इचलकरंजी हे महाराष्ट्रातील दक्षिण भागात कोल्हापूर जिल्ह्यात वसलेले शहर आहे. हे शहर माग आणि यंत्रमागांचे एक प्रमुख केंद्र म्हणून ओळखले जाते. इचलकरंजीमध्ये मोठ्या प्रमाणात माग आणि यंत्रमागाचे कारखाने आहेत ज्यामुळे ते "माग नगरी" म्हणून ओळखले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण बार्शी हे ज्वारी पिकाचे प्रमुख केंद्र आहे, मिरज हे साखर कारखान्यांसाठी प्रसिद्ध आहे आणि सांगली हे जतफळांच्या बाजारपेठेसाठी ओळखले जाते.

हवामान बदलाच्या राष्ट्रीय कृती आराखड्यामध्ये शाश्वत शेती अभियान हे 8 अभियानांपैकी एक आहे. शाश्वत शेती अभियानाचे उद्दिष्ट हवामान बदलाच्या प्रभावावर नियंत्रण ठेवणे आहे, ज्यामध्ये कमीत कमी हरितगृह वायू उत्सर्जन आणि शेती क्षेत्रातील अनुकूलता वाढवणे यांचा समावेश आहे.

किर्लोस्कर बरोबर उत्तर आहे कारण किर्लोस्कर कंपनी शेती अवजरांचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर करते. रेनबॅक्सी एक फार्मास्युटिकल कंपनी आहे, पायोनियर एक बीज कंपनी आहे आणि बजाज एक मोटारसायकल कंपनी आहे.

दोन्ही विधाने चूक आहेत कारण:

अ) महाराष्ट्रातील पहिली सुतगिरणी 1853 मध्ये मानकजी खंबाटाजीने आणि मेघजीभाई छागला यांनी मुंबईत सुरू केली होती, कावसजी टाटांनी नाही.

ब) महाराष्ट्रातील पहिला सहकारी साखर कारखाना 1912 मध्ये धोंडजत्र येथे सुरू झाला होता, पदमश्री विठ्ठलराव विखे पाटील यांनी 1948 मध्ये पहिल्यांदा सहकारी संस्थेचा पाया घातला.

नीलक्रांती हे कृषी आधारित धोरण महाराष्ट्र शासनाने 2017 मध्ये जाहीर केले होते. या धोरणाचा उद्देश राज्यातील दुष्काळी भागात शेतकऱ्यांना सिंचनासाठी पाणी उपलब्ध करून देणे आणि त्यांचे उत्पन्न वाढवणे हा होता.

कोंकण विभाग समुद्रकिनाऱ्यावर आहे, ज्यामुळे मत्स्यपालन आणि पर्यटनासाठी भरपूर संसाधने उपलब्ध आहेत. तसेच, या विभागात फळे आणि भाज्यांची शेतीही जोरात केली जाते. या तुलनेत, महाराष्ट्राच्या इतर विभागांत कृषी प्रक्रिया उद्योग, वन आणि खनिज संपत्ती किंवा कापड उद्योग यात त्यांचा विशेषतः शाश्वत तुलनात्मक लाभ नाही. त्यामुळे, पर्याय ड बरोबर आहे.

दोन्ही विधाने बरोबर आहेत कारण:

अ विधान: 1933 साली मुंबईत सूतगिरण्यांची संख्या वाढत असल्यामुळे विकेंद्रीकरणाची सुरुवात करण्यात आली होती.
ब विधान: आंतरराष्ट्रीय इन्फोटेक पार्क (IIP) खरोखरच नवी मुंबईमध्ये आहे. यामुळे, अ आणि ब दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.

निवडलेला पर्याय '4 ब' बरोबर आहे कारण हा राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक 4 ब आहे जो न्हावाशेवा, कळंबोली आणि पळसपे या शहरांना जोडतो.

बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक 4 आहे जो पुणे ते हैदराबादपर्यंत जातो आणि न्हावाशेवा, कळंबोली आणि पळसपे शहराला जोडत नाही.
पर्याय '4 अ': असा कोणताही राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक नाही.
पर्याय '4 क': असा कोणताही राष्ट्रीय महामार्ग क्रमांक नाही.

महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी, अहमदनगर जिल्ह्यात 1968 मध्ये स्थापन झाले, तर डॉ. पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ, अकोला, अकोला जिल्ह्यात 1969 मध्ये स्थापन झाले. डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ, दापोली, रत्नागिरी जिल्ह्यात 1972 मध्ये स्थापन झाले. मराठवाडा कृषी विद्यापीठ, मात्र, मुदखेड, नांदेड जिल्ह्यात 1972 मध्ये स्थापन झाले, 1992 मध्ये नाही. त्यामुळे, फक्त विधान ड बरोबर नाही.

बरोबर उत्तर '' सावरगाव'' आहे.

सावरगाव हे नागपूर जिल्ह्यातील एक गाव आहे. येथे देशातील पहिली संत्रा वायनरी स्थापन्याचा प्रस्ताव आहे. हे प्रस्तावित आहे कारण सावरगाव हा नागपूर संत्रा उत्पादन पट्ट्याच्या जवळ आहे, ज्यामुळे ताजी संत्रा पुरवठा जलदपणे मिळू शकेल. इतर पर्याय हे नागपूर जिल्ह्यातील इतर गावे आहेत, परंतु ते संत्रा वायनरीसाठी प्रस्तावित नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे '' ब आणि ड'' .

'' ब'' बरोबर आहे कारण विधानानुसार, पूर्वी महाराष्ट्राचा देशाच्या औषध उत्पादनामध्ये वाटा 40% होता.

'' ड'' बरोबर आहे कारण विधानानुसार, सध्या महाराष्ट्राचा देशाच्या औषध उत्पादनामध्ये वाटा 15% आहे.

अ आणि क चुकीचे आहेत कारण विधानात असे म्हटले आहे की महाराष्ट्राचा पूर्वी 40% वाटा होता आणि सध्या 15% आहे, 15% पूर्वी आणि 40% सध्या नाही.

पर्याय अ आणि ब बरोबर आहेत कारणः

अ) नाशिक जिल्हा द्राक्ष उत्पादनात अग्रेसर आहे, बाजरी उत्पादनात नाही.
ब) भंडारा जिल्हा भात उत्पादनात अग्रेसर आहे.
क) कोल्हापूर जिल्ह्यात सोयाबीन उत्पादन घेतले जाते.
ड) ठाणे जिल्ह्यात उसाचे उत्पादन घेतले जाते.

खोपोली आणि कर्जतमध्ये महाराष्ट्र सरकारने भात संशोधन केंद्र सुरू केले आहे. रत्नागिरी-चिपळूण हे परतीचे बाजार असून, पनवेल-सावंतवाडी हा गड किल्ला असल्यामुळे ते भात संशोधन केंद्र स्थापन करण्यासाठी योग्य ठिकाण नाहीत.

नागभिड हे चंद्रपूर जिल्ह्यातील एक शहर आहे जे त्याच्या रेशीम कापड उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. शहराला 'रेशीम नगरी' म्हणूनही ओळखले जाते जिथे अनेक रेशीम उत्पादक घटक आहेत.

महाराष्ट्रात विविध फळांचे उत्पादन होत असले तरीही सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सर्वात मोठ्या क्षेत्रात फळांची लागवड केली जाते. या जिल्ह्यात आपुल्या अनुकूल हवामान आणि सुपीक मातीमुळे फळांना पोषक वातावरण मिळते. विधान क चुकीचे आहे कारण लातूर जिल्हा द्राक्ष उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे.

नारळाचे झाड 5 ते 10 वर्षांनंतर फळ देऊ लागते. एकदा फळधारणा सुरू झाली की, साधारणपणे ती 100 वर्षांपर्यंत चालू राहू शकते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते फळधारण्याची योग्य कालावधी किंवा झाडाची फळधारण्याची वय मर्यादा नमूद करत नाहीत.

प्राथमिक मानवी आर्थिक क्रिया जसे की शेती, मासेमारी आणि खनन या पूर्णपणे नैसर्गिक संसाधनांवर अवलंबून असतात. द्वितीयक क्रिया (उत्पादन) आणि तृतीयक क्रिया (सेवा) या प्राथमिक क्रियांवर अवलंबून असतात, जे निसर्गावर थेट अवलंबून नसतात.

हळद हे या पर्यायांमधील एकमेव पिक आहे ज्याच्या जाती कृष्णा, टेकुरपेटा आणि राजापुरी इत्यादी आहेत. ऊस, भुईमूग आणि तीळ यांच्या जातींना अशी विशिष्ट नावे दिली जात नाहीत.

मेधा पाटकर हे 'नर्मदा बचाओ आंदोलना'शी संबंधित आहेत, सुंदरलाल बहुगुणा हे 'चिपको आंदोलना'शी संबंधित आहेत, माधवराव चितळे हे कृषी तज्ञ होते. रात्रंदिवा पाणीबाळ (जल-मनुष्य) म्हणून ओळखले जाणारे राजेंद्र सिंह हे राजस्थानमध्ये 'जल ग्राम' आणि 'जल समित्या' स्थापन करण्यात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात.

विधान 'अ'नुसार, महाराष्ट्रातील लागवडीखालील क्षेत्र आणि नक्त मशागत क्षेत्राचे प्रमाण कमी आहे. याचा अर्थ लागवडीयोग्य क्षेत्रफळ तुलनेने कमी आहे. विधान 'ब'नुसार, महाराष्ट्रात आढळणाऱ्या बेसाल्ट खडक पाणी शोषत नाहीत, ज्यामुळे त्यांमध्ये भुगर्भातील पाण्याचे साठे कमी असतात. हे कमी पाणीसाठे कमी लागवडीयोग्य क्षेत्रफळाचे कारण असू शकतात. म्हणून, विधान 'ब' विधान 'अ'ची योग्य कारणमिमांसा देते.

सरकारी आधार (ड), पर्यायी प्रश्नमध्ये दिलेल्या घटकांमध्ये समाविष्ट नाही. कारण सरकारी आधार कोकणात मासेमारी व्यवसाय वाढण्यात थेट भूमिका बजावत नाही.

विशिष्टतः खाली दिलेल्या तीन घटक (ब, क आणि ड) कोकणात मासेमारी व्यवसाय वाढण्यास कारणीभूत ठरले आहेत:

'' विस्तीर्ण समुद्र बुड:'' कोकणात विस्तीर्ण समुद्र बुड आहे, ज्यामुळे मासेमारीसाठी मोठे क्षेत्र उपलब्ध होते.

'' सहकारी संस्था:'' सहकारी संस्था मासेमारी साधने, तंत्रज्ञान आणि विपणन नेटवर्क प्रदान करतात, ज्यामुळे मासेमारी व्यवसाय वाढण्यात मदत होते.

'' सरकारी आधार:'' सरकार विविध उपक्रमां, कार्यक्रमांच आणि धोरणांद्वारे मासेमारी व्यवसायाला प्रोत्साहन देते, जसे की अनुदान, प्रशिक्षण आणि आधुनिकीकरण कार्यक्रम.

बरोबर उत्तर: 2 1 4 3

'' स्पष्टीकरण:''

अ) गहू - सुवर्णा: गव्हाची सुधारित जात असून ती विशेषत: भारतात पिकवली जाते.
ब) ज्वारी - बन्सी: ज्वारीची उच्च-धारक सुधारित जात आहे.
क) तांदूळ - लक्ष्मी: तांदळाची एक प्रसिद्ध सुधारित जात, विशेषतः महाराष्ट्रात पिकवली जाते.
ड) कापूस - चिनोर: कापसाची एक संकरित सुधारित जात, जिची फायबर गुणवत्ता चांगली आहे.

कोल्हापूर जिल्हा त्याच्या चामड्याच्या वस्तूंसाठी प्रसिद्ध आहे, विशेषतः चपला. कोल्हापुरी चपला हा दर्शनी आणि टिकाऊ आहे, ज्यामुळे त्याची मोठी मागणी आहे. सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि सातारा जिल्हेही चामड्याच्या वस्तू बनवतात, परंतु कोल्हापुरात या उद्योगाचा सर्वात मोठा हिस्सा आहे.

दापोलीला रत्नागिरी जिल्ह्याचे महाबळेश्वर म्हणतात हे विधान योग्य आहे. त्यामुळे या विधानाचा पर्याय ब योग्य आहे.

तर दुसरे विधान रत्नागिरी जिल्हयात नारळ संशोधन केंद्र हर्ने येथे आहे, हे चुकीचे आहे कारण नारळ संशोधन केंद्र केरळमधील कासारगोड जिल्ह्यात आहे. त्यामुळे विधानाचा पर्याय अ चुकीचा आहे.

बरोबर उत्तर '' 3 1 2 4'' आहे.

'' केळी:'' ही मालवण (सिंधुदुर्ग जिल्हा) मध्ये मोठ्या प्रमाणात पिकवली जाते.
'' काजू:'' हा श्रीरामपूर (अहमदनगर जिल्हा) मध्ये मोठ्या प्रमाणात पिकवला जातो.
'' मोसंबी:'' ही वसई (पालघर जिल्हा) मध्ये मोठ्या प्रमाणात पिकवली जाते.
'' कलिंगड:'' हा अलीबाग (रायगड जिल्हा) मध्ये मोठ्या प्रमाणात पिकवला जातो.

सिंधुदुर्गमध्ये महाराष्ट्रातील सर्वात मोठे नारळ उत्पादन आहे. त्याच्या खाडी किनारपट्टीच्या अनुकूल भौगोलिक परिस्थितीमुळे ते नारळ शेतीसाठी आदर्श आहे. रत्नागिरी सिंधुदुर्गनंतर दुसरे स्थान घेते, त्यानंतर रायगड आणि ठाणे ही नारळ शेतीच्या क्षेत्रफळाच्या संदर्भात क्रमाने तिसरे आणि चौथे स्थान घेतात.

पुणे जिल्ह्यात दर हेक्टरी सर्वात जास्त कापसाचे उत्पादन होते. यवतमाळ, अमरावती आणि जळगाव हे जिल्हे देखील कापूस उत्पादनासाठी ओळखले जातात, परंतु पुणे यांच्या तुलनेत त्यांचे उत्पादन कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे: 3 4 2 1

किनारपट्टीचा कोकण हा भाग तापीच्या खोऱ्यात येतो आणि तेथे भात व नारळची लागवड मोठ्या प्रमाणावर केली जाते.
भिमा खोरे - उस्मानाबादचे पठार हे कृष्णा खोऱ्यात येते आणि तेथे बाजरी व तेलबियांची लागवड केली जाते.
उस व दुग्धव्यवसाय हा कृषि विभाग भिमा खोऱ्यात येतो, तर कापूस व तेलबिया हा कृषि विभाग कृष्णा खोऱ्यात येतो.

महाराष्ट्राच्या नकाशावर, केळी उत्पादन करणाऱ्या जिल्ह्यांना छायांकित करण्यात आले आहे, म्हणून पर्याय 2 बरोबर आहे. त्याचप्रमाणे, द्राक्षे उत्पादन करणाऱ्या जिल्ह्यांना 1 क्रमांकाने, आंबा उत्पादन करणाऱ्या जिल्ह्यांना 4 क्रमांकाने आणि संत्री उत्पादन करणाऱ्या जिल्ह्यांना 3 क्रमांकाने दाखवण्यात आले आहे.

शेतजमिनीचे विभाजन ही सामाजिक स्वरुपाची समस्या आहे. कारण ते वारसा, सीमाभागातील वाद आणि कुटुंबातील विभाजनाशी संबंधित आहे. हवामान अस्थिरता, मर्यादित संशोधन आणि आर्थिक भांडवल हे आर्थिक किंवा तांत्रिक अडचणी आहेत.

पश्चिम भाग हा महाराष्ट्राचा सर्वात मोठा नारळ उत्पादक प्रदेश आहे, विशेषतः कोकण किनारपट्टीचा पट्टा. हे क्षेत्र समशीतोष्ण वातावरण, भरपूर पाऊस आणि मध्यम खारा पृथ्वीमुळे नारळाच्या वाढीसाठी अनुकूल आहे.

बरोबर उत्तर आहे : अ आणि ब योग्य विधाने नाहीत.

'' स्पष्टीकरण:''

शेतीचे व्यापारीकरण म्हणजे शेती उत्पादनाचे वस्तू आणि सेवांमध्ये रूपांतर होणे, जे कर्ज परतफेड करण्यासाठी आणि आर्थिक वाढ करण्यासाठी वापरले जातात. या प्रक्रियेमुळे भांडवलदारी शेती प्रक्रियेला उत्तेजन मिळाले आणि भाडेतत्वावरील वहिवाट आणि वाटे-हिस्यामध्यील जमीन लागवडीचे प्रमाण कमी झाले, कारण शेतकरी कर्ज फेडण्यासाठी आपली जमीन विकू लागले.

बरोबर उत्तर: अ चूक असून ब सत्य आहे.

विधान अ चूक आहे कारण मुंबईत सखोल शेती केली जात नाही. मुंबई हे एक शहरी क्षेत्र आहे आणि शेतीसाठी उपयुक्त नाही. विधान ब मात्र सत्य आहे कारण जमिनीचे मोठे भाडे तत्व शेतक-याला कमी काळात उत्पादन देणारी पिके घ्यायला लावते जेणेकरून ते त्यांच्या जमिनीचे भाडे कव्हर करू शकतील.

आदिवासी सुधार योजनेतर्गत मत्स्यपालन व्यवसायाला प्रोत्साहन दिले जाते कारण आदिवासी समुदाय बहुधा जलस्रोतांच्या जवळ राहतात. मत्स्यशेती त्यांना पौष्टिक आहार तसेच उत्पन्नाचा स्रोत प्रदान करते.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:
- लाकुडतोड जंगलाची हानी करते, ज्यावर आदिवासी लोक त्यांचे अस्तित्व अवलंबून असतात.
- फळबागा मोठ्या प्रमाणात जमीन आणि गुंतवणूक आवश्यक असते, जी बहुतेक आदिवासींच्या कडे नसते.
- खाणकाम पर्यावरणीयदृष्ट्या हानिकारक आहे आणि आदिवासी समुदायांच्या पारंपारिक जीवनपद्धतीमध्ये व्यत्यय आणू शकते.

बरोबर उत्तर आहे पाडेगाव. महाराष्ट्रातील पाडेगावात वसंतदादा शुगर इन्स्टिट्यूट ऊस संशोधन केंद्र आहे, जे ऊस संशोधन आणि विकासासाठी एक अग्रगण्य संस्था आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते ऊस संशोधन केंद्राचे ठिकाण नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे '' 3 2 1 4'' .
हे का बरोबर उत्तर आहे:''
कडा साखर कारखाना '' सोलापूर'' जिल्ह्यामध्ये आहे.
वृद्धेश्वर साखर कारखाना '' अहमदनगर'' जिल्ह्यामध्ये आहे.
तुळशीदासनगर साखर कारखाना '' बीड'' जिल्ह्यामध्ये आहे.
हलकर्णी साखर कारखाना '' कोल्हापूर'' जिल्ह्यामध्ये आहे.

संगली आणि नाशिक हे महाराष्ट्रातील द्राक्ष उत्पादनासाठी प्रसिद्ध जिल्हे आहेत.

सातारा द्राक्ष उत्पादनासाठी ओळखला जात असला तरी तो नाशिक किंवा संगली इतका प्रसिद्ध नाही. धुळे जिल्ह्यात द्राक्षे उत्पादित होत नाहीत, आणि पुणे जिल्हा द्राक्ष उत्पादनासाठी प्रसिद्ध नाही.

पर्याय चुकीचा आहे कारण फुलेप्रगती ही भुईमुगाची प्रमुख जात आहे.

भुईमूग हे महाराष्ट्रातील प्रमुख तेलबिया पीक आहे, तर गहू हा मध्य प्रदेश, दिल्ली आणि उत्तर प्रदेश या राज्यांमध्ये प्रमुख होताना, ज्वारी ही दक्षिण भारतातील प्रमुख पीक आहे आणि द्राक्षे हे महाराष्ट्राच्या नाशिक जिल्ह्यातील एक विशिष्ट फळपीक आहे.

जळगांव जिल्ह्यातील रावेर आणि यावल तालुके केळी उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहेत. येथील वातावरण आणि जमीन केळीच्या लागवडीसाठी अनुकूल आहेत. त्यामुळे, या दोन्ही तालुक्यांमध्ये केळी हे सर्वात महत्त्वाचे पीक आहे.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:
- कापूस हा खान्देश विभागातील प्रमुख पीक असला तरी रावेर आणि यावल तालुक्यांमध्ये त्याचे उत्पादन तुलनेने कमी आहे.
- ज्वारी हे महाराष्ट्रातील एक प्रमुख पीक आहे, परंतु जळगांव जिल्ह्यात त्याचे उत्पादन तुलनेने कमी आहे.
- भुईमूग हे देखील महाराष्ट्रातील एक प्रमुख पीक आहे, परंतु रावेर आणि यावल तालुक्यांमध्ये त्याचे उत्पादन तुलनेने कमी आहे.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय क्रमांक ३.

पुणे आणि मुंबई हे मोठी शहरे आहेत जी उद्योगधंद्यांसाठी प्रसिद्ध आहेत (१).
मनमाड आणि नागपूर रेल्वे वाहतुकीचे महत्त्वाचे केंद्र आहेत (४).
वारणानगर आणि प्रवरानगर ही प्रशासकीय केंद्र आहेत (३).
सांगली आणि निफाड प्रमुख व्यापार बाजारपेठ आहेत (२).

पिंपरी-चिंचवड हे भारतातील महाराष्ट्र राज्यातील एक प्रमुख औद्योगिक शहर आहे. या शहरात द्वितीय श्रेणीचे व्यवसाय जसे की ऑटोमोबाईल, फार्मास्युटिकल्स आणि इलेक्ट्रॉनिक्स या व्यवसायांचे एकत्रीकरण केले आहे. या व्यवसायांमध्ये मोठ्या प्रमाणात कामगारांची आवश्यकता असते, त्यामुळे रोजगार आणि उत्पन्नाच्या संधी निर्माण होतात. परिणामी, पिंपरी-चिंचवड परिसरामध्ये लोकवस्ती वाढली आहे आणि दाट लोकवस्ती आढळून येते.

बरोबर उत्तर - विधान ब आणि क बरोबर आहेत.

नदीपूर, जंगलतोड आणि अनियंत्रित चराईमुळे जमिनीची धूप होते. धूप हा शेतीसाठी गंभीर धोका आहे. तर अतिरिक्त जलसिंचनामुळे जमिनीत क्षार जमा होतात. त्यामुळे जमिनीची सुपीकता कमी होते.

महाराष्ट्र औद्योगिक विकास मंडळाची स्थापना औद्योगिक विकासाचा वेग वाढवण्यासाठी (अ), औद्योगिक क्षेत्रासाठी सोयीसुविधा उपलब्ध करण्यासाठी (ब) आणि प्रादेशिक समतोल साधण्यासाठी (ड) करण्यात आली. केवळ 'क' पर्याय चुकीचा आहे कारण तो विकसित प्रदेशांमध्ये कारखानदारीच्या विकासावर केंद्रित आहे.

सी.एन. पवार हे यातील बरोबर उत्तर आहे कारण 1854 मध्ये मुंबईत पहिली आधुनिक सुतगिरणी सी.एन. पवार यांनी स्थापन केली होती. बाकीचे पर्याय चुकीचे आहेत कारण सेठ सी.एन. लाड यांनी 'बॉम्बे कॉटन मिल'ची स्थापना 1851 मध्ये केली होती, डी.जी. पोतदार हे एक स्वातंत्र्य सैनिक होते आणि टाटा ॲण्ड सन्सची स्थापना 1868 मध्ये केली गेली होती.

महाराष्ट्रात समुद्र आणि अंतर्गत जलसंस्थांमुळे खाऱ्या आणि गोडया पाण्यात मासेमारी होते. यामुळे पर्याय ब बरोबर आहे. मात्र, अधिक मासेमारी समुद्रात केली जाते, गोड्या पाण्यात होत नाही. यामुळे पर्याय क चुकीचा आहे. तसेच, तीव्र उन्हाळ्यात मासेमारी सागरी भागात बहुतांश बंद असते, तर अंतर्गत जलसंस्थांमध्ये कायम चालते. त्यामुळे पर्याय इ बरोबर आहे. त्यामुळे, क आणि इ हे पर्याय चुकीचे आहेत, तर अ आणि ड पर्याय बरोबर आहेत.

सातारा आणि सांगली हे महाराष्ट्रातील हळद आणि आले यांचे प्रमुख उत्पादक जिल्हे आहेत. कोल्हापूर आणि पुणे मुळात साखर उद्योगासाठी ओळखले जातात. परभणी आणि नांदेड हे कापूस उत्पादन करणारे जिल्हे आहेत तर कोल्हापूर आणि सोलापूर म्हशीपालन आणि दुग्ध उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहेत.

बरोबर उत्तर आहे : '' फक्त अ, ब आणि ड''

'' निर्दिष्ट स्पष्टीकरण :''
विधान अ) सुनियोजित आणि हरितपटटा युक्त स्मार्ट शहर (बरोबर)
विधान ब) AURIC हे संक्षिप्त रुप आहे. (बरोबर)
विधान क) प्रकल्पातील एकूण गुंतवणुक 1,000 कोटी रुपये (चुकीचे) - ही रक्कम खूपच कमी आहे.
विधान ड) दिल्ली –मुंबई औद्योगिक पट्टयाचा (कॉरिडोअरचा) भाग आहे. (बरोबर)

म्हणून, दिल्ली-मुंबई औद्योगिक कॉरिडोअरचा भाग असल्याने, सुनियोजित स्मार्ट शहर म्हणून आराखडा आणि हरितपट्ट्यासह, आणि AURIC संक्षिप्त रुप असल्याने, फक्त अ, ब आणि ड हे पर्याय बरोबर आहेत.

बरोबर उत्तर '' 2 3 4 1'' आहे.

'' प्राथमिक क्रिया:'' नैसर्गिक संसाधनांचे काढणे किंवा गोळा करणे, जसे मासेमारी.
'' द्वितीयक क्रिया:'' कच्च्या मालाचे वस्तूंमध्ये रूपांतर करणे, जसे लघुउद्योग.
'' तृतीयक क्रिया:'' सेवांचे प्रदान करणे, जसे व्यापार आणि बौद्धिक क्रिया.
'' चतुर्थक क्रिया:'' माहिती आणि ज्ञानाशी संबंधित क्रिया, जे आमच्याकडे पर्यायांमध्ये दिलेले नाहीत.

भात" हे बरोबर उत्तर आहे कारण दिलेल्या सर्व जाती अप्सरा, अंबिका, चंदेरी आणि क्रांतीगोल्ड या भाताच्या जाती आहेत.

गहू, ज्वारी आणि बाजरी या अन्य पर्याय चुकीचे आहेत कारण दिलेल्या जाती या पिकांच्या नाहीत.

कापूस, चहा आणि ताग या पिकांना रेड रॉट रोग होत नाही. ऊस पिकाला फ्युझेरियम ऑक्सिस्पोरम हे बुरशी संक्रमण होते. हे संक्रमण रोगजनकाच्या अस्तित्वासाठी योग्य परिस्थिती असलेल्या जमिनीत होते. जसे की खूप पाणी साचणे आणि मातीचा खराब निचरा. यामुळे ऊस पिकाला रेड रॉट रोग होतो.

बरोबर उत्तर '' ज्वारी'' आहे. वाळू मिश्रित 'लोम' प्रकारची मृदा हलकी आणि जलवियोजनक्षम असते. ज्वारी हे पीक कोरडेपणास आणि चांगल्या जल निचऱ्यास अनुकूल असते, म्हणून ही मृदा ज्वारीच्या लागवडीसाठी उपयुक्त असते.

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

'' नाचणी'' ला खोल, चिकन आणि जलधारण क्षमता असलेली मृदा पसंत असते.
'' तांदूळ'' ला खूप पाणी असलेली जड आणि चिकन मृदा पसंत असते.
'' चहा'' ला खोल, सुपीक, आम्ल आणि चांगल्या जल निचऱ्याची मृदा पसंत असते.

बरोबर उत्तर '' वांगी'' आहे.

तरुण, उज्वल सागर आणि मयुर हे महाराष्ट्रातील वांगीच्या जाती आहेत. वांगी ही महाराष्ट्रातील प्रमुख भाजीपाला पिकांपैकी एक आहे.

कांदा, मिरची आणि काकडी या इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते वांगीच्या जाती नाहीत.

माहाराष्ट्र हे पेरूच्या उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे. नाशिक आणि सरदार ललित हे महाराष्ट्रातील प्रमुख पेरू उत्पादक क्षेत्र आहेत. या प्रदेशातील अनुकूल हवामान आणि माती पेरूच्या वाढीसाठी आदर्श आहे. इतर पर्याय जसे द्राक्ष, डाळींब आणि संत्री इतर काही भागांमध्ये उगवले जातात परंतु ते या भागात पेरू इतके प्रमाणात उगवले जात नाहीत.

विधान अ बरोबर आहे कारण अहमदनगर जिल्ह्यात महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त पिकाखालील क्षेत्र आहे आणि सिंधुदुर्ग जिल्ह्यात सर्वात कमी आहे.

विधान ब देखील बरोबर आहे कारण सोलापूर जिल्ह्यात रब्बी पिकांचे सर्वात जास्त क्षेत्र आहे आणि रत्नागिरी जिल्ह्यात सर्वात कमी क्षेत्र आहे.

इचलकरंजीला महाराष्ट्राचे मँचेस्टर म्हणतात कारण ते सूती कापडाचे प्रमुख उत्पादन केंद्र आहे. हे शहर कोल्हापूर जिल्ह्यात वसलेले आहे आणि ते भारतातील सर्वात मोठ्या सूतगिरण्यांपैकी एक आहे. मुंबई हे आर्थिक राजधानी असले तरी ते सूती कापडाची निर्मिती तितकी करत नाही. भिवंडी आणि बेलापूर हे दोन्ही शहरे देखील महाराष्ट्रातील औद्योगिक केंद्रे आहेत परंतु ते सूती कापड उत्पादनात इचलकरंजी इतके महत्त्वाचे नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे इचलकरंजी. इचलकरंजी हे महाराष्ट्रातील एक शहर आहे जे त्याच्या कापड गिरण्यांसाठी प्रसिद्ध आहे. "स्वदेशी कॉटन मिल्स कंपनी लिमिटेड" ही महाराष्ट्रातील पहिली सूतगिरणी 1960 साली इचलकरंजी येथे स्थापन करण्यात आली.

बरोबर उत्तर: 3 1 4 2

अ) काजू: वेंगुर्ला (सिंधुदुर्ग जिल्हा)
ब) नारळ: श्रीरामपूर (अहमदनगर जिल्हा)
क) सुपारी: श्रीवर्धन (रायगड जिल्हा)
ड) मोसंबी: रत्नागिरी (कळंबा)

इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते फळांशी संबंधित संशोधन केंद्रे चुकीची जोडतात.

विदर्भला काळी सोनेरी जमीन म्हणतात कारण ते सोयाबीन पिकासाठी पोषक जमीन आणि हवामान आहे. त्याच्या जमिनीत चिकणमाती असते, चांगला ड्रेनेज असतो आणि मध्यम पाऊस पडतो ज्यामुळे सोयाबीनची चांगली वाढ होते. कोकण पट्टा मुख्यतः भाताच्या उत्पादनासाठी ओळखला जातो, पश्चिम महाराष्ट्र ऊस आणि गहू यांच्या उत्पादनासाठी ओळखला जातो आणि मराठवाड्यात ज्वारी, बाजरी आणि कापूस यांची लागवड अधिक आहे.

महाराष्ट्र त्याच्या कापसाच्या उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहे, म्हणून विधान 'ब' चुकीचे नाही. महाराष्ट्र हा प्रजातींचा जन्मदाता म्हणून ओळखला जात नाही, म्हणून विधान 'अ' चुकीचे आहे. त्यामुळे अ व ब हे दोन्ही विधान योग्य नाही.

' स्पष्टीकरण:''

हापूस आंब्याची झाडे ही महाराष्ट्राच्या कोकण विभागातील सिंधुदुर्ग, रत्नागिरी आणि रायगड या तिन्ही जिल्ह्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणात आढळतात. या जिल्ह्यांमधील भौगोलिक परिस्थिती, जसे की ज्वारीच्या मुखापासून नजीक असणे, उष्ण आणि ओले हवामान आणि मृद जमीन, ही झाडे वाढण्यासाठी अनुकूल आहेत.

कावसजी दावर यांनी मुंबईत 1854 मध्ये पहिली कापड गिरणी सुरू केली होती, जिसे "द बांबे कॉटन मिलिंग कंपनी" म्हणून ओळखले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण जमशेदजी टाटा यांनी पहिली लोखंड व पोलाद कारखाना सुरू केला होता, मोरारजी गोकुळदास हे कापड उद्योगाचे अग्रगण्य होते परंतु त्यांनी स्वतः गिरणी सुरू केली नाही आणि खटाव माकनजी यांनी एक व्यापारी घराणे अंगिकारले होते.

चेंबूर हे उत्तर बरोबर आहे कारण राष्ट्रीय केमिकल ॲन्ड फर्टिलायझर आमोनियाचा कारखाना मुंबईच्या चेंबूर उपनगरामध्ये आहे. इतर पर्याय हा कारखाना मुंबईतील उपनगरांमध्ये नसल्यामुळे चुकीचे आहेत.

यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्राचे पहिले मुख्यमंत्री होते आणि त्यांच्या काळात 1962 मध्ये महाराष्ट्र औद्योगिक महामंडळाची स्थापना झाली होती. वसंतराव नाईक हे 1963 ते 1975 पर्यंत मुख्यमंत्री होते, शंकरराव चव्हाण हे 1975 ते 1986 पर्यंत मुख्यमंत्री होते आणि वसंतदादा पाटील हे 1977 ते 1978 आणि 1988 ते 1990 पर्यंत मुख्यमंत्री होते.

जायकवाडी मत्स्य बीज केंद्र औरंगाबाद जिल्ह्यात आहे. हे केंद्र खालापूर येथे गोदावरी नदीच्या किनाऱ्यावर स्थित आहे. हे केंद्र मत्स्य बीज उत्पादन आणि पुरवठा तसेच मत्स्यशेती विकासासाठी कार्य करते.

महाराष्ट्रात अहमदनगर हे सहकारी साखर कारखान्यांचे प्रमुख केंद्र आहे कारण:

अहमदनगर जिल्ह्यात सुपीक काळी मृदा, अनुकूल हवामान आणि भरपूर पाणी पुरवठा आहे, जे ऊस लागवडीसाठी आदर्श आहे.
जिल्हा सहकारी चळवळीचा गड आहे, ज्यामुळे शेतकऱ्यांना त्यांच्या पिकांवर अधिक नियंत्रण मिळते आणि त्यांना चांगले दर मिळतात.
जिल्ह्यात अनेक पाणी साठवण प्रकल्प आहेत, जे ऊस शेतीसाठी आवश्यक असलेला पुरेसा पाणी पुरवठा करतात.

मुंबई हे महाराष्ट्राचे औद्योगिक केंद्र असल्यामुळे त्यात सर्वाधिक रासायनिक आणि औषधी कारखाने आहेत. हे शहर भारतातील सर्वात मोठे औद्योगिक शहर आहे आणि येथे देशातील सर्वात मोठा औषध उद्योग आहे. नागपूर, कोल्हापूर आणि पुणे हे देखील औद्योगिक शहरे आहेत, परंतु मुंबईतील इतके कारखाने त्यांच्याकडे नाहीत.

बरोबर उत्तर :- 3 4 1 2

नागपूर, औरंगाबाद, नाशिक आणि कोल्हापूर हे महाराष्ट्रातील महत्त्वाचे औद्योगिक विभाग आहेत. त्यांच्याशी संबंधित औद्योगिक क्षेत्रे आहेत:

नागपूर - विंचूर औद्योगिक क्षेत्र
औरंगाबाद - हुपरी औद्योगिक क्षेत्र
नाशिक - बुटीबोरी औद्योगिक क्षेत्र
कोल्हापूर - शेंद्रा औद्योगिक क्षेत्र

विदर्भ आणि मराठवाडा हे महाराष्ट्रातील कापसाच्या मुख्य उत्पादक विभाग आहेत, जे देशातील एकूण कापूस उत्पादनातील मोठा वाटा आहेत. या विभागांमध्ये अनुकूल हवामान, जमीन आणि पाण्याचे साठे आहेत जे कापसाच्या लागवडीसाठी उपयुक्त आहेत. पश्चिम महाराष्ट्र, कोकण आणि उत्तर महाराष्ट्र कापसाचे दुय्यम उत्पादक आहेत.

लोटे माळ हे औद्योगिक केंद्र रत्नागिरी जिल्ह्याच्या खेड तालुक्यात आहे. लांजा, चिपळूण आणि दापोली हे पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते तालुके रत्नागिरी जिल्ह्यातील वेगळ्या भागात आहेत.

बरोबर उत्तर आहे: '' अ,क,इ,ब,ड''

'' स्पष्टीकरण:''

2011-12 मधील महाराष्ट्रातील लागवडीखालील क्षेत्रानुसार पिकांचा उतरता क्रम खालीलप्रमाणे आहे:

1. कापूस (अ)
2. ज्वारी (क)
3. तांदूळ (इ)
4. उस (ब)
5. गहू (ड)

पर्याय 'इ,क,ड,अ,ब' हा चुकीचा आहे कारण तो ऊस व तांदळाचे स्थान बदलतो. बाकी सर्व पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते या उतरत्या क्रमात म्हणजे जास्तीत कमीत क्षेत्राचा क्रम लावत नाहीत.

बरोबर उत्तर आहे पर्याय 2 4 1 3.

'' पंजाबराव देशमुख कृषी विद्यापीठ'' हे '' अकोला'' येथे आहे.
'' मराठवाडा कृषी विद्यापीठ'' हे '' परभणी'' येथे आहे.
'' डॉ. बाळासाहेब सावंत कोकण कृषी विद्यापीठ'' हे '' दापोली'' येथे आहे.
'' महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ'' हे '' राहुरी'' येथे आहे.

महाबळेश्वर हे सातारा जिल्ह्यातील एक थंड हवामान असलेले हिल स्टेशन आहे. हे आपल्या रांगडा स्ट्रॉबेरी लागवडीसाठी प्रसिध्द आहे. उर्वरित पर्याय चुकीचे आहेत कारण ते स्ट्रॉबेरी उत्पादनाशी संबंधित नाहीत.

बरोबर उत्तर: 4 3 1 2

या जोड्या पिकांची जात दर्शवतात.

तांदूळची जात आहे कस्तुरी (4), कारण ती लांब दाणेदार आणि सुगंधी होती.
गहूची जात आहे सोनालिका (3), कारण ती रोगप्रतिकारक आणि उच्च दर्जाची होती.
ज्वारीची जात आहे निळवा (1), कारण तिची दाणे निळसर रंगाची असते.
बाजरीची जात आहे श्रध्दा (2), कारण ती कोरड्या परिसरात चांगली वाढते.

मिरज हे शहर वैद्यकिय सोयी-सुविधांच्या विकासामुळे प्रसिद्ध झाले होते. मात्र, सध्या हे शहर वैद्यकीय उपकरणे आणि स्ट्रील फर्निचरच्या उत्पादनासाठी ओळखले जाते. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण औरंगाबाद हे प्रशासकीय केंद्र आहे, सांगली कृषी उत्पादनांसाठी ओळखले जाते आणि वरीलपैकी कोणतेही नाही हे पर्याय चुकीचा आहे.

महाराष्ट्रात सर्वात जास्त ज्वारी लागवड असणारा जिल्हा सोलापूर आहे. ही माहिती 2006-07 च्या कृषी आकडेवारीवर आधारित आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण त्यांच्याकडे ज्वारी लागवडीचे कमी क्षेत्र आहे.

अ आणि ब दोन्ही विधाने बरोबर आहेत.

'' अ) बरोबर आहे'' - सोलापूर जिल्हा हा महाराष्ट्रातील ज्वारी उत्पादनात आघाडीचा जिल्हा आहे.
'' ब) बरोबर आहे'' - कृषी पद्धतीमधील बदलांमुळे, ज्वारी पिकाऐवजी वाणिज्यिक पिके घेण्यावर अधिक भर दिला जात आहे, ज्यामुळे ज्वारीच्या क्षेत्रात घट झाली आहे.

कोंबड्यांच्या संख्येत सातारा जिल्हा महाराष्ट्रात प्रथम क्रमांकावर आहे. म्हशी/रेडे संख्येत अहमदनगर जिल्हा प्रथम क्रमांकावर आहे. मेंढ्यांच्या संख्येत कोल्हापूर जिल्हा प्रथम क्रमांकावर आहे. शेळ्यांच्या संख्येत पुणे जिल्हा प्रथम क्रमांकावर आहे.

राजेवाडी हा महाराष्ट्राच्या कोकण किनारपट्टी प्रदेशातील एक तालुका आहे जिथे अंजीर पिकाची लागवड मोठ्या प्रमाणात केली जाते. सिंधुदुर्ग, कणकवली आणि वसई हे देखील कोकण किनारपट्टी प्रदेशात आहेत, परंतु अंजीर पिकाचे उत्पन्न राजेवाडीपेक्षा कमी आहे.

बॉक्साईट हे अॅल्युमिनियमचे प्रमुख खनिज आहे. मुरुड, रोहा आणि श्रीवर्धन हे रायगड जिल्ह्यातील तालुके बॉक्साईट उत्पादनासाठी प्रसिद्ध आहेत. नवी मुंबई येथील महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाच्या (MIDC) प्रकल्पामध्ये वापरल्या गेलेल्या बॉक्साईटचा मोठा साठा या तालुक्यांमध्ये आहे.

श्री.कावसजी नानाभाई दावर हे बरोबर उत्तर आहे कारण त्यांनी 1854 मध्ये मुंबईतील तरदेव येथे पहिली कापड गिरणी, 'бомबे कॉटन मिलिंग कंपनी' स्थापन केली होती. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण नानाभाई शंकरशेट हे मुंबईतील पहिले नगरपालिका आयुक्त होते, धीरुभाई अंबानी हे रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे संस्थापक होते आणि कावसजी दादाभाई दावर हे मराठा साम्राज्याचे पेशवे होते.

हिरामोती ही भाताची जात संकरीत नाही. ही एक पारंपारिक आणि जुनी जात असून, ती मूळतः कोकणातून आली आहे. इतर सर्व नमूद केलेल्या जाती (इंद्रायणी, जया आणि हंसा) संकरीत जाती आहेत, ज्यांमध्ये दोन किंवा अधिक भिन्न भात जातींचे गुण एकत्रित करण्यात आले आहेत.

सोलापूर जिल्ह्यात पडिक जमिनीखालचे क्षेत्र सर्वाधिक आहे. कारण हा जिल्हा पठारी प्रदेशात आहे आणि मुबलक पावसाळी पाण्याचा अभाव आहे. त्यामुळे शेतीसाठी आवश्यक असलेले पाणी मिळत नाही. म्हणून, या जिल्ह्यातील मोठ्या प्रमाणात जमीन पडिक आहे.

बरोबर उत्तर आहे "18- 20 महिने".

आडसाली ऊस हा महाराष्ट्रामध्ये मोठ्या प्रमाणावर घेतला जाणारा ऊसाचा प्रकार आहे. या ऊसाचा कालावधी 18 ते 20 महिने असतो. तो पावसाच्या मुसळधार पावसानंतर (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर) लावला जातो आणि 18 ते 20 महिन्यांनंतर तो काढला जातो.

फक्त ड हे उत्तर बरोबर आहे कारण इचलकरंजी रासायनिक उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे, तर बाकीचे उद्योग त्या शहरांशी संबंधित आहेत.

कोल्हापूर लघु इंजिनिअरींग उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे.
बल्लारपूर कागद निर्माण उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे.
सोलापूर पावर लूम आणि हातमाग उद्योगासाठी प्रसिद्ध आहे.

संत्र्यांचे फळ संशोधन केंद्र अहमदनगरमध्ये नाही तर नागपूरमध्ये आहे. त्यामुळे पर्याय ड बरोबर आहे कारण तो इतर पर्यायांशी जुळत नाही.

जळगाव महाराष्ट्रात तिळाच्या लागवडीसाठी सर्वाधिक प्रसिद्ध आहे. जळगाव जिल्हा तिळाच्या उत्पादनात अग्रेसर आहे कारण त्यात निफाड तालुका आहे, जो तिळाच्या उत्पादनाचा एक प्रमुख क्षेत्र आहे. इतर पर्याय चुकीचे आहेत कारण सोलापूर सोयाबीन आणि कापूस उत्पादनासाठी ओळखला जातो, कोल्हापूर ऊसाच्या लागवडीसाठी प्रसिद्ध आहे आणि औरंगाबाद डाळिंब आणि कापसाच्या लागवडीसाठी ओळखला जातो.

बरोबर उत्तर आहे - जळगांव, रत्नागिरी, सोलापूर व अमरावती

1991 च्या आकडेवारीनुसार, महाराष्ट्रातील एकूण फळफळावळाच्या क्षेत्रापैकी 19.6% क्षेत्र जळगांव जिल्ह्यात होते. रत्नागिरी (14.5%), सोलापूर (13.4%) आणि अमरावती (11.9%) जिल्ह्यांचे त्या क्रमवारीत स्थान होते. त्यामुळे, जळगांव, रत्नागिरी, सोलापूर आणि अमरावती हे महाराष्ट्रातील सर्वात जास्त फळफळ क्षेत्र असलेले जिल्हे आहेत.

'कोकण सम्राट' आंब्याची जात दरवर्षी फळते, हा पर्याय (अ) बरोबर आहे. हापूस ही आंब्याची जात वर्षाकाठी म्हणजेच दोन वर्षांतून एकदा फळ देते. तर 'कोकण सम्राट' जात हापूस आणि टॉमी अटकिन्स या दोन जातीच्या संकरातून तयार केली असल्याने तिचा हा गुणवैशिष्ट्ये दोन्ही जातींमधून आले आहे. पर्याय (ब) चूकीचा आहे कारण 'कोकण सम्राट' जात हापूसपेक्षा अधिक रोगप्रतिबंधक आहे.

महाराष्ट्रामध्ये शेतजमिनीचे विभाजन (तुकडीकरण)मुळे शेतकरी स्वतःच्या कुटूंबापुरते धान्य उत्पादन करू शकत नाहीत, कारण शेतकऱ्यांकडे आता लहान-लहान तुकडे असलेली शेतजमीन आहे जी आर्थिकदृष्ट्या शेतजमिनीवर गुंतवणूक करणे आणि आधुनिक शेती अवजारे परवडत नाही. तसेच, छोट्या आकाराच्या शेतजमिनींना पाणीपुरवठा करणे कठीण होते. परिणामी, शेतीवर व्यक्तिगत गुंतवणूक आर्थिकदृष्ट्या परवडत नाही.

बरोबर उत्तर आहे: '' अजंठा, सातमाळ, हरिश्चंद्रगड, शंभूमहादेव''

हे निर्दिष्ट केलेल्या पर्वत रांगा महाराष्ट्राच्या उत्तर भागापासून दक्षिण भागात कमी होत आहेत. अजंठा ही सर्वात उत्तरेकडील रांग आहे, त्यानंतर सातमाळ, नंतर हरिश्चंद्रगड आणि शेवटी दक्षिणेकडे शंभूमहादेव आहेत.

जे.एल ही भूईमुगाची जात तेल बियांचे उत्पादन वाढविण्यासाठी महाराष्ट्रात वापरण्यात येऊ लागली कारण त्यात तेल पिकाचे प्रमाण जास्त असते आणि ती उच्च उत्पन्न देणारी आहे. रोहिणी ही एक भात जात आहे, चाफा ही एक कापूस जात आहे आणि फुले जी-12 ही एक सोयाबीन जात आहे, त्यामुळे ते तेल बियाचे उत्पादन वाढविण्यासाठी वापरले जात नाहीत.

अमरावती हा महाराष्ट्रातील सर्वात मोठा तूर उत्पादक जिल्हा आहे. हा जिल्हा विदर्भाच्या पूर्व भागात असून त्याची काळी माती तूर उत्पादनासाठी आदर्श आहे. सोलापूर आणि धुळे हे देखील तूर उत्पादक जिल्हे आहेत, परंतु ते अमरावतीपेक्षा कमी प्रमाणात उत्पादन करतात. सांगली जिल्ह्यात तूर उत्पादन तुलनेने कमी आहे.

पशुधन गणना 2019 नुसार, महाराष्ट्र राज्याचा देशातील पशुधनाच्या बाबतीत सातवा क्रमांक आहे. बाकी पर्याय चुकीचे आहेत कारण:

पहिला पर्याय (पहिला): राजस्थान हा देशातील सर्वाधिक पशुधन असलेला राज्य असून, पहिल्या क्रमांकावर आहे.
तिसरा पर्याय (तिसरा): उत्तर प्रदेश हा देशातील तिसऱ्या क्रमांकावर आहे पशुधनाच्या बाबतीत.
नववा पर्याय (नववा): महाराष्ट्र देशातील सातव्या क्रमांकावर असल्याने, तो नवव्या क्रमांकावर नाही.

महाराष्ट्राच्या गड प्रदेशात पडणारा कमी पाऊस आणि पाण्याची टंचाई यामुळे येथे ओल्या पिकांची लागवड करणे कठीण आहे. म्हणूनच या प्रदेशात जोरदार हाडे असलेल्या आणि कमी पाण्यात वाढणाऱ्या ज्वारी, बाजरी आणि गहू या पिकांची लागवड केली जाते. तांदूळ आणि कापूस या पिकांना बऱ्यापैकी पाण्याची आवश्यकता असते, त्यामुळे ती गड प्रदेशात लागवड केली जात नाहीत.