मांजर, कुत्रा आणि मनुष्य हे सर्वभक्षके आहेत कारण ते प्राण्यांचे मांस (प्राणी) आणि वनस्पती (वनस्पती) दोन्ही खाऊ शकतात. वाघ आणि सिंह हे फक्त मांस खाणारे आहेत. ससा हा फक्त वनस्पती खातो, त्यामुळे तो शाकाहारी आहे.

ऑक्सीजनचे तीन अणू एकत्रित येऊन ओझोन तयार करतात, ॲरेगन नाही. म्हणून विधान अ चुकीचे आहे.

वाळवंटाचा परवर्तन निर्देशांक 25 ते 30 टक्के असतो. जेणेकरून विधान क बरोबर आहे.

ओझोनचा क्षय सूर्यप्रकाशापासून पृथ्वीचे संरक्षण करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या ओझोन थराचे नुकसान करतो. म्हणून विधान ब बरोबर आहे.

म्हणून, केवळ विधान ब आणि क बरोबर आहेत.

दोन्ही विधाने चुकीची आहेत.

अ) माणसाला त्रास होत नाही अशा आवाजाची तीव्रता 20 डेसिबल्स आहे, 60 डेसिबल्स नाही.

ब) कुजबुज ही जवळपास 20 ते 30 डेसिबल्सची असते, 5 ते 10 डेसिबल्स नाही.

निमॅटोडस हे मायक्रोफौनाचे उदाहरण आहे. हे लहानतात असलेले असतात ज्यांची लांबी 1 मिमी पेक्षा कमी असते. निमॅटोडस हे माती आणि पाण्यात सर्वव्यापी असतात आणि त्यांची संख्या मोठ्या प्रमाणात असते. त्यांच्या छोट्या आकारामुळे, ते मातीच्या छिद्रात आणि इतर अरुंद जागांमध्ये प्रवेश करू शकतात, जिथे ते मूळ आणि इतर सेंद्रिय द्रव्यांचे विघटन आणि पुनर्चक्रीकरण करतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* बॅक्टेरिया आणि ॲक्टीनोमायसेंटस प्रोकॅरियोट आहेत ज्यांचा आकार निमॅटोडसपेक्षा खूपच लहान आहे.
* फंगी मोठे, बहुकोशिकीय जीव आहेत आणि त्यांचा समावेश मायक्रोफौनामध्ये होत नाही.

चार्ल्स एल्टन हे ब्रिटिश पर्यावरणतज्ञ होते ज्यांनी 1927 मध्ये पर्यावरण मनोऱ्याची संकल्पना मांडली होती. ही संकल्पना पर्यावरणातील विविध थरांचे विश्लेषण करण्यासाठी वापरली जाते, जिथे प्रत्येक थर उत्पादकां, ग्राहक आणि अपघटक यांच्या शीर्ष-खाली क्रमाने बनलेला असतो. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण लिंडमनने ऊर्जा प्रवाह मॉडेल मांडले, ई.पी. ओडूमने ऊर्जा प्रवाह मॉडेलचे विस्तार केला आणि वरील पर्यायांपैकी इतर कोणत्याही पर्यावरणतज्ञाने पर्यावरण मनोऱ्याची संकल्पना मांडली नाही.

पर्याय 'ब', 'क' आणि 'ड' बरोबर आहेत कारण ते परिसंस्थेच्या सर्व महत्त्वाच्या पैलूंचे वर्णन करतात.

* 'ब' एक संघ एकत्र एकसंघ भाग असल्याचे दर्शवते, जिथे जैविक घटक परस्परसंवादी आणि अंतःसंबंधित असतात.
* 'क' प्राकृतिक पर्यावरण आणि जैविक घटकांमधील परस्परक्रियांचा अभ्यास असल्याचे दर्शवते, जे परिसंस्थेच्या कार्यप्रणालीसाठी आवश्यक आहे.
* 'ड' रचनात्मक (जीवसंख्या आणि समुदाय) आणि कार्यात्मक (ऊर्जा प्रवाह आणि पोषक चक्र) पैलूंचा अभ्यास असल्याचे दर्शवते, जे परिसंस्थेच्या समग्र कार्यप्रणालीला आकार देतात.

'अ' चुकीचे आहे कारण ते परिसंस्थेच्या सामाजिक आणि सांस्कृतिक पैलूंचा विचार करत नाही, जे लँडस्केप स्तरावर महत्त्वाचे असतात.

बरोबर उत्तर ' अतिनील ' आहे.

वातावरणातील ओझोन थर सूर्याच्या अतिनील किरणांपासून पृथ्वीचे रक्षण करतो. ओझोन थर कमी झाल्यास, पृथ्वीपर्यंत पोहोचणारे अतिनील किरणांचे प्रमाण वाढते. हे अतिनील किरणांचे प्रमाण कृषि क्षेत्राला हानी पोहोचवू शकते कारण ते पिकांना नुकसान पोहोचवतात, प्राणी आणि मानवी आरोग्यात अडचणी निर्माण करू शकतात कारण ते त्वचेचा कर्करोग, मोतीबिंदू आणि रोगप्रतिकारशक्ती कमी करू शकतात.

बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण इन्फ्रारेड लहरी उष्णता लहरी आहेत, तांबड्या लहरी प्रकाशाच्या दृश्यमान स्पेक्ट्रमचा भाग आहेत आणि नील लहरी सूर्यप्रकाशाच्या दृश्यमान स्पेक्ट्रमचा भाग आहेत. या लहरी ओझोन थरद्वारे प्रभावित होत नाहीत.

ओझोन लेयर एक पातळ वायूचा थर आहे जो पृथ्वीच्या स्ट्रॅटोस्फीअरमध्ये आढळतो. हा थर अल्ट्राव्हायोलेट (UV) किरणांना पृथ्वीपर्यंत पोहोचण्यापासून रोखतो. UV किरण मानवांसाठी हानिकारक असतात आणि त्वचेचा कर्करोग आणि डोळ्यांचे नुकसान होऊ शकतात.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:
* क्ष किरण हा एक प्रकारचा रेडिओअॅक्टिव्हिटी आहे जो ओझोनद्वारे अवरुद्ध होत नाही.
* गॅमा किरण हे उच्च-ऊर्जा फोटॉन्स आहेत जे ओझोन लेयरमधून सहजपणे जाऊ शकतात.
* न्यूट्रॉन्स हे विद्युत्भार नसलेले कण आहेत जे ओझोन लेयरमधून सहजपणे जाऊ शकतात.

क्लोरोफ्लोरोकार्बन (CFCs) हा मानवाने निर्माण केलेला वायू आहे जो ओझोन स्तराच्या क्षरास कारणीभूत ठरतो. हे वायू रेफ्रिजरेटर, एअर कंडिशनर आणि सोल्व्हंट्ससारख्या विविध उत्पादनांमध्ये वापरले जातात.

ओझोन स्तर ही पृथ्वीभोवती असलेली एक पापुद्री आहे जी सूर्यप्रकाशातील हानिकारक अल्ट्राव्हायोलेट (UV) किरणांपासून आपले संरक्षण करते. CFCs वायुमंडलात सोडल्यावर सूर्यप्रकाशाशी प्रतिक्रिया करतात आणि ओझोन अणूंना तोडतात, ज्यामुळे ओझोन स्तरात पातळ होते.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* कार्बन डायऑक्साईड एक ग्रीनहाऊस वायू आहे जो जागतिक तापमानात वाढीस कारणीभूत ठरतो.
* सल्फर डायऑक्साईड हा वायू प्रदूषणाचा प्रमुख स्त्रोत आहे जो श्वसनाच्या समस्या निर्माण करू शकतो.
* नायट्रोजन डायऑक्साईड हा एक प्रदूषक आहे जो फुफ्फुसांना जळजळ होऊ शकतो.

' बरोबर उत्तर: 3 4 1 2 '

* नायट्रोजन (N₂) हा वातावरणातील सर्वाधिक शुष्क घटक आहे, जरी प्रश्नपत्रिकेत भाग प्रती दशलक्षमध्ये दिलेला नसला तरी, हा सुमारे 780,840.0ppm आहे. (पर्याय क)
* हायड्रोजन (H₂) हा चौथ्या क्रमांकाचा सर्वाधिक शुष्क घटक आहे, जरी प्रश्नपत्रिकेत भाग प्रती दशलक्षमध्ये दिलेला नसला तरी, हा सुमारे 5.2ppm आहे. (पर्याय ड)
* हेलिअम (He) हा दुसरा सर्वाधिक शुष्क घटक आहे, जो प्रश्नपत्रिकेत दिलेल्या 0.5ppm इतका आहे. (पर्याय ब)
* ओझोन (O₃) हा तुलनेने कमी शुष्क घटक आहे, जो प्रश्नपत्रिकेत दिलेल्या 0.07ppm इतका आहे. (पर्याय अ)

पर्याय 3 4 1 2 बरोबर आहे.

* अ) पाणी वाचवा जीवन वाचवा चळवळ ही कोळ्यांच्या (पर्याय 3) संदर्भात आहे.
* ब) डून खाणकाम ही युरीया प्रकल्पाशी (पर्याय 2) संबंधित आहे.
* क) कैसा मोहीम ही जंगलाशी (पर्याय 4) संबंधित आहे.
* ड) थळ-वायशेत मोहीम ही अणुशक्ती केंद्राशी (पर्याय 1) संबंधित आहे.

2002 बरोबर उत्तर आहे कारण युनायटेड नेशन्सने 2002 हे वर्ष पर्यावरणीय आंतरराष्ट्रीय पर्यटन वर्ष म्हणून साजरे केले होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 2010 आंतरराष्ट्रीय जैवविविधता वर्ष होते, 2012 आंतरराष्ट्रीय सहकारी वर्ष होते आणि 2016 सतत विकासासाठी आंतरराष्ट्रीय वर्ष होते.

पर्याय "31.33 आणि 155 वा" हा बरोबर आहे कारण 2014 च्या पर्यावरण विकास निर्देशांकात भारताला 100 पैकी 31.33 गुण मिळाले असून 178 देशांच्या यादीत भारताचा 155 वा क्रमांक आहे. पर्याय "28.03 आणि 153 वा" चुकीचा आहे कारण भारताला 28.03 गुण मिळाले नाहीत. पर्याय "29.30 आणि 154 वर" चुकीचा आहे कारण भारताचा क्रमांक 154 वा नव्हता. पर्याय "33.38 आणि 156 वा" ही चुकीचा आहे कारण भारताला 33.38 गुण मिळाले नाहीत आणि त्याचा क्रमांक 156 वा नव्हता.

हिमाचल प्रदेश हे राज्य सौर आणि पाण्याद्वारे ऊर्जा निर्मितीवर लक्ष केंद्रित करत आहे, त्यामुळे ते पहिले कार्बनमुक्त राज्य होण्याच्या मार्गावर आहे. इतर पर्याय कार्बनमुक्त होण्यासाठी आवश्यक उपाययोजनांची अंमलबजावणी करत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे ' अ,ब,क व ड ' .

जागतिक तापमान 2° सेल्सियस वाढल्यास खालील परिणामांची शक्यता आहे:

* ' अ) वार्षिक पूर: ' हिमनद आणि बर्फाचे कवच वितळल्यास समुद्राची पातळी वाढेल, ज्यामुळे किनारी भागात वार्षिक पूर येण्याची शक्यता वाढेल.
* ' ब) कीटकांमुळे होणारे आजार जसे मलेरिया: ' तापमान वाढल्यास, मच्छर आणि इतर कीटकांच्या जीवनचक्रांमध्ये बदल होतो, ज्यामुळे मलेरिया आणि डेंग्यू यासारख्या कीटकांमुळे होणारे रोग पसरू शकतात.
* ' क) शेती विभागात बदल: ' तापमान आणि पाण्याच्या उपलब्धतेतील बदल शेती पद्धतींना आणि पिकाच्या उत्पादनावर परिणाम करू शकतात.
* ' ड) प्राणी आणि वनस्पतीच्या ब-याच प्रजाती नष्ट होतील: ' तापमान वाढल्यास, प्राणी आणि वनस्पतींच्या निवासस्थानांचे नुकसान होऊ शकते, ज्यामुळे त्यांच्या अस्तित्वाला धोका निर्माण होतो.

या समस्येवर नैरोबी येथे चर्चा झाली कारण वाळवंटीकरण ही एक गंभीर पर्यावरणीय समस्या आहे जी प्रामुख्याने आफ्रिका, आशिया आणि ऑस्ट्रेलियामधील विकसनशील देशांना प्रभावित करते. ही समस्या वाढत्या लोकसंख्या, अनुचित शेती पद्धती आणि हवामान बदलामुळे होते. ओझोन वायूची रिक्तता, कांगो नदीतील महापूर आणि जागतिक तापमान वृध्दीमुळे वितळणारा बर्फ हे इतर गंभीर पर्यावरणीय धोके आहेत, परंतु ते नैरोबी येथे विशिष्टपणे चर्चा करण्यात आले नाहीत.

थर्मोरिॲक्टर म्हणजे एक उपकरण आहे जे उच्च तापमान आणि नियंत्रित ऑक्सिजनच्या प्रतीमध्ये वाहनाचा धूर शुद्ध करते. यामुळे कार्बन मोनॉक्साईडचे रुपांतर कार्बन डायऑक्साइडमध्ये होते, जे शुद्ध ऑक्सिजन नाही परंतु तो तितकासा हानिकारक नाही.

बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* फिल्टर धूळ आणि पॉर्टिकल्स काढतात, कार्बन मोनॉक्साईडचे रुपांतर करत नाहीत.
* इलेक्ट्रोस्टॅटिक प्रेसिपिटेटर (ESP) धूळ आणि पॉर्टिकल्स काढतात, कार्बन मोनॉक्साईडचे रुपांतर करत नाहीत.
* पोल्यूशन रोज खरं तर स्वच्छतेच्या दुसऱ्या पद्धती आहेत, ज्या कार्बन मोनॉक्साईडचे रुपांतर करत नाहीत.

लैंगिक इच्छा वाढविणे.

वरील सर्व हे बरोबर उत्तर आहे कारण हरितगृहाच्या प्रभावाचे परिणाम मानवी समाज, शेती, पर्जन्य न्यूनता, सागरातील आम्लतेचा वाढलेला स्तर आणि सागराच्या पातळीतील वाढ या सर्व गोष्टींवर होतात.

' पर्याय अ,ब व क ' हा बरोबर उत्तर आहे कारण:

* "पर्यावरणीय जीवशास्र" हे परिस्थितीकी शास्त्राचे दुसरे नाव आहे.
* अर्न्स्ट हॅकेल या जर्मन वैज्ञानिकाने 1866 मध्ये "पर्यावरणीय जीवशास्र" हा शब्द सर्वप्रथम वापरला होता.
* परिस्थितीकी शास्त्र ही संज्ञा ग्रीक शब्द "oikos" (घर) आणि "logos" (अभ्यास/शास्र) या दोन शब्दांपासून आली आहे, ज्याचा अर्थ "घराचा अभ्यास" किंवा "निवासस्थानाचा अभ्यास" असा होतो.

ओझोन थर हा पृथ्वीवरील पर्यावरणाचे रक्षण करणारा एक पातळ थर आहे. क्लोरो फल्यूरो कार्बन (CFC) हे मानवी निर्मित रसायने आहेत जे ओझोन अणूंशी प्रतिक्रिया करतात आणि त्यांना तोडतात. यामुळे ओझोन थराचा ऱ्हास होतो आणि त्यामुळे सूर्यप्रकाशातील हानिकारक अल्ट्राव्हायोलेट किरण पृथ्वीवर पोहोचतात. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते ओझोन थराच्या ऱ्हासात मोठ्या प्रमाणात योगदान देत नाहीत.

मुंबई हे भारतातील सर्वात मोठे शहर आणि आर्थिक केंद्र आहे. त्यामुळे मोठ्या प्रमाणात इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांचे उत्पादन, खरेदी आणि वापर या शहरात होतो. त्यानुसार, या उपकरणांच्या विल्हेवाटीतून येणाऱ्या इलेक्ट्रॉनिक कचऱ्याचे प्रमाणही मुंबईमध्ये सर्वाधिक आहे.

सूर्यप्रकाश पृथ्वीवर येतो आणि त्यापैकी काही शोषले जाते आणि बाकीचा परावर्तित होतो. हरितगृह वायू (जसे की कार्बन डायऑक्साइड आणि मीथेन) सूर्यप्रकाशाच्या काही भागाला शोषतात आणि त्यामुळे पृथ्वीच्या वातावरणामध्ये तापमान वाढते. याला हरितगृह परिणाम म्हणतात. त्यामुळे, बरोबर उत्तर ' हरितगृह परिणाम ' आहे.

कार्बन डाय ऑक्साईड वाढल्याने पृथ्वीचे तापमान वाढते, त्यामुळे उष्णता वाढते. याचा परिणाम म्हणून:

* ' पर्याय अ: ' वातावरणीय पट्टे विषुववृत्तापासून ध्रुवाकडे सरकतात कारण वातावरणातील उष्णता वाढते तसा तो अधिक आकारमान वाढवतो, त्यामुळे पट्टे त्यांच्या मूळ स्थितीतून हलतात. तसेच, वृक्षरेषा (जिथे वृक्ष वाढू शकतात) ध्रुवांकडे सरकतात कारण वातावरण अधिक उबदार होते.
* ' पर्याय ब: ' कीड, किडे आणि रोगराई उष्ण वातावरणात अधिक वाढतात कारण त्यांना अधिक अनुकूल अटी मिळतात, त्यामुळे त्यांची संख्या वाढते.

म्हणून, ' पर्याय अ आणि ब ' दोन्ही योग्य आहेत.

मॉडेल उत्तरेनुसार तापमान वाढ आणि हवामान बदलामुळे उष्ण कटिबंधातील अक्षांशांमध्ये अतिवृष्टी आणि दुष्काळाच्या घटनांमध्ये वाढ होण्याची शक्यता आहे. आंतर सरकारी हवामान बदल समितीच्या (IPCC) अहवालानुसार, उष्ण कटिबंधातील भागात पर्जन्यमानात 5-10% वाढ होण्याची शक्यता आहे. ही वाढ समुद्राचे तापमान वाढल्यामुळे वाष्पीभवन वाढल्यामुळे आणि वायूमंडलातील आर्द्रता वाढल्यामुळे होते.

पृथ्वीच्या अंतरंगाचे प्रमुख घटक आहेत:

* 47.0% अॅल्युमिनियम (Al)
* 28.0% ऑक्सीजन (O)
* 8.1% सिलिकॉन (Si)
* 11.1% लोह (Fe)
* इतर घटक (Cl, Na, K आणि Mg) 9.5%

म्हणून, बरोबर उत्तर आहे: ' 3 1 2 5 4 '

निर्धारकतावाद हा सिद्धांत मानतो की निसर्गामध्ये प्रत्येक गोष्टीची एक कारण-कार्य अशी साखळी असते आणि म्हणून निसर्गामधील सर्व घटना पूर्वनिर्धारित असतात. ॲलन सेंपल, हंबोल्ट, रिटर आणि रेत्झेल हे निसर्गवाद्यांना अनुसरलेले शास्त्रज्ञ आहेत, त्यांनी निसर्गामध्ये निसर्गाच्या नियमांचा अभ्यास केला आणि त्यांच्या कार्यांनी निसर्गवादाला पुढे आणण्यात मदत केली. 'संभववाद' ही संभाव्यता आणि नशिबाशी संबंधित एक वैचारिक प्रणाली आहे, तर 'थांबा आणि जा विचारसरणी' एक साहित्यिक आंदोलन आहे जे सामाजिक आणि राजकीय बदलांवर केंद्रीत होते.

मिथेन हा एक हरितगृह वायू आहे ज्याचा वातावरणात प्रमाण औद्योगिक क्रांतीच्या सुरुवातीच्या 700 ppb पासून आता 1750ppb पर्यंत वाढले आहे. हे वाढलेले प्रमाण अॅनारोबिक प्रक्रियेतून किंवा मानवी क्रियाकलापांमधून येते, जसे की शेती आणि जीवाश्म इंधन वापर. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण कार्बन डायऑक्साईड, नायट्रोजन डायऑक्साईड आणि ओझोनचे वातावरणात प्रमाण कमी किंवा स्थिर आहे.

महाराष्ट्रात वाघांची संख्या 139 ते 170 दरम्यान असल्याचे राष्ट्रीय व्याघ्र संवर्धन अधिकाराने मार्च 2011 मध्ये दिलेल्या अहवालात नमूद केले आहे. इतर पर्याय हे चुकीचे आहेत कारण ते अहवालात देण्यात आलेल्या श्रेणीच्या बाहेर आहेत.

ओझोन हा प्राणवायूचा 3 अणु रेणू आहे हा विधान बरोबर आहे कारण ओझोनचे रेणू त्रिअणुक असतात. तर विधान अ चुकीचे आहे कारण त्यात ग्रीनहाऊस गॅसेस 30% ने कमी करण्याची उद्दिष्टे दिलेली आहेत, जी पॅरिस कराराशी संबंधित आहेत.

बरोबर उत्तर ' प्राथमिक व दुय्यम दोन्ही प्रकारचे ' हे आहे. मोटार वाहनांमुळे खालीलप्रमाणे प्रदूषण होते:

* ' प्राथमिक प्रदूषण: ' मोटार वाहनाच्या इंजिनातून थेट बाहेर पडणारे प्रदूषक पदार्थ, जसे की कार्बन मोनॉक्साइड, नायट्रोजन ऑक्साइड्स आणि पर्टिक्युलेट मॅटर.
* ' दुय्यम प्रदूषण: ' प्राथमिक प्रदूषक पदार्थांमधली रासायनिक अभिक्रिया होऊन निर्माण होणारे प्रदूषक पदार्थ, जसे की ओझोन आणि स्मॉग.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते फक्त प्राथमिक किंवा दुय्यम प्रदूषणचा समावेश करतात, परंतु मोटार वाहनांमुळे दोन्ही प्रकारचे प्रदूषण होतात.

क्लोराफल्यूरोकार्बन हा मानव निर्मित हरितगृह वायू आहे. नायट्रस ऑक्साईड आणि कार्बन डायऑक्साईड हे नैसर्गिकरित्या तयार होतात आणि मिथेन हा शेती आणि लँडफिल यांसारख्या स्रोतांमधून तयार होतो.

अरल समुद्र हे एक अंतर्गत समुद्र आहे, म्हणजेच ते समुद्रापासून दुर्गम आहे. नद्यांच्या पाण्याचे वळते करून सिंचनासाठी वापरल्यामुळे अरल समुद्राचा आकार आणि खोली मोठ्या प्रमाणावर कमी झाली आहे. यामुळे त्याचे पाणी खारट झाले आहे आणि समुद्राची जैव प्रणाली नष्ट झाली आहे. अन्य पर्याय समुद्र आहेत जे महासागरांशी जोडलेले आहेत, म्हणून त्यांच्यावर नद्यांच्या पाण्याचे वळते करण्याचा असाच परिणाम होणार नाही.

कार्बन डायऑक्साईड, जलबाष्प आणि ह्यॅलोजनेटेड वायू हरितगृह परिणामासाठी जबाबदार आहेत कारण ते भूपृष्ठाद्वारे उत्सर्जित केलेल्या उष्णतेला ग्रहण करून परत भूपृष्ठाकडे उत्सर्जित करतात, ज्यामुळे भूपृष्ठावरील तापमान वाढते.

*पर्याय 1 चुकीचा आहे* कारण हे वायू सौर ऊर्जेला भूपृष्ठावर अडवतात, ज्यामुळे तापमान वाढते.

*पर्याय 3 चुकीचा आहे* कारण हे वायू हरितगृह परिणामात सक्रियपणे सहभागी आहेत.

*पर्याय 4 चुकीचा आहे* कारण हे वायू हरितगृह परिणामाचे प्रमुख घटक आहेत.

पूर्व हिमालय हे जगातील 25 जैवविविधतेच्या दृष्टीने महत्त्वाच्या ठिकाणांपैकी एक आहे कारण ते विविध वनस्पती आणि प्राणी प्रजातींचे घर आहे. हे पर्वतरांग अद्वितीय आणि दुर्मिळ वनस्पती आणि प्राणी प्रजातींसाठी निवासस्थान प्रदान करते, ज्या त्यांच्या वैशिष्ट्यपूर्ण भौगोलिक आणि हवामानाच्या परिस्थितीमुळे विकसित झाल्या आहेत. पूर्व घाट, राजस्थान वाळवंट आणि सुंदरबन जरी जैवविविधतेने समृद्ध असले तरी ते जगातील 25 जैवविविधता हॉटस्पॉटमध्ये समाविष्ट नाहीत.

खगोल शास्त्र विषयक सिध्दांतानुसार सूर्य आणि पृथ्वीवरील अंतर यामुळे वातावरण बदलामध्ये फरक पडतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण सर जॉर्ज सिम्पसन सिध्दांत हा हवामान बदलाचा नियम आहे, सौर डांगाच्या चक्रावर आधारित सिध्दांत हा सौर ऊर्जेचा सिद्धांत आहे आणि वातावरणातील वायू जे निवडक प्रकाशचे किरण शोधून घेतात, त्याच्या बदलत्या प्रमाणावरचा सिध्दांत हा ओझोन थकबाकीशी संबंधित आहे.

सुधारीत देशांमध्ये डीडीटीवर बंदी घालण्याचे कारण पर्यावरणीय प्रदूषण आणि अन्न साखळीवर होणारा परिणाम आहे. डीडीटी खाद्य श्रृंखलेत जमा होते आणि मांसाहारी प्राण्यांमध्ये विषाचा साठा होतो. हे त्यांच्या प्रजनन क्षमतेवर परिणाम करू शकते आणि काही प्रकरणांमध्ये मृत्यू देखील होऊ शकतो. जमिनीची पोत आणि धूप यावर डीडीटीचा थेट परिणाम होत नाही, तर शेतजमिनीत क्षारता वाढणे ही एक स्वतंत्र समस्या आहे जी डीडीटीमुळे होत नाही.

किटकांच्या प्रजातींची संख्या जगातील सर्व प्रजातींपैकी सर्वाधिक आहे. याचे कारण म्हणजे त्यांची अनुकूलनक्षमता, पुनरुत्पादनाची क्षमता, लहान आकार आणि विविध प्रकारच्या अधिवासांमध्ये त्यांच्या टिकून राहण्याची क्षमता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण वनस्पतींमध्ये फक्त एक प्रजाती असते, मनुष्यांमध्ये एकमेव प्रजाती असते आणि प्राणी हा एक सामान्य वर्गीकरण असते ज्यामध्ये किटकेही समाविष्ट असतात.

पर्याय 2, 3, 4 आणि 1 हा बरोबर आहे कारण:

* ' वृक्ष-प्राणी ' त्यांच्या लाकडाच्या सडण्याने आणि प्राण्यांच्या शेवटाने ह्युमस तयार होते.
* ' वातावरण ' तापमान आणि आर्द्रता मातीची रचना आणि पालापाचोळ्याच्या सडण्याचा वेग प्रभावित करतात.
* ' काळ ' वेदरिंगचा वेग आणि ह्युमसच्या निर्मितीचा वेग कालाच्या ओघात बदलत राहतो.
* ' मूळ खडक ' हे मातीची जाडी वा खोली निर्धारित करतो, नाही तर त्याच्या रंग, पोत किंवा पारगभ्यता नाही.

भारताचा वन्यजीवन संरक्षण कायदा हा 5 सप्टेंबर 1972 रोजी संमत करण्यात आला होता. हा कायदा वन्यजीवांच्या संरक्षणासाठी आणि त्यांच्या अधिवासांचे संरक्षण करण्यासाठी तयार करण्यात आला होता. कायद्या अंतर्गत, राखीव जंगल, राष्ट्रीय उद्यान आणि अभयारण्ये यांसारख्या संरक्षित क्षेत्रांची स्थापना करण्यात आली. त्यामुळे शिकार, कापणी आणि इतर मानवी क्रियाकलापांवर निर्बंध घालण्यात आले.

अन्नजाळ हे अनेक अन्न साखळ्यांचे एकत्रीकरण आहे. एक अन्न साखळी ही परस्परसंलग्न जीव आहे ज्यामध्ये एक जीव दुसर्‍याला खातो आणि ऊर्जा पायऱ्यापायऱ्यांमधून वाहत असते. अन्नजाळ हे अधिक जटिल आहे, कारण ते अनेक अन्न साखळ्यांचे एकत्रीकरण आहे जे एकमेकांशी संबंधित आहेत. त्यामुळे प्रत्येक जीव अनेक वेगवेगळ्या अन्न स्त्रोतांवर अवलंबून असू शकतो आणि त्यांना अनेक वेगवेगळे शिकारी असू शकतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* जैवविविधतेचा गठ्ठा विविध प्रजातींचा समूह आहे, अन्नजाळ नाही.
* ऊर्जा स्तर अन्नात साठवलेली ऊर्जा आहे, अन्नजाळ नाही.
* हवामान बदल हे मानवी क्रियाकलापांमुळे हवामानातील बदल आहे, अन्नजाळ नाही.

विघटक हे ते परपोषी जीव आहेत जे मृत पेशीद्रव्यातील जटिल संयुगे तोडून त्याचे सोप्या घटकांमध्ये रूपांतर करतात. इतर जीव या सोप्या घटकांचा वापर करतात.

स्वयंपोषी जीव आप स्वतःचे अन्न तयार करतात, विघटक जिवंत जीव खातात नाहीत, मिश्राहारी दोन्ही वनस्पती आणि मांस खातात.

ओझोन वायूचा थर स्थितांबर मध्ये आढळतो कारण:

हा वायू 20 ते 30 किलोमीटर उंचीवर आढळतो, जो की स्थितांबरच्या व्याप्तीसह जुळते. स्थितांबर पृथ्वीपासून 10 ते 50 किलोमीटर उंचीपर्यंत असतो. दुसरीकडे, तपांबर 85 ते 600 किलोमीटर उंचीवर, बाहयांबर 600 किलोमीटरच्या पलिकडे आणि दलांबर पृथ्वीच्या पृष्ठभागापासून 10 किलोमीटर उंचीपर्यंत असतो.

स्फुरद हे मुख्य अन्नद्रव्य आहे जे धूपे बरोबर जास्त प्रमाणात निघून जाते. स्फुरद हा वनस्पतींच्या वाढीसाठी आवश्यक असणारा महत्त्वपूर्ण घटक आहे आणि धूपे बरोबर ते मातीतून बाहेर निघते आणि जलाशयात जमा होते. नत्र, पालाश आणि लोह ही इतर महत्त्वपूर्ण मुख्य अन्नद्रव्ये आहेत, परंतु धूपे बरोबर त्यांचे प्रमाण कमी प्रमाणात निघते.

बरोबर उत्तर आहे: 2 4 1 3

' स्पष्टीकरण: '

* पर्यावरण संरक्षण कायदा (1986) हा भारताचा व्यापक पर्यावरण कायदा आहे जो प्रदूषण नियंत्रण आणि नैसर्गिक संसाधनांच्या संरक्षणासाठी आहे.
* पुन्हा वापरण्यासाठी प्लॉस्टीकचे उत्पादन व वापर नियम (1999) हा प्लॅस्टिक उत्पादनांच्या वापरा आणि पुनर्वापरावर नियमन करतो.
* जैविक कचरा नियोजन (2016) हे शहरी आणि ग्रामीण क्षेत्रातील जैव पदार्थांच्या व्यवस्थापनासाठी नियम प्रदान करते.
* पर्यावरण स्नेही उत्पादनावर खूण पटटी (1991) ही पर्यावरणास अनुकूल उत्पादनांना लेबल करण्यासाठी एक स्वयंसेवी योजना आहे.

''पर्यावरण (संरक्षण) कायदा'' हा भारताचा पहिला व्यापक पर्यावरण कायदा आहे जो 1986 मध्ये पारित करण्यात आला. ''जैवविविधता कायदा'' हा 2002 मध्ये पारित करण्यात आला, ज्यामुळे भारताची जैविक विविधता संरक्षित केली जाते. ''राष्ट्रीय वन धोरण'' हा 2000 मध्ये तयार करण्यात आला, ज्यामध्ये भारताच्या वन संपत्ती व्यवस्थापनासाठी धोरणात्मक मार्गदर्शन प्रदान केलेले आहे. ''महापालिका घनकचरा व्यवस्थापन नियम'' हे 2000 मध्ये तयार करण्यात आलेले नियम आहेत जे शहरी भागांमध्ये घनकचरा व्यवस्थापनाला नियंत्रित करतात.

हत्ती हे 60-70 वर्षे जगत असल्याने ते बरोबर नाही. वाघ आणि घोडा हे सारनाथशी जोडलेले नाहीत, त्यामुळे ते बरोबर नाहीत. मात्र, सिंह सुमारे 30 वर्षे जगतात आणि सारनाथशी त्यांचे ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक संबंध आहेत. आशियाई आणि आफ्रिकन असे दोन प्रकारचे सिंह देखील आहेत. त्यामुळे, सिंह हा बरोबर उत्तर आहे.

पर्याय "ड" बरोबर आहे कारण प्रजातीच्या अति उपसामुळे जैवविविधतेतील महत्त्वाच्या प्रजातींची संख्या कमी होते, ज्यामुळे एकूण जैवविविधता कमी होते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते पाणी आणि वस्तीस्थान असलेल्या परिसंस्थेतील जैवविविधता कमी होण्यास थेट योगदान देत नाहीत.

बरोबर उत्तर ' हिमाचल प्रदेश ' आहे. हिमाचल प्रदेशने 2021 मध्ये 100% नवीकरणीय ऊर्जावर आधारित कार्बन मुक्त राज्य म्हणून दर्जा मिळवला होता.

बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* ' अरुणाचल प्रदेश: ' हे जलविद्युतद्वारे संपन्न आहे परंतु अजूनही कार्बन मुक्त नाही.
* ' मध्य प्रदेश: ' हे राज्याकडे नवीकरणीय ऊर्जेचे लक्षणीय स्त्रोत आहेत, परंतु अजूनही ते कार्बन मुक्त नाही.
* ' काश्मीर: ' हे केंद्रशासित प्रदेश आहे, राज्य नाही.

UNCED (यूनायटेड नेशन्स कॉन्फरन्स ऑन एनवायरन्मेंट अँड डेव्हलपमेंट) 1992 सातत्यापूर्ण विकासाला चालना देणारे जागतिक शिखर होते. त्याचे अंतिम दस्तऐवज "अजेंडा 21" हा 21 व्या शतकातील सामाजिक, आर्थिक आणि पर्यावरणीय दृष्टिकोनासाठी एक आराखडा आहे. पर्यावरणाचे संरक्षण करताना सामाजिक आणि आर्थिक प्रगतीचा समतोल साधण्यावर तो भर देतो.

फक्त ब हे बरोबर उत्तर आहे कारण हिंस्र प्राणी आणि वनस्पतींचा आंतरराष्ट्रीय व्यापार करणे ही जैवविविधतेच्या संरक्षणासाठी चुकीची पद्धत आहे. असे करणे जैवविविधतेचे नुकसान करते कारण ते हिंस्र प्राण्यांच्या लोकसंख्येचा ऱ्हास घडवू शकते आणि वनस्पती प्रजातींच्या स्थलांतरण आणि प्रसाराच्या नैसर्गिक नमुन्यात व्यत्यय आणू शकते.

1972 मध्ये स्टॉकहोममध्ये आयोजित संयुक्त राष्ट्र पर्यावरण परिषदेत (UNEP) 5 जून हा दिवस जागतिक पर्यावरण दिन म्हणून घोषित करण्याचा ठराव मंजूर करण्यात आला. हा ठराव संयुक्त राष्ट्रांच्या सर्वसाधारण सभेत (UNGA) स्वीकारण्यात आला आणि तेव्हापासून दरवर्षी 5 जून हा दिवस जागतिक स्तरावर पर्यावरणाच्या महत्त्वाबद्दल जागरूकता निर्माण करण्यासाठी साजरा केला जातो.

बरोबर उत्तर आहे "फक्त क आणि ड".

* या करारानंतर उत्सर्जन वर्षाला साधारण 3% या दराने वाढत राहिले (विधान क) हे बरोबर आहे, कारण कराराचे अनुपालन करूनही वाढता औद्योगिकरण आणि वाहनांच्या वापरामुळे उत्सर्जन वाढत गेले.
* हा करार जपानमध्ये झाला (विधान ड) हे देखील बरोबर आहे, कारण या करारावर 1997 मध्ये जपानच्या क्योटो शहरात स्वाक्षरी करण्यात आली होती.
* हा करार 1992 साली झाला (विधान अ) हे चुकीचे आहे, कारण क्योटो करार 1997 मध्ये झाला होता.
* या कराराचा एक उददेश कार्बन डाय ऑक्साईडचे उत्सर्जन 1995 च्या पातळीच्या खाली आणणे हा होता (विधान ब) हे देखील चुकीचे आहे, कारण या कराराचा ध्येय 2008-2012 च्या दरम्यान उत्सर्जन 1990 च्या पातळीच्या खाली आणणे हा होता.

मुंबईतील अंधेरी हे महाराष्ट्रातील पहिले अधिकृत इलेक्ट्रॉनिक कचरा गोळा करणारे केंद्र म्हणून सुरू करण्यात आले. गोरेगाव, बोरीवली आणि सांताक्रुझ या पर्यायांमध्ये अशी कोणतीही केंद्र सुरू झाली नव्हती.

पर्याय 4 3 2 1 बरोबर आहे.

* ' CO2: ' हरित वायू जो पृथ्वीच्या तापमान वाढीमध्ये 60% योगदान देतो.
* ' CH4: ' हरित वायू जो पृथ्वीच्या तापमान वाढीमध्ये 14% योगदान देतो.
* ' CCl2F2: ' हरित वायू जो पृथ्वीच्या तापमान वाढीमध्ये 20% योगदान देतो.
* ' NO2: ' हरित वायू नाही.

पॅरिस करार 4 नोव्हेंबर 2016 रोजी अंमलात आला, कारण तो त्या क्षणी 55 पक्षांनी आणि ग्रीनहाऊस वायू उत्सर्जनामध्ये जगभरातील किमान 55% हिस्सा असलेल्या 55 पक्षांनी मंजूर केला होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते पॅरिस कराराच्या अंमलबजावणीच्या तारखेशी जुळत नाहीत.

विधान अ, ब आणि क ही तीनही बरोबर आहेत.

विधान अ बरोबर आहे कारण क्योटो प्रोटोकॉलचे ध्येय मानवनिर्मित हवामानातील बदलांचे निर्देशन करणे होते. विधान ब बरोबर आहे कारण क्योटो प्रोटोकॉलने 1992 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या हवामान बदल रचनेचा विस्तार केला. विधान क बरोबर आहे कारण प्रोटोकॉलवर डिसेंबर 1997 मध्ये सह्या झाल्या होत्या.

पर्याय: सर्व बरोबर आहेत हे बरोबर उत्तर आहे.

* ' अ) ' बरोबर आहे कारण परिसंस्थामध्ये जीवसृष्टी (जैविक घटक) आणि पाणी, माती, हवा (भौतिक घटक) यांचा अंतर्भाव होतो.
* ' ब) ' बरोबर आहे कारण प्रत्येक परिसंस्थेचा एक विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्र असतो.
* ' क) ' बरोबर आहे कारण सौर ऊर्जा किरणांपासून उत्पन्न होते आणि सर्व परिसंस्थेचा प्राथमिक ऊर्जा स्त्रोत आहे.
* ' ड) ' बरोबर आहे कारण परिसंस्थेमध्ये ऊर्जा, जीवसृष्टी आणि भौतिक घटकांचा समावेश असतो, ज्यांच्यात परस्पर क्रिया होतात.

बरोबर उत्तर आहे "अ आणि ब दोन्ही विधाने खरे आहेत".

* विधान अ बरोबर आहे कारण क्योटो प्रोटोकॉलचा उद्देश जागतिक तापमान वाढ मर्यादित करणारा करार संमत करणे होता.
* विधान ब देखील बरोबर आहे कारण क्योटो प्रोटोकॉलने कार्बनची खरेदी आणि विक्री व्यापार व्यवस्था सुरू केली होती, जी कार्बन उत्सर्जन कमी करण्याचा एक साधन आहे.

इलेन चर्चील सेंपल यांनी इ.स.1911 मध्ये "भौगोलिक पर्यावरणातील प्रभाव" हे पुस्तक लिहिले. हे पुस्तक मानवी भूगोल क्षेत्रातील एक प्रभावशाली ग्रंथ मानला जातो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण फ्रेडरीक रॅटझेल, इल्सवर्थ हंटीग्टन आणि अलेक्झांडर व्हॉन हंबोल्ट हे या पुस्तकाचे लेखक नव्हते.

नागपूरमध्ये भारताची पहिली इथेनॉलवर धावणारी बस सुरू करण्यात आली होती. इथेनॉल हा गव्हाच्या पिकांपासून मिळणारा बायोफ्युअल आहे, ज्याचा वापर पेट्रोलियमच्या पर्यायी स्रोत म्हणून केला जाऊ शकतो. मुंबई, बंगलोर आणि दिल्लीमध्ये इथेनॉलवर धावणारी बस सुरू झालेली नाही.

जैवआवर्धन हा अन्नसाखळीत प्रत्येक श्रेणी किंवा स्तरावर विषारी रसायनांची सलग वाढ आहे. हे विशेषतः फॅटी टिशूंमध्ये घडते, जे आहारातील विषारी पदार्थ साठवते. हा परिणाम हा ऊर्जा स्तरावर अवलंबून असतो, कारण उच्च ऊर्जा स्तरावरील प्राणी विषारी पदार्थ उच्च प्रमाणात जमा करतात.

जैवनिग्नीकरण हे निसर्गातील अवघड पदार्थांचे सरळ आणि कमी हानीकारक पदार्थांमध्ये रूपांतर आहे जे मुख्यतः जीवाणूंद्वारे केले जाते. जैवसंचयन हा विषारी पदार्थांचा शेती पध्दतीत जाणारा एकत्रीकरण आहे. जैवउपचारीकरण हे एक सूक्ष्मजीव-संचालित तंत्र आहे जे विषारी प्रदूषकांना हानिरहित पदार्थांमध्ये रूपांतरित करते.

बरोबर उत्तर: ' पर्याय 3 5 1 2 4 '

' स्पष्टीकरण: '

* ' अ) पर्यावरण (संरक्षण) कायदा: 1986 (3) '
* ' ब) हवा प्रदूषण प्रतिबंध व नियंत्रण कायदा: 1981 (5) '
* ' क) पाणी प्रदूषण प्रतिबंध व नियंत्रण कायदा: 1974 (1) '
* ' ड) वन्यजीव संरक्षण कायदा: 1972 (2) '
* ' इ) वन संरक्षण कायदा: 1980 (4) '

बरोबर उत्तरात दिलेल्या वर्षे हे कायद्यांच्या अधिनियमित वर्षे दर्शवितात, ज्यामुळे पर्यावरण संरक्षण आणि प्रशासनासाठी आवश्यक कायदेशीर चौकट तयार झाली.

प्रश्न :- आभासी रंग प्रतिमांमध्ये लाल रंग कोणत्या रंगात दिसतो ?

बरोबर उत्तर :- हिरव्या

आभासी रंग प्रतिमांमध्ये, RGB रंग मॉडेल वापरला जातो, जिथे लाल (R), हिरवा (G) आणि निळा (B) रंगांचे मिश्रण वापरून रंग निर्माण केले जातात. लाल रंग हा हिरव्या रंगाचा पूरक रंग आहे, म्हणजेच ते एकमेकांना रद्द करतात. म्हणून, एखाद्या आभासी प्रतिमेत, लाल रंग पूर्णपणे दिसणार नाही आणि त्याऐवजी तो त्याचा पूरक रंग म्हणजेच हिरवा रंग दाखवेल. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण निळा, काळा आणि पिवळा हे लाल रंगाचे पूरक रंग नाहीत.

क्योटो करार हा जागतिक उबदारपणाशी संबंधित आहे. हा एक आंतरराष्ट्रीय करार आहे जो जागतिक तापमानवाढ आणि त्यांच्याशी संबंधित पर्यावरणीय धोक्यांना कमी करण्यावर लक्ष केंद्रित करतो. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते कराराशी संबंधित नाहीत:

* लोकसंख्या ही क्योटो कराराचा विषय नाही.
* साधनसंपत्ती हाही कराराचा विषय नाही.
* प्रदूषण कमी करणे हे क्योटो कराराचे ध्येय असले तरी ते कराराचा प्रमुख विषय नाही.

बरोबर उत्तर :- गवत - टोळ -साप - ससाणा

या अन्नसाखळीत, गवत हे प्राथमिक उत्पादक आहे आणि ससाणा शीर्ष शिकारी आहे. टोळ हे गवताचे ग्राहक आहेत आणि साप हे टोळांचे ग्राहक आहेत. ससाणा हे सापांचे ग्राहक आहेत.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* पर्याय 1: टोळ गवतापेक्षा उच्च पातळीवर आहेत आणि सापांना टोळ खातात, पण ससाणा साप खातात हे चुकीचे आहे.
* पर्याय 2: गवत टोळांपेक्षा कमी पातळीवर आहे, म्हणून टोळ गवत खाऊ शकत नाहीत.
* पर्याय 4: ससाणा हे सर्वोच्च शिकारी आहेत, म्हणून त्यांना साप खाता येत नाही.

अम्लांचे संचयन हे जागतिक तापमान वाढीचे प्रत्यक्ष कारण नाही. हरितगृह वायू, जसे की कार्बन डायऑक्साईड, सूर्यप्रकाशाहून येणाऱ्या उष्णतेला पृथ्वीच्या वातावरणात कैद करून ठेवतात, ज्यामुळे तापमान वाढते.

हायड्रोजन हा एक हरितगृह वायू नाही कारण तो पृथ्वीच्या वातावरणात दीर्घकाळ राहत नाही. कार्बन डाय ऑक्साईड, क्लोरोप्फलूरो कार्बन हे दोन्ही हरितगृह वायू आहेत आणि ते वातावरणात शेकडो वर्षे राहू शकतात, पृथ्वीच्या पृष्ठभागावरून येणाऱ्या उष्णतेला शोषून ठेवतात आणि तापमानवाढीस कारणीभूत ठरतात.

महाराष्ट्रातील गडचिरोली जिल्ह्यातील मेंढा-लेखा हे भारतातील पहिले गाव होते जिथे आदिवासी हक्कांचे संरक्षण करत बांबुतोड करणे सुरू झाले. हे गाव संसाधनांच्या जागतिकीकरणाच्या विरोधात एक चळवळ चालवत होते. गडचिरोली हे महाराष्ट्राच्या पूर्व भागात असलेले अतिदुर्गम आणि नक्षलग्रस्त जिल्हा आहे, जिथे आदिवासी बहुसंख्य आहेत. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते गडचिरोली जिल्ह्यातील नाहीत: रत्नागिरी हा महाराष्ट्राच्या पश्चिम भागात असलेला किनारी जिल्हा आहे, नागपूर हा मध्य महाराष्ट्रातील जिल्हा आहे आणि सिंधुदुर्ग हा दक्षिण महाराष्ट्रातील किनारी जिल्हा आहे.

जर अतिरिक्त कार्बन जमिनीत घातला तर, सुक्ष्मजीव त्याच्या विघटनासाठी नत्र वापरतात, ज्यामुळे जमिनीतील उपलब्ध नत्राचा कमतरता निर्माण होते. या प्रक्रियेला नत्राचे इममोबिलायझेशन म्हणतात, जे नत्राचे एक अस्थायी स्थिरीकरण आहे. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण मिनरलायझेशनमध्ये नत्राचे कार्बनिक स्वरूपाचे अकार्बनिक रूपात रूपांतर होते, अमोनिफिकेशनमध्ये प्रथिनांचे अमोनियममध्ये रूपांतर होते आणि नायट्रीफिकेशनमध्ये अमोनियमचे नायट्राईट आणि नायट्रेटमध्ये रूपांतर होते.

प्राथमिक भक्षक हे असे सजीव आहेत जे स्वतःचे अन्न तयार करू शकतात, जसे की वनस्पती. ते सूर्यप्रकाश, पाणी आणि कार्बन डायऑक्साइड वापरून प्रकाशसंश्लेषणाच्या माध्यमातून अन्न तयार करतात. द्वितीय भक्षक हे प्राथमिक भक्षकांना खातात, विघटक सडलेले पदार्थ खातात आणि मांस भक्षक प्राण्यांना खातात.

दिल्ली आणि कोलकत्ता ही शहरे सर्वाधिक प्रदूषित आहेत कारण त्यांना 2014 च्या पर्यावरणविषयक अहवालानुसार जगातील सर्वाधिक प्रदूषित 20 शहरांपैकी भारतातील सर्वाधिक प्रदूषित दोन शहरांचे स्थान मिळाले आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते जगातील सर्वाधिक प्रदूषित 20 शहरांपैकी भारतातील पहिले दोन सर्वाधिक प्रदूषित शहरांमध्ये येत नाहीत.

शक्यतावाद विचारसरणी म्हणजे मनुष्य निसर्गाच्या रहस्यांना उलगडून, त्याच्या पर्यावरणाला बदल घडवून, स्वतःच्या जीवनाचा मार्ग शोधू शकतो. हा विचारसरणी वर उल्लेखित प्रश्न मधील विधानाशी जुळतो, म्हणून तो बरोबर उत्तर आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते निसर्गाच्या रहस्यांना उलगडण्या किंवा पर्यावरण बदलण्याच्या मनुष्याच्या क्षमतेबद्दल बोलत नाहीत:

* अशक्यतावाद म्हणजे मानवी कारवाई निसर्गाच्या सद्भावाला बाधित करू शकत नाही.
* थांबा व जा म्हणजे विकास प्रक्रियेत मानवी हस्तक्षेप थांबवावा.
* वरीलपैकी सर्व हा पर्याय चुकीचा आहे कारण प्रश्न मधील विधानाशी जुळणारा फक्त शक्यतावाद विचारसरणी आहे.

बरोबर उत्तरे :- ब आणि क

ब आणि क हे पर्याय योग्य आहेत कारण:

* सुपोषण प्रक्रिया थांबलेल्या किंवा हळूहळू वाहणाऱ्या पाण्यामध्ये होते, जिथे जीवांचा आणि त्यांनी उत्पादित केलेल्या पदार्थांचा हळूहळू संचय होतो.
* या संचयित पदार्थांमध्ये शेवाळांचा समावेश असतो, जे माशांच्या वाढीसाठी अन्न म्हणून महत्त्वपूर्ण आहे.

1985 मध्ये ब्रिटिश अंटार्क्टिका सर्वेक्षणाच्या वैज्ञानिकांनी अंटार्क्टिकाच्या वरील ओझोन स्तरात एक मोठे छिद्र आढळले. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते ओझोन छिद्र शोधले गेलेले वर्षे नाहीत.

मेंढालेखा गावाने "दिल्ली मुंबईत आमचं सरकार, आमच्या गावात आम्हीच सरकार" ही घोषणा दिली. हे गाव महाराष्ट्रातील सातारा जिल्ह्यात आहे. हे गाव त्याच्या स्वयंपूर्ण आणि शाश्वत विकास मॉडेलसाठी ओळखले जाते, ज्याद्वारे गावाने बाह्य सरकारच्या हस्तक्षेपशिवाय स्वतःचे शासन केले आहे.

बरोबर उत्तर "स्ट्रॅटोस्फिर मधून उडणा-या विमानांमळे सल्फर डाय ऑक्साईड निर्माण होऊन ओझोन चे प्रमाण कमी होते." हे आहे.

ओझोनपट्ट हा स्ट्रॅटोस्फिअरमध्ये स्थित आहे, जो जमिनीपासून 20 ते 50 किमीच्या उंचीवरचा वायूचा पट्टा आहे. उडणा-या विमानांचे इंजिन सल्फर डाय ऑक्साईड निर्माण करतात, जे ओझोनसह प्रतिक्रिया करते आणि त्याचे प्रमाण कमी करते.

उलट, इतर पर्याय ओझोनपट्टाबद्दल अचूक माहिती देतात:

* ओझोन स्ट्रॅटोस्फिअरमध्ये राहतो.
* स्ट्रॅटोस्फिअर जमिनीपासून 20 ते 50 किमीच्या उंचीवर आहे.
* अल्ट्रावायलेट किरणे त्वचेच्या कर्करोग आणि पर्यावरणाचे नुकसान करू शकतात.

महाराष्ट्रामध्ये संयुक्त वन व्यवस्थापन कार्यक्रम 1992 मध्ये सुरू करण्यात आला होता. या कार्यक्रमाचा उद्देश वन संसाधनांचे संवर्धन आणि व्यवस्थापन स्थानिक समुदायांच्या सहकार्याने करणे हा होता. या कार्यक्रमान्वये वन्यजीव अभयारण्य आणि राखीव जंगलाच्या सीमांवरील गावे आणि जंगलावर अवलंबून असलेल्या समुदायांसह वन विभाग भागीदारी करतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण हे कार्यक्रम आणखी वेगळ्या वेळी सुरू करण्यात आले होते.

चीन हा सर्वाधिक कार्बन उत्सर्जक देश आहे कारण तो जगातील सर्वात मोठी अर्थव्यवस्था आहे आणि या देशामध्ये कोळसा-आधारित उद्योग आणि वाहन चालकांची मोठी संख्या आहे जी मोठ्या प्रमाणात कार्बन डायऑक्साइड उत्सर्जित करते. यूएसए, रशिया आणि भारत हे देखील मोठे उत्सर्जक आहेत परंतु चीनच्या प्रमाणापेक्षा त्यांचे उत्सर्जन कमी आहे.

जागतिक पर्यावरण दिन दरवर्षी 5 जून रोजी साजरा केला जातो. हा दिवस पर्यावरणाच्या महत्त्वाबद्दल जनजागृती करण्यासाठी आणि पर्यावरणाचे संरक्षण करण्याच्या उपाययोजनांबद्दल जागरूकता पसरवण्यासाठी पाळला जातो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 8 मार्च हा आंतरराष्ट्रीय महिला दिन, 16 ऑक्टोबर हा जागतिक अन्न दिन आणि 1 मे हा आंतरराष्ट्रीय कामगार दिन आहे.

' बरोबर उत्तर: ' 1972

' स्पष्टीकरण: '

भारतामध्ये वन्यजीवांचे संरक्षण करण्यासाठी पहिला कायदा "वन्यजीव संरक्षण कायदा, 1972" 1972 मध्ये केला गेला. हा कायदा वन्यजीवांच्या सर्व प्रजातींचे संरक्षण आणि संवर्धन सुनिश्चित करतो. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* ' 1905: ' वन्यजीव संरक्षण संबंधित काही क्षेत्रीय कायदे होते, परंतु राष्ट्रव्यापी कायदा नव्हता.
* ' 1948: ' भारताचे संविधान स्वीकार केले गेले, ज्यामध्ये वन्यजीव संरक्षणाच्या तरतुदी आहेत, परंतु हे एक विशिष्ट कायदा नव्हता.
* ' 1974: ' "वन्यजीव (संरक्षण) अधिनियम, 1972" चे प्रख्यापन झाले, ज्यामध्ये आधीच्या कायद्यातील दुरुस्ती आणि सुधारणा करण्यात आल्या होत्या.

कोलकत्ता आणि मुंबई ही भारताची सर्वात जास्त ध्वनी प्रदूषित शहरे आहेत. न्यूयॉर्क आणि वॉशिंग्टन डीसी ही अमेरिकेची शहरे आहेत. शांघाय आणि टोकियो ही चीन आणि जपानची शहरे आहेत, तर कराची आणि इस्लामाबाद ही पाकिस्तानाची शहरे आहेत.

केरळ शास्र साहित्य परिषदेने 1973 मध्ये सायलेंट व्हॅली वाचवा चळवळ सुरू केली होती. ही चळवळ केरळ सरकारच्या पाझासिस्सी धरण प्रकल्पाला विरोध करण्यासाठी सुरू करण्यात आली होती. त्यांचा तर्क असा होता की हा प्रकल्प सायलेंट व्हॅलीच्या नाजूक परिसंस्थेला नष्ट करेल. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे सरकारने प्रकल्प रद्द केला आणि सायलेंट व्हॅली नॅशनल पार्क म्हणून घोषित केला.

पाण्याची वाफ एक नैसर्गिक हरितगृह वायू आहे जो पृथ्वीच्या वातावरणात बहुतेक प्रमाणात आढळतो. हे सूर्यप्रकाशाचे ऊर्जा शोषण करते आणि पुनर्विकृत करते, त्यामुळे पृथ्वीचे तापमान वाढते. मात्र, इतर हरितगृह वायूंसारखे पाण्याची वाफ थेट मानवी क्रियांमुळे एकवटत नाही. उलट, हे नैसर्गिक चक्रांमधून सोडले जाते आणि शोषले जाते, त्यामुळे त्याचे वातावरणीय स्तर कालांतराने तुलनेने स्थिर राहतात.

टान्सले हे एक ब्रिटिश वनस्पतिशास्त्रज्ञ होते ज्यांनी 1935 मध्ये "परिसंस्था" ही संज्ञा प्रथम वापरली होती. ही संज्ञा एका विशिष्ट भौगोलिक क्षेत्रातील परस्पर संबंधित जीवसृष्टी आणि त्याचे अजैविक वातावरण यांच्या एकत्रित अभ्यासासाठी वापरली जाते.

पर्यावरण विषयक पहिली जागतिक परिषद 1972 मध्ये स्टॉकहोम, स्वीडन येथे पार पडली होती. या परिषदेत मुख्यत्वे पर्यावरणीय प्रदूषण, विशेषतः औद्योगिक आणि रासायनिक प्रदूषण तसेच हरितगृह परिणाम आणि ओझोन क्षय या समस्यांची चर्चा झाली होती. त्यामुळे, बरोबर उत्तर "अ व ड फक्त" आहे.

1972 हा पर्यावरणासंबधी वैधानिक कारवाईसाठी एक महत्त्वाची खूण मानला जातो कारण त्या वर्षी राष्ट्रीय पर्यावरण नियोजन आणि समन्वय समितीची स्थापना झाली. ही समिती भारतात पर्यावरणाच्या नियोजन आणि समन्वयासाठी जबाबदार आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1973 मध्ये वन्यजीव संरक्षण कायदा पारित करण्यात आला, 1971 मध्ये भारतीय वन्यजीव बोर्डाची स्थापना झाली आणि 1974 मध्ये प्रदूषण नियंत्रण कायदा पारित करण्यात आला.

'राणी की बाव, ग्रेट हिमालयन नॅशनल पार्क' हे बरोबर उत्तर आहे कारण या दोन्ही स्थळांचा जागतिक वारसा यादीत 22 जून 2014 रोजी झालेल्या युनेस्कोच्या बैठकीत समावेश करण्यात आला होता. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण लाल किल्ला 2007 मध्ये, एलिफंटा गुफा 1987 मध्ये, मानस वन्यजीव अभयारण्य 1985 मध्ये आणि काझीरंगा नॅशनल पार्क 1985 मध्ये युनेस्कोच्या जागतिक वारसा यादीत समाविष्ट केले गेले होते. नंदादेवी नॅशनल पार्क अद्याप या यादीत समाविष्ट करण्यात आलेला नाही.

बरोबर उत्तर ' चंद्रपूर – डोंबिवली – औरंगाबाद – तारापूर ' आहे.

भारतात सर्वात प्रदूषित शहरांच्या यादीमध्ये चंद्रपूर प्रथम क्रमांकावर, डोंबिवली दुसऱ्या क्रमांकावर, औरंगाबाद तिसऱ्या क्रमांकावर आणि तारापूर चौथ्या क्रमांकावर आहे.

1985 मध्ये पर्यावरण व वन मंत्रालय अस्तित्वात आले. हे मंत्रालय पर्यावरण संरक्षण, जंगलांचे व्यवस्थापन आणि वन्यजीव संरक्षण यासाठी जबाबदार आहे. या मंत्रालयाची स्थापना पर्यावरण आणि जंगल संरक्षणाच्या मुद्द्यांना प्राधान्य देण्यासाठी करण्यात आली होती, जे पूर्वी कृषी मंत्रालयाच्या अंतर्गत होते.

राष्ट्रीय वन धोरण 1952 नुसार, देशाच्या एकूण भौगोलिक क्षेत्राचा एक तृतीयांश (1/3) भाग वनाखाली असणे आवश्यक आहे. या धोरणाचा उद्देश पर्यावरण रक्षण, जलविभाग व्यवस्थापन आणि आर्थिक विकासासाठी जंगलांचे महत्त्व अधोरेखित करणे आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या धोरणाशी जुळत नाहीत.

1994 हे बरोबर उत्तर आहे कारण भारत सरकारने 1994 मध्ये राष्ट्रीय वन धोरण लागू केले. हे धोरण भारतीय वनांचे संरक्षण, व्यवस्थापन आणि टिकाऊ वापर सुनिश्चित करण्यासाठी तयार करण्यात आले होते. या धोरणामध्ये वनीकरण, वन्यजीव संरक्षण, आरोग्य आणि पर्यावरणीय स्थिरता यावर भर दिला गेला आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1984 मध्ये कोणतेही राष्ट्रीय वन धोरण लागू करण्यात आले नव्हते.

तमिळनाडूने भारतीय हत्तीला आपला राज्य प्राणी म्हणून घोषित केलेला नाही. केरळ, कर्नाटक आणि झारखंडने भारतीय हत्तीला राज्य प्राणी म्हणून घोषित केले आहे. तामिळनाडूचा राज्य प्राणी नीलगिरी तहर आहे.

* पर्यायी प्रश्नमध्ये वायू आणि त्यांचे वातावरणातील प्रमाण दिले आहे.
* वायू आणि त्यांच्या योग्य प्रमाणाची जोडी आहे:
* N2 - 78.08%
* O2 - 20.94%
* CO2 - 0.03%
* ओझोन - 0.00006%
* इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या योग्य जोड्यांचा समावेश करत नाहीत.

अंदमान आणि निकोबार बेटांना संपूर्णपणे CRZ-IV क्षेत्र म्हणून वर्गीकृत केले गेले आहे कारण ते अपतटीय बेटे आहेत आणि त्यांना उच्च पर्यावरणीय संवेदनशीलता आणि नाजूक समुद्री परिसंस्था आहे.

बरोबर उत्तर: ब, क

विधान ब सत्य आहे कारण मांसाहारी प्राण्यांची संख्या कमी केल्यास त्यांच्या शिकारी असलेल्या हरणांना शिकारीचा धोका कमी होतो, त्यामुळे हरणांची संख्या वाढते.

विधान क देखील सत्य आहे कारण अन्नसाखळीत ऊर्जा हस्तांतरित होत असताना प्रत्येक अन्नपातळीवर ऊर्जेचा मोठा भाग कमी होतो, त्यामुळे अन्नसाखळीची लांबी सामान्यत: 3 ते 4 अन्नपातळयांपर्यंत मर्यादित राहते.

इटली हा देश जागतिक वारसा स्थळांच्या संख्येत सर्वात वर आहे. युनेस्कोच्या यादीमध्ये इटलीमध्ये 55 जागतिक वारसा स्थळे आहेत. चीनमध्ये 53, फ्रान्समध्ये 49 आणि स्पेनमध्ये 47 जागतिक वारसा स्थळे आहेत.

1987 मध्ये 42 व्या घटनात्मक दुरुस्तीमध्ये वायु (प्रिव्हेंटेशन ॲन्ड कंट्रोल ऑफ पोल्युशन) अधिनियम-1981 मध्ये दुरुस्ती करण्यात आली. या दुरुस्तीमुळे अधिनियमाला घटनात्मक दर्जा प्राप्त झाला आणि त्याच्या अंतर्गत नियम बनवण्याचा अधिकार संसदेला देण्यात आला.

इतर तीन पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

- 1988 मध्ये 44 वी घटनात्मक दुरुस्ती करण्यात आली होती, जी निवडणूक आयोगाशी संबंधित होती.
- 2000 मध्ये 86 वी घटनात्मक दुरुस्ती करण्यात आली होती, जी लोकसभा आणि विधानसभांच्या सदस्यसंख्येच्या मर्यादेशी संबंधित होती.
- 2005 मध्ये 99 वी घटनात्मक दुरुस्ती करण्यात आली होती, जी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी अधिनियमशी संबंधित होती.

वाळवंटीकरण ही पर्यावरणीय अध: पतनाची एक प्रक्रिया आहे जी मानवी क्रियाकलाप आणि हवामान बदलामुळे होते. नैरोबी येथे 1977 मध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या अधिपत्याखाली पार पडलेल्या परिषदेचा विषय वाळवंटीकरण होता. हा निर्णय जल प्रदूषण (पाणी दूषित होणे), ओझोन पातळीतील घट (पृथ्वीचे संरक्षण करणारी ओझोन वायूची पातळी कमी होणे) आणि वन्यजीव संरक्षण (वन्यजीवांची पकड, शिकार आणि व्यापार) यांसारख्या इतर पर्यावरणीय समस्यांपासून भिन्न आहे.

1972 मध्ये संसदेने वन्यजीव संरक्षण कायदा संमत केला. हा कायदा वन्यजीव आणि त्यांच्या निवासस्थानांचे संरक्षण करण्यासाठी तयार करण्यात आला. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण 1970 मध्ये वन्यजीव संरक्षण कायदा प्रस्तावित करण्यात आला होता, 1974 मध्ये ते मंजूर झाले नाही आणि 1980 हा पर्याय काहीही संबंधित नाही.

कलम 51 ए (जी) अंतर्गत पर्यावरणाचे संरक्षण आणि सुधारणा करणे हे भारतातील प्रत्येक नागरिकांचे मूलभूत कर्तव्य आहे. तर कलम 42 काम करण्याचा आणि जिवन जगण्याचा अधिकार देते, कलम 48 ए म्हणजे राज्य धोरणाचे मार्गदर्शक तत्वे आणि कलम 52 राज्याविरुद्ध सांविधानिक उपायांचा हक्क संबंधित आहे.

हरीतगृह परिणामामुळे वातावरणाचे तापमान वाढते, त्यामुळे ध्रुवीय बर्फ वितळतो आणि समुद्रातील पाण्याची पातळी वाढते. त्सुनामी लाटा हे जलविस्थापनाद्वारे समुद्राची पातळी वाढवू शकतात. समुद्री जलचर थेट समुद्रपातळीत वाढीस योगदान देत ​​नाहीत. पर्याय ब, क आणि ड बरोबर आहेत कारण ते समुद्र पातळी वाढत असल्याचे कारणांचे काही भाग आहेत.

ओझोन नाशाचे मूलभूत कारण क्लोरोफ्लोरोकार्बन (CFC) आणि हायड्रोक्लोरोफ्लोरोकार्बन (HCFC) हे क्लोरीन आणि फ्लोरिन असलेले रसायन आहेत. हे रसायन थंड हवा करणाऱ्या यंत्रणा, शीतपेटी आणि स्प्रेमध्ये वापरले जातात. अ आणि क पर्याय हे रोझोन नाशाला कारणीभूत असलेल्या मूलभूत कारणांचे योग्य प्रकारे वर्णन करतात. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते किंवा त्यांनी ओझोन नाशात योगदान देणारे प्रमुख कारक नाहीत.

16 सप्टेंबर हा दिवस संयुक्त राष्ट्राच्या महासभेने जागतिक ओझोन दिवस म्हणून निवडला आहे. या दिवसाचे महत्त्व म्हणजे मॉन्ट्रियाल प्रोटोकोलवर स्वाक्षरी करण्यासाठीचा दिवस. हा प्रोटोकोल ओझोन क्षय करणाऱ्या पदार्थांचे उत्पादन आणि वापर कमी करण्याच्या उद्देशाने तयार करण्यात आला होता.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:
- 1 जून हा आंतरराष्ट्रीय बाल दिवस आहे.
- 5 जून हा जागतिक पर्यावरण दिवस आहे.
- 1 सप्टेंबर हा जागतिक शांतता दिन आहे.

बरोबर उत्तर आहे - ' ते गोळा व्हायला आपल्याला फक्त www.elecwasnit.com वर कळवायला लागते. '

कारण इको रिसायकलिंग लिमिटेडच्या सेवा कव्हरेजमध्ये फक्त मुंबई आणि ठाणे शहर आहेत. म्हणूनच त्यांच्याकडून सर्व्हिसेस मिळवण्यासाठी ग्राहकांना त्यांच्या वेबसाइटवर (www.ecowaste.co.in) लॉग इन करून ऑर्डर द्यावी लागते. इतर सर्व पर्याय इको रिसायकलिंग लिमिटेडच्या सेवांचे अचूक वर्णन करतात.

होमियोस्टॅटिक मेकॅनिझम हे प्राकृतिक पर्यावरणातील अंतररचित नियमन प्रणाली आहे जी आंतरिक वातावरणाचे महत्त्वाचे चर (जसे की तापमान, pH आणि रक्तदाब) एका विशिष्ट पातळीवर राखते. प्रकाशसंश्लेषण, जैवरासायनिक प्रक्रिया आणि नैसर्गिक प्रक्रिया या इतर पर्यायांमध्ये स्व-नियमन वैशिष्ट्य नाही.

बरोबर उत्तर आहे "अ,ब,क".

* मिथेन (अ) हा एक हरितगृह वायू आहे जो मुख्यत्वे जनावरांच्या पचनक्रियेमधून उत्सर्जित होतो.
* नायट्रस ऑक्साईड (ब) हा देखील एक हरितगृह वायू आहे जो शेती आणि औद्योगिक प्रक्रियांदरम्यान निर्माण होतो.
* क्लोरोफलोरोकार्बन (क) हे कृत्रिम रसायने आहेत जे मुख्यत्वे शीतक आणि प्रवर्तक म्हणून वापरले जातात. हे शक्तिशाली हरितगृह वायू आहेत.

हायड्रोजन सल्फाईड (ड) हा एक हरितगृह वायू नाही.

हिमाचल प्रदेश भारतातील पहिले कार्बनमुक्त राज्य घोषित झाले आहे. 2023 मध्ये, राज्य सरकारने नवीकरणीय ऊर्जा, ऊर्जा कार्यक्षमता आणि वनसंवर्धनाच्या माध्यमातून कर्बोद उत्सर्जन मिळवून या टप्प्यावर पोहोचवले.

अरुणाचल प्रदेश आणि छत्तीसगड सध्या कार्बनमुक्त राज्यांच्या स्थितीत नाहीत, तर गुजरात हा देशातील सर्वात जास्त प्रदूषणकारी राज्यांपैकी एक आहे.

बरोबर उत्तर: अ,ब, क आणि ड

हे पर्याय सर्व परिसंस्थेचे गुणधर्म आहेत कारण ते परिसंस्थेमध्ये त्रयस्थ पद्धतीने एकत्रितपणे कार्य करतात. ऊर्जा प्रवाह परिसंस्थेमधून ऊर्जा कशी वाहते हे स्पष्ट करते. अन्न साखळी दर्शवते की विविध प्रजाती एकमेकांना कशा खातात आणि ऊर्जा कशी हस्तांतरित होते. पोषक चक्र दर्शवतात की पोषक तत्वे कशी परिसंस्थेत फिरतात आणि जैवरासायनिक चक्र पृथ्वीवरील जीवन टिकवण्यासाठी मूळभूत रासायनिक प्रक्रिया दर्शवतात.

बरोबर उत्तर आहे ' 29 डिसेंबर 1993 ' .

जैवविविधते संमेलन (COP) चा पहिला भाग 29 डिसेंबर 1993 रोजी लागू झाला. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते COP च्या अंमलबजावणी तारखेशी जुळत नाहीत.

पर्याय 19 नोव्हेंबर 1986 बरोबर आहे कारण पर्यावरण (संरक्षण) कायदा, 1986 हा 19 नोव्हेंबर 1986 रोजी भारतीय संसदेत लागू करण्यात आला होता. हा कायदा पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी एक व्यापक कायदा आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते कायद्याच्या लागू होण्याच्या योग्य तारखेचे प्रतिनिधित्व करत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय :- कर्नाटक, उत्तराखंड, मध्यप्रदेश, तामिळनाडू, महाराष्ट्र

या पर्यायात राज्ये वाघांच्या संख्येच्या उतरत्या क्रमाने आहेत.

कर्नाटक राज्यात सर्वाधिक वाघ आहेत, त्यानंतर उत्तराखंड, मध्यप्रदेश, तामिळनाडू आणि महाराष्ट्र राज्यांचा क्रमांक लागतो.

' उत्तर : ऊर्जा प्रवाह '

* ' स्पष्टीकरण : '

ऊर्जा प्रवाह म्हणजे परिसंस्थेत सूर्यप्रकाशापासून जैविक पदार्थांपर्यंत ऊर्जेच्या स्थानांतरणाची प्रक्रिया. सूर्यप्रकाश वनस्पतींमध्ये प्रकाश संश्लेषणद्वारे ऊर्जेत रूपांतरित होतो, जे प्राथमिक उत्पादक आहेत. ही ऊर्जा नंतर अन्न साखळ्यांच्या माध्यमातून प्राथमिक उपभोक्ता (वन्यजीव) ते शीर्ष शिकारींपर्यंत हस्तांतरित होते. प्रत्येक पातळीवर काही ऊर्जा श्वसनासाठी वापरली जाते आणि उर्वरित ऊर्जा पुढच्या पातळीवर हस्तांतरित केली जाते.

* ' पर्याय चुकीचे का आहेत : '

* ' ऊर्जा आदान ' : हे परिसंस्थेत ऊर्जा प्रवेश करण्याचे वर्णन करते, ऊर्जा प्रवाहाचे नाही.
* ' श्वासोच्छवास ' : हे ऊर्जा वापराचे एक प्रकार आहे, ऊर्जा प्रवाहाचे नाही.
* ' यापैकी नाही ' : हा एक योग्य पर्याय नाही कारण ऊर्जा प्रवाह हा परिसंस्थेचा एक मूलभूत घटक आहे.

पर्यावरण व वने मंत्रालय तसेच केंद्रीय प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या 2009 च्या अहवालानुसार चंद्रपूर हे महाराष्ट्रातील सर्वात प्रदूषित शहर आहे. कारण तेथे तापीय वीज प्रकल्प, कोळसा खाणी आणि इतर उद्योग आहेत जे मोठ्या प्रमाणात प्रदूषक उत्सर्जित करतात. त्या तुलनेत, मुंबई हे एक धोकादायक प्रदूषित शहर असले तरी ते चंद्रपूरपेक्षा थोडे कमी प्रदूषित आहे. ठाणे आणि नागपूर ही तुलनेने कमी प्रदूषित शहरे आहेत.

क्योटो प्रोटोकॉलमध्ये हरितगृह वायूच्या कपातीसाठी निर्धारित लक्ष्यांचे हस्तांतरणाचा समावेश आहे. ते देशांना त्यांच्या कपात कराराचा एक भाग म्हणून कार्बन क्रेडिट खरेदी किंवा विक्री करण्याची अनुमती देते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते क्योटो प्रोटोकॉलमध्ये समाविष्ट नाहीत:

* कार्बन डायऑक्साईड कपाती पॅरिस करारात आहे.
* सिंथेटिक रासायनिक घटकांचे उत्पादन कमी करणे मॉन्ट्रियल प्रोटोकॉलमध्ये आहे.
* हलोन वायूंचे उत्पादन थांबवणे मॉन्ट्रियल प्रोटोकॉलमध्ये आहे.

इकोलॉजी हा शब्द प्रथम अर्नेस्ट हेकेल या जर्मन जीवशास्त्रज्ञाने १८६६ मध्ये वापरला होता. इकोलॉजी म्हणजे ग्रीकमध्ये "घर" आणि "अध्ययन". हा शब्द निसर्गात जीव आणि त्यांचे वातावरण यांच्या परस्पर संबंधाच्या अभ्यासाला सूचित करतो.

पर्याय ' 2 1 4 3 ' बरोबर आहे कारण:

* ' 2: ' डेपो कचरा टाकण्याचे आणि दाबण्याचे ठिकाण आहे.
* ' 1: ' भस्म करणे म्हणजे कचरा जाळणे.
* ' 4: ' ढवळणे म्हणजे जमिनीवर कचरा पसरविणे.
* ' 3: ' पॅरोलिसिस हा एक ऑक्सिजन-रहित ज्वलन प्रक्रिया आहे जो कचऱ्याचे स्निग्ध द्रव्यात रूपांतर करते, हे योग्य उत्तर नाही.

संयुक्त राष्ट्रांनी स्टॉकहोम येथे पहिली जागतिक पर्यावरण परिषद आयोजित केली कारण स्टॉकहोम पर्यावरण संरक्षणाच्या मुद्दयांना आवाज देण्यात अग्रगण्य शहर म्हणून ओळखले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* जोहान्सबर्ग हा 2002 मध्ये विश्व शिखर परिषद आयोजित करणारे शहर होते.
* न्यूयॉर्क हे संयुक्त राष्ट्रांचे मुख्यालय असले तरी ते पर्यावरण परिषद आयोजित करण्यासाठी ओळखले जात नाही.
* पॅरिस हा 2015 मध्ये क्योटो प्रोटोकॉलच्या बैठकीचे ठिकाण होता.

दारिद्रय हा पर्यावरणाच्या हासाचा कारण आणि परिणाम दोन्हीही आहे. कारण दारिद्रयग्रस्त लोक जीवनाची मूलभूत गरज भागवण्यासाठी इंधन, अन्न आणि आश्रय मिळवण्यासाठी पर्यावरणाला अधिमान देतात. दुसरीकडे, पर्यावरणाचा हास दारिद्र्यास कारणीभूत ठरतो कारण तो नैसर्गिक संसाधने नष्ट करतो आणि जलवायु बदलाला कारणीभूत ठरतो, जे दोन्हीही शेती, पाणीपुरवठा आणि आरोग्य यांसारख्या दारिद्र्य काढून टाकण्यासाठी आवश्यक गोष्टींवर परिणाम करतात.

थर्मल पॉवर प्लँट कोळसा आणि इतर जीवाश्म इंधनांचा विद्युत निर्मितीसाठी वापर करतात. ही इंधने जळविल्यावर, मोठ्या प्रमाणात राख उद्भवते, जी प्रदूषणाच्या रूपात पर्यावरणात सोडली जाते.

पर्याय 'आईल रिफायनरी' चुकीचा आहे कारण तेल शुद्धीकरण प्रक्रियेतून राख निर्माण होत नाही.

पर्याय 'सीड प्रोसेसिंग प्लँट' चुकीचा आहे कारण बियाणे प्रक्रिया प्रक्रियेतून राख निर्माण होत नाही.

पर्याय 'स्ट्रीप मायनिंग' चुकीचा आहे कारण हे कोळसा किंवा इतर खनिजे पृष्ठभागावरून काढण्याची एक पद्धत आहे जी राखेचे प्रदूषण निर्माण करत नाही.

सर्प हा परिसंस्थेचा प्राथमिक ग्राहक नाही कारण ते दुसऱ्या प्राण्यांचा भक्ष करतात, म्हणजेच ते द्वितीयक ग्राहक आहेत. मेंढी, ससा आणि हरिण हे प्राथमिक ग्राहक आहेत कारण ते वनस्पतींसारख्या उत्पादकांचा थेट भक्ष करतात.

परिसर (संरक्षण) कायदा 19 नोव्हेंबर 1986 रोजी अस्तित्वात आला. तो दिवस भारताच्या माजी पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांचा जन्मदिवस होता.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* लाल बहादूर शास्त्री यांचा जन्मदिवस 2 ऑक्टोबर आहे.
* राजीव गांधी यांचा जन्मदिवस 20 ऑगस्ट आहे.
* पी.व्ही. नरसिंह राव यांचा जन्मदिवस 28 जून आहे.

बरोबर उत्तर : वरीलपैकी एक नाही

पश्चिम आणि दक्षिण भारतातील सर्वात उष्ण महिना एप्रिल आहे, तर उत्तर भारतातील सर्वात उष्ण महिना मे आहे. रेड डेटा बूक अस्तित्वाच्या धोक्यातील वनस्पतींबाबत माहिती देते. बॉटनिकल सर्वे ऑफ इंडिया, झूलॉजिकल सर्वे ऑफ इंडिया आणि भूगर्भशास्त्रीय सर्वेक्षण ऑफ इंडियाचे मुख्यालय अनुक्रमे कोलकाता, कोलकाता आणि हैदराबाद येथे आहेत.

औद्योगिक क्रांतीपासून वातावरणात मोठ्या प्रमाणात ग्रीनहाऊस वायू सोडले गेले आहेत, जे जागतिक हवामान बदलाचे प्रमुख कारण आहे. जंगलतोड, आग आणि अतिचरण यामुळे देखील ग्रीनहाऊस वायूंचे उत्सर्जन होते, तर खाचरात भातशेतीमुळे मीथेन उत्सर्जन होते, ज्यामुळे हवामान बदल होतो. त्यामुळे, सर्व पर्याय जागतिक हवामान बदलात योगदान देतात.

आम्ल पाऊस हा तो पाऊस आहे ज्यामध्ये आम्ल संयुगांचे प्रमाण सर्वसाधारण पावसापेक्षा जास्त असते. आम्ल संयुगे ही अशी संयुगे आहेत ज्यांच्यामध्ये हायड्रोजन आयन्स जास्त असतात. जेव्हा हे संयुगे वातावरणात सोडले जातात तेव्हा ते पाण्याशी अभिक्रिया करतात आणि पाण्याचे पीएच कमी करतात आणि त्याला अॅसिडिक बनवतात.

पर्याय 3 1 4 2 हे बरोबर उत्तर आहे कारण:

* पर्यावरण संरक्षण कायदा 1985 मध्ये पारित झाला.
* जैव औषधी कचरा संबधी कायदा 1991 मध्ये पारित झाला.
* नगरपालिका घनकचरा नियोजन कायदा 1998 मध्ये पारित झाला.
* पर्यावरण स्नेही खुपटटी योजना 2000 मध्ये सुरू झाली होती.

अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूह हे भारत सरकारने नुकतेच अधिसूचित केलेल्या किनारा नियमन क्षेत्र-IV मध्ये येतात. ही अधिसूचना विशेषतः अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहाच्या संवेदनशील परिसंस्थांना संरक्षण आणि व्यवस्थापन करण्यासाठी आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते किनारा नियमन क्षेत्र अधिसूचनांचा विस्तार भारतीय मुख्य भूमीच्या विविध भागांमध्ये करतात, अंदमान आणि निकोबार द्वीपसमूहावर नव्हे.

समुद्र जलपातळी एक मीटरने वाढल्यास कोलकताचा 50% भाग पाण्याखाली जाईल कारण कोलकता हे समुद्र सपाटीपासून सरासरी 5 मीटर उंचीवर स्थित आहे. म्हणून, जर समुद्र जलपातळी एक मीटरने वाढली तर कोलकताचा जवळपास एक पाचवा भाग (20%) पाण्याखाली जाईल.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय :- गोरेगाव, सायन, मालाड.

हा पर्याय बरोबर आहे कारण या तीन विभागांमध्ये वाहनांच्या ध्वनी स्तरांचे मोजमाप सर्वात जास्त नोंदवले गेले होते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण फोर्ट, दादर, मुलूंड हे मध्य भाग असल्याने तुलनेने कमी ध्वनी स्तर नोंदवतात, तर कुर्ला, मांटुंगा, भांडूप ही औद्योगिक क्षेत्रे आहेत जिथे वाहनांची संख्या तुलनेने कमी असते आणि गिरगांव, बांद्रा, बोरीवली या भागात राहणीमानीचे प्रमाण जास्त असल्याने वाहनांची संख्याही कमी असते.

बरोबर उत्तर आहे 1972. भारतीय वन्यजीवन संरक्षण कायदा 1 सप्टेंबर 1972 रोजी अमलात आला. हे पर्यावरण मंत्रालय, भारत सरकारद्वारे प्रशासित केले जाते. हा कायदा वन्यजीवांचे संरक्षण आणि संवर्धन करते तसेच वन्यजीव गुन्हेगारीला प्रतिबंध करते.

भारतातील पहिले राष्ट्रीय उद्यान जिम कॉर्बेट आहे कारण ते 1936 मध्ये स्थापित करण्यात आले होते, तर संजय गांधी (1974), गीर (1965) आणि कान्हा (1955) नंतर स्थापित करण्यात आले होते. म्हणून, जिम कॉर्बेट हे बरोबर उत्तर आहे कारण ते भारतातील सर्वात जुने राष्ट्रीय उद्यान आहे.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय :- 2 3 4 1

पर्याय बरोबर आहे कारण:

* सायलेंट व्हॅली वाचवा ही मोहीम ' केरळ ' शी संबंधित आहे.
* मिट्टी बचाव मोहीम ' उत्तर प्रदेश ' शी संबंधित आहे.
* कैगा मोहीम ' कर्नाटक ' शी संबंधित आहे.
* ताज वाचवा मोहीम ' मध्य प्रदेश ' शी संबंधित नाही, ती ' आग्रा, उत्तर प्रदेश ' शी संबंधित आहे.

औषध निर्मिती कारखान्यातून येणारा अर्सेनिक हा जडधातू मानवास काविळ होण्यास कारणीभूत ठरतो. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण निकेल त्वचा आणि श्वसन मार्गावर परिणाम करतो, शिसे रक्तामध्ये समस्या निर्माण करतो आणि क्रोमियम फुप्फुस आणि श्लेष्मल त्वचा असलेल्या अवयवांना हानी पोहोचवतो.

मिनामाटा हा आजार पाराच्या विषबाधाने होतो. पारा मानवी शरीराला पायाच्या संचयनामुळे हानी पोहोचवतो. या विषबाधेचे मुख्य लक्षण म्हणजे मज्जातंत्राच्या विकार, ज्यामुळे हात-पाय हलवणे, कोरडेपणा आणि मृत्यू होऊ शकतो.

बाकी के वर्णांनी दिलेले पर्याय इतर आजारांशी संबंधित आहेत:

* ईटाई-ईटाई हा कॅडमियम विषबाधाचा आजार आहे.
* मिथॅनोग्लोबिनिमिया हा नायट्रेट विषबाधाचा आजार आहे.
* पोलिओ हा व्हायरसजन्य आजार आहे.

क्योटो प्रोटोकोलचा मुख्य उद्देश ग्रीनहाऊस गॅसेसच्या उत्सर्जनात घट करणे होता. हे गॅस जागतिक तापमानवाढीला कारणीभूत आहेत. ओझोन पातळीत घट, ऑक्सीजनमध्ये घट आणि क्लोरीनमध्ये घट हे इतर पर्यायी प्रोटोकॉलशी संबंधित नाहीत किंवा क्योटो प्रोटोकोलचे प्राथमिक लक्ष्य नाहीत.

इको-टोन हा दोन लगतच्या जीव समुदायांमधील संक्रमणात्मक प्रदेश आहे. हा प्रदेश दोन्ही समुदायांच्या जैव वैविध्याचा मिश्रण असतो. इको-झोन हा संपूर्ण ग्रहाचा एक जैवभौगोलिक विभाग आहे, इको-पॉज समुदायांच्या वितरणातील एक विशिष्ट बिंदू आहे आणि इको-टाईप समुदायाच्या प्रकारास सूचित करतो.

बरोबर उत्तर: दोन्ही

अ) कार्टाजिना प्रोटोकॉल हा जैवसुरक्षितता व आनुवंशिकता अभियांत्रिकी बाबींशी निगडीत आहे, जो जैवतंत्रज्ञानाच्या सुरक्षित वापरावर लक्ष केंद्रित करतो.

ब) नागोया प्रोटोकॉल हा प्रवेश व लाभ वाटणे (ॲक्सेस व बेनेफिट शेअरींग) शी संबंधित आहे, जो आनुवंशिक संसाधनांच्या वापरातून प्राप्त होणाऱ्या लाभांचे न्याय्य आणि न्यायसंगत वाटप सुनिश्चित करतो.

डर्मल नायट्रेट टेस्टचा वापर बंदूकीच्या दारुचा अंश शोधण्यासाठी केला जातो. जेव्हा व्यक्ती बंदूक उडवते तेव्हा त्यामध्ये वापरले जाणारे दारू हवेतून त्यांच्या त्वचेवर येते. डर्मल नायट्रेट टेस्टद्वारे हा दारूचा अंश त्वचेवरून गोळा केला जातो आणि विश्लेषण केला जातो. वीर्याचा डाग, रक्ताचा डाग यासाठी या टेस्टचा वापर केला जात नाही.

देहराडून उत्तर बरोबर आहे कारण भारतीय वन संशोधन संस्था (एफआरआय) उत्तर प्रदेशातील देहराडून येथे आहे. ही संस्था वनशास्त्र, वन्यजीव व्यवस्थापन आणि पर्यावरण संरक्षण क्षेत्रातील संशोधन आणि विकास साठी ओळखली जाते.

वेगवान हे बरोबर उत्तर आहे कारण भूगर्भाची (भस्तरशास्राचा), वारा आणि सालकाडी/चादर हे नैसर्गिक कारक आहेत जे पृष्ठभागावरील भूप्रकाशीय बदल घडवतात. मात्र, वेगवान या मानवी क्रियाकलापामुळे पृष्ठभागावर धूप होते, ज्यामुळे नैसर्गिक पृष्ठभाग आणि मृदा अवस्था बदलते.

वातावरणातील कोरड्या हवेमध्ये निऑन वायूचे प्रमाण अत्यल्प असते. सूचीबद्ध पर्यायांपैकी सर्वात कमी प्रमाण 0.0018% आहे, जे बरोबर उत्तर आहे. इतर पर्याय खूप जास्त आहेत कारण निऑन वायूचे वातावरणातील प्रमाण सुमारे 18 दशलक्षांहून कमी आहे.

बरोबर उत्तर "5 जून 1972" आहे कारण पर्यावरण विषयक माहिती जागतिक परिषद 5 जून ते 16 जून 1972 या कालावधीत स्टॉकहोम (स्विडन) येथे आयोजित करण्यात आली होती. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या परिषदेच्या वास्तविक तारखेशी जुळत नाहीत.

वसुंधरा तास ही कृती प्रथम 2007 मध्ये सिडनीमध्ये अमलात आणण्यात आली होती. ही कृती अमलात आणण्याचा उद्देश कार्बन प्रदूषणाबद्दल जाणीव करून देणे होता. सिडनी ऑस्ट्रेलियात आहे, मुंबई भारतात, पर्थ ऑस्ट्रेलियात आणि लंडन इंग्लंडमध्ये आहे. त्यामुळे एक तास दिवे मालवण्याची कृती प्रथम सिडनीमध्ये अमलात आल्यामुळे बरोबर उत्तर 'सिडनी' आहे.

ऊर्जाचक्रामध्ये ऊर्जा संक्रमित होते आणि पर्यावरणात अजाते होते. पर्याय 'अ' हे प्राणी उर्जाचक्र दर्शवते ज्यात सूर्यप्रकाश उत्पादकांद्वारे (पौधे) अन्न म्हणून साठवला जातो आणि नंतर प्राथमिक भक्षकांद्वारे (हरण), द्वितीयक भक्षकांद्वारे (सिंह) आणि तृतीयक भक्षकांद्वारे (गरुड) अन्न साखळीतून संक्रमित केला जातो. शेवटी, विघटक (बॅक्टेरिया आणि बुरशी) हे जीव मृत शरीर विघटित करतात आणि ऊर्जा पर्यावरणात परत करतात. पर्याय 'ब' हा पृथ्वीच्या प्रणाल्याशी संबंधित गोष्टींचा समूह आहे, पर्याय 'क' हा विघटक हाताळतो आणि पर्याय 'ड' हा प्राणी ऊर्जाचक्राचा चुकीचा क्रम दर्शवतो.

सही उत्तर: अ, ब, क, ड

व्याघ्र प्रकल्प 1973 मध्ये सुरू करण्यात आला, त्यानंतर सिंह प्रकल्प 1972 मध्ये सुरू करण्यात आला, त्यापाठोपाठ मगरमच्छ पैदास प्रकल्प 1974 मध्ये आणि शेवटी गेंडा संवर्धन प्रकल्प 1980 मध्ये सुरू करण्यात आला. त्यामुळे, प्रकल्प सुरू करण्याचा योग्य क्रम अ, ब, क, ड हा आहे.

पर्यावरण विकासाच्या दृष्टीने तंत्रज्ञान जोपासतांना 'क' आणि 'ड' या दोन गोष्टी साभांळाव्या लागतात. कारण 'क' मधील क्षय पदार्थ हे पर्यावरण प्रदूषणास कारणीभूत ठरतात, त्यामुळे त्यांचा वापर नियंत्रित करणे आवश्यक आहे. तर 'ड' मध्ये नमूद केलेले पुर्नवीकण संपत्तीचे पुनरुपात्पादन पर्यावरणीय संतुलन राखण्यासाठी महत्वाचे आहे. पर्याय 'अ' आणि 'ब' हे तंत्रज्ञान जोपासताना येणारे मुद्दे आहेत, परंतु पर्यावरण विकासाच्या संदर्भात ते सरळपणे लागू होत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे ' पर्याय :- 2 4 1 3 ' .

* स्टॉकहोम परिषद ही 1972 मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, त्यामुळे ब पर्याय बरोबर आहे.
* क्योटो प्रोटोकॉल 1997 मध्ये स्वीकारण्यात आला होता, त्यामुळे ड पर्याय बरोबर आहे.
* ब्रंटलॅन्ड अहवाल 1987 मध्ये प्रसिद्ध झाला होता, त्यामुळे अ पर्याय बरोबर आहे.
* रिओ परिषद 1992 मध्ये आयोजित करण्यात आली होती, त्यामुळे क पर्याय बरोबर आहे.

बरोबर उत्तर "वरील सर्व" हे आहे कारण वनसंवर्धन हा केवळ झाडांच्या संवर्धनाशी संबंधित नाही तर ते मृदा, पाणी आणि प्राण्यांच्या संवर्धनाशीही संबंधित आहे.

* झाडे मृदेचे धूप रोखतात आणि मातीचे क्षरण रोखतात.
* झाडे पाण्याचे चक्र नियंत्रित करतात आणि पाणीपुरवठा करतात.
* झाडे प्राण्यांसाठी निवासस्थान आणि अन्न स्त्रोत प्रदान करतात.

तृणभक्षकांमध्ये दाढा (बरोबर उत्तर) आणि आतडे मोठे असते (दुसरे उत्तर बरोबर नाही), तर मांसभक्षकांमध्ये दांत अणकुचीदार असतात आणि आतडे आखुड असते कारण मांस पचायला कमी वेळ लागतो.

बरोबर उत्तर आहे ' वरीलपैकी एकही नाही ' .

वरील सर्व पर्यायांमध्ये दिलेल्या वर्षांमध्ये संबंधित प्रकल्प/कायदे सुरू झाले नाहीत.

* वन्यजीव संरक्षण कायदा 1972 मध्ये लागू झाला.
* हत्ती/गजराज प्रकल्प 1992 मध्ये सुरू झाला.
* सुसर/मगर प्रसवण/निंपजवण प्रकल्प 1974 मध्ये सुरू झाला.

नायट्रोजन हा पाण्यातील ऑक्सीजनाचा क्षय करण्यासाठी सर्वात जास्त जबाबदार आहे. नायट्रोजन वायू पाण्यामध्ये विरघळतो आणि नायट्रोजन-फिक्सिंग बॅक्टेरियाद्वारे अमोनियामध्ये रूपांतरित केला जातो. हा अमोनिया अतिरिक्त ऑक्सीजन वापरून नायट्रेट्समध्ये ऑक्सिडाइज केला जातो, ज्यामुळे पाण्यातील ऑक्सीजनची पातळी कमी होते.

जैववैद्यकिय कचरा हा सर्वात जास्त रोग फैलावणारा आहे. यामध्ये रुग्णालयातील उपकरणे, औषधे, रक्त आणि शरीर द्रव यांचा समावेश होतो. हे पदार्थ हानकारक बॅक्टेरिया, व्हायरस आणि परजीवीना हस्तांतरित करू शकतात, ज्यामुळे गंभीर संसर्ग आणि रोग होऊ शकतात.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

* प्राणी जन्य कचरा: प्राण्यांमधून येतो आणि रोग फैलावण्याची क्षमता कमी असते.
* औद्योगिक कचरा: उद्योगांमधून येतो आणि यामध्ये रोगजनक पदार्थ नसतात.
* घरगुती कचरा: घरांमधून येतो आणि त्यामध्ये काही रोगजनक पदार्थ असू शकतात, परंतु ते जैववैद्यकिय कचऱ्याइतके धोकादायक नसतात.

बरोबर उत्तर आहे "अन्न जाळे".

अन्नसाखळी ही एक सरलीकृत रेषीय प्रतिनिधीत्व आहे जी दर्शवते की जीव एकमेकांना कसे खातात. एक अन्नजाल हे अनेक भिन्न अन्नसाखळ्यांचे अधिक गुंतागुंतीचे विस्तार आहे, जे एका परिसंस्थेतील ऊर्जा प्रवाहाचे अधिक वास्तविक प्रतिनिधित्व करते. अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण "जैव प्रकार" जैविक विविधता किंवा प्रजातींचा संदर्भ देते, "अन्न स्तूप" हे भिन्न ट्रॉफिक स्तरांवर असलेल्या जीवसृष्टीचे प्रमाण दर्शवते आणि "वरीलपैकी कोणतेही नाही" बरोबर नाही कारण "अन्न जाळे" हे एक अस्तित्वात असलेला संकल्पना आहे.

बरोबर उत्तर: वरील सर्व

पर्यावरण आघात मूल्यनिर्धारण (EIA) हे नियोजित प्रकल्पांच्या पर्यावरणीय परिणामांचे मूल्यमापन करणे आहे. त्यात खालील गोष्टींचा समावेश आहे:

* ' अ) ' प्रकल्पाच्या अंमलबजावणीपूर्वी पर्यावरण परिस्थितीचा आढावा घेणे.
* ' ब) ' पर्यायी प्रकल्पांचा विचार करणे.
* ' क) ' अपरिहार्य प्रतिकूल परिणामांसाठी उपाय सुचवणे.
* ' ड) ' समाजासाठी प्रकल्पाचे नफा-नुकसान मूल्यमापन करणे.

EIA हे सर्व गोष्टींचे मूल्यमापन करून पर्यावरण आणि विकास यांच्यात समतोल राखण्याचे लक्ष्य ठेवते.

भारतीय चित्त (ब) आणि दोनशिंगी गेंडा (फ) ही दोन्ही प्रजाती भारतातून नष्ट झाल्या आहेत.

* भारतीय चित्त पूर्वी भारतात आढळत होते, परंतु गेल्या शतकाच्या शेवटी शिकार आणि निवासस्थानाच्या नुकसानीमुळे ते नष्ट झाले.

* दोनशिंगी गेंडा पूर्वी भारताच्या उत्तर-पूर्व भागात आढळत होता, परंतु शिकार आणि निवासस्थानाच्या नुकसानीमुळे ते सुमारे 1,000 वर्षांपूर्वी भारतातून नष्ट झाले.