 1 4 2 3 B) 3 1 2 4 C) 2 1 4 3 D) 1 2 3 4 बरोबर उत्तर : '3 1 2 4' 'राष्ट्रीय बँक' राष्ट्रीय स्तरावर काम करते. यामध्ये 'आंध्रा बँक' (पर्याय 3) येते. 'विदेशी बँक' भारतातून बाहेरून कार्यरत असते. यामध्ये 'वूरी बँक' (पर्याय 1) येते. 'जुनी खाजगी क्षेत्रातील बँक' स्थापना कालावधी पूर्वी झाला आहे. यामध्ये 'नैनिताल बँक' (पर्याय 2) येते. 'नवीन खाजगी क्षेत्रातील बँक' स्थापना कालावधी अलीकडे झाला आहे. यामध्ये 'यस बँक' (पर्याय 4) येते. 13 / 62 Category: बँकिंग 13. 'लीड बँक' योजनेअंतर्गत लीड बँकेत खालीलपैकी कोणाला दत्तक घेण्याचे सांगण्यात आले? (राज्यसेवा मुख्य - 2013) A) शहर B) राज्य C) जिल्हा D) खेडे 'लीड बँक' योजनेअंतर्गत लीड बँकेला जिल्हा दत्तक घेण्याचे सांगण्यात आले. हे लीड बँकिंग योजनेचे मुख्य उद्दिष्ट होते ज्यामध्ये एका जिल्ह्यातील सर्व बँकांना त्या जिल्ह्याचा व्यापक विकास करण्यासाठी एकत्रित काम करण्याचे निर्देश देण्यात आले होते. 14 / 62 Category: बँकिंग 14. बँकिंग क्षेत्रात सुधारणा घडवून आणण्याचा एक भाग म्हणून एस.एस. तारापोर समितीची स्थापना 1997मध्ये झाली. या समितीचे सर्वात महत्त्वाचे उद्दिष्ट्य कोणते होते? (वनसेवा मुख्य-2014) A) चालू खात्यावरील परिवर्तनीयता B) भांडवली खात्यावरील परिवर्तनीयता. C) भांडवल बाजारातील सुधारणा. D) ग्रामीण बँकांची पुनर्रचना. भांडवली खात्यावरील परिवर्तनीयता हे एस.एस. तारापोर समितीचे सर्वात महत्त्वाचे उद्दिष्ट होते कारण यामुळे भारतीयांना परदेशात गुंतवणूक करण्याची आणि परदेशी नागरिकांना भारतात गुंतवणूक करण्याची मुभा मिळाली. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते समितीच्या प्राधान्यक्रमाला प्रतिबिंबित करत नाहीत. 15 / 62 Category: बँकिंग 15. खालीलपैकी कोणाच्या अध्यक्षतेखाली 1998 मध्ये भारतीय बँकिंग क्षेत्रामध्ये सुधारणा सुचवल्या गेल्या? (वनसेवा मुख्य-2016) A) एस. चक्रवर्ती B) एम. नरसिंहम् C) मनमोहन सिंग D) ईश्वर अहलुवालिया एम. नरसिंहम् यांच्या अध्यक्षतेखाली 1998 मध्ये 'भारतीय बँकिंग क्षेत्र सुधारणा समिती' ने भारतीय बँकिंग क्षेत्रामध्ये सुधारणा सुचवल्या होत्या. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण: ईश्वर अहलुवालिया हे माजी योजना आयोगाचे उपाध्यक्ष होते, बँकिंग क्षेत्र सुधारणा समितीचे नव्हते. मनमोहन सिंग हे त्यावेळी भारताचे अर्थमंत्री होते, समितीचे अध्यक्ष नव्हते. एस. चक्रवर्ती हे भारतीय रिझर्व बँकेचे माजी गव्हर्नर होते, परंतु नरसिंहम् समितीचा भाग नव्हते. 16 / 62 Category: बँकिंग 16. - - - - - समितीच्या शिफारशीनुसार क्षेत्रीय ग्रामीण बँक अस्तित्वात आली. (राज्यसेवा मुख्य-2019) A) एम. नरसिंहमन B) मोहन कंदा C) बी. शिवरामन D) डॉ. गाडगीळ स्पष्टीकरण:' एम. नरसिंहमन समितीने क्षेत्रीय ग्रामीण बँकांची स्थापना करण्याची शिफारस केली होती. त्यामुळे बरोबर उत्तर 'एम. नरसिंहमन' आहे. 'बी. शिवरामन:' व्याजदरांवर अहवाल सादर केला होता. 'मोहन कंदा:' कृषी क्षेत्रातील कर्ज असलेल्या लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या समस्यांवर अहवाल सादर केला होता. 'डॉ. गाडगीळ:' आर्थिक उदारीकरणावर अहवाल सादर केला होता. 17 / 62 Category: बँकिंग 17. भारतीय बँकांच्या एकूण कर्जपुरवठयापैकी अग्रगण्य क्षेत्राकरिता - - - - इतका कर्जपुरवठा अपेक्षित आहे. (STI Pre. - 2015) A) 18% B) 20% C) 35% D) 40% बरोबर उत्तर: 40% भारतीय रिझर्व्ह बँकेने भारतीय बँकांना निर्देश दिले आहेत की त्यांनी त्यांच्या एकूण कर्जपुरवठ्याच्या 40% इतका कर्जपुरवठा अग्रगण्य क्षेत्राला करावा. अग्रगण्य क्षेत्रामध्ये शेती, लघु उद्योग, स्वयंसहाय्यता गट आणि इतर उपेक्षित क्षेत्रे समाविष्ट आहेत. उद्देश हे आहे की या क्षेत्रांना सहज कर्ज उपलब्ध करून दिले पाहिजे जेणेकरून ते वाढू शकतील आणि अर्थव्यवस्थेला बळ मिळू शकेल. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या निर्देशांचे पालन करत नाहीत. 18 / 62 Category: बँकिंग 18. योग्य जोडी निवडा. (समिती) (शिफारस) अ) तेंडुलकर समिती - ग्रामीण दारिद्रयरेषेची फेरनिश्चिती ब) नरसिंहम समिती - बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणा क) चक्रवर्ती समिती - कर सुधारणा ड) चेलय्या समिती - वित्तीय क्षेत्रातील सुधारणा (STI Pre. - 2013) A) अ व ब फक्त बरोबर आहेत. B) वरील सर्व बरोबर आहेत. C) अ फक्त बरोबर आहे. D) क फक्त बरोबर आहे. पर्याय 'अ' फक्त बरोबर आहे कारण तेंडुलकर समितीने ग्रामीण दारिद्रयरेषेची फेरनिश्चिती केली होती. 'ब' बरोबर आहे कारण नरसिंहम समितीने बँकिंग क्षेत्रात सुधारणा सुचवलेल्या होत्या. 'क' चुकीचे आहे कारण चक्रवर्ती समितीने कर सुधारणांची नव्हे तर अप्रत्यक्ष करांची पुनर्रचना सुचवली होती. 'ड' चुकीचे आहे कारण चेलय्या समितीने वित्तीय क्षेत्रात सुधारणा सुचवलेल्या होत्या, ग्रामीण दारिद्रयरेषेबद्दल नाही. 19 / 62 Category: बँकिंग 19. एफ आर बी एम कायदा केव्हा पासून लागू करण्यात आला? (संयुक्त गट 'क' पूर्व., 2022) A) जून 15, 2005 B) डिसेंबर 30, 2003 C) जुलै 5, 2004 D) जानेवारी 17, 2000 एफ आर बी एम कायदा (वित्तीय मंडळांचे नियोजन, नियमन आणि संवर्धन कायदा) हा 5 जुलै 2004 रोजी पासून लागू करण्यात आला. हा कायदा वित्तीय क्षेत्रातील विविध मंडळांचे नियोजन, नियमन आणि संवर्धन करतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते हा कायदा लागू झाल्याच्या खऱ्या तारखेशी जुळत नाहीत. 20 / 62 Category: बँकिंग 20. खालील विधाने विचारात घ्या. (a) सरकारने एम. नरसिंहम यांच्या अध्यक्षतेखाली बँकिंग क्षेत्र सुधारणा समितीची नियुक्ती केली. (b) समितीने आपला अहवाल सरकारला एप्रिल 2000 मध्ये सादर केलां. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने सत्य आहे/त? (राज्यसेवा मुख्य - 2016) A) यापैकी नाही B) फक्त (b) C) फक्त (a) D) (a) व (b) बरोबर उत्तर: फक्त (a) स्पष्टीकरण: विधान (a) बरोबर आहे कारण सरकारने बँकिंग क्षेत्र सुधारणा समिती एम. नरसिंहम यांच्या अध्यक्षतेखाली नियुक्त केली होती. तथापि, विधान (b) चुकीचे आहे कारण समितीने आपला अहवाल सरकारला मार्च 1998 मध्ये सादर केला होता, एप्रिल 2000 मध्ये नाही. इतर पर्याय यापैकी कोणतेही नाही कारण ते दोन्ही विधाने खोटे आहेत. 21 / 62 Category: बँकिंग 21. पुढील विधानांपैकी कोणते योग्य आहे? a) 'अग्रणी बँक योजना' 1959 मध्ये सुरू करण्यात आली. b) वित्त पुरवठ्याकरिता प्रादेशिक स्तरावरील पुरवठ्याची गरज लक्षात घेऊन 'अग्रणी बँक योजना' सुरू करण्यात आली. (STI Pre. - 2014) A) (a) व (b) दोन्ही B) (a) व (b) अयोग्य C) केवळ (a) D) केवळ (b) बरोबर उत्तर (b) केवळ आहे. 'अग्रणी बँक योजना' 1969 मध्ये सुरू करण्यात आली, 1959 मध्ये नाही जसे की पर्याय (a) म्हणतो. वित्त पुरवठ्याकरिता प्रादेशिक स्तरावरील पुरवठ्याची गरज लक्षात घेऊन ही योजना सुरू करण्यात आली हे पर्याय (b) मध्ये योग्यरित्या नमूद केले आहे, जे या योजनेचा मुख्य हेतू आहे. 22 / 62 Category: बँकिंग 22. बँकांच्या राष्ट्रीयीकरणाच्या उद्दिष्टांच्या संदर्भात पुढीलपैकी कोणते वाक्य/कोणती वाक्ये बरोबर आहेत? 1. अल्पांच्या मक्तेदारीचे निर्मूलन 2. शेती, लघुउद्योग व निर्यातीसाठी पुरेशा कर्जाचा पुरवठा 3. खाजगी उद्योग गुंतवणुकीला नाउमेद करणे. (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) फक्त 1 B) 1 व 3 C) 2 व 3 D) 1 व 2 पर्याय 1 आणि 2 बरोबर आहेत कारण बँकांच्या राष्ट्रीयीकरणाची उद्दिष्टे अल्पांच्या मक्तेदारीचे निर्मूलन करणे आणि शेती, लघुउद्योग आणि निर्यातीसाठी पुरेशी कर्जे उपलब्ध करून देणे होती. पर्याय 3 चुकीचा आहे कारण बँकांच्या राष्ट्रीयीकरणाचा उद्देश खाजगी उद्योग गुंतवणूक नाउमेद करणे नव्हते. पर्याय 4 चुकीचा आहे कारण बँकांच्या राष्ट्रीयीकरणाचे फक्त एक उद्दिष्ट म्हणजे अल्पांच्या मक्तेदारीचे निर्मूलन नव्हते. 23 / 62 Category: बँकिंग 23. ग्रामीण भागातील शेती आणि संबंधित उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्यासाठी कर्जपुरवठा करणारी - - - - ही शिखर संस्था आहे. (Combine 'B' 2021) A) वरील सर्व B) रिझर्व बँक C) स्टेट बँक ऑफ इंडिया D) नाबार्ड बरोबर उत्तर: नाबार्ड नाबार्ड (नॅशनल बँक फॉर अॅग्रिकल्चरल अँड रुरल डेव्हलपमेंट) ही भारतातील एक शिखर संस्था आहे जी शेती आणि ग्रामीण विकास क्षेत्रातील कर्जपुरवठ्याला प्रोत्साहन देते. रिझर्व बँक, स्टेट बँक ऑफ इंडिया आणि वरील सर्व हे चुकीचे उत्तर आहेत कारण ते ग्रामीण शेती आणि उपक्रमांना कर्ज पुरवण्यासाठी प्रामुख्याने जबाबदार नाहीत. 24 / 62 Category: बँकिंग 24. खालील विधाने विचारात घ्या : (a) पत पत्रे देणे हे व्यापारी बँकेचे प्राथमिक कार्य आहे. (b) व्यापारी बँकांच्या चालू खाते ठेवी आणि बचत खाते ठेवी यामध्ये काहीही फरक नाही. (c) देशाच्या मध्यवर्ती बँकेकडून पतपैसा निर्माण केला जातो. वरीलपैकी कोणते/ती विधान/ने असत्य आहे/आहेत? (Combine Group C-2019) A) (b) आणि (c) B) (a) आणि (c) C) (a) आणि (b) D) वरील सर्व बरोबर उत्तर : वरील सर्व (a) आणि (c) असत्य आहेत. (a) पत पत्रे देणे हे व्यापारी बँकेचे प्राथमिक कार्य नाही, तर कर्जे प्रदान करणे हे त्यांचे प्राथमिक कार्य आहे. (c) पतपैसा निर्माण करणे हे मध्यवर्ती बँकेचे कार्य आहे, व्यापारी बँकांचे नाही. (b) देखील असत्य आहे. चालू खाते ठेवी आणि बचत खाते ठेवी यामध्ये अनेक फरक आहेत, जसे की काढण्याची सुविधा, व्याजदर आणि वापराचे नियम. 25 / 62 Category: बँकिंग 25. RBI ने ‘अग्रणी बँक योजना’ वर्षी सुरु केली. (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) 39 B) 35 C) 58 D) 41 Reserve Bank of India ने वर्ष 1935 मध्ये 'अग्रणी बँक योजना' सुरू केली. हे RBIचे पहिले राष्ट्रीयकरण होते. या योजनेअंतर्गत, RBIला काही अग्रणी बँकांची निवड करून त्यांचे राष्ट्रीयीकरण करण्याचा अधिकार देण्यात आला. अशा प्रकारे, 35 अग्रणी बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले, हे बरोबर उत्तर आहे. 26 / 62 Category: बँकिंग 26. (a) बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणा 1992 मध्ये सुरू केल्या गेल्या. (b) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांची नफाक्षमता व कार्यक्षमता उंचावणे. (c) बँकांची सुरक्षितता आणि सक्षमता सुधारणे. (ASO पूर्व, 2014) A) (a) बरोबर असून फक्त (b) हे (a) चे उद्दिष्ट आहे. B) (a) बरोबर असून (b) आणि (c) ही (a) ची उद्दिष्टे आहेत. C) (a) बरोबर आहे परंतु (b) स (c) ही (a) ची उद्दिष्टे नाहीत. D) (b) आणि (c) फक्त बरोबर आहेत. बरोबर उत्तर पर्याय (a) आहे: बरोबर असून (b) आणि (c) ही (a) ची उद्दिष्टे आहेत. 'पर्याय (a) बरोबर आहे:' 1992 मध्ये भारत सरकारने बँकिंग क्षेत्र सुधारणा सुरू केल्या होत्या. 'पर्याय (b) आणि (c) पर्याय (a) ची उद्दिष्टे आहेत:' बँकिंग क्षेत्र सुधारणांचा उद्देश सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकांची नफाक्षमता आणि कार्यक्षमता वाढवणे तसेच त्यांची सुरक्षितता आणि सक्षमता सुधारणे हा होता. 'पर्याय (b) आणि (c) फक्त बरोबर नाहीत:' ते पर्याय (a) च्या उद्दिष्टांचे केवळ उपसंच आहेत. 'पर्याय (a) बरोबर आहे परंतु (b) आणि (c) ही (a) ची उद्दिष्टे नाहीत:' ही विधाने खोटी आहे कारण (b) आणि (c) ही नक्कीच पर्याय (a) च्या सुधारणांची उद्दिष्टे आहेत. 27 / 62 Category: बँकिंग 27. 26 ऑगस्ट 2010 रोजी खालीलपैकी कोणती बँक, स्टेट बँक ऑफ इंडियामध्ये विलीन करण्यात आली? (STI Pre. - 2015) A) दि स्टेट बँक ऑफ त्रावणकोर B) दि स्टेट बँक ऑफ हैदराबाद C) दि स्टेट बँक ऑफ इंदौर D) दि स्टेट बँक ऑफ मैसूर 'दि स्टेट बँक ऑफ इंदौर' ही 26 ऑगस्ट 2010 रोजी स्टेट बँक ऑफ इंडियामध्ये विलीन झाली. इतर पर्याय (हैदराबाद, मैसूर आणि त्रावणकोर) त्या दिवशी विलीन झाले नव्हते. 28 / 62 Category: बँकिंग 28. 'बँक' या इंग्रजी शब्दाला मराठी भाषेत काय म्हणतात? अ) कोषिय संस्था ब) कोषागार क) ट्रेझरी ड) अधिकोष (राज्यसेवा Mains, 2022) A) ड हे बरोबर आहे B) ब हे बरोबर आहे C) अ हे बरोबर आहे D) ब आणि ड ही दोन्ही बरोबर आहेत बरोबर उत्तर: 'ड) अधिकोष' 'बँक' या इंग्रजी शब्दाला मराठी भाषेत 'अधिकोष' असे म्हणतात. पर्याय 'अ' (कोषिय संस्था) हा चुकीचा आहे कारण तो 'बँकिंग संस्था'चा पर्यायवाची शब्द आहे. पर्याय 'ब' (कोषागार) हा 'ट्रेझरी'चा पर्यायवाची शब्द आहे. पर्याय 'क' (ट्रेझरी) हा 'राजकोष'चा पर्यायवाची शब्द आहे, 'बँक'चा नाही. 29 / 62 Category: बँकिंग 29. नरसिंहम समितीने अशी शिफारस केली होती की, वैधानिक तरलता प्रमाण (SLR) मध्ये वरून - - - - - करावी. (Excise Pre - 2017) A) 25% B) 30.5% C) 28% D) 32.5% नरसिंहम समितीने वैधानिक तरलता प्रमाण (SLR) मध्ये 25% पर्यंत कपातीची शिफारस केली होती. हे SLR मध्ये लावलेली बँकांची किमान रोख आणि सोने लिक्विड अॅसेट्सची टक्केवारी आहे. हे कमी करणे म्हणजे बँकांना कर्जासाठी वापरण्यासाठी अधिक पैसे उपलब्ध करून देईल, ज्यामुळे आर्थिक विकास वाढेल. पर्याय 32.5%, 30.5% आणि 28% हे चुकीचे आहेत कारण ते नरसिंहम समितीच्या शिफारसीत नमूद केलेल्या 25% शी जुळत नाहीत. 30 / 62 Category: बँकिंग 30. बचत गट आणि बँका यांच्यातील व्यवहार संबंधात खालील कोणत्या प्रतिकृतीमध्ये गैर सरकारी संघटनेचा सहभाग होतो? अ) आयफॅंड प्रतिकती. ब) अप्रत्यक्ष संबंध प्रतिकृती. क) परिवर्तीत अप्रत्यक्ष प्रतिकृती ड) परिवर्तीत प्रत्यक्ष संबंध प्रतिकृती योग्य पर्याय निवडा : (राज्यसेवा मुख्य - 2012) A) अ आणि ब B) ब आणि ड C) आणि क D) अ, ब आणि क बरोबर उत्तर: अ, ब आणि क गैर-सरकारी संघटना (NGOs) बचत गट आणि बँका यांच्यातील व्यवहारात खालील प्रतिकृतींमध्ये सहभागी होतात: 'आयफंड प्रतिकृती (पर्याय अ):' यामध्ये, बचत गट गैर-सरकारी संस्थेद्वारे बँकेकडून कर्ज घेतात. 'अप्रत्यक्ष संबंध प्रतिकृती (पर्याय ब):' यामध्ये, गैर-सरकारी संस्था बँकेला बचत गटांना कर्ज पुरवण्याची हमी देते. 'परिवर्तीत अप्रत्यक्ष प्रतिकृती (पर्याय क):' यामध्ये, अप्रत्यक्ष संबंध प्रतिकृतीमध्ये, गैर-सरकारी संस्था कर्जाचा एक भाग स्वतः योगदान देते. म्हणून, अ, ब आणि क हे सर्व पर्याय योग्य आहेत कारण या सर्व प्रतिकृतींमध्ये बचत गट आणि बँका यांच्यातील व्यवहारात गैर-सरकारी संघटनाचा सहभाग असतो. 31 / 62 Category: बँकिंग 31. भारतीय व्यापारी बँक प्रणालीमध्ये खालीलपैकी बाजारपेठेचा कोणता भाग हा वृध्दीकारक व नफा मिळवून देणारा आहे ? (Combine 'B' 2021) A) मोबाईल बँकिंग B) रिटेल बँकिंग C) म्युच्युअल फंड D) इंटरनेट बँकिंग रिटेल बँकिंग हा भारतीय व्यापारी बँक प्रणालीचा वृध्दीकारक आणि नफा मिळवून देणारा भाग आहे कारण ते व्यक्तिगत ग्राहकांना वित्तीय सेवा प्रदान करते, ज्यात जमा खाती, कर्जे आणि क्रेडिट कार्ड यांचा समावेश होतो. ही सेवा सामान्यत: मोठ्या प्रमाणात प्रदान केल्या जातात, ज्यामुळे बँकांना उच्च नफा मिळतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: 'म्युच्युअल फंड:' ते वित्तीय साधने आहेत जे बँकाद्वारे ऑफर केले जात नाहीत. 'मोबाईल बँकिंग आणि इंटरनेट बँकिंग:' ते रिटेल बँकिंगचे चॅनेल आहेत, स्वतंत्र विभाग नाहीत. 32 / 62 Category: बँकिंग 32. भारतातील बँकिंग क्षेत्राच्या संदर्भात पुढीलपैकी कोणत्या राज्याचा वाटा, ठेवी जमा करण्यात, सर्वात जास्त आहे? (Excise Pre - 2017) A) कर्नाटक B) महाराष्ट्र C) गुजरात D) उत्तर प्रदेश महाराष्ट्र भारतातील सर्वात औद्योगिकदृष्ट्या विकसित राज्य आहे, त्यामुळे तेथे ठेवी जमा करण्याचा सर्वाधिक वाटा आहे. गुजरात ही पश्चिमेकडील उद्योग केन्द्रित क्षेत्र असले तरी, महाराष्ट्राच्या तुलनेत त्याचा वाटा कमी आहे. उत्तर प्रदेश हा उत्तर भारतातील एक मोठे राज्य आहे परंतु त्याचा आर्थिक विकास तुलनेने कमी आहे. कर्नाटक दक्षिण भारतातील एक महत्त्वाचे तंत्रज्ञान केंद्र आहे, परंतु ठेवी जमा करण्यात त्याचा वाटा महाराष्ट्राच्या तुलनेत कमी आहे. 33 / 62 Category: बँकिंग 33. बिगर अनुसूचित बँका म्हणजे अशा बँका की ज्या भारतीय रिझर्व बँक कायदा 1934 च्या - - - - सूचीमध्ये समाविष्ट नाहीत. (Combine गट-ब (पूर्व) - 2019) A) दुसऱ्या B) तिसऱ्या C) पहिल्या D) वरीलपैकी कोणत्याही नाही दुसरा पर्याय बरोबर आहे कारण भारतीय रिझर्व बँक कायदा 1934 अंतर्गत अनुसूचित बँकांना "दुसरी सूची" मध्ये समाविष्ट केले जाते, तर बिगर अनुसूचित बँका या सूचीमध्ये समाविष्ट नाहीत. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण पहिली सूची राज्यातील सरकारांच्या गॅरंटी असलेल्या कृषी किंवा सहकारी बँकांना लागू होते आणि तिसरी सूची नावाचा समावेश नसलेल्या बँकांना लागू होते. 34 / 62 Category: बँकिंग 34. खालील विधाने विचारात घ्या. (a) प्रादेशिक ग्रामीण बँकाचे मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे अल्प भूधारकांना पतपुरवठा करणे. (b) या बँका मुळात शिड्यूल्ड सूचिबद्ध व्यापारी बँका आहेत. वरीलपैकी कोणते/कोणती विधान/ने बरोबर आहे/त? (राज्यसेवा मुख्य - 2017) A) दोन्ही (a) व (b) B) फक्त (a) C) फक्त (b) D) कुठलेही नाही. पर्याय (a) बरोबर कारण प्रादेशिक ग्रामीण बँकांचे उद्दिष्ट अल्प भूधारकांना पतपुरवठा करणे आहे. त्यांच्या अल्प मुदत व दीर्घ मुदत दोन्ही कर्जे देतात. पर्याय (b) देखील बरोबर आहे कारण प्रादेशिक ग्रामीण बँका मुळात शेड्यूलबद्ध व्यापारी बँका आहेत. त्या भारतीय रिजर्व बँकेद्वारे नियंत्रित केल्या जातात आणि त्यांना कामकाजाच्या समान अटींना बांधिल असतात. पर्याय (c) आणि (d) चुकीचे आहेत कारण दोन्ही विधाने बरोबर आहेत. 35 / 62 Category: बँकिंग 35. पुढील कोणते विधान चुकीचे आहे? a) सन 1969 मध्ये 19 बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. b) ज्या व्यापारी बँकांचे डिपॉझिटस रु. 50 कोटी चे वर होते त्यांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले. (STI Pre. - 2014) A) (a) व (b) दोन्ही नाहीत. B) केवळ (a) C) केवळ (b) D) (a) व (b) दोन्ही बरोबर उत्तर: 'केवळ (a)' स्पष्टीकरण: पर्याय (b) बरोबर आहे कारण डिपॉझिट्स रु. 50 कोटीच्या वरील असलेल्या व्यावसायिक बँकांचे राष्ट्रीयीकरण करण्यात आले होते. पर्याय (a) चुकीचा आहे कारण 14 बँकांचे राष्ट्रीयीकरण 1969 मध्ये करण्यात आले होते, 19 नाही. 36 / 62 Category: बँकिंग 36. भू विकास बँकेचे प्रमुख कार्य काय? (PSI मुख्य, 2011) A) कृषि निविष्ठांचा पुरवठा करणे B) पिक कर्ज देणे C) शेतकऱ्यांना भू विकासासाठी दीर्घ मुदतीची कर्जे देणे. D) वरीलपैकी कोणतेही नाही बरोबर उत्तर आहे: शेतकऱ्यांना भू विकासासाठी दीर्घ मुदतीची कर्जे देणे. याची कारणे खालील प्रमाणे आहेत: भू विकास बँका हे विशेष आर्थिक संस्था आहेत ज्यांची स्थापना शेतकऱ्यांना भू विकासासाठी वित्तपुरवठा करण्यासाठी केली गेली आहे. दीर्घ मुदतीची कर्जे भू विकासासाठी आवश्यक आहेत, जसे की सिंचन प्रणाली स्थापित करणे, जमीन सुधारण्यासाठी गुंतवणूक करणे आणि शेतीच्या पायाभूत सोयीसुविधा विकसित करणे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण पिक कर्जे लघु मुदतीची असतात, कृषि निविष्ठांचा पुरवठा व्यापारी कंपन्यांद्वारे केला जातो आणि बँका सर्वसाधारणपणे "वरीलपैकी कोणतेही नाही" हा पर्याय बरोबर असत नाहीत. 37 / 62 Category: बँकिंग 37. विभागीय ग्रामीण बँकांचे मुख्य कार्य कोणते? (कृषी सेवा पूर्व - 2012) A) आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत गटांना कर्ज पुरवठा करणे B) ग्रामीण भागात शाखा उघडणे C) चलन फुगवट्यावर नियंत्रण ठेवणे D) ठेवी जमविण्यासाठी प्रोत्साहन देणे विभागीय ग्रामीण बँकांचे मुख्य कार्य ग्रामीण भागात बँकिंग सेवा विस्तारणे आहे. त्यामुळे त्यांचे प्राथमिक कार्य ग्रामीण भागात शाखा उघडणे हे आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत गटांना कर्ज पुरवठा करणे हे सर्व बँकांचेएक कार्य आहे. ठेवी जमविण्यासाठी प्रोत्साहन देणे हे सुद्धा सर्व बँकांचे एक कार्य आहे. चलन फुगवट्यावर नियंत्रण ठेवणे हे मध्यवर्ती बँकांचे कार्य आहे. 38 / 62 Category: बँकिंग 38. 1951-52 मध्ये एकूण ग्रामीण कर्जपुरवठयात संस्थात्मक साधनांचा खालील वाटा होता. (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) 12% B) 31% C) 7% D) 19% 1951-52 मध्ये ग्रामीण कर्जपुरवठ्यामध्ये संस्थात्मक साधनांचा वाटा फक्त 7% होता. कारण त्यावेळी अधिकांश ग्रामीण कर्ज सावकार, महाजन आणि कुटुंबीयांकडून घेतले जात होते. बाकी पर्याय अतिरिक्त आहेत कारण ते 1951-52 मध्ये वास्तविक कर्जपुरवठा वाट्याचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत. 39 / 62 Category: बँकिंग 39. खालीलपैकी कोणते व्यापारी बँकेचे कार्य नाही? (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) ठेवी स्विकारणे B) पत नियंत्रण C) रकमांचे स्थानांतरण D) कर्ज देणे बरोबर उत्तर: पत नियंत्रण पत नियंत्रण हे व्यापारी बँकांचे कार्य नाही. पत नियंत्रण ही रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाची जबाबदारी आहे. रिझर्व्ह बँक आर्थिक स्थायित्व राखण्यासाठी देशातील पत आणि चलनाचा पुरवठा नियंत्रित करते. व्यापारी बँका ठेवी स्वीकारतात, कर्ज देतात आणि रकमेचे स्थानांतरण करतात, परंतु ते पत नियंत्रण करत नाहीत. 40 / 62 Category: बँकिंग 40. भारतीय नाणेबाजारात परदेशी बँकांना मुक्त प्रवेश असावा अशी सूचना खालीलपैकी कोणत्या समितीने/आयोगाने केली? (ASO पूर्व, 2015) A) वेंकटारामन् B) नरीमन C) नरसिंहम् D) रंगराजन नरसिंहम्' हे बरोबर उत्तर आहे कारण 1991 मध्ये भारतीय बँकिंग क्षेत्रात सुधारणा आणि परिवर्तने सुचवण्यासाठी स्थापन करण्यात आलेल्या नरसिंहम् समितीने भारतीय नाणेबाजारात परदेशी बँकांना मुक्त प्रवेश देण्याची शिफारस केली होती. 'वेंकटारामन् आणि रंगराजन' समित्यांनी अनुक्रमे कृषी श्रेयासाठी आणि वित्त क्षेत्र सुधारणांवर भर दिला. 'नरीमन समिती' ही नाणे आणि प्राणिमालक तस्करीविरुद्धच्या कायद्याच्या तरतुदींच्या पुनरावलोकनासाठी नेमण्यात आली होती, नाणेबाजाराशी संबंधित नव्हती. 41 / 62 Category: बँकिंग 41. भारतीय बँकांच्या किसान पत कार्ड योजनेचा हेतू काय आहे? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) शेतकऱ्यांसाठी पिकाचा विमा B) शेतकऱ्यांसाठी अल्प मुदतीचे कर्ज C) शेतकऱ्यांसाठी दीर्घ मुदतीचे कर्ज D) गरीब लोकांसाठी सूक्ष्म वित्त भारतीय बँकांच्या किसान पत कार्ड योजनेचा उद्देश शेतकऱ्यांना त्यांच्या कृषी कार्यांसाठी अल्प मुदतीचे कर्ज उपलब्ध करून देणे हा आहे. पर्याय 1 चुकीचा आहे कारण ही योजना गरीब लोकांसाठी सूक्ष्म वित्त संबंधित नाही. पर्याय 3 चुकीचा आहे कारण ही योजना पिकाच्या विम्याशी संबंधित नाही. पर्याय 4 चुकीचा आहे कारण ही योजना दीर्घ मुदतीच्या कर्जांशी संबंधित नाही, तर अल्प मुदतीच्या कर्जांशी संबंधित आहे. 42 / 62 Category: बँकिंग 42. कोणती संस्था ग्रामीण भागातील वित्तीय गरजा भागवणारी शिखर संस्था म्हणून काम करते ? (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) वरील सर्व B) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया C) नाबार्ड D) स्टेट बँक ऑफ इंडिया नाबार्ड ही ग्रामीण भागातील वित्तीय गरजा भागवणारी शिखर संस्था आहे कारण: नाबार्डची स्थापना 1982 मध्ये कृषी आणि ग्रामीण विकासासाठी दीर्घकालीन वित्त पुरवण्यासाठी करण्यात आली होती. नाबार्ड ही ग्रामीण भागातील सहकारी बँका, क्षेत्रीय ग्रामीण बँका आणि इतर वित्तीय संस्थांना वित्तीय सहाय्य देते. नाबार्ड ग्रामीण पायाभूत सुविधा, कृषी, लघु उद्योग आणि इतर ग्रामीण कार्यक्रमांना वित्त पुरवते. नाबार्ड ग्रामीण क्षेत्रातील वित्तीय समावेशन आणि आर्थिक विकासाला चालना देण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावते. 43 / 62 Category: बँकिंग 43. खालीलपैकी कोणती सुधारणा ही 1991 च्या नरसिंहम समितीच्या शिफारशीचा भाग नाही? (राज्यसेवा मुख्य-2019) A) रोख राखीव निधी (CRR) आणि वैधानिक रोखता प्रमाण (SLR) यांच्यात पुरेशी वृध्दी. B) ज्या व्यापारी बँका भांडवल पूर्ततेचा मानदंड पाळत असतील त्यांना रिझर्व बँकेच्या मंजुरीशिवाय नव्या शाखा उघडण्याची मुभा. C) बँकेच्या कर्जावरील व्याजदराचे थर कमी केले गेले. D) न्यूनतम भांडवल प्रमाण हे बेसल मानदंडांवर आधारित असणे. रोख राखीव निधी (CRR) आणि वैधानिक रोखता प्रमाण (SLR) यांच्यात पुरेशी वृध्दी ही नरसिंहम समितीच्या शिफारशीचा भाग नाही. बाकीचे पर्याय नरसिंहम समितीच्या शिफारशीशी संबंधित आहेत: 'पर्याय 1:' भांडवल पूर्ततेचा मानदंड पाळणाऱ्या व्यापारी बँकांना नव्या शाखा उघडण्याची परवानगी देणे. 'पर्याय 2:' बँकेच्या कर्जावरील व्याजदराचे थर कमी करणे. 'पर्याय 4:' न्यूनतम भांडवल प्रमाण बेसल मानदंडांवर आधारित असणे. 44 / 62 Category: बँकिंग 44. परकीय चलनाचा व्यवसाय करू इच्छिणाऱ्या बँकेला कोणाकडून परवाना घेणे आवश्यक आहे? (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) वित्त मंत्रालय B) जागतिक बँक C) दि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया D) आय.सी.आय.सी.आय परकीय चलनाची व्यवहार करण्याचा परवाना राखीव बँक, म्हणजेच दि रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडियाकडून घेणे आवश्यक आहे कारण: राखीव बँक ही भारताची केंद्रीय बँक आहे आणि ती परकीय चलन व्यवहारावर नियंत्रण ठेवते. वित्त मंत्रालय परकीय चलनाचा व्यवहार करत नाही, तर ते अर्थव्यवस्थेच्या विस्तृत पैलूवर देखरेख ठेवते. आय.सी.आय.सी.आय. एक व्यावसायिक बँक आहे आणि ती परकीय चलनाच्या व्यवहारासाठी राखीव बँकेकडून परवाना घेते. जागतिक बँक एक आंतरराष्ट्रीय संस्था आहे आणि ती थेट परकीय चलनाचा व्यवहार करत नाही. 45 / 62 Category: बँकिंग 45. योग्य जोड्या जुळवा : अ. प्रमुख बँकांचे राष्ट्रीयकरण ब. प्रादेशिक ग्रामीण बँकेची (RRBs) स्थापना क. इम्पेरियल बँक ऑफ इंडियाचे स्टेट बँकेत रूपांतर ड. नरसिंहम समितीचा दुसरा अहवाल I. 1976 चा कायदा II. 1998 III. जुलै, 1969 IV. जुलै, 1955 (Combine गट-क (पूर्व) - 2018) A) I III II IV B) IV II III I C) III I IV II D) II IV I III बरोबर उत्तर 'III I IV II' आहे. 'III I': इम्पेरियल बँक ऑफ इंडियाचे स्टेट बँकेत रूपांतर 19 जुलाई, 1969 ला झाले. 'I III': प्रमुख बँकांचे राष्ट्रीयकरण 1976 च्या कायद्याद्वारे झाले. 'IV II': प्रादेशिक ग्रामीण बँकेची (RRBs) स्थापना 2 ऑक्टोबर, 1975 ला झाली. 'II IV': नरसिंहम समितीचा दुसरा अहवाल 1998 मध्ये सादर करण्यात आला. 46 / 62 Category: बँकिंग 46. भारतातील एकूण राज्यांपैकी कोणते राज्य (बँकांमधील) ठेवी जमा करण्यामध्ये अग्रेसर आहे? (Combine गट-ब (पूर्व) - 2019) A) महाराष्ट्र B) पंजाब C) तामिळनाडू D) गुजरात बँकांमधील ठेवी जमा करण्यामध्ये महाराष्ट्र हे राज्य अग्रेसर आहे कारण ते भारतात सर्वाधिक विकसित आणि औद्योगिकीकृत राज्य आहे. त्यात विविध उद्योग, व्यवसाय आणि मोठ्या संख्येने लोकसंख्या आहे, ज्यामुळे बँकांमध्ये ठेवींमध्ये वाढ होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: गुजरात: हे एक औद्योगिकदृष्ट्या विकसित राज्य आहे, परंतु महाराष्ट्राच्या तुलनेत बँकिंग ठेवी कमी आहेत. तामिळनाडू: हे एक दक्षिण भारतीय राज्य आहे ज्यात काही प्रमुख उद्योग आहेत, परंतु महाराष्ट्राएवढे विकसित नाही. पंजाब: हे एक शेतीप्रधान राज्य आहे, ज्यात बँकिंग ठेवींचे प्रमाण तुलनेने कमी आहे. 47 / 62 Category: बँकिंग 47. (a) स्वसहाय्यता गट हा ग्रामीण गरीब लोकांचा असायला हवा? (b) गटात 25 ते 30 सदस्य असतात. (c) केवळ सामाजिक दृष्ट्या मागास कुटुंबांतील सदस्य असतात. (ASO पूर्व, 2014) A) (a), (b), (c) हे सर्व बरोबर. B) (a) बरोबर आणि (b) आणि (c) चूक. C) (a) आणि (c) बरोबर आणि (b) चूक. D) (a), (b), (c) सर्व चूक. बरोबर उत्तर: (a) बरोबर आणि (b) आणि (c) चूक. स्पष्टीकरण: स्वसहाय्यता गट हे विशेषत: ग्रामीण गरीब लोकांना आर्थिकदृष्ट्या सक्षम करण्यासाठी स्थापन केले जातात. गटाचा आकार सामान्यतः 10 ते 15 सदस्यांपर्यंत मर्यादित असतो आणि सदस्यत्व सामाजिकदृष्ट्या मागास कुटुंबांपुरते मर्यादित नसते. 48 / 62 Category: बँकिंग 48. बँकांच्या शाखाविस्तारासाठी, जिल्हांचे विविध व्यवसायिक बँकांमध्ये भाग वाटप करण्याच्या उपक्रमास काय म्हणतात? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) अग्रणी बँक योजना B) बँकांचे राष्ट्रीयीकरण C) ग्रामीण विभागाच्या विकासाचा संकलित कार्यक्रम D) सेवा क्षेत्र दृष्टीकोन अग्रणी बँक योजना बँकांच्या शाखाविस्तारासाठी डिझाइन केलेली आहे. यामध्ये, जिल्ह्याची निवड केली जाते आणि एक बँक त्या जिल्ह्यासाठी अग्रणी बँक म्हणून नियुक्त केली जाते. अग्रणी बँक जिल्ह्यातील बँकिंग आणि क्रेडिट गरजा पूर्ण करण्यासाठी जबाबदार असते. यामुळे शाखाविस्तार होते आणि बँकिंग सेवा अंडरसर्व्ह्ड क्षेत्रांपर्यंत पोहोचतात. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण: ग्रामीण विभागाच्या विकासाचा संकलित कार्यक्रम हा ग्रामीण विकासासाठी समग्र उपक्रम आहे. बँकांचे राष्ट्रीयीकरण हा अर्थव्यवस्थेचे सरकारी नियंत्रण वाढवण्याचा उपाय आहे. सेवा क्षेत्र दृष्टीकोन हे सेवा क्षेत्राच्या विकासावर लक्ष केंद्रित करते. 49 / 62 Category: बँकिंग 49. प्रादेशिक ग्रामीण बँकांची महत्त्वाची अडचण कोणती? (राज्यसेवा पूर्व - 2012) A) वसुलीचा प्रश्न B) खेळत्या भांडवलाचा प्रश्न C) अपुरा कर्मचारी वर्ग D) ग्राहकांची अशिक्षितता प्रादेशिक ग्रामीण बँकांची महत्त्वाची अडचण 'वसुलीचा प्रश्न' आहे. ग्रामीण भागात बँकांसाठी वसुली एक मोठी समस्या आहे. कारण, या क्षेत्रातील कर्जदारांकडे स्थिर उत्पन्नाचे स्त्रोत कमी असतात, हंगामावर अवलंबून असतात आणि मौसमी आव्हानांचा सामना करतात. त्यामुळे, कर्जे वेळेवर परतफेड करणे त्यांच्यासाठी कठीण होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: खेळत्या भांडवलाचा प्रश्न: हे सहकारी बँकांचे एक प्रमुख मुद्दा आहे, प्रादेशिक ग्रामीण बँका नाही. ग्राहकांची अशिक्षितता: याचा कर्जाच्या वसुलीवर थेट प्रभाव पडत नाही. अपुरा कर्मचारी वर्ग: हा एक व्यवस्थापकीय मुद्दा आहे जो वसुलीच्या प्रश्नाशी संबंधित नाही. 50 / 62 Category: बँकिंग 50. जुलै 19,1969 ला ज्या चौदा व्यापारी बँकांकडील ठेवींचे मूल्य रु. - - - - किंवा यापेक्षा जास्त होते, त्याचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले. (संयुक्त गट 'क' पूर्व, नोव्हें., 2022) A) रु. 50 कोटी B) रु. 75 कोटी C) रु. 100 कोटी D) रु. 125 कोटी रु. 50 कोटी हे बरोबर उत्तर आहे कारण 19 जुलाई 1969 रोजी ज्या चौदा व्यापारी बँकांच्या ठेवींचे मूल्य रु. 50 कोटी किंवा त्यापेक्षा जास्त होते त्यांचे राष्ट्रीयकरण करण्यात आले होते. रु. 100 कोटी, रु. 75 कोटी आणि रु. 125 कोटी हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ही मूल्ये 19 जुलाई 1969 ला किंवा त्याआधी राष्ट्रीयकरणास पात्र ठेवींच्या मर्यादेच्या वर किंवा खाली होती. 51 / 62 Category: बँकिंग 51. पुढील दोन विधानापैकी कोणते योग्य आहे? a) भारतीयांच्या व्यवस्थापनेखालील मर्यादित दायित्व असलेली प्रथम बँक होती. 1894 मध्ये स्थापन झालेली पंजाब नॅशनल बँक. b) सर्वात मोठी बँक - इम्पीरिअल बँक ऑफ इंडियाचे राष्ट्रीयकरण झाले व रिझर्व बँक ऑफ इंडिया म्हणून ओळखू येऊ लागली. (वनसेवा मुख्य-2016) A) एकही नाही B) केवळ (b) C) दोन्ही D) केवळ (a) बरोबर उत्तर आहे - 'एकही नाही'. कारण: 'पर्याय (a) चुकीचा आहे:' पंजाब नॅशनल बँक ही 1895 मध्ये स्थापन झाली, 1894 मध्ये नाही. 'पर्याय (b) चुकीचा आहे:' इम्पीरिअल बँक ऑफ इंडियाचे राष्ट्रीयकरण 1955 मध्ये झाले आणि ते भारतीय स्टेट बँक म्हणून ओळखले जाऊ लागले, रिझर्व बँक ऑफ इंडिया म्हणून नाही. 52 / 62 Category: बँकिंग 52. खालीलपैकी कोणत्या सामतांने प्राधान्य क्षेत्रासाठीचा कर्जपुरवठा 40 टक्यांवरून 10 टक्यांवर कमी करण्याची शिफारस केली? (STI Pre. - 2013) A) नरसिंहम समिती B) चेलय्या समिती C) स्वामीनाथ समिती D) केळकर समिती बरोबर उत्तर:' नरसिंहम समिती 'स्पष्टीकरण:' नरसिंहम समितीने 1991 मध्ये प्राधान्य क्षेत्रासाठी कर्जपुरवठा 40 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्याची शिफारस केली होती. या समितीने बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणा आणि कार्यक्षमता सुधारण्यासाठी शिफारशी केल्या. प्राधान्य क्षेत्रासाठी कर्जपुरवठा कमी करण्याचा उद्देश आर्थिक वाढ आणि विकासासाठी अधिक संसाधने उपलब्ध करणे हा होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांनी प्राधान्य क्षेत्र कर्जपुरवठ्यात कोणतीही शिफारस केली नाही: स्वामीनाथ समितीने शेती क्षेत्रावरील शिफारशी केल्या. चेलय्या समितीने कृषी विमा कंपन्यांवरील शिफारशी केल्या. केळकर समितीने अप्रत्यक्ष करांवरील शिफारशी केल्या. 53 / 62 Category: बँकिंग 53. योग्य जोड्या जुळवा. ( गट-A ) (a) बांकिंग नियमन कायदा (b) बँकांचे राष्ट्रीयीकरण (c) भारतातील स्टेट बँकेची स्थापना (d) स्टेट बँक समूहाची निर्मिती ( गट-B ) (i) 1969 (ii) 1955 (iii) 1960 (iv) 1949 (ASO पूर्व, 2014) A) (iv) (iii) (ii) (i) B) (i) (ii) (iii) (iv) C) (i) (iii) (ii) (iv) D) (iv) (i) (ii) (iii) पर्याय (iv) (i) (ii) (iii) हा बरोबर आहे कारण ते प्रत्येक कृतीशी संबंधित योग्य वर्षे जुळवते: (d) स्टेट बँक समूहाची निर्मिती - 1949 (iv) (a) बांकिंग नियमन कायदा - 1949 (i) (b) बँकांचे राष्ट्रीयीकरण - 1969 (ii) (c) भारतातील स्टेट बँकेची स्थापना - 1955 (iii) 54 / 62 Category: बँकिंग 54. खालीलपैकी कोणत्या बँकेने डिसेंबर 2011 मध्ये आपली 100 वर्षे पुर्ण केली? (राज्यसेवा मुख्य - 2012) A) पंजाब नॅशनल बँक B) बँक ऑफ इंडिया C) सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया D) रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया हे बरोबर उत्तर आहे कारण ही बँक 21 डिसेंबर 1911 रोजी स्थापन झाली होती आणि डिसेंबर 2011 मध्ये तिची 100 वर्षे पूर्ण झाली होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण: रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया 1 अप्रिल 1935 रोजी स्थापन झाली होती. पंजाब नॅशनल बँक 19 मई 1894 रोजी स्थापन झाली होती. बँक ऑफ इंडिया 7 सप्टेंबर 1906 रोजी स्थापन झाली होती. 55 / 62 Category: बँकिंग 55. भारतातील व्यापारी बँकांच्या कर्ज-ठेवी-गुणोत्तर धोरणांबाबत खालीलपैकी कोणती विधाने बरोबर आहेत? अ) कर्ज-ठेवी गुणोत्तर प्रमाणाबाबत RBI ने निश्चित नियम केलेले आहेत. ब) बँकांची सरकारी रोख्यांमधील गुंतवणूक तुलनेने अधिक सुरक्षित असते क) अलिकडे आर्थिक स्थितीचा अंदाज घेवून बँका व्यवसायाच्या गुणोत्तरामध्ये बदल करीत असतात ड) कर्ज-ठेवी गुणोत्तर प्रमाण सूत्र = एकूण कर्जे एकूण ठेवी 1001 (राज्यसेवा Mains, 2022) A) विधाने क आणि ड बरोबर आहेत B) विधाने ब, क आणि ड बरोबर आहेत C) वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत D) विधाने अ आणि ब बरोबर आहेत वरील सर्व विधाने बरोबर आहेत कारण: 'विधान अ:' भारतीय रिझर्व बँक (RBI) ने बँकांकडे कर्ज-ठेवी-गुणोत्तर राखण्यासाठी विशिष्ट नियम निश्चित केले आहेत. 'विधान ब:' बँकांची सरकारी रोख्यांमधील गुंतवणूक तुलनेने कमी जोखमीची आणि अधिक सुरक्षित मानली जाते. 'विधान क:' अलीकडील आर्थिक स्थितीनुसार, बँका व्यवसायाच्या गुणोत्तरामध्ये आवश्यकतेनुसार बदल करतात. 'विधान ड:' कर्ज-ठेवी-गुणोत्तर सूत्राचे समीकरण एकूण कर्जे ÷ एकूण ठेवी × 100 आहे. 56 / 62 Category: बँकिंग 56. 1995 मध्ये बँक ग्राहकांच्या विवादांचे स्वस्त आणि जलद निपटारा करण्यासाठी - - - - सुरू करण्यात आली. (Combine 'B' 2021) A) ग्राहक सेवा समिती B) बाँकिंग लोकपाल योजना C) आंतरराष्ट्रीय लेखा पध्दती D) विवेकपूर्ण नियम बाँकिंग लोकपाल योजना 1995 मध्ये बँकिंग क्षेत्रातील ग्राहक तक्रारींसाठी स्वस्त आणि जलद निराकरण म्हणून स्थापित करण्यात आली. 'विवेकपूर्ण नियम:' हे बँकिंग पद्धतींचे नियमन आणि पर्यवेक्षण करणारे नियम आहेत. 'ग्राहक सेवा समिती:' हे बँकांमध्ये ग्राहकांच्या तक्रारी हाताळण्यासाठी स्थापन केलेले अंतर्गत समित्या आहेत. 'आंतरराष्ट्रीय लेखा पध्दती:' हे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वापरल्या जाणार्या लेखा मानके आहेत. 57 / 62 Category: बँकिंग 57. दि स्टेट बँक ऑफ इंडिया खालील वर्षी अस्तित्वात आली. (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) 94 B) 85 C) 49 D) 30 बरोबर उत्तर 49 आहे. स्टेट बँक ऑफ इंडियाची स्थापना 1 जुलै 1806 रोजी झाली, ज्याला आम्ही आज 1806 + 49 = 1855 म्हणून ओळखतो. त्यामुळे बँकेचे अस्तित्व 49 वर्षे आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते बँकेच्या स्थापनेचे योग्य वर्ष दर्शवत नाहीत. 58 / 62 Category: बँकिंग 58. a) क्षेत्रीय ग्रामीण बँका या सार्वजनिक क्षेत्रातील बँकेकडून पुरस्कृत केल्या जातात. b) एम. नरसिंहम हे ग्रामीण बँकविषयक कार्यगटाचे प्रमुख होते. (STI Pre. - 2014) A) (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत. B) (a) फक्त बरोबर आहे. C) (a) आणि (c) दोन्ही चूक आहेत. D) (b) फक्त बरोबर आहे. स्पष्टीकरण:' 'पर्याय (a):' बरोबर आहे कारण क्षेत्रीय ग्रामीण बँका (आरआरबी) सार्वजनिक क्षेत्रातील बँका आहेत आणि त्यांना भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे नियंत्रित केले जाते. 'पर्याय (b):' बरोबर आहे कारण एम. नरसिंहम हे भारतीय रिझर्व्ह बँकेद्वारे 1975 मध्ये स्थापन करण्यात आलेल्या ग्रामीण बँकविषयक कार्यगटाचे प्रमुख होते. 'पर्याय (c):' चुकीचा आहे कारण पर्याय (a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत. 'पर्याय (d):' चुकीचा आहे कारण दोन्ही पर्याय बरोबर आहेत. म्हणून, बरोबर उत्तर आहे '(a) आणि (b) दोन्ही बरोबर आहेत.' 59 / 62 Category: बँकिंग 59. खालीलपैकी कोणत्या सरकारी क्षेत्रातील बँकेने 'ग्राम निवास' योजनेंअंतर्गत खेड्यातील घरांसाठी पुनःश्च भर देण्याचे नियोजन केले आहे? (राज्यसेवा पूर्व - 2011) A) को-ऑपरेटिव्ह बँक B) आय.सी.आय.सी.आय बँक C) स्टेट बँक ऑफ इंडिया D) सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया स्टेट बँक ऑफ इंडिया ही बरोबर उत्तर आहे कारण 'ग्राम निवास' योजना ही स्टेट बँक ऑफ इंडियाने सुरू केली होती. या योजनेअंतर्गत, स्टेट बँक ऑफ इंडिया खेड्यांमध्ये घरे बांधण्यासाठी आणि दुरुस्ती करण्यासाठी पुनःश्च भर देते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण आय.सी.आय.सी.आय बँक, को-ऑपरेटिव्ह बँक आणि सेंट्रल बँक ऑफ इंडिया यांनी 'ग्राम निवास' योजना सुरू केलेली नाही. 60 / 62 Category: बँकिंग 60. रिझर्व बँकेच्या पतनियंत्रण उपायांच्या संदर्भात खालीलपैकी कोणते विधान खरे आहे? (राज्यसेवा (मुख्य) - 2018) A) रेपो रेट म्हणजे असा दर ज्याला रिझर्व बँक व्यापारी बँकांना कर्ज देते. B) रिव्हर्स रेपो रेट म्हणजे असा दर ज्याला रिझर्व बँक व्यापारी बँकांना कर्ज देते. C) रेपो रेट हे रोकड सुलभता शोषण्याचे साधन आहे. D) रिव्हर्स रेपो रेट हे रोकड सुलभता व्यवस्थेत ओतण्याचे (inject) साधन आहे. रेपो रेट हा रिझर्व बँकेचा कर्जदारीचा दर आहे, म्हणजेच तो दर ज्यावर रिझर्व बँक व्यापारी बँकांना कर्ज देते. रिव्हर्स रेपो रेट उलटा आहे, जो दर आहे ज्यावर व्यापारी बँका रिझर्व बँकेला कर्ज देतात. रेपो रेट रोकड सुलभता शोषण्याचे साधन आहे कारण उच्च रेपो रेट व्यापारी बँकांना रिझर्व बँकेकडून कर्ज घेणे कठीण बनवते, तर रिव्हर्स रेपो रेट रोकड सुलभता व्यवस्थेत ओतण्याचे साधन आहे कारण उच्च रिव्हर्स रेपो रेट व्यापारी बँकांना रिझर्व बँकेला कर्ज देणे अधिक आकर्षक बनवते. 61 / 62 Category: बँकिंग 61. पेमेंट बँकेची प्रमुख वैशिष्ट्ये- - - - - ही आहेत. योग्य वाक्य निवडा: अ. प्रती व्यक्ती रु. 1 लाख पर्यंत ठेवी स्वीकारणे. ब. ए.टी.एम. व डेबीट कार्ड देण्यास परवानगी. क. ए.टी.एम. कार्ड देण्यास परवानगी. ड. कोणत्याही स्वरूपात कर्ज देता येणार नाही. (Combine 'B' 2020) A) फक्त अ, क आणि ड B) फक्त अ, ब आणि ड C) फक्त अ, ब आणि क D) फक्त ब, क आणि ड पेमेंट बँकांकडे एटीएम कार्ड देण्याची परवानगी नाही. यापेक्षा, त्यांना एटीएम आणि डेबिट कार्ड दोन्ही देण्याची परवानगी आहे. यानुसार, पेमेंट बँकांचे प्रमुख वैशिष्ट्ये फक्त प्रती व्यक्ती रु. 1 लाख पर्यंत ठेवी स्वीकारणे, कर्ज देण्यास न परवानगी आणि एटीएम तसेच डेबिट कार्ड देण्याची परवानगी आहे. 62 / 62 Category: बँकिंग 62. नरसिंहम समिती कशासाठी प्रसिद्ध आहे? (राज्यसेवा मुख्य - 2012) A) आर्थिक सुधारणांसाठी. B) अप्रत्यक्ष करात सुधारणा. C) प्रत्यक्ष करात सुधारणा. D) बँक पुर्नरचनेबाबतच्या शिफारशीसंबंधी. बँक पुर्नरचनेबाबतच्या शिफारशीसंबंधी हा पर्याय बरोबर आहे कारण नरसिंहम समितीची स्थापना 1991 मध्ये भारतीय बँकिंग क्षेत्रातील सुधारणांची शिफारस करण्यासाठी करण्यात आली होती. समितीने बँकिंग क्षेत्रात व्यापक सुधारणा सुचवल्या, ज्यामध्ये खाजगी क्षेत्राच्या बँकांना परवानगी देणे, परकी भांडवल आणणे आणि कर्जे देण्याची पद्धत सुधारणे यांचा समावेश होता. Loading...MPSC is all about Patience.... Your score is LinkedIn Facebook Twitter BACK HOME PAGE
